Những ngày qua, nhiều căn nhà trên quốc lộ 13, đoạn qua phường Hiệp Bình được phá dỡ, lùi sâu vào trong, chờ triển khai công trình.
Dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 13 đoạn dài 6 km từ cầu Bình Triệu đến Vĩnh Bình sẽ mở từ 4-6 làn xe lên 10 làn, rộng 60 m. Công trình có tổng mức đầu tư gần 21.000 tỷ đồng, thực hiện theo hình thức BOT (xây dựng – kinh doanh – chuyển giao).
Kế hoạch mở rộng đường huyết mạch thường xuyên ùn tắc được đặt ra từ năm 2001 nhưng nhiều lần chậm tiến độ. Hiện phía Bình Dương cũ đã khá thông thoáng, trong khi hướng vào trung tâm TP HCM vẫn chật hẹp với nhiều “nút cổ chai” gây kẹt xe.
Những ngày qua, nhiều căn nhà trên quốc lộ 13, đoạn qua phường Hiệp Bình được phá dỡ, lùi sâu vào trong, chờ triển khai công trình.
Dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 13 đoạn dài 6 km từ cầu Bình Triệu đến Vĩnh Bình sẽ mở từ 4-6 làn xe lên 10 làn, rộng 60 m. Công trình có tổng mức đầu tư gần 21.000 tỷ đồng, thực hiện theo hình thức BOT (xây dựng – kinh doanh – chuyển giao).
Kế hoạch mở rộng đường huyết mạch thường xuyên ùn tắc được đặt ra từ năm 2001 nhưng nhiều lần chậm tiến độ. Hiện phía Bình Dương cũ đã khá thông thoáng, trong khi hướng vào trung tâm TP HCM vẫn chật hẹp với nhiều “nút cổ chai” gây kẹt xe.
Một dãy nhà đã được chủ hộ hoàn tất giải tỏa hơn một tuần nay, giúp không gian thoáng đãng hơn.
Theo UBND phường Hiệp Bình, dự án cần thu hồi đất của 1.041 trường hợp, trong đó hơn 200 hộ phải giải tỏa toàn bộ. Ngân sách thành phố dự kiến chi 14.600 tỷ đồng cho dự án cho bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Một dãy nhà đã được chủ hộ hoàn tất giải tỏa hơn một tuần nay, giúp không gian thoáng đãng hơn.
Theo UBND phường Hiệp Bình, dự án cần thu hồi đất của 1.041 trường hợp, trong đó hơn 200 hộ phải giải tỏa toàn bộ. Ngân sách thành phố dự kiến chi 14.600 tỷ đồng cho dự án cho bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Sáng 10/4, dọc theo quốc lộ 13 có khoảng 4-5 căn nhà đang đang được tháo dỡ; nhiều hộ khác đã bàn giao mặt bằng trước đó.
Đến nay, phường Hiệp Bình đã chi trả bồi thường cho 598 trường hợp với tổng số tiền gần 4.400 tỷ đồng. Tuy nhiên, việc bàn giao mặt bằng không diễn ra đồng loạt, hiện có khoảng 25 hộ bàn giao mặt bằng.
Sáng 10/4, dọc theo quốc lộ 13 có khoảng 4-5 căn nhà đang đang được tháo dỡ; nhiều hộ khác đã bàn giao mặt bằng trước đó.
Đến nay, phường Hiệp Bình đã chi trả bồi thường cho 598 trường hợp với tổng số tiền gần 4.400 tỷ đồng. Tuy nhiên, việc bàn giao mặt bằng không diễn ra đồng loạt, hiện có khoảng 25 hộ bàn giao mặt bằng.
Tại căn nhà số 168, gạch đá, xà bần ngổn ngang sau khi tháo dỡ được công nhân thu dọn.
Tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng hiện vẫn chậm so với yêu cầu của UBND TP HCM. Một trong những nguyên nhân chính là thiếu quỹ nhà, đất phục vụ tái định cư.
Theo Sở Xây dựng TP HCM, trước đây thành phố bố trí 178 căn hộ và nền đất để phục vụ tái định cư. Tuy nhiên, qua rà soát, nhu cầu thực tế tăng lên đáng kể, với gần 350 trường hợp. Sự thiếu hụt này ảnh hưởng tiến độ chi trả bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư cho người dân.
Tại căn nhà số 168, gạch đá, xà bần ngổn ngang sau khi tháo dỡ được công nhân thu dọn.
Tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng hiện vẫn chậm so với yêu cầu của UBND TP HCM. Một trong những nguyên nhân chính là thiếu quỹ nhà, đất phục vụ tái định cư.
Theo Sở Xây dựng TP HCM, trước đây thành phố bố trí 178 căn hộ và nền đất để phục vụ tái định cư. Tuy nhiên, qua rà soát, nhu cầu thực tế tăng lên đáng kể, với gần 350 trường hợp. Sự thiếu hụt này ảnh hưởng tiến độ chi trả bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư cho người dân.
Các mảng tường sau khi kéo sập được công nhân cắt các kết cấu bên trong để lấy sắt thép.
Các mảng tường sau khi kéo sập được công nhân cắt các kết cấu bên trong để lấy sắt thép.
Một số nhà xưởng trên quốc lộ 13 cũng tiến hành tháo dỡ. Theo chủ nhà, do dự án mở rộng đường có quy hoạch từ lâu nên khi xây đã chừa phần lộ giới, việc bàn giao mặt bằng đơn giản hơn, chỉ vài ngày là hoàn thành.
Một số nhà xưởng trên quốc lộ 13 cũng tiến hành tháo dỡ. Theo chủ nhà, do dự án mở rộng đường có quy hoạch từ lâu nên khi xây đã chừa phần lộ giới, việc bàn giao mặt bằng đơn giản hơn, chỉ vài ngày là hoàn thành.
Cách đó khoảng 500 m, khu đất rộng hơn 200 m2 của ông Lê Tuấn Hưng vừa giải tỏa xong, đang dọn dẹp mặt bằng và xây lại nhà mới. Hơn 50 năm sống ở đây, ông thường xuyên gặp cảnh ùn tắc ở con đường huyết mạch nối tỉnh Bình Dương cũ với TP HCM.
Ông cho biết giá đền bù chưa như mong muốn nhưng vẫn đồng thuận giao mặt bằng. “Trước là dãy nhà trọ nên giờ mất một khoản thu nhập, chỉ mong dự án sớm khởi công để đi lại thuận tiện hơn”, ông nói.
Cách đó khoảng 500 m, khu đất rộng hơn 200 m2 của ông Lê Tuấn Hưng vừa giải tỏa xong, đang dọn dẹp mặt bằng và xây lại nhà mới. Hơn 50 năm sống ở đây, ông thường xuyên gặp cảnh ùn tắc ở con đường huyết mạch nối tỉnh Bình Dương cũ với TP HCM.
Ông cho biết giá đền bù chưa như mong muốn nhưng vẫn đồng thuận giao mặt bằng. “Trước là dãy nhà trọ nên giờ mất một khoản thu nhập, chỉ mong dự án sớm khởi công để đi lại thuận tiện hơn”, ông nói.
Một căn nhà sau khi giải tỏa phần trước đang được chủ hộ xây sửa lại để sớm ổn định cuộc sống.
Một căn nhà sau khi giải tỏa phần trước đang được chủ hộ xây sửa lại để sớm ổn định cuộc sống.
Dọc theo quốc lộ 13, lác đác vài căn nhà đã dỡ tạm, chủ dọn đi, chờ giải tỏa toàn. Theo kế hoạch công tác chi trả bồi thường, hỗ trợ di dời sẽ hoàn thành trong tháng 6 và khởi công vào cuối năm nay, hoàn thành sau đó hai năm. Tuy nhiên mới đây Sở Xây dựng đề xuất lùi thời gian khởi công qua đầu năm sau do phát sinh về tái định cư cho dự án và điều chỉnh hướng tuyến phù hợp với các dự án đường sắt, hạ tầng ở khu vực.
Dọc theo quốc lộ 13, lác đác vài căn nhà đã dỡ tạm, chủ dọn đi, chờ giải tỏa toàn. Theo kế hoạch công tác chi trả bồi thường, hỗ trợ di dời sẽ hoàn thành trong tháng 6 và khởi công vào cuối năm nay, hoàn thành sau đó hai năm. Tuy nhiên mới đây Sở Xây dựng đề xuất lùi thời gian khởi công qua đầu năm sau do phát sinh về tái định cư cho dự án và điều chỉnh hướng tuyến phù hợp với các dự án đường sắt, hạ tầng ở khu vực.
Quốc lộ 13 đoạn từ cầu Bình Triệu đến cầu Vĩnh Bình hiện rộng 20-30 m, thường xuyên ùn tắc giờ cao điểm và ngập khi mưa, triều cường. Ngoài mở rộng mặt đường, khoảng 3,2 km ở giữa tuyến sẽ xây dựng đường trên cao (cầu cạn) với quy mô 4 làn xe, hai bên là đường song hành.
Quốc lộ 13 đoạn từ cầu Bình Triệu đến cầu Vĩnh Bình hiện rộng 20-30 m, thường xuyên ùn tắc giờ cao điểm và ngập khi mưa, triều cường. Ngoài mở rộng mặt đường, khoảng 3,2 km ở giữa tuyến sẽ xây dựng đường trên cao (cầu cạn) với quy mô 4 làn xe, hai bên là đường song hành.
Đoạn khởi công từ cầu Bình Triệu đến khu vực gần cổng chào Vĩnh Phú. Đồ họa: Khánh Hoàng
Quốc lộ 13 dài hơn 140 km, nối TP HCM với Bình Dương và Bình Phước. Đây là trục giao thông chính ở cửa ngõ đông bắc thành phố, thường xuyên ùn tắc do đi qua khu dân cư đông và kết nối bến xe Miền Đông cũ. Ngoài tuyến này, TP HCM còn xúc tiến ba dự án BOT nâng cấp quốc lộ 1, 22 và trục Bắc – Nam.
Đoạn khởi công từ cầu Bình Triệu đến khu vực gần cổng chào Vĩnh Phú. Đồ họa: Khánh Hoàng
Quốc lộ 13 dài hơn 140 km, nối TP HCM với Bình Dương và Bình Phước. Đây là trục giao thông chính ở cửa ngõ đông bắc thành phố, thường xuyên ùn tắc do đi qua khu dân cư đông và kết nối bến xe Miền Đông cũ. Ngoài tuyến này, TP HCM còn xúc tiến ba dự án BOT nâng cấp quốc lộ 1, 22 và trục Bắc – Nam.
Hồ sơ vụ án cho thấy, từ năm 2010, Linh và Phạm Minh Hạnh (cùng trú P.Hồng Hà, TP.Hà Nội) bàn bạc sử dụng giấy tờ tùy thân của người quen để lập hồ sơ vay tín chấp và mở thẻ tín dụng tại Ngân hàng HSBC Việt Nam.
Hai người mượn chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu, hóa đơn điện, nước của nhiều người, sau đó mở tài khoản ngân hàng đứng tên họ. Nhóm này sau đó lập khống hợp đồng lao động để "hợp thức" những người mà mình mượn giấy tờ là nhân viên của Công ty CP thương mại Vĩ Sơn.
Khi hồ sơ hoàn thiện, cả hai làm thủ tục vay vốn, mở thẻ tín dụng để chiếm đoạt tiền của ngân hàng.
Với thủ đoạn trên, từ tháng 7.2010 - 6.2014, Hạnh và Linh lập hàng chục bộ hồ sơ vay và mở thẻ tín dụng.
Tổng số tiền Ngân hàng HSBC đã giải ngân từ các hồ sơ do Hạnh lập là 4 tỉ đồng, dư nợ gốc vay tín chấp và thẻ tín dụng hơn 3,8 tỉ đồng.
Riêng Linh sử dụng giấy tờ của 22 cá nhân để lập 23 hồ sơ vay tín chấp và 20 hồ sơ mở thẻ tín dụng. Tổng dư nợ gốc đến tháng 1.2025 được xác định hơn 2 tỉ đồng.
Quá trình điều tra, các cá nhân đứng tên trong hồ sơ đều khẳng định không vay tiền, không mở thẻ và chữ ký bị giả mạo. Còn bị cáo Linh thừa nhận hành vi, khai đã dùng toàn bộ số tiền giải ngân vào mục đích cá nhân và không còn khả năng khắc phục hậu quả.
Đáng chú ý, gia đình Linh và Hạnh cung cấp hồ sơ bệnh án thể hiện cả hai từng điều trị bệnh tâm thần.
Trong đó, Linh từng điều trị tại Khoa Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, được chẩn đoán rối loạn trầm cảm tái diễn, giai đoạn nặng có loạn thần.
Tuy nhiên, kết luận giám định của Viện Pháp y tâm thần Trung ương (Bộ Y tế) cho thấy thời điểm trước, trong và sau khi gây án, Linh không mắc bệnh tâm thần, đủ khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Tại thời điểm giám định, bị cáo Linh có biểu hiện rối loạn stress sau sang chấn, hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Còn với Hạnh, người này từng điều trị tại Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 với chẩn đoán theo dõi tâm thần phân liệt.
Kết luận giám định của Viện Pháp y tâm thần Trung ương xác định trước và trong khi thực hiện hành vi lừa đảo, Hạnh không mắc bệnh tâm thần.
Song, tại thời điểm giám định, Hạnh bị trầm cảm nặng kèm triệu chứng loạn thần, mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Do đó, cơ quan điều tra tách tài liệu liên quan đến Hạnh, tạm đình chỉ điều tra để chờ kết luận giám định, xử lý sau.
Theo đó, đoàn đã khảo sát công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy cấp xã đối với hoạt động của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng, tình hình hoạt động của người hoạt động không chuyên trách, công tác xây dựng Đảng, xây dựng tổ chức Đảng trong các doanh nghiệp.
Qua khảo sát cho thấy bộ máy phường cơ bản được kiện toàn, từng bước ổn định song vẫn còn không ít khó khăn, vướng mắc. Cụ thể, việc đổi mới phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội có lúc chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn; công tác nắm bắt dư luận, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của người dân chưa thật sự kịp thời.
Công tác kiện toàn tổ chức ở một số hội quần chúng còn chậm; việc bố trí cán bộ ở khu phố thiếu chủ động do hạn chế nguồn nhân lực tại chỗ.
Hoạt động của các tổ chức Đảng ở doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước còn bộc lộ nhiều hạn chế…
Theo báo cáo, toàn phường hiện có 25 khu phố với 64 người hoạt động không chuyên trách.
Sau sáp nhập phường Rạch Dừa đã tiếp nhận 42 trường hợp hoạt động không chuyên trách. Đến nay đã giải quyết chế độ cho 33 người, còn 9 người tiếp tục công tác.
Do đó, phường kiến nghị Thành ủy sớm ban hành danh mục vị trí việc làm, bản mô tả công việc và khung năng lực cho từng vị trí để làm căn cứ bố trí, sử dụng và đánh giá cán bộ.
Đồng thời đề xuất điều chỉnh, bổ sung chỉ tiêu biên chế theo hướng phù hợp quy mô, đặc thù địa phương. Tăng cường nhân sự cho khối Đảng, Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội…
Sáng cùng ngày, đoàn khảo sát của Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM cũng khảo sát tại phường Thủ Dầu Một.
Báo cáo với đoàn khảo sát, đại diện Đảng ủy phường Thủ Dầu Một cho biết sau sáp nhập, phường hiện có 40 khu phố với diện tích 15,682km2, quy mô dân số 97.644 người.
Đảng bộ phường Thủ Dầu Một hiện có 86 tổ chức đảng trực thuộc, với tổng số 4.117 đảng viên. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường và các tổ chức chính trị - xã hội phường đang hoạt động ổn định, quản lý hơn 16.640 đoàn viên, hội viên.
Đối với những người hoạt động không chuyên trách, phường Thủ Dầu Một tiếp nhận 51 người từ ngày 1-7-2025. Tới nay đã giải quyết cho 17 người nghỉ việc, hiện còn 34 người đang công tác tại các cơ quan, đơn vị.
Theo phường Thủ Dầu Một, tình trạng kiêm nhiệm và lộ trình kết thúc hoạt động của người hoạt động không chuyên trách vào ngày 31-5-2026 đang tạo áp lực lớn, gây lo ngại về khoảng trống nhân sự.
Phường Thủ Dầu Một đề xuất ưu tiên tuyển dụng vào công chức, viên chức đối với những người hoạt động không chuyên trách đủ tiêu chuẩn.
Đồng thời ký hợp đồng chuyên môn đối với người có trình độ chuyên môn phù hợp và đưa về công tác khu phố đối với các vị trí phù hợp. Qua đó, để giữ chân nguồn nhân lực có kinh nghiệm và năng lực, để đảm bảo chính quyền hai cấp vận hành thông suốt, đảm bảo tính kế thừa cho cấp cơ sở.
Phường Thủ Dầu Một kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền xem xét bổ sung biên chế phù hợp với đặc thù địa bàn phường đông dân, nhiều tổ chức Đảng và đảng viên.
Đối với công tác xây dựng Đảng, xây dựng tổ chức Đảng trong các doanh nghiệp, phường Thủ Dầu Một đã triển khai mô hình "Cà phê sáng" để đối thoại trực tiếp, tháo gỡ khó khăn cùng doanh nghiệp…
Kết luận tại buổi khảo sát, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường ghi nhận sự chủ động của Đảng ủy phường Rạch Dừa và Thủ Dầu Một trong vận hành bộ máy sau sáp nhập.
Đoàn khảo sát sẽ tiếp thu và tổng hợp đầy đủ các kiến nghị, đề xuất của Đảng ủy phường để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết. Đồng thời sẽ nghiên cứu các giải pháp đổi mới phương thức hoạt động phù hợp với yêu cầu thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở trong giai đoạn mới.
Đối với tổ chức Đảng trong doanh nghiệp, nhất là khu vực có vốn nước ngoài, thành phố và phường sẽ tăng cường hỗ trợ nhằm duy trì, nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức Đảng trong doanh nghiệp.
Bộ Tư pháp đang đề xuất thí điểm chế định luật sư công tại 8 bộ (gồm Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Công thương, Bộ Ngoại giao, Bộ Nông nghiệp - Môi trường) và UBND 10 tỉnh, thành phố (Quảng Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đồng Nai, Bắc Ninh, Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ).
Việc thí điểm luật sư công là cần thiết nhằm tăng khả năng kiểm soát tính hợp pháp của các quyết định hành chính trước khi ban hành, đẩy mạnh việc tham gia tố tụng hành chính để bảo vệ quyền lợi của Nhà nước, đồng thời tăng khả năng giải quyết các tranh chấp quốc tế và giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cho rằng nên mở rộng phạm vi thí điểm đối với Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, thay vì chỉ với 18 đơn vị như đề xuất của cơ quan soạn thảo.
Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ nhiệm Cơ quan truyền thông Liên đoàn Luật sư Việt Nam , Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, dẫn điều 9 Hiến pháp quy định MTTQ Việt Nam là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện của tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội và các cá nhân tiêu biểu trong các giai cấp, tầng lớp xã hội, dân tộc, tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài.
MTTQ Việt Nam là bộ phận của hệ thống chính trị của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo; là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân; tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; thể hiện ý chí, nguyện vọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; thực hiện dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội; giám sát, phản biện xã hội; phản ánh ý kiến, kiến nghị của nhân dân đến các cơ quan nhà nước; tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, hoạt động đối ngoại nhân dân, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Theo ông Hậu, các chức năng trên của MTTQ Việt Nam đều đòi hỏi mỗi cá nhân, tổ chức được giao nhiệm vụ phải thực sự am hiểu về pháp luật. Việc thí điểm luật sư công, một đội ngũ pháp lý chuyên nghiệp, sẽ giúp hoạt động của khối mặt trận chuyên nghiệp, chất lượng hơn.
Chẳng hạn hoạt động giám sát, phản biện xã hội, liên quan trực tiếp đến lợi ích công cộng, tác động đến chính sách pháp luật và các quyết định quản lý nhà nước. Do đó, thận trọng, chính xác, hiệu quả là những yếu tố bắt buộc cần có.
Dự thảo quy định luật sư công phải đảm bảo rất nhiều tiêu chí như: trình độ cử nhân luật trở lên, có ít nhất 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ việc pháp lý phức tạp, đã được đào tạo luật sư công… Những phẩm chất này của luật sư công chắc chắn sẽ giúp hoạt động giám sát, phản biện trở nên hiệu quả hơn.
Một khía cạnh khác là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người dân, nhất là người yếu thế. Ông Hậu cho rằng nên mở rộng vai trò của luật sư công trong việc tăng cường tiếp cận công lý cho các đối tượng chính sách, thay vì giới hạn ở bảo vệ quyền, lợi ích của cơ quan nhà nước. Nếu nhìn nhận ở góc độ này, việc thí điểm luật sư công với khối mặt trận là hoàn toàn phù hợp cả về chức năng và bối cảnh, khi Liên đoàn Luật sư Việt Nam cùng các tổ chức luật sư đã quy tụ về MTTQ Việt Nam.
Theo ông Lưu Anh Cường, Giám đốc Công ty luật Thái Dương FDI Hà Nội, Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật nhấn mạnh yêu cầu "phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam, sự tham gia rộng rãi, thực chất của người dân, tổ chức, doanh nghiệp trong xây dựng và thi hành pháp luật". Nội dung trên cho thấy khi bàn về nâng cao chất lượng thi hành pháp luật, Đảng không chỉ đặt trọng tâm ở cơ quan quản lý nhà nước, mà còn đặt trọng tâm ở các chủ thể giám sát và phản biện việc thực thi pháp luật.
Tại dự thảo của Bộ Tư pháp, danh sách thí điểm luật sư công gồm 18 đơn vị, tập trung phần lớn vào khối hành pháp. Điều này dẫn tới hệ quả là kết quả thí điểm dù có giá trị nhưng sẽ chủ yếu cho thấy cách luật sư công vận hành trong bộ, ngành và chính quyền địa phương, chưa chắc phản ánh đầy đủ tác dụng của chế định này trong các thiết chế có chức năng quan trọng khác, nhất là giám sát, phản biện xã hội.
Thực tế cho thấy các thiết chế thuộc khối mặt trận và tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương có tính chất hoạt động khác đáng kể so với bộ, ngành và chính quyền địa phương. Bộ, ngành và UBND chủ yếu thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong khi Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và cơ quan Trung ương của các tổ chức chính trị - xã hội vừa là chủ thể trong hệ thống chính trị, vừa có vai trò giám sát, phản biện xã hội, tiếp công dân, tham gia công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, phản ánh kiến nghị của nhân dân và trong nhiều trường hợp là đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức mình hoặc của các nhóm xã hội mà mình đại diện.
So sánh về nhu cầu pháp lý, ở cơ quan hành chính thường gắn với quản lý, điều hành, xử lý tranh chấp, tham gia tố tụng hoặc giải quyết rủi ro pháp lý trong hoạt động công vụ. Còn ở khối mặt trận và tổ chức chính trị - xã hội thường gắn nhiều hơn với giám sát, phản biện và các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn như đã nêu.
Như vậy, nếu chỉ thí điểm trong một loại môi trường, kết quả thu được chủ yếu phản ánh môi trường đó. Trong khi đó, để quyết định có nên luật hóa mô hình luật sư công hay không thì không nên dừng lại ở việc xem xét mô hình này có vận hành được hay không mà cần biết nó phù hợp với loại thiết chế nào, phát huy tác dụng mạnh nhất ở đâu và bộc lộ vướng mắc gì trong từng bối cảnh khác nhau.
Điều quan trọng nữa, ông Lưu Anh Cường cho rằng, dự thảo nghị quyết quy định phạm vi hoạt động của luật sư công gồm tham gia tố tụng với tư cách là luật sư hoặc người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị; tư vấn pháp luật; đại diện trong giải quyết tranh chấp trong nước và quốc tế; tư vấn xử lý các vấn đề pháp lý của dự án kinh tế - xã hội; tham gia giải quyết khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài…
Đối chiếu nội dung trên với thực tế hoạt động của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và cơ quan Trung ương của một số tổ chức chính trị - xã hội, có thể thấy nhiều điểm giao nhau khá rõ. Đơn cử giám sát và phản biện xã hội, hoạt động này đòi hỏi không chỉ trách nhiệm chính trị mà còn cần cả khả năng đọc hồ sơ, hiểu quy trình pháp luật, nhận diện rủi ro hoặc dấu hiệu bất cập, từ đó chuyển ý kiến giám sát thành lập luận pháp lý có sức nặng hơn. Luật sư công rõ ràng đáp ứng tốt yêu cầu.
Đặc biệt, dự thảo quy định luật sư công được quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền cho sao chép hoặc cung cấp tài liệu, chứng cứ liên quan đến vụ việc mà họ đang giải quyết. Nếu thí điểm luật sư công với khối mặt trận, việc đọc, xác định tài liệu then chốt, nhận diện mâu thuẫn pháp lý, đối chiếu hồ sơ, làm rõ điểm cần kiến nghị hoặc phản biện có thể được thực hiện bài bản hơn, từ đó nâng cao chiều sâu pháp lý cho những quyền năng giám sát, phản biện vốn đã được Hiến pháp và luật trao.
Ngoài ra, không ít vụ việc kéo dài thường đi qua kênh mặt trận hoặc tổ chức chính trị - xã hội trước, hoặc ít nhất các tổ chức này cũng tham gia kiến nghị, giám sát và đối thoại. Nếu có lực lượng luật sư công, chất lượng tham gia sẽ được nâng lên theo hướng có căn cứ pháp lý rõ hơn, kiến nghị chính xác hơn, đồng thời nhận diện đúng trọng tâm tranh chấp sớm hơn.
Hay như việc khối mặt trận và tổ chức chính trị - xã hội cũng có tài sản công, trụ sở, hợp đồng, quan hệ lao động và có thể phát sinh tranh chấp hoặc vấn đề pháp lý. Một lực lượng pháp lý chuyên trách có thể tạo ra khác biệt về chiều sâu chuyên môn, bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của chính tổ chức mình.
