Tại các khu phố sầm uất như Akihabara, Tokyo hay Nipponbashi, Osaka, du khách dễ bắt gặp nhiều quán cà phê hoạt động dựa trên hình thức cà phê theo chủ đề. Cà phê hầu gái là một nhánh của mô hình cà phê theo chủ đề, nơi nhân viên phục vụ mặc trang phục cách điệu từ hình tượng hầu gái phương Tây, hoặc các nhân vật trong anime, manga.
Khác với các quán cà phê thông thường, mô hình cà phê hầu gái tập trung vào trải nghiệm tương tác và “nhập vai”. Khi bước qua cánh cửa, khách hàng không còn là “khách” mà là “chủ nhân”, “cậu chủ”, “tiểu thư”, trở về dinh thự của mình.
Ngay khi khách bước qua cửa, nhân viên sẽ thực hiện nghi thức chào đón bằng câu khẩu hiệu kinh điển “Okaerinasaimase!” (Mừng chủ nhân về nhà) để xác lập vai trò của khách hàng trong không gian giả tưởng. Trước khi thưởng thức, khách hàng thực nghi thức “Omajinai” (phép thuật món ăn).
Nhân viên hướng dẫn khách cùng làm các động tác tay hình trái tim và đọc những câu thần chú như “Moe moe kyun”, một cụm từ trong văn hóa đại chúng Nhật Bản biểu thị sự dễ thương và năng lượng tích cực, với mục đích tượng trưng là giúp món ăn trở nên ngon miệng hơn. Nhân viên vẽ tương cà trực tiếp tại bàn, tạo hình thú cưng hoặc viết tên khách hàng theo yêu cầu lên các món ăn.
Mô hình cà phê hầu gái ra đời vào tháng 3/2001 tại khu phố Akihabara, Tokyo, với cơ sở đầu tiên tên Cure Maid Cafe. Sự xuất hiện của cà phê hầu gái gắn liền với bối cảnh kinh tế Nhật Bản sau giai đoạn đình trệ kéo dài, được các nhà kinh tế gọi là “Thập niên mất mát” (The Lost Decade).
Đến cuối những năm 1990 và đầu 2000, hệ quả từ thị trường lao động đóng băng đã tạo ra một thế hệ thanh niên Nhật Bản mất phương hướng, dẫn đến sự gia tăng của trạng thái Hikikomori (những người rút lui hoàn toàn khỏi xã hội) và sự bùng nổ của cộng đồng Otaku (người hâm mộ văn hóa đại chúng Nhật Bản).
Mô hình cà phê chủ đề nhập vai kiểu cà phê hầu gái ra đời như một không gian giải tỏa tâm lý. Những tương tác trực tiếp, sự lắng nghe và chăm sóc từ nhân viên giúp khách hàng tạm rời xa những áp lực từ đời sống thực tế để bước vào một thế giới giải trí nhẹ nhàng, mang tính giả tưởng.
Mô hình này lan tỏa sang nhiều quốc gia, nhưng vẫn vấp phải những định kiến. Tại một số nơi, nhiều ý kiến chỉ trích mô hình này thúc đẩy sự phục tùng của phụ nữ và “vật hóa” nhân viên. Tại Trung Quốc, mô hình này từng đối mặt với lệnh cấm sau những biến tướng độc hại.
Cuối năm 2023, từ một vụ án tấn công tình dục xảy ra tại một cơ sở giải trí theo mô hình cà phê hầu gái ở thành phố Nghĩa Ô, tỉnh Chiết Giang, cơ quan kiểm sát đã điều tra hơn 800 doanh nghiệp liên quan.
Kết quả cho thấy nhiều cơ sở đã ép buộc nhân viên nữ quỳ gối phục vụ trà, đút ăn và massage cho khách nam trong những bộ trang phục hở hang. Tháng 4/2024, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Trung Quốc đã xếp vụ án Nghĩa Ô vào danh sách án lệ điển hình để chấn chỉnh trên toàn quốc. Tòa án phán quyết các dịch vụ này là bất hợp pháp vì vi phạm nghiêm trọng “quyền nhân phẩm” của phụ nữ.
Tại Nhật Bản, chính quyền nỗ lực “làm sạch” bằng cách siết chặt quy định quản lý. Cảnh sát Tokyo thường xuyên truy quét các quán “núp bóng” hầu gái để chèo kéo khách trái phép hoặc cung cấp dịch vụ nhạy cảm tại Akihabara.
Tại các chuỗi lớn như Home cafe, quy tắc “không chạm” được thực thi tuyệt đối. Nhân viên không được ngồi cùng bàn, cấm tiếp xúc thân thể và không được phép tiết lộ thông tin cá nhân cho khách hàng.
Mô hình cà phê này cũng có mặt tại Hà Nội, tiệm đầu tiên đi vào hoạt động từ tháng 12/2023. Đại diện quán cà phê Soru Maid Cafe, Hà Nội cho biết quán có quy định không tự ý chụp ảnh các “hầu gái”, việc ghi hình phải nhận được sự cho phép của nhân viên.
Để duy trì môi trường lành mạnh, bộ quy tắc ứng xử được đặt công khai tại từng bàn như một “cam kết” giữa khách và quán. Mọi biểu hiện thiếu chuẩn mực đều có thể dẫn đến việc bị từ chối phục vụ. Quán ưu tiên cách xử lý kín đáo, đảm bảo an toàn cho nhân viên nhưng không làm phá vỡ không gian trải nghiệm của khách.
Tại Nhật, có nhiều phiên bản biến tấu từ mô hình cà phê hầu gái. Quán Slo-maid ở Kamakura, tỉnh Kanagawa, từng gây chú ý khi chỉ tuyển “nhân viên hầu gái” trên 65 tuổi. Mô hình này thay thế sự năng động của giới trẻ bằng sự điềm tĩnh, ấm áp của các cụ bà, tạo không gian “chữa lành” cho những người trẻ kiệt sức vì áp lực. Tại đây, khách hàng tìm thấy sự kết nối thế hệ thay vì dịch vụ giải trí đơn thuần.
Một số quán ở Tokyo cung cấp trải nghiệm cho du khách nhập vai thành hầu gái và phục vụ nhân viên. Thực khách trả khoảng phí 4.000 yen (khoảng 25 USD) cho 90 phút mặc trang phục người hầu, quản gia, phục vụ trà bánh cho nhân viên đóng vai “tiểu thư”.
Mô hình cà phê hầu gái trở thành ngành công nghiệp dịch vụ hái ra tiền, thuộc nhóm ngành dịch vụ trong thị trường Otaku. Theo đánh giá từ Viện Nghiên cứu Yano, đơn vị khảo sát thị trường hơn 50 năm hoạt động tại Tokyo, doanh thu từ mô hình này cùng các dịch vụ hóa trang (cosplay) đã chạm mốc hàng trăm tỷ yen vào năm 2025.
Thay vì chỉ bán đồ ăn, đồ uống, các mô hình bán trải nghiệm cảm xúc. Khách hàng sẵn sàng chi trả từ phí vào cửa theo giờ, thực đơn giá cao cho đến các dịch vụ cộng thêm như chụp ảnh lấy liền hay xem biểu diễn sân khấu.
Chiều 16/4, chuyến bay charter đầu tiên từ Vladivostok (Nga) mang theo 220 hành khách hạ cánh sân bay quốc tế Đà Nẵng. Trước đó vài ngày, vào sáng 13/4, thành phố cũng đã đón chuyến bay từ Astana (Kazakhstan) chở 370 hành khách, trong đó có 250 đại diện doanh nghiệp lữ hành đến khảo sát điểm đến.
Nhiều năm qua, Nha Trang, Phan Thiết và Phú Quốc là những địa danh "nằm lòng" của du khách Nga tại Việt Nam. Tuy nhiên, sau đại dịch, dòng khách từ Nga và khối CIS (Cộng đồng các quốc gia độc lập như Kazakhstan, Uzbekistan, Belarus...), đang có xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ về khu vực miền Trung để tìm kiếm những trải nghiệm mới mẻ.
Sự kiện đón chuyến bay mới từ Nga đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của du lịch Đà Nẵng trong việc thu hút dòng khách mới. Sau sáp nhập với Quảng Nam, thành phố Đà Nẵng không chỉ là đô thị biển năng động, hiện đại, nhiều sự kiện giải trí mà còn gắn với di sản như phố cổ Hội An, thánh địa Mỹ Sơn, các làng nghề và du lịch cộng đồng.
Theo kế hoạch của các đơn vị khai thác, chương trình đón khách sẽ kéo dài từ nay đến hết tháng 10/2026, kết nối Đà Nẵng với 8 thành phố thuộc thị trường Nga và CIS. Dự kiến, tổng lượng khách từ các thị trường này đến tham quan đạt khoảng 130.000 lượt. Trong giai đoạn tăng cường từ tháng 5 đến tháng 9, công suất có thể đạt mức 11.000 khách mỗi tháng, bình quân khoảng 1.800 phòng lưu trú mỗi đêm, nhằm đáp ứng nhu cầu cao điểm.
Bà Nguyễn Thị Hoài An, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đà Nẵng, cho biết để phục vụ dòng khách đặc thù thường có thời gian lưu trú dài (khối CIS khoảng 6 đêm, thị trường Nga khoảng 9 đêm) và mức chi tiêu cao (nghỉ tại các cơ sở lưu trú 3-5 sao), ngành du lịch thành phố đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị lữ hành lớn như Anex Tour và Crystal Bay.
"Chúng tôi đã triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp, từ việc tổ chức các lớp đào tạo cho mọi loại hình lưu trú, từ resort 4-5 sao đến các cơ sở homestay tại nhiều xã, phường, kể cả xã đảo Tân Hiệp (Cù Lao Chàm), nhằm đảm bảo chất lượng dịch vụ đồng nhất và vệ sinh thực phẩm cao nhất để đón khách", bà Hoài An nói.
Bên cạnh đó, Đà Nẵng đang tập trung đa dạng hóa và nâng tầm các lễ hội. Đặc biệt, sau khi sáp nhập các điểm đến như phố cổ Hội An hay thánh địa Mỹ Sơn vào không gian du lịch chung, thành phố chú trọng vào các chương trình mang màu sắc di sản. Mục tiêu là nhấn mạnh sự giao thoa giữa tính hiện đại của đô thị trẻ với bản sắc văn hóa đặc sắc tại các xã, phường, tạo sức hút riêng cho dòng khách châu Âu.
Sự phục hồi ấn tượng của khách quốc tế, đặc biệt là sự hiện diện cùng lúc của nhiều thị trường có bản sắc khác biệt như Nga, CIS, Ấn Độ, Trung Quốc và Đông Nam Á, đang đặt ra bài toán quản lý mới. Đà Nẵng đang nghiên cứu giải pháp "cân bằng thị trường" để tránh các xung đột văn hóa giữa khách quốc tế với nhau và với khách nội địa.
Bà Hoài An nhấn mạnh việc giữ vững thương hiệu thành phố du lịch văn minh là một bài toán phức tạp. Theo bà An, Đà Nẵng đang chào đón nhiều thị trường có tính chất hoàn toàn khác nhau. Thành phố đang làm việc với các hiệp hội để tìm hiểu sâu về đặc tính khách hàng, như thị trường Halal cho khách Ấn Độ hay thói quen của khách Nga. Từ đó, thành phố sẽ đưa ra các phương án quy hoạch không gian du lịch, thậm chí là các khu vực riêng biệt, để tạo ra một bức tranh cân bằng, tránh các xung đột thị trường xảy ra tại điểm đến.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đà Nẵng dự báo lượng khách dịp lễ 30/4 - 1/5 năm nay sẽ tăng trưởng cao hơn cùng kỳ năm ngoái. Thành phố chuẩn bị các giải pháp để đảm bảo an ninh, an toàn cho du khách, nhằm đón đầu lượng khách Nga trong mùa hè 2026.
Năm 2026, Đà Nẵng đặt mục tiêu đón khoảng 19,1 triệu lượt khách, trong đó có 8,7 triệu khách quốc tế, kỳ vọng tăng trưởng du lịch hai con số. Riêng 3 tháng đầu năm, thành phố đã đón khoảng 2,3 triệu lượt khách quốc tế.
Năm 2025, tổng lượt khách lưu trú tại Đà Nẵng ước đạt hơn 17,3 triệu lượt, tăng 15% so với năm 2024. Trong đó, khách quốc tế đạt hơn 7,6 triệu lượt (tăng 25%), khách nội địa đạt gần 9,7 triệu lượt (tăng 8%). Doanh thu lưu trú - ăn uống - lữ hành ước đạt 60.000 tỷ đồng, tăng hơn 21% so với cùng kỳ.
Để góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong ngành xây dựng, Cục Hàng không Việt Nam yêu cầu Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị phổ biến nội dung Chỉ thị 09 ban hành ngày 19.3 của Thủ tướng Chính phủ đến cán bộ, công chức và người lao động.
Theo đó, các phòng thuộc Cục căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao thực hiện rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung các chiến lược, quy hoạch, chương trình, đề án, văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý để thực hiện lồng ghép mục tiêu sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Đồng thời, triển khai các giải pháp hiệu quả, tăng cường kiểm soát tiêu thụ năng lượng tại trụ sở làm việc, công trình do cơ quan, đơn vị quản lý.
Ngoài ra, Cục cũng yêu cầu các Cảng vụ hàng không tuyên truyền, khuyến khích các doanh nghiệp trong lĩnh vực cảng hàng không, bảo đảm hoạt động bay, vận tải hàng không... chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện chuyển đổi phương tiện mặt đất sang phương tiện sử dụng năng lượng điện, nhiên liệu xanh.
Lộ trình cụ thể, từ năm 2027 - 2030, nghiên cứu sử dụng nhiên liệu thay thế để bổ sung một phần trong nhiên liệu hàng không. Đồng thời, hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu về sử dụng năng lượng và tiêu thụ nhiên liệu của các doanh nghiệp hàng không.
Từ năm 2035, Cục yêu cầu sử dụng tối thiểu 10% nhiên liệu bền vững cho một số chuyến bay ngắn; 100% phương tiện chở khách và phương tiện khác trong sân bay đầu tư mới sử dụng điện, năng lượng xanh.
Từ năm 2040, tất cả các phương tiện hoạt động trong khu bay sử dụng điện, năng lượng xanh (trừ các phương tiện đặc thù chưa sử dụng năng lượng điện).
Giai đoạn sau năm 2050, chuyển đổi sử dụng 100% năng lượng xanh, nhiên liệu hàng không bền vững cho tàu bay để giảm tối đa lượng phát thải khí nhà kính. Tùy thuộc điều kiện công nghệ, lượng phát thải còn lại được thực hiện bằng cách bù đắp carbon để đạt phát thải ròng bằng “0”.
Trong khuôn khổ Ngày hội Du lịch TP.HCM 2026, talkshow “Khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo du lịch TP.HCM” đã diễn ra tại công viên 23-9, chiều 4-4.
Chủ tịch Dong Travel và nhà đầu tư thiên thần Đồng Hoàng Thịnh nói về “điểm chạm” giữa doanh nghiệp lữ hành và công nghệ gần như đang đứng trên hai “chân”: chân phải là vận hành thực tế, chân trái là công nghệ.
Khoảng 10 năm trước, ở góc độ vận hành, anh thấy các bạn đưa ra rất nhiều ý tưởng và giải pháp công nghệ rất hay. Nhưng khi triển khai thực tế lại "vỡ trận" vì không xử lý được các tình huống ngoại lệ.
Ví dụ 3h khách hạ cánh xuống sân bay mà không có người đón thì lúc đó mọi công nghệ, mọi ý tưởng nếu không giải quyết được tình huống này đều trở nên vô nghĩa.
“Điểm chạm quan trọng nhất là công nghệ nào có khả năng xử lý các tình huống ngoại lệ trong vận hành. Công nghệ chỉ thực sự có giá trị khi giải quyết được những bài toán khó, những vấn đề phát sinh ngoài kịch bản”, anh Thịnh bày tỏ.
Anh Thịnh cho hay hiện nay nhiều bạn trẻ phát triển các ứng dụng, nền tảng với ý tưởng rất tốt. Nhưng khi đưa vào vận hành thực tế, mọi thứ không diễn ra như kỳ vọng, dẫn đến sản phẩm bị “vỡ”.
CEO và đồng sáng lập Huuk & partner of Deal Flow Mic Nguyễn cho biết trong năm 2024, Việt Nam đón khoảng 17,5 triệu khách quốc tế và hơn 110 triệu khách nội địa. Tổng quy mô kinh tế du lịch khoảng 840.000 tỉ đồng. Trong đó có đến khoảng 70% tiền đó đến từ các hoạt động kinh tế đêm.
“Ban ngày du khách chủ yếu tham quan, nhưng ban đêm mới là thời điểm họ thực sự chi tiêu từ ăn uống, vui chơi, mua sắm cho đến các trải nghiệm giải trí khác", anh Mic nói.
Anh nói kinh tế đêm, du khách xoay quanh bốn nhu cầu chính của du khách: Ăn gì, chơi gì, ở đâu, đi lại. Cả bốn lĩnh vực này đều tạo ra doanh thu.
Vấn đề đặt ra là làm thế nào để ứng dụng công nghệ nhằm tối ưu dòng tiền trong cả bốn lĩnh vực đó?
Anh Mic chia sẻ ở góc độ doanh nghiệp, bài toán luôn xoay quanh hai yếu tố chi phí và doanh thu. Mục tiêu là giảm chi phí và tăng doanh thu để tối đa hóa lợi nhuận, đây chính là nơi công nghệ phát huy vai trò.
Ví dụ, các startup có thể tập trung vào việc giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí vận hành. Nếu trước đây doanh nghiệp phải tốn 10 đồng để vận hành, nhờ công nghệ có thể giảm xuống còn 5 đồng hoặc thấp hơn. Khi chi phí giảm mà chất lượng vẫn đảm bảo, hiệu quả kinh doanh sẽ tăng lên đáng kể.
Anh Mic nói có rất nhiều công nghệ có thể áp dụng như dữ liệu lớn (Big Data), AI, tự động hóa… Tuy nhiên, mỗi doanh nghiệp luôn tồn tại ba cấp: con người, quy trình và công nghệ.
“Trước tiên, doanh nghiệp cần có đúng người. Sau đó là xây dựng quy trình vận hành rõ ràng, hiệu quả. Cuối cùng, công nghệ tối ưu hóa quy trình và hỗ trợ con người làm việc hiệu quả hơn”, anh Mic cho hay.
Vì vậy, với các startup, điều quan trọng là phải ngồi lại với doanh nghiệp du lịch và trả lời những câu hỏi rất thực tế: Vấn đề lớn nhất trong vận hành hiện tại là gì? Trong bốn lĩnh vực: ăn, chơi, ở, đi thì điểm nghẽn nằm ở đâu? Doanh nghiệp đang giải quyết vấn đề đó như thế nào? Từ đó mới đề xuất giải pháp công nghệ phù hợp.
