Mục Lục
ToggleXe khách 28 chỗ biến dạng, lật ngược dưới vực sâu hơn 10 m gần hồ Bàu Trắng, chiều 6/4. Trước đó khoảng 15h30, ôtô biển số Bình Thuận chở nhóm 16 thợ lặn chạy trên đường Hòa Thắng, hướng từ Mũi Né về Phan Rí; khi đến khu vực ngã ba Hòa Thắng, xe bất ngờ lao qua lề đường và rơi xuống vực.
Xe khách 28 chỗ biến dạng, lật ngược dưới vực sâu hơn 10 m gần hồ Bàu Trắng, chiều 6/4. Trước đó khoảng 15h30, ôtô biển số Bình Thuận chở nhóm 16 thợ lặn chạy trên đường Hòa Thắng, hướng từ Mũi Né về Phan Rí; khi đến khu vực ngã ba Hòa Thắng, xe bất ngờ lao qua lề đường và rơi xuống vực.
Cảnh sát phong tỏa, thu gom các mảnh vỡ tại hiện trường vụ tai nạn. Sự cố khiến 4 người tử vong, 10 người bị thương được đưa đến trạm y tế xã cấp cứu.
Các nạn nhân làm nghề lặn sò, đón xe khách ở cảng Lagi để về nhà sau chuyến đi biển thì gặp nạn; quãng đường từ cảng về nhà gần 150 km.
Cảnh sát phong tỏa, thu gom các mảnh vỡ tại hiện trường vụ tai nạn. Sự cố khiến 4 người tử vong, 10 người bị thương được đưa đến trạm y tế xã cấp cứu.
Các nạn nhân làm nghề lặn sò, đón xe khách ở cảng Lagi để về nhà sau chuyến đi biển thì gặp nạn; quãng đường từ cảng về nhà gần 150 km.
Vô lăng, bánh xe biến dạng, nhiều bộ phận đứt rời khỏi thân xe, văng quanh khu vực dưới vực sâu.
Vô lăng, bánh xe biến dạng, nhiều bộ phận đứt rời khỏi thân xe, văng quanh khu vực dưới vực sâu.
Dụng cụ lặn của các nạn nhân bị văng bên mép đường.
Dụng cụ lặn của các nạn nhân bị văng bên mép đường.
Tôn hộ lan bị tông gãy, hư hỏng sau cú va chạm của xe khách trước khi lao xuống vực.
Tôn hộ lan bị tông gãy, hư hỏng sau cú va chạm của xe khách trước khi lao xuống vực.
Người dân cùng lực lượng cứu hộ hỗ trợ đưa nạn nhân ra khỏi xe khách và đưa đến bệnh viện cấp cứu. Ảnh: Hồng Lâm
Người dân cùng lực lượng cứu hộ hỗ trợ đưa nạn nhân ra khỏi xe khách và đưa đến bệnh viện cấp cứu. Ảnh: Hồng Lâm
Cảnh sát phong tỏa hiện trường để điều tra nguyên nhân vụ tai nạn, đồng thời phân luồng giao thông qua khu vực nhằm tránh ùn tắc.
Cảnh sát phong tỏa hiện trường để điều tra nguyên nhân vụ tai nạn, đồng thời phân luồng giao thông qua khu vực nhằm tránh ùn tắc.
Khu vực xảy ra tai nạn xe khách làm 4 người chết. Đồ họa: Tâm Thảo
Khu vực xảy ra tai nạn xe khách làm 4 người chết. Đồ họa: Tâm Thảo
Việt Quốc
Tin Gốc: https://vnexpress.net/hien-truong-xe-khach-cho-16-tho-lan-lao-xuong-vuc-5059212.html
Những ngày qua, nhiều căn nhà trên quốc lộ 13, đoạn qua phường Hiệp Bình được phá dỡ, lùi sâu vào trong, chờ triển khai công trình.
Dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 13 đoạn dài 6 km từ cầu Bình Triệu đến Vĩnh Bình sẽ mở từ 4-6 làn xe lên 10 làn, rộng 60 m. Công trình có tổng mức đầu tư gần 21.000 tỷ đồng, thực hiện theo hình thức BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao).
Kế hoạch mở rộng đường huyết mạch thường xuyên ùn tắc được đặt ra từ năm 2001 nhưng nhiều lần chậm tiến độ. Hiện phía Bình Dương cũ đã khá thông thoáng, trong khi hướng vào trung tâm TP HCM vẫn chật hẹp với nhiều “nút cổ chai” gây kẹt xe.
Những ngày qua, nhiều căn nhà trên quốc lộ 13, đoạn qua phường Hiệp Bình được phá dỡ, lùi sâu vào trong, chờ triển khai công trình.
Dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 13 đoạn dài 6 km từ cầu Bình Triệu đến Vĩnh Bình sẽ mở từ 4-6 làn xe lên 10 làn, rộng 60 m. Công trình có tổng mức đầu tư gần 21.000 tỷ đồng, thực hiện theo hình thức BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao).
Kế hoạch mở rộng đường huyết mạch thường xuyên ùn tắc được đặt ra từ năm 2001 nhưng nhiều lần chậm tiến độ. Hiện phía Bình Dương cũ đã khá thông thoáng, trong khi hướng vào trung tâm TP HCM vẫn chật hẹp với nhiều “nút cổ chai” gây kẹt xe.
Một dãy nhà đã được chủ hộ hoàn tất giải tỏa hơn một tuần nay, giúp không gian thoáng đãng hơn.
Theo UBND phường Hiệp Bình, dự án cần thu hồi đất của 1.041 trường hợp, trong đó hơn 200 hộ phải giải tỏa toàn bộ. Ngân sách thành phố dự kiến chi 14.600 tỷ đồng cho dự án cho bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Một dãy nhà đã được chủ hộ hoàn tất giải tỏa hơn một tuần nay, giúp không gian thoáng đãng hơn.
Theo UBND phường Hiệp Bình, dự án cần thu hồi đất của 1.041 trường hợp, trong đó hơn 200 hộ phải giải tỏa toàn bộ. Ngân sách thành phố dự kiến chi 14.600 tỷ đồng cho dự án cho bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Sáng 10/4, dọc theo quốc lộ 13 có khoảng 4-5 căn nhà đang đang được tháo dỡ; nhiều hộ khác đã bàn giao mặt bằng trước đó.
Đến nay, phường Hiệp Bình đã chi trả bồi thường cho 598 trường hợp với tổng số tiền gần 4.400 tỷ đồng. Tuy nhiên, việc bàn giao mặt bằng không diễn ra đồng loạt, hiện có khoảng 25 hộ bàn giao mặt bằng.
Sáng 10/4, dọc theo quốc lộ 13 có khoảng 4-5 căn nhà đang đang được tháo dỡ; nhiều hộ khác đã bàn giao mặt bằng trước đó.
Đến nay, phường Hiệp Bình đã chi trả bồi thường cho 598 trường hợp với tổng số tiền gần 4.400 tỷ đồng. Tuy nhiên, việc bàn giao mặt bằng không diễn ra đồng loạt, hiện có khoảng 25 hộ bàn giao mặt bằng.
Tại căn nhà số 168, gạch đá, xà bần ngổn ngang sau khi tháo dỡ được công nhân thu dọn.
Tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng hiện vẫn chậm so với yêu cầu của UBND TP HCM. Một trong những nguyên nhân chính là thiếu quỹ nhà, đất phục vụ tái định cư.
Theo Sở Xây dựng TP HCM, trước đây thành phố bố trí 178 căn hộ và nền đất để phục vụ tái định cư. Tuy nhiên, qua rà soát, nhu cầu thực tế tăng lên đáng kể, với gần 350 trường hợp. Sự thiếu hụt này ảnh hưởng tiến độ chi trả bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư cho người dân.
Tại căn nhà số 168, gạch đá, xà bần ngổn ngang sau khi tháo dỡ được công nhân thu dọn.
Tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng hiện vẫn chậm so với yêu cầu của UBND TP HCM. Một trong những nguyên nhân chính là thiếu quỹ nhà, đất phục vụ tái định cư.
Theo Sở Xây dựng TP HCM, trước đây thành phố bố trí 178 căn hộ và nền đất để phục vụ tái định cư. Tuy nhiên, qua rà soát, nhu cầu thực tế tăng lên đáng kể, với gần 350 trường hợp. Sự thiếu hụt này ảnh hưởng tiến độ chi trả bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư cho người dân.
Các mảng tường sau khi kéo sập được công nhân cắt các kết cấu bên trong để lấy sắt thép.
Các mảng tường sau khi kéo sập được công nhân cắt các kết cấu bên trong để lấy sắt thép.
Một số nhà xưởng trên quốc lộ 13 cũng tiến hành tháo dỡ. Theo chủ nhà, do dự án mở rộng đường có quy hoạch từ lâu nên khi xây đã chừa phần lộ giới, việc bàn giao mặt bằng đơn giản hơn, chỉ vài ngày là hoàn thành.
Một số nhà xưởng trên quốc lộ 13 cũng tiến hành tháo dỡ. Theo chủ nhà, do dự án mở rộng đường có quy hoạch từ lâu nên khi xây đã chừa phần lộ giới, việc bàn giao mặt bằng đơn giản hơn, chỉ vài ngày là hoàn thành.
Cách đó khoảng 500 m, khu đất rộng hơn 200 m2 của ông Lê Tuấn Hưng vừa giải tỏa xong, đang dọn dẹp mặt bằng và xây lại nhà mới. Hơn 50 năm sống ở đây, ông thường xuyên gặp cảnh ùn tắc ở con đường huyết mạch nối tỉnh Bình Dương cũ với TP HCM.
Ông cho biết giá đền bù chưa như mong muốn nhưng vẫn đồng thuận giao mặt bằng. "Trước là dãy nhà trọ nên giờ mất một khoản thu nhập, chỉ mong dự án sớm khởi công để đi lại thuận tiện hơn”, ông nói.
Cách đó khoảng 500 m, khu đất rộng hơn 200 m2 của ông Lê Tuấn Hưng vừa giải tỏa xong, đang dọn dẹp mặt bằng và xây lại nhà mới. Hơn 50 năm sống ở đây, ông thường xuyên gặp cảnh ùn tắc ở con đường huyết mạch nối tỉnh Bình Dương cũ với TP HCM.
Ông cho biết giá đền bù chưa như mong muốn nhưng vẫn đồng thuận giao mặt bằng. "Trước là dãy nhà trọ nên giờ mất một khoản thu nhập, chỉ mong dự án sớm khởi công để đi lại thuận tiện hơn”, ông nói.
Một căn nhà sau khi giải tỏa phần trước đang được chủ hộ xây sửa lại để sớm ổn định cuộc sống.
Một căn nhà sau khi giải tỏa phần trước đang được chủ hộ xây sửa lại để sớm ổn định cuộc sống.
Dọc theo quốc lộ 13, lác đác vài căn nhà đã dỡ tạm, chủ dọn đi, chờ giải tỏa toàn. Theo kế hoạch công tác chi trả bồi thường, hỗ trợ di dời sẽ hoàn thành trong tháng 6 và khởi công vào cuối năm nay, hoàn thành sau đó hai năm. Tuy nhiên mới đây Sở Xây dựng đề xuất lùi thời gian khởi công qua đầu năm sau do phát sinh về tái định cư cho dự án và điều chỉnh hướng tuyến phù hợp với các dự án đường sắt, hạ tầng ở khu vực.
Dọc theo quốc lộ 13, lác đác vài căn nhà đã dỡ tạm, chủ dọn đi, chờ giải tỏa toàn. Theo kế hoạch công tác chi trả bồi thường, hỗ trợ di dời sẽ hoàn thành trong tháng 6 và khởi công vào cuối năm nay, hoàn thành sau đó hai năm. Tuy nhiên mới đây Sở Xây dựng đề xuất lùi thời gian khởi công qua đầu năm sau do phát sinh về tái định cư cho dự án và điều chỉnh hướng tuyến phù hợp với các dự án đường sắt, hạ tầng ở khu vực.
Quốc lộ 13 đoạn từ cầu Bình Triệu đến cầu Vĩnh Bình hiện rộng 20-30 m, thường xuyên ùn tắc giờ cao điểm và ngập khi mưa, triều cường. Ngoài mở rộng mặt đường, khoảng 3,2 km ở giữa tuyến sẽ xây dựng đường trên cao (cầu cạn) với quy mô 4 làn xe, hai bên là đường song hành.
Quốc lộ 13 đoạn từ cầu Bình Triệu đến cầu Vĩnh Bình hiện rộng 20-30 m, thường xuyên ùn tắc giờ cao điểm và ngập khi mưa, triều cường. Ngoài mở rộng mặt đường, khoảng 3,2 km ở giữa tuyến sẽ xây dựng đường trên cao (cầu cạn) với quy mô 4 làn xe, hai bên là đường song hành.
Đoạn khởi công từ cầu Bình Triệu đến khu vực gần cổng chào Vĩnh Phú. Đồ họa: Khánh Hoàng
Quốc lộ 13 dài hơn 140 km, nối TP HCM với Bình Dương và Bình Phước. Đây là trục giao thông chính ở cửa ngõ đông bắc thành phố, thường xuyên ùn tắc do đi qua khu dân cư đông và kết nối bến xe Miền Đông cũ. Ngoài tuyến này, TP HCM còn xúc tiến ba dự án BOT nâng cấp quốc lộ 1, 22 và trục Bắc - Nam.
Đoạn khởi công từ cầu Bình Triệu đến khu vực gần cổng chào Vĩnh Phú. Đồ họa: Khánh Hoàng
Quốc lộ 13 dài hơn 140 km, nối TP HCM với Bình Dương và Bình Phước. Đây là trục giao thông chính ở cửa ngõ đông bắc thành phố, thường xuyên ùn tắc do đi qua khu dân cư đông và kết nối bến xe Miền Đông cũ. Ngoài tuyến này, TP HCM còn xúc tiến ba dự án BOT nâng cấp quốc lộ 1, 22 và trục Bắc - Nam.
Quỳnh Trần
Tin Gốc: https://vnexpress.net/nguoi-tp-hcm-do-nha-mo-rong-quoc-lo-13-sau-25-nam-cho-doi-5060896.html
Thời Sự
Tin tức sáng 12-4: Hôm nay Quốc hội xem xét thông qua nghị quyết giảm thuế với xăng dầu tới 30-6
Theo chương trình, sáng nay (12-4) Quốc hội sẽ làm việc ngày cuối của đợt 1 kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.
Trong ngày làm việc cuối đợt 1, Quốc hội sẽ nghe Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn thừa ủy quyền của Thủ tướng trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Sau đó, các đại biểu sẽ biểu quyết thông qua nghị quyết.
Tại dự thảo, Chính phủ đề xuất mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut là 0 đồng/lít.
Xăng, dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế VAT nhưng được khấu trừ thuế VAT đầu vào. Mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại là 0%.
Về thời hạn áp dụng, Chính phủ đề xuất từ ngày 16-4 đến hết 30-6 và giao Thủ tướng ban hành quyết định cá biệt để điều chỉnh (rút ngắn hoặc kéo dài) hiệu lực của nghị quyết.
Tiếp đó, Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua việc điều chỉnh, bổ sung chương trình kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI và thảo luận dự Luật Thủ đô (sửa đổi), dự Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi).
Chiều 11-4, trước tình trạng nắng nóng gay gắt, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) đã khuyến cáo người dân không nên chủ quan, đặc biệt tránh nguy cơ sốc nhiệt do thay đổi nhiệt độ đột ngột. Một sai lầm phổ biến là bắt đầu làm việc hoặc tập luyện với cường độ cao ngay khi trời nóng, khiến cơ thể không kịp thích nghi.
Theo HCDC, cơ thể cần thời gian để "lập trình" lại hệ thống điều nhiệt. Nguyên tắc quan trọng là cơ thể thích nghi dần trong khoảng 10-14 ngày.
Do vậy, người dân nên bắt đầu làm việc, tập luyện với cường độ nhẹ, thời gian ngắn và tăng dần mỗi ngày. Cách làm này giúp hệ thống đổ mồ hôi hoạt động hiệu quả hơn, đồng thời giữ nhịp tim ổn định khi chịu áp lực nhiệt.
Ngành y tế khuyến nghị mỗi người chủ động bảo vệ sức khỏe trong mùa nắng nóng bằng việc tập luyện hợp lý, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột và theo dõi các dấu hiệu bất thường của cơ thể.
Nhằm cụ thể hóa Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) năm 2025, đồng thời thiết lập một khung chuẩn thống nhất trên toàn quốc để đánh giá năng lực tổ chức đào tạo và chất lượng hoạt động của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố dự thảo thông tư ban hành chuẩn cơ sở giáo dục nghề nghiệp để lấy ý kiến góp ý theo quy định.
Các cơ sở đạt chuẩn sẽ được xem xét ưu tiên đầu tư; đặc biệt, những cơ sở có kết quả vượt chuẩn có thể được định hướng phát triển thành cơ sở giáo dục nghề nghiệp trọng điểm, chất lượng cao, tiệm cận chuẩn quốc tế.
Đồng thời, chuẩn cũng được sử dụng để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tự đánh giá, xây dựng kế hoạch cải tiến và nâng cao chất lượng đào tạo, qua đó tăng cường minh bạch và trách nhiệm giải trình trong toàn hệ thống.
Dự thảo thông tư quy định chuẩn cơ sở giáo dục nghề nghiệp gồm hai hợp phần chính.
Hợp phần thứ nhất là các điều kiện bảo đảm chất lượng, gồm 6 nhóm yếu tố cốt lõi (tổ chức bộ máy và quản trị; đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý; chương trình, giáo trình đào tạo; cơ sở vật chất, thiết bị; nguồn lực tài chính; hệ thống quản trị số và dữ liệu). Các điều kiện này được đánh giá theo mức "đạt/không đạt", bảo đảm yêu cầu tối thiểu để tổ chức hoạt động đào tạo.
Hợp phần thứ hai là các chỉ số hoạt động, gồm 10 chỉ số phản ánh trực tiếp kết quả và hiệu quả đào tạo bao gồm: các chỉ số về tuyển sinh, quy mô đào tạo, chất lượng đội ngũ giảng dạy, mức độ gắn kết với doanh nghiệp, kết quả tốt nghiệp, việc làm và mức độ hài lòng của người học và người sử dụng lao động. Cách tiếp cận này cho thấy sự kết hợp giữa "điều kiện đầu vào" và "kết quả đầu ra", nhằm đánh giá toàn diện chất lượng của cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Dự thảo quy định một số ngưỡng chỉ số đáng chú ý như: tỉ lệ nhập học đạt từ 50% trở lên; tỉ lệ giảng dạy do nhà giáo cơ hữu đảm nhiệm tối thiểu 60%; tỉ lệ người học hoàn thành chương trình đúng hạn đạt từ 60% trở lên; tỉ lệ người học sau tốt nghiệp có việc làm hoặc tiếp tục học đạt từ 70% trở lên; mức độ hài lòng của người học và người sử dụng lao động đều đạt tối thiểu 70%.
Rạng sáng 7.4, tại một quán bánh bèo vỉa hè trên đường Hoàng Văn Thụ (ở phường Quy Nhơn Nam, Gia Lai), bà Trần Thị Lan (60 tuổi), bị một thanh niên chửi bới, nhổ nước bọt, ném ghế, dùng dao hăm dọa và tát liên tục vào mặt.
Con trai bà đến can ngăn cũng bị nhóm 3 người đấm đá, rượt đuổi. Clip từ camera lan truyền trên mạng xã hội. Cộng đồng mạng phẫn nộ. Công an tỉnh Gia Lai tạm giữ khẩn cấp Nguyễn Văn Ý (35 tuổi) về hành vi gây rối trật tự công cộng.
Câu chuyện trên quen thuộc đến mức cư dân mạng có thể đoán trước được cái kết. Clip lan truyền, dư luận sôi sục, cơ quan chức năng vào cuộc, đối tượng bị tạm giữ.
Rồi vài ngày sau, một clip khác xuất hiện, một nạn nhân khác, một cơn phẫn nộ khác. Tôi gọi đó là vòng lặp, bởi nó lặp đi lặp lại mà không có gì thay đổi ở phần gốc rễ.
Chỉ tính riêng từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4.2026, báo chí đã phản ánh một chuỗi vụ hành hung nơi công cộng với mật độ đáng lo ngại.
Đêm 31.3, tại Đắk Lắk, nhóm thanh niên mang hung khí truy sát người đi đường trên tỉnh lộ 2.
Ngày 5.4, tại Nghệ An, một phụ nữ bị 2 đối tượng bịt mặt dùng hung khí hành hung giữa ban ngày.
Ngày 7.4, tại Huế, một người đàn ông đánh học sinh trong tiệm tạp hóa.
Cùng ngày, tại Lâm Đồng, một sản phụ bị hành hung ngay trước giờ sinh tại bệnh viện. Và cũng trong ngày 7.4, bà Lan bị đánh ở Quy Nhơn Nam.
Năm vụ trong chưa đầy một tuần, trải dài từ Tây nguyên đến Bắc Trung bộ, với nạn nhân đủ mọi lứa tuổi và hoàn cảnh.
Tại Thanh Hóa, theo thống kê của cơ quan chức năng, chỉ trong 3 tháng từ 15.12.2025 đến 15.3.2026, địa bàn tỉnh này đã xảy ra 34 vụ gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích và giết người với khoảng 200 đối tượng liên quan.
Vụ Đặng Chí Thành đánh phụ nữ tại sảnh chung cư Sky Central ở Hà Nội (tháng 8.2025) vừa kết thúc phúc thẩm đầu tháng 4.2026 với mức án 6 tháng tù. Vụ hành hung hàng xóm tại chung cư CT5-ĐN2 tại Hà Nội vào tháng 1.2026 cũng xử lý theo tội gây rối trật tự công cộng.
Những con số ấy cho thấy bạo lực đời thường không phải hiện tượng cá biệt mà đang trở thành một dạng "rối loạn xã hội" có tính hệ thống. Nhưng cách xã hội phản ứng lại mang tính sự vụ. Dư luận chỉ bùng lên khi có clip đủ sốc, đủ rõ nét, đủ biểu tượng.
Clip của bà Lan gây chấn động vì hội tụ tất cả các yếu tố kích hoạt cảm xúc tập thể. Nạn nhân là người già, hành vi côn đồ diễn ra trắng trợn trước camera, lời bà Lan nhẫn nhịn "tôi già rồi, anh cứ chửi thoải mái" trở thành biểu tượng cho sự bất lực. Nhưng không phải vụ nào cũng có camera. Không phải nạn nhân nào cũng đủ "điển hình" để viral (lan truyền).
Tôi không phủ nhận vai trò tích cực của mạng xã hội trong việc đẩy nhanh xử lý. Nếu không có clip, rất có thể vụ bà Lan sẽ kết thúc bằng việc gia đình Nguyễn Văn Ý đến thăm hỏi, hỗ trợ tiền, và bà Lan chấp nhận bỏ qua, đúng như bà đã bày tỏ khi nói rằng vợ người đó đang mang thai nên không muốn làm lớn chuyện.
Áp lực dư luận đã buộc Công an tỉnh Gia Lai phải tạm giữ khẩn cấp Nguyễn Văn Ý thay vì để vụ việc lắng xuống ở cấp phường. Nhưng chính sự phụ thuộc vào áp lực dư luận ấy lại là triệu chứng của một vấn đề sâu hơn.
Khi việc xử lý bạo lực phụ thuộc vào sức nóng truyền thông thay vì quy trình tố tụng, pháp luật không còn vận hành theo nguyên tắc bình đẳng nữa. Một vụ hành hung được xử lý nhanh vì clip có hàng triệu lượt xem. Một vụ khác với mức độ côn đồ tương đương nhưng không có camera thì liệu có trôi vào im lặng?
Chi tiết đáng suy nghĩ nhất trong vụ này là phản xạ đầu tiên của bà Lan. Khi bị hành hung lúc rạng sáng, bà không gọi công an. Bà gọi con trai đến đưa đi bệnh viện.
Phản xạ ấy không phải của riêng bà Lan. Nó phản ánh một thực tế phổ biến rằng với rất nhiều nạn nhân bạo lực đời thường ở Việt Nam, pháp luật không phải nơi họ nghĩ đến đầu tiên khi bị xâm hại.
Có thể vì họ chưa tin vào tốc độ phản ứng của cơ quan chức năng? Có thể vì họ biết rằng với thương tích nhẹ, vụ việc sẽ chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính? Có thể vì văn hóa nhẫn nhịn và dĩ hòa vi quý khiến người bị hại tự cắn răng chịu đựng?
Dù lý do nào thì kết quả cũng giống nhau. Nạn nhân không tìm đến pháp luật và pháp luật cũng không chủ động tìm đến nạn nhân.
Vòng lặp ấy vận hành bằng 3 bước. Thứ nhất là bạo lực xảy ra và nạn nhân chọn im lặng. Thứ hai là clip lan truyền phá vỡ sự im lặng, dư luận phẫn nộ, cơ quan chức năng xử lý theo sức ép. Thứ ba là mọi thứ lắng xuống, không có thay đổi nào về cơ chế phòng ngừa, không có đánh giá nào về lỗ hổng xử lý cho đến khi clip tiếp theo xuất hiện.
Điều 318 bộ luật Hình sự 2015 quy định tội gây rối trật tự công cộng với khung hình phạt cơ bản từ phạt tiền 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.
Khung tăng nặng theo khoản 2 lên đến 7 năm tù khi có tổ chức, dùng hung khí, hoặc gây cản trở giao thông nghiêm trọng.
Nhưng phần lớn các vụ bạo lực gặp trong đời thường rơi vào khung 1 với mức án phổ biến quanh 6 tháng tù. Mức chế tài ấy có đủ sức răn đe hay không? Tần suất các vụ việc gây rối trong thời gian gần đây đang tự trả lời.
Để phá vỡ vòng lặp ấy cần thay đổi ở cả 3 bước cùng lúc. Nạn nhân cần được khuyến khích và hỗ trợ để trình báo thay vì im lặng. Cơ quan chức năng cơ sở cần chủ động xử lý theo quy trình thay vì chờ áp lực dư luận. Và chế tài cần đủ nghiêm khắc để người có ý định bạo lực phải cân nhắc trước khi hành động thay vì chỉ hối hận sau khi clip lên mạng.
Camera quán bánh bèo của bà Lan đã ghi lại toàn bộ hành vi côn đồ của Nguyễn Văn Ý. Nhưng camera chỉ là "nhân chứng" thụ động. Nó ghi lại được vòng lặp nhưng không phá vỡ được vòng lặp. Việc phá vỡ ấy là phần việc của pháp luật, của thiết chế và của cả xã hội.
Nếu chúng ta tiếp tục chỉ phẫn nộ theo từng clip rồi quên thì vòng lặp sẽ tiếp tục quay. Và nạn nhân tiếp theo có thể là bất kỳ ai.