Tại các khu phố sầm uất như Akihabara, Tokyo hay Nipponbashi, Osaka, du khách dễ bắt gặp nhiều quán cà phê hoạt động dựa trên hình thức cà phê theo chủ đề. Cà phê hầu gái là một nhánh của mô hình cà phê theo chủ đề, nơi nhân viên phục vụ mặc trang phục cách điệu từ hình tượng hầu gái phương Tây, hoặc các nhân vật trong anime, manga.
Khác với các quán cà phê thông thường, mô hình cà phê hầu gái tập trung vào trải nghiệm tương tác và “nhập vai”. Khi bước qua cánh cửa, khách hàng không còn là “khách” mà là “chủ nhân”, “cậu chủ”, “tiểu thư”, trở về dinh thự của mình.
Ngay khi khách bước qua cửa, nhân viên sẽ thực hiện nghi thức chào đón bằng câu khẩu hiệu kinh điển “Okaerinasaimase!” (Mừng chủ nhân về nhà) để xác lập vai trò của khách hàng trong không gian giả tưởng. Trước khi thưởng thức, khách hàng thực nghi thức “Omajinai” (phép thuật món ăn).
Nhân viên hướng dẫn khách cùng làm các động tác tay hình trái tim và đọc những câu thần chú như “Moe moe kyun”, một cụm từ trong văn hóa đại chúng Nhật Bản biểu thị sự dễ thương và năng lượng tích cực, với mục đích tượng trưng là giúp món ăn trở nên ngon miệng hơn. Nhân viên vẽ tương cà trực tiếp tại bàn, tạo hình thú cưng hoặc viết tên khách hàng theo yêu cầu lên các món ăn.
Mô hình cà phê hầu gái ra đời vào tháng 3/2001 tại khu phố Akihabara, Tokyo, với cơ sở đầu tiên tên Cure Maid Cafe. Sự xuất hiện của cà phê hầu gái gắn liền với bối cảnh kinh tế Nhật Bản sau giai đoạn đình trệ kéo dài, được các nhà kinh tế gọi là “Thập niên mất mát” (The Lost Decade).
Đến cuối những năm 1990 và đầu 2000, hệ quả từ thị trường lao động đóng băng đã tạo ra một thế hệ thanh niên Nhật Bản mất phương hướng, dẫn đến sự gia tăng của trạng thái Hikikomori (những người rút lui hoàn toàn khỏi xã hội) và sự bùng nổ của cộng đồng Otaku (người hâm mộ văn hóa đại chúng Nhật Bản).
Mô hình cà phê chủ đề nhập vai kiểu cà phê hầu gái ra đời như một không gian giải tỏa tâm lý. Những tương tác trực tiếp, sự lắng nghe và chăm sóc từ nhân viên giúp khách hàng tạm rời xa những áp lực từ đời sống thực tế để bước vào một thế giới giải trí nhẹ nhàng, mang tính giả tưởng.
Mô hình này lan tỏa sang nhiều quốc gia, nhưng vẫn vấp phải những định kiến. Tại một số nơi, nhiều ý kiến chỉ trích mô hình này thúc đẩy sự phục tùng của phụ nữ và “vật hóa” nhân viên. Tại Trung Quốc, mô hình này từng đối mặt với lệnh cấm sau những biến tướng độc hại.
Cuối năm 2023, từ một vụ án tấn công tình dục xảy ra tại một cơ sở giải trí theo mô hình cà phê hầu gái ở thành phố Nghĩa Ô, tỉnh Chiết Giang, cơ quan kiểm sát đã điều tra hơn 800 doanh nghiệp liên quan.
Kết quả cho thấy nhiều cơ sở đã ép buộc nhân viên nữ quỳ gối phục vụ trà, đút ăn và massage cho khách nam trong những bộ trang phục hở hang. Tháng 4/2024, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Trung Quốc đã xếp vụ án Nghĩa Ô vào danh sách án lệ điển hình để chấn chỉnh trên toàn quốc. Tòa án phán quyết các dịch vụ này là bất hợp pháp vì vi phạm nghiêm trọng “quyền nhân phẩm” của phụ nữ.
Tại Nhật Bản, chính quyền nỗ lực “làm sạch” bằng cách siết chặt quy định quản lý. Cảnh sát Tokyo thường xuyên truy quét các quán “núp bóng” hầu gái để chèo kéo khách trái phép hoặc cung cấp dịch vụ nhạy cảm tại Akihabara.
Tại các chuỗi lớn như Home cafe, quy tắc “không chạm” được thực thi tuyệt đối. Nhân viên không được ngồi cùng bàn, cấm tiếp xúc thân thể và không được phép tiết lộ thông tin cá nhân cho khách hàng.
Mô hình cà phê này cũng có mặt tại Hà Nội, tiệm đầu tiên đi vào hoạt động từ tháng 12/2023. Đại diện quán cà phê Soru Maid Cafe, Hà Nội cho biết quán có quy định không tự ý chụp ảnh các “hầu gái”, việc ghi hình phải nhận được sự cho phép của nhân viên.
Để duy trì môi trường lành mạnh, bộ quy tắc ứng xử được đặt công khai tại từng bàn như một “cam kết” giữa khách và quán. Mọi biểu hiện thiếu chuẩn mực đều có thể dẫn đến việc bị từ chối phục vụ. Quán ưu tiên cách xử lý kín đáo, đảm bảo an toàn cho nhân viên nhưng không làm phá vỡ không gian trải nghiệm của khách.
Tại Nhật, có nhiều phiên bản biến tấu từ mô hình cà phê hầu gái. Quán Slo-maid ở Kamakura, tỉnh Kanagawa, từng gây chú ý khi chỉ tuyển “nhân viên hầu gái” trên 65 tuổi. Mô hình này thay thế sự năng động của giới trẻ bằng sự điềm tĩnh, ấm áp của các cụ bà, tạo không gian “chữa lành” cho những người trẻ kiệt sức vì áp lực. Tại đây, khách hàng tìm thấy sự kết nối thế hệ thay vì dịch vụ giải trí đơn thuần.
Một số quán ở Tokyo cung cấp trải nghiệm cho du khách nhập vai thành hầu gái và phục vụ nhân viên. Thực khách trả khoảng phí 4.000 yen (khoảng 25 USD) cho 90 phút mặc trang phục người hầu, quản gia, phục vụ trà bánh cho nhân viên đóng vai “tiểu thư”.
Mô hình cà phê hầu gái trở thành ngành công nghiệp dịch vụ hái ra tiền, thuộc nhóm ngành dịch vụ trong thị trường Otaku. Theo đánh giá từ Viện Nghiên cứu Yano, đơn vị khảo sát thị trường hơn 50 năm hoạt động tại Tokyo, doanh thu từ mô hình này cùng các dịch vụ hóa trang (cosplay) đã chạm mốc hàng trăm tỷ yen vào năm 2025.
Thay vì chỉ bán đồ ăn, đồ uống, các mô hình bán trải nghiệm cảm xúc. Khách hàng sẵn sàng chi trả từ phí vào cửa theo giờ, thực đơn giá cao cho đến các dịch vụ cộng thêm như chụp ảnh lấy liền hay xem biểu diễn sân khấu.
Từ cuối tháng 4 đến tháng 6 hằng năm, Vườn quốc gia Cúc Phương mới chính thức bắt đầu mùa bướm nở rộ nhất trong năm. Đây cũng là dịp nghỉ lễ 30/4-1/5 nên khu rừng già thu hút hàng vạn du khách đến tham quan, trải nghiệm mùa bướm đẹp nhất ở Việt Nam.
Tuy nhiên, năm nay mùa bướm ở Vườn quốc gia Cúc Phương đến sớm hơn 2-3 tuần. Từ đầu tháng 4, hàng vạn cánh bướm đã bay rợp khu rừng già, tạo nên khung cảnh đầy mê hoặc.
Ông Đỗ Hồng Hải, Phó Giám đốc Phụ trách Trung tâm Giáo dục môi trường và Dịch vụ Vườn quốc gia Cúc Phương, cho biết, mùa bướm đến sớm đã kéo theo lượng lớn du khách đổ về rừng trong thời gian gần đây.
Theo thống kê, trong tháng 3, Vườn quốc gia Cúc Phương đón trên 12.300 lượt khách, trong đó khách nội địa chiếm gần 9.000 lượt. Những ngày cao điểm vừa qua (đầu tháng 4), vườn đã đón tới chục nghìn lượt khách về tham quan, chụp ảnh.
Theo ông Hải, việc mùa bướm và đom đóm xuất hiện sớm không phải là hiện tượng ngẫu nhiên, đây là kết quả của nhiều yếu tố sinh thái kết hợp, từ nhiệt độ, độ ẩm đến lượng mưa và sự phát triển của thảm thực vật. Dưới góc độ khoa học, đây được xem là một “chỉ báo sinh học” quan trọng.
Mùa bướm ở rừng Cúc Phương tạo nên khung cảnh "hiếm có khó tìm", ít nơi nào ở Việt Nam có được. Cũng vì thế, du khách nô nức đổ về đây để được "check-in", ghi lại khoảnh khắc hiếm có với những đàn bướm rừng đủ màu sắc lấp lánh, tung bay ngợp trời.
Chị Lê Thu Hòa (Hà Nội) chia sẻ, chị từng nghe nói và xem nhiều hình ảnh về khung cảnh thơ mộng, thiên nhiên tươi đẹp của rừng Cúc Phương khi mùa bướm đến. Tuy nhiên, các năm trước chưa có thời gian chị được đến tận đây để lưu lại những hình ảnh quý giá này.
"Năm nay tôi cùng những người bạn dự định dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5 sẽ đến rừng Cúc Phương để chụp ảnh bướm. Tuy nhiên, rất bất ngờ mùa bướm năm nay lại đến sớm hơn mọi năm. Không cần phải chờ đợi thêm, dịp cuối tuần, tôi và nhóm bạn xách ba lô lên và đi ngay đến đây", chị Hòa nói.
Chị Thu An cùng đi trong nhóm chị Hòa hồ hởi tâm sự: "Quá bất ngờ với khung cảnh của khu rừng. Không khí trong xanh mát lành, cây cối cổ thụ xanh tươi, hàng vạn cánh bướm bay ngợp trời, trong đời tôi chưa từng chứng kiến khung cảnh tuyệt đẹp như thế này bao giờ".
Nhiều du khách đến từ Hà Nội cho biết thêm, họ phải dậy từ 4h sáng, di chuyển hơn 100km để đến Vườn quốc gia Cúc Phương (Ninh Bình). Tại đây, sau khi ăn sáng, mọi người nhanh chóng vào cửa rừng để chụp ảnh cho kịp "thời điểm vàng" ngắm những đàn bướm tung tăng, bắt đầu một ngày mới.
"Thời gian di chuyển hơn 100km chúng tôi ai cũng rất háo hức. Trước đó, mọi người đều chờ đợi đến thời điểm cuối tuần để được về đây ngắm bướm. Chỉ lo hết mùa bướm thì lại bỏ lỡ mất cơ hội, phải chờ đến sang năm", chị Hoài ở xã Thanh Trì, Hà Nội, chia sẻ.
Ghi nhận của phóng viên Dân trí, những ngày qua tại Vườn quốc gia Cúc Phương, không kể ngày trong tuần hay ngày nghỉ cuối, lúc nào tại khu rừng già cũng rất đông du khách đổ về đây tham gia tuor đặc biệt "đặc sản của rừng Cúc Phương".
Từ cổng vườn, du khách đã có thể hòa mình vào thiên nhiên, từng đàn bướm với đủ loại màu sắc bay phấp phới. Có chỗ chúng đậu thành từng đàn sát nhau, tạo nên những hình ảnh vô cùng đẹp mắt. Du khách chỉ cần đi đến gần, đàn bướm sẽ tung bay lên không trung, những cánh bướm rập rờn như tuyết trắng xóa đang khẽ rơi.
Anh Thái Sơn (thợ chụp ảnh ở phường Hoa Lư) tâm sự: "Từ cuối tháng 3 đến nay, ngày nào tôi cũng kín lịch với các đoàn khách đến rừng Cúc Phương chụp ảnh với bướm. Công việc bận rộn nhưng thấy khách vui vì có được những tấm hình ưng ý với mùa bướm, tôi cũng bớt mệt nhọc".
Lãnh đạo Trung tâm Giáo dục môi trường và Dịch vụ, Vườn quốc gia Cúc Phương, cho biết thêm, các đoàn du khách khi đến rừng tham quan, trải nghiệm mùa bướm đực nhân viên của vườn hướng dẫn cụ thể, tận tình chu đáo, để mọi người có chuyến đi vui vẻ, đáng nhớ và không gây ảnh hưởng đến sinh thái rừng.
"Chúng tôi luôn nhắc nhở du khách, hãy đến với rừng như một vị khách biết lắng nghe, đừng vội vàng, đừng gây ồn ào, đừng cố “sở hữu” những gì thuộc về tự nhiên. Chỉ cần bạn đi nhẹ, nói khẽ, và mở lòng, rừng sẽ “kể chuyện” cho bạn theo cách riêng của nó.
Và khi rời đi, nếu bạn mang theo được một chút tĩnh lặng của đêm rừng, một chút rung động trước cánh bướm, hay một chút suy nghĩ về trách nhiệm của mình, thì chuyến đi đó đã có ý nghĩa", ông Nguyễn Văn Chính, Giám đốc Vườn quốc gia Cúc Phương, chia sẻ.
Trang web ẩm thực TasteAtlas công bố danh sách 100 món ăn dở nhất hành tinh và ngay lập tức gây ra nhiều tranh cãi. Đa số đều lên tiếng bảo vệ món ăn của đất nước mình không may rơi vào danh sách.
Theo số liệu từ Cục Thống kê công bố hôm 3/4, hơn 6,7 triệu lượt khách quốc tế đến Việt Nam trong quý I, trở thành quý đón lượng khách cao nhất từ trước đến nay.
Trong danh sách 10 thị trường gửi khách lớn nhất đến Việt Nam, Nga đứng thứ ba, sau Trung Quốc đại lục và Hàn Quốc. Đây cũng là vị trí cao nhất tệp khách này nắm giữ trong lịch sử, với hơn 367.000 lượt khách ghé thăm, gấp gần 3 lần so với cùng kỳ 2025.
Theo Tiến sĩ Phạm Hà, CEO công ty Lux Group, có 4 lý do giúp khách Nga tăng trưởng mạnh trong quý I.
Thứ nhất, Việt Nam và Nga có mối quan hệ tốt đẹp, nhiều năm nay Việt Nam là điểm đến truyền thống được yêu thích của tệp khách này. Sản phẩm du lịch Việt đúng "gu" khách Nga như bờ biển đẹp, ẩm thực phong phú và các khu nghỉ dưỡng sang trọng giá tốt.
Lý do tiếp theo là điểm đến dễ tiếp cận. Công dân Nga đến Việt Nam du lịch được miễn thị thực 45 ngày và có nhiều đường bay thẳng giữa hai nước.
Cuối cùng, Việt Nam đã định vị trong tư duy của khách du lịch quốc tế là điểm đến thân thiện, chính trị ổn định, đặc biệt trong bối cảnh nhiều quốc gia trên thế giới bất ổn.
"Việt Nam là một trong những điểm đến tối ưu nhất của du khách Nga hiện nay", ông Hà nhận xét.
Theo số liệu từ Cục Du lịch quốc gia trong 10 năm trở lại, lượng khách Nga đến Việt Nam hiện nay cao gấp 1,6 lần cùng kỳ thời điểm hoàng kim của năm 2018-2019. Thậm chí, lượng khách Nga đến Việt Nam ba tháng đầu năm nay bằng 1,5 lần tổng lượng khách Nga đến cả năm 2024 và 53% năm 2025.
Laurent Myter, Tổng Quản lý tập đoàn The Anam, đơn vị sở hữu hai khu nghỉ dưỡng Anam Cam Ranh và Anam Mũi Né, cùng quan điểm với CEO Phạm Hà. Theo ông, một trong những yếu tố then chốt giúp lượng khách Nga đến Việt Nam cao kỷ lục là sự khôi phục và mở rộng nhanh chóng các đường bay thẳng sau dịch.
Từ khi chuyến charter bay thẳng đầu tiên từ Moskva đến Cam Ranh được khai thác vào tháng 3/2025, tiếp theo là các chuyến charter đến Phú Quốc vào tháng 10/2025, số lượng chuyến bay charter và thương mại xuất hiện thường xuyên hơn. Những lợi thế này giúp Việt Nam trở nên dễ tiếp cận hơn với du khách Nga, đồng thời mở ra các cơ hội đáng kể cho các khách sạn, khu nghỉ dưỡng ở Cam Ranh, Nha Trang, Phú Quốc.
Hiện tại, tỷ lệ khách Nga và khách nói tiếng Nga chiếm khoảng 15% lượng đặt phòng tại các khu nghỉ dưỡng ở Anam. "Điều này cho thấy tầm quan trọng ngày càng lớn của tệp khách này với hoạt động kinh doanh cả khách sạn", ông Myter nói.
Theo đại diện của The Anam, Việt Nam đặc biệt hấp dẫn thị trường khách Nga nhờ khí hậu ôn hòa, phù hợp cho du lịch nghỉ dưỡng biển quanh năm. So với các kỳ nghỉ dài ngày ở những điểm đến Đông Nam Á khác, như Thái Lan, chi phí cho một chuyến tại Việt Nam rẻ hơn, trong khi vẫn đảm bảo chất lượng trải nghiệm nghỉ dưỡng tổng thể.
"Việt Nam hấp dẫn hơn xét về giá trị trên chi phí", ông Myter nói.
Về hành vi du lịch, khách Nga thường ưa chuộng các kỳ nghỉ biển và có xu hướng lưu trú dài ngày, thường từ 7 đến 21 đêm. Điều này khiến họ trở thành phân khúc rất giá trị đối với các điểm đến nghỉ dưỡng.
Họ có mức chi tiêu cao cho các dịch vụ bổ sung, đặc biệt là ẩm thực và spa. Theo kinh nghiệm của Myter, đây là nhóm khách thân thiện, lịch sự và đề cao sự thoải mái, cũng như trải nghiệm nghỉ dưỡng trọn vẹn.
Theo khảo sát nhanh của Lux Group, khách Nga đến Phú Quốc hay Cam Ranh trên các chuyến charter thường lưu trú các khách sạn 5 sao và đặt thêm tour để khám phá các điểm đến khác của Việt Nam. Thay vì chạy "sô", họ thường có thói quen check in ít điểm đến, khoảng 1-2 điểm như Hà Nội, Quảng Ninh. Nhưng thay vào đó, họ lưu trú tại các điểm đến dài ngày.
Nhiều khách Nga lựa chọn các chương trình thiết kế riêng (tailor-made), bao gồm hành trình khám phá văn hóa, lịch sử và ẩm thực. Phân khúc du thuyền cao cấp ghi nhận mức tăng trưởng rõ rệt, với nhu cầu thuê tàu riêng hoặc đặt các hành trình 3-6 đêm, kết nối 2-3 vịnh (Hạ Long - Lan Hạ) trong một chuyến đi tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là tín hiệu cho thấy xu hướng "du lịch chậm", ở lâu hơn và trải nghiệm sâu hơn đang hình thành rõ nét.
Ngoài ra, nhu cầu về dịch vụ chuyên biệt tăng mạnh. Các đơn vị lữ hành ghi nhận sự gia tăng đáng kể nhu cầu hướng dẫn viên nói tiếng Nga, cùng với các yêu cầu về ẩm thực, dịch vụ và giao tiếp phù hợp với thị trường này. Điều này đòi hỏi hệ thống vận hành phải nâng cấp theo hướng cá nhân hóa và đa ngôn ngữ.
"Về bản chất, khách Nga hiện nay không còn là phân khúc đại trà như trước, mà đang chuyển dịch sang nhóm khách trung và cao cấp, sẵn sàng chi trả cho những trải nghiệm độc đáo, riêng tư và có chiều sâu văn hóa", ông Hà nói.
