Thảo luận tại tổ về kinh tế – xã hội sáng 10.4, đại biểu Hà Thị Anh Thư (đoàn Quảng Ngãi) bày tỏ lo ngại trước tình trạng bạo lực trên không gian mạng, cùng đó là các thông tin xấu độc chưa được ngăn chặn, xử lý kịp thời, ảnh hưởng tiêu cực đến giới trẻ.
Nữ đại biểu nêu thực tế, các hành vi bạo lực, đánh nhau hiện đang xuất hiện “nhan nhản” trên mạng xã hội. Hay như các bộ phim “cung đấu” hoặc “mô típ tổng tài” với tần suất ngày càng nhiều.
Hay như gần đây, các câu chuyện về “xăm hình, thao túng tâm lý liên quan ođến một “ông thầy” và một phụ nữ” được chia sẻ trên nhiều trang mạng, giới trẻ xem và bình luận rất nhiều. Sự việc xảy ra đã lâu, thế nhưng đến nay chưa có cơ quan chức năng nào kiểm chứng “việc đó là đúng hay sai” để yêu cầu dừng lại.
Hậu quả là khi thông tin độc hại lan truyền mà người lớn không giải pháp, chế tài ngăn chặn, trẻ tiếp xúc nhiều và lâu dần sẽ cho đó là hiển nhiên, là điều đúng.
Vẫn theo bà Thư, bạo lực tinh thần không chỉ xảy ra ở ngoài xã hội mà còn tồn tại ngay tại môi trường công sở. Có những nhân viên bị cấp trên chửi bới, mạt sát khiến không thể chịu nổi, thậm chí phải nghỉ việc, nhưng không dám lên tiếng vì sợ ảnh hưởng sau này.
Nữ đại biểu đề cập câu chuyện “người ngay sợ người gian”, dù bị ảnh hưởng tinh thần nhưng không dám tố cáo vì sợ bị đánh giá xấu khi chuyển công tác, sẽ bị nhìn với ánh mắt khác vì từng tố cáo lãnh đạo cơ quan cũ.
Để ngăn chặn, bà Thư cho rằng cần biện pháp bảo vệ những người dám đấu tranh, dám nói lên sự thật.
Đồng thời, cũng cần có giải pháp để xử lý các hành vi xúc phạm tinh thần, dựng chuyện nói xấu hoặc vu khống người khác. Thực tế, không ít người sử dụng mạng xã hội “thích là nói, thích là dựng chuyện”, trong khi nạn nhân chịu tổn hại chưa được bảo vệ kịp thời.
Vị đại biểu đoàn Quảng Ngãi chia sẻ câu chuyện bà trực tiếp chứng kiến, về một cán bộ mới nghỉ được vài tháng đã bị “cả xã, cả làng bàn tán vì những chuyện chưa kiểm chứng, thế nhưng không ai đến gặp người trong cuộc để hỏi là đúng hay không”. Vị cán bộ này đã gửi đơn đề nghị công an có biện pháp bảo vệ, song mấy tháng qua vẫn chưa thể xử lý vì không có ghi âm, bằng chứng, “dù cả xã, cả làng đều biết”.
Bạo lực tinh thần không gây tổn hại trực tiếp về thể xác, nhưng khiến nạn nhân rơi vào tình trạng trầm cảm, áp lực tâm lý, thậm chí có thể dẫn đến tự tử. Nữ đại biểu đề nghị xã hội cần lên án mạnh mẽ hiện tượng này, đồng thời có chế tài xử lý nghiêm để người vi phạm không dám và không muốn tái phạm.
Một nội dung khác được đại biểu Hà Thị Anh Thư tâm tư, đó là vi phạm về bình đẳng giới. Bà dẫn số liệu, cho thấy số vụ việc năm 2025 là 74 vụ, cao hơn năm 2024 chỉ 30 vụ. Vậy nguyên dân khiến vi phạm gia tăng là do đâu, do kinh phí tuyên truyền, do cách làm, do nhận thức hay chế tài chưa đủ sức răn đe?
Vị đại biểu đề nghị có sự nghiên cứu, đánh giá để nhìn ra vấn đề. Vì sao công việc và số lượng người tham gia rất tốt nhưng kết quả lại không như mong đợi. Cấp cơ sở đã làm tốt hay chưa, hay vẫn phải chờ người dân gửi đơn đến mới vào cuộc giải quyết?
Cạnh đó là sự bàng quan của xã hội cũng là một vấn đề lớn. Nhiều người vẫn xem đây là việc riêng của gia đình nên không muốn quan tâm. Trong khi đó, người bị hại thường rất ngại chia sẻ thông tin, bởi họ sợ cách nhìn nhận từ xã hội, sợ sự thương hại hoặc lo lắng không biết khi nói ra thì có được bảo vệ hay không.
Do đó, nữ đại biểu đề nghị đổi mới, nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, vận động về bình đẳng giới.
“Cái người dân thực sự mong muốn chính là sự hỗ trợ về tâm lý, tinh thần và tư vấn pháp lý, chúng ta đã thực hiện tốt nội dung này chưa?”, bà nói.
Tối 6-4, đại diện Đội cảnh sát giao thông đường bộ cao tốc số 6 (Đội 6), Phòng 6 Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) cho biết đã xác minh, xử lý một trường hợp vi phạm trật tự, an toàn giao thông trên cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây.
Lúc 9h17 cùng ngày, Đội 6 tiếp nhận phản ánh về một xe có dấu hiệu vi phạm và nhanh chóng vào cuộc xác minh.
Vụ việc xảy ra vào khoảng 13h40 ngày 5-4 tại Km5 cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây (hướng TP.HCM đi Dầu Giây, đoạn qua phường Long Phước).
Clip camera ghi lại cảnh ô tô do tài xế Đ.Q.T. (37 tuổi, ngụ phường Phước Long) điều khiển không tuân thủ quy định khi vào đường cao tốc, chuyển làn đột ngột, suýt gây va chạm. Hình ảnh thể hiện đầy đủ diễn biến vi phạm.
Làm việc với công an, tài xế T. thừa nhận hành vi. Căn cứ Nghị định 168/2024/NĐ-CP, lực lượng cảnh sát giao thông lập biên bản xử phạt ông T. 5 triệu đồng, trừ 2 điểm giấy phép lái xe về hành vi "chuyển làn đường không đúng quy định (mỗi lần chuyển làn đường chỉ được phép chuyển sang một làn đường liền kề) khi chạy trên đường cao tốc".
Đại diện Đội 6 cho biết sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm để đảm bảo an toàn giao thông trên các tuyến cao tốc.
Ngày 4.4, UBND xã Long Hà, tỉnh Đồng Nai cho biết đã ra quyết định xử phạt ông L.Q.H (46 tuổi, ở xã Long Hà) 30 triệu đồng về hành vi làm biến dạng hơn 0,5 ha đất.
Trước đó, ngày 2.4, Phòng Kinh tế xã Long Hà phối hợp công an xã kiểm tra, lập biên bản vi phạm hành chính về lĩnh vực đất đai đối với ông L.Q.H. Do ông H. đã thực hiện hành vi làm biến dạng địa hình thuộc trường hợp hạ thấp bề mặt đất mà làm giảm khả năng sử dụng đất theo mục đích đã được xác định với diện tích từ 0,5 ha đến dưới 0,1 ha, thuộc trường hợp không có tính khả thi để khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm.
Ngoài việc bị xử phạt hành chính với số tiền 30 triệu đồng, UBND xã Long Hà cũng yêu cầu ông L.Q.H phải đưa toàn bộ diện tích đất vi phạm về trạng thái an toàn, đảm bảo không gây nguy hiểm cho người sử dụng đất và không ảnh hưởng đến việc sử dụng đất của các thửa liền kề.
Trước đó, ngày 2.3, UBND phường Phước Bình, tỉnh Đồng Nai cũng đã xử phạt bà T.T.T.Tr (38 tuổi, ở phường Phước Long) vì có hành vi hủy hoại gần 0,5 ha đất. Bà Tr. làm biến dạng địa hình thuộc trường hợp thay đổi độ dốc bề mặt của đất sản xuất nông nghiệp ở khu phố Long Giang, phường Phước Bình, với số tiền phạt là 70 triệu đồng, vì không có tính khả thi để khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất.
Địa phương này cũng đã yêu cầu bà Tr. chấm dứt hành vi vi phạm, thực hiện các biện pháp đưa toàn bộ diện tích đất vi phạm về trạng thái an toàn, bảo đảm không gây nguy hiểm cho người sử dụng đất và không ảnh hưởng đến việc sử dụng đất của các thửa đất liền kề.
Trước khi làm nhân viên văn phòng, chị Vương Thu Hương có thời gian dài ở nhà chăm con và không tham gia BHXH. Khi quay lại thị trường lao động ở tuổi trung niên, chị bắt đầu lại từ đầu với công việc chuyên viên văn phòng, thu nhập ổn định nhưng không cao.
Mỗi ngày của chị Hương bắt đầu từ sáng sớm với lịch họp dày đặc, xử lý hồ sơ, tổng hợp báo cáo và theo sát tiến độ công việc đến cuối giờ chiều. Công việc đều đặn nhưng áp lực không nhỏ, trong khi mức lương hiện tại của chị chỉ hơn 8,5 triệu đồng/tháng.
Với mức thu nhập này, mỗi tháng chị đóng BHXH chưa đến 900.000 đồng, khiến chị không khỏi băn khoăn về quyền lợi lâu dài. "Tôi dự tính năm tới đủ 15 năm đóng BHXH là có thể nghỉ hưu theo quy định mới, nhưng thu nhập hiện tại chỉ ở mức trung bình, khi về hưu áp lực chi tiêu, đặc biệt là chi phí sinh hoạt và chăm sóc sức khỏe, sẽ trở thành gánh nặng", chị Hương chia sẻ.
Theo quy định hiện hành, lao động nữ đóng đủ 15 năm BHXH sẽ được hưởng 45% mức bình quân tiền lương đóng. Nếu lấy mức lương hiện tại của chị Hương khoảng 8,5 triệu đồng/tháng để ước tính, thì lương hưu mỗi tháng chỉ vào khoảng gần 3,8 triệu đồng. Trên thực tế, do mức bình quân tiền lương được tính cho toàn bộ quá trình đóng BHXH, trong đó nhiều năm trước có thu nhập thấp hơn, nên con số này có thể còn thấp hơn.
"Tính ra mỗi tháng nhận chưa đến 4 triệu đồng thì rất khó xoay xở, nếu không có sự điều chỉnh về mức đóng hoặc thời gian đóng, nhiều người lao động như tôi sẽ rơi vào tình cảnh lương hưu không đủ đảm bảo mức sống tối thiểu", chị Hương bày tỏ.
Tương tự, chị Vũ Ngọc Anh (Hà Nội) cho biết, khi nghe tin Nhà nước cho giảm năm đóng BHXH từ 20 năm xuống 15 năm để được nhận lương hưu chị mừng lắm vì mình sắp đủ điều kiện để về hưu, nhưng chị lại lo vì mức lương hưu thấp, có thể sẽ phải bán hàng online hoặc đi làm thêm để có thêm thu nhập.
"Ai cũng muốn đóng BHXH ở mức cao để được hưởng lương cao nhưng rất khó vì cơ quan chỉ đóng theo lương cơ bản, không phải tổng thu nhập", chị Ngọc Anh nói.
Theo BHXH Việt Nam, trong nhiều năm qua, điều kiện phải đóng đủ 20 năm BHXH mới được hưởng lương hưu đã trở thành rào cản với nhiều người lao động, đặc biệt là nhóm tham gia muộn hoặc có quá trình đóng gián đoạn. Không ít trường hợp dù đã đóng nhiều năm nhưng vẫn phải nhận BHXH một lần, đồng nghĩa rời khỏi hệ thống an sinh khi về già.
Luật BHXH năm 2024 đã điều chỉnh thời gian đóng tối thiểu từ 20 năm xuống còn 15 năm, nhằm mở rộng diện bao phủ và tạo cơ hội cho nhiều người đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Đại diện BHXH Việt Nam cho rằng, việc giảm thời gian đóng tối thiểu đã trực tiếp tháo gỡ "nút thắt", giúp gia tăng đáng kể số người có thể tiếp cận lương hưu, phù hợp với thực tế thị trường lao động có nhiều biến động.
Trước lo ngại mức hưởng sẽ thấp khi thời gian đóng ngắn, cơ quan này cho rằng cách nhìn này chưa đầy đủ. Bởi ngoài khoản lương hưu hằng tháng, người hưởng còn được cấp thẻ BHYT miễn phí với mức hưởng cao, giúp giảm đáng kể chi phí khám chữa bệnh khi tuổi cao.
Bên cạnh đó, người hưởng lương hưu còn được đảm bảo các chế độ tử tuất như trợ cấp mai táng, trợ cấp cho thân nhân. Lương hưu cũng được Nhà nước điều chỉnh định kỳ theo chỉ số giá tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế nhằm đảm bảo giá trị thực.
Theo các chuyên gia, với nhóm lao động trung niên, lao động tự do hoặc tham gia BHXH không liên tục, quy định mới mang lại cơ hội "ở lại hệ thống", thay vì bị loại bỏ như trước đây.
Dù vậy, nguyên tắc "đóng - hưởng" vẫn là cốt lõi của chính sách. Người tham gia đóng càng cao, thời gian càng dài thì mức lương hưu càng lớn. Việc giảm thời gian xuống 15 năm không nhằm khuyến khích tham gia ngắn hạn, mà mở rộng cơ hội tiếp cận, trong khi người lao động vẫn nên duy trì đóng lâu dài để tối ưu quyền lợi khi về già.
Theo BHXH Việt Nam, trong năm 2025, số người hưởng BHXH một lần giảm 24,43% so với năm 2024. Trong 2 tháng đầu năm 2026, con số này tiếp tục giảm 28,29% so với cùng kỳ. Đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh nhiều năm trước đó, tình trạng rút BHXH một lần có xu hướng gia tăng. Các chuyên gia nhận định, người lao động đang dần cân nhắc kỹ hơn, lựa chọn ở lại hệ thống để đảm bảo an sinh lâu dài.
