Thời Sự

Vụ 42 cây mai vàng ở Côn Đảo: Phải chứng minh lâm sản, mới xử phạt được

Posted on 10-04-2026 by Tin Tức

Trao đổi với PV Báo Thanh Niên ngày 9.4, ông Nguyễn Thái Hậu, Phó hạt trưởng Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (gọi tắt Hạt Kiểm lâm) cho biết đơn vị đã ra quyết định xử phạt hành chính đối với ông Đ.V.T (36 tuổi, ở đặc khu Côn Đảo, TP.HCM) 3 triệu đồng và tịch thu 42 cây mai vàng.

Hôm 2.4, tổ tuần tra liên ngành (do Hạt Kiểm lâm chủ trì cùng Công an đặc khu Côn Đảo và Ban Chỉ huy phòng thủ Khu vực 6 đặc khu Côn Đảo) thực hiện kế hoạch kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo.

Tại đây, lực lượng phát hiện 42 cây mai vàng do ông T. cất giữ, chăm sóc. Ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, số còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³.

Theo ông Hậu, mai vàng là cây thân gỗ phân bố trong rừng tự nhiên tại Côn Đảo, đồng thời cũng được người dân trồng, nhân giống làm cây kiểng phục vụ làm cảnh tại nhà, mua bán ngoài thị trường.

Vậy, việc xử phạt trên đã đúng với quy định pháp luật chưa? Trao đổi với PV BáoThanh Niên, luật sư Lê Văn Hoan, Đoàn luật sư TP.HCM, dẫn định nghĩa lâm sản theo khoản 16 điều 2 luật Lâm nghiệp 2017 (được sửa đổi năm 2025): "Lâm sản là sản phẩm khai thác từ rừng bao gồm thực vật rừng, động vật rừng và các sinh vật rừng khác gồm cả gỗ, lâm sản ngoài gỗ, sản phẩm gỗ, song, mây, tre, nứa đã chế biến".

Định nghĩa này chứa đựng một yếu tố quan trọng, đó là có nguồn gốc từ rừng. Một thực vật chỉ được xem là lâm sản khi nó được khai thác từ hệ sinh thái rừng. Đối với cây mai vàng, nếu đây là cây do người dân tự trồng trong vườn nhà, không phải đất rừng, hoặc được mua bán thương mại từ các nhà vườn kiểng có nguồn gốc rõ ràng, thì chúng mang bản chất một loại cây cảnh. Vì thế, đây là một tài sản dân sự, không phải là "lâm sản" theo định nghĩa của luật Lâm nghiệp.

"Tôi cho rằng việc Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo kết luận ông T. vi phạm khoản 6 điều 9 luật Lâm nghiệp về hành vi "tàng trữ... lâm sản trái quy định" mà chưa làm rõ các gốc mai này có nguồn gốc từ rừng là thiếu cơ sở", luật sư Hoan nêu ý kiến.

Một trong những nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính được quy định tại khoản 1 điều 3 luật Xử lý vi phạm hành chính đó là người xử phạt phải có trách nhiệm chứng minh có hành vi vi phạm. Đây là nghĩa vụ của người xử phạt. Còn người bị xử phạt có quyền chứng minh mình không vi phạm. Việc chứng minh mình không vi phạm của người bị xử phạt là quyền chứ không phải nghĩa vụ, nghĩa là không bắt buộc.

TP.HCM điều động, giới thiệu nhân sự để bầu Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Chữ thập đỏ

"Nguyên tắc này không chỉ áp dụng trong xử lý vi phạm hành chính mà ngay cả trong lĩnh vực hình sự cũng vậy. Nghĩa là bên buộc tội phải có nghĩa vụ chứng minh hành vi phạm tội", luật sư Hoan nhấn mạnh.

Cũng theo luật sư Hoan, việc ông T. cất giữ, chăm sóc gốc mai là một sự thật khách quan, nhưng sự thật đó chỉ trở thành "hành vi vi phạm" nếu cơ quan chức năng chứng minh được đối tượng đó là lâm sản bất hợp pháp. "Nếu không chứng minh được nguồn gốc từ rừng, thì không thể áp dụng các chế tài về lâm nghiệp để xử lý tài sản của công dân", luật sư Hoan nói.

Cơ quan chức năng đang dựa vào việc ông T. không có bảng kê lâm sản theo quy định tại Thông tư 26 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, được bổ sung bởi Thông tư 84 năm 2025 Bộ Nông nghiệp và Môi trường (về truy xuất nguồn gốc lâm sản) để làm căn cứ xử phạt. Tuy nhiên, về vấn đề này, luật sư cho rằng cần xem xét kỹ đối tượng phải lập bảng kê.

Bởi tại khoản 9 điều 3 Thông tư 26 quy định: "Bảng kê lâm sản là bảng kê khai, mô tả thông tin chi tiết về: gỗ nguyên liệu, sản phẩm gỗ, cây thân gỗ; thực vật rừng ngoài gỗ; động vật rừng, sản phẩm của động vật rừng; thực vật rừng ngoài gỗ; động vật, sản phẩm của động vật, thực vật ngoài gỗ, sản phẩm của thực vật ngoài gỗ thuộc loài nguy cấp, quý, hiếm, Phụ lục CITES. Bảng kê lâm sản không áp dụng đối với giống cây trồng lâm nghiệp và loài thủy sản thuộc Phụ lục CITES".

Theo kiểm lâm, ông T. vi phạm khoản 6 điều 9 luật Lâm nghiệp năm 2017 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025). Đồng thời, tại biên bản vi phạm hành chính lập ngày 2.4, ông T. có đề nghị sẽ cung cấp hóa đơn chứng từ mua bán số mai trên cho Hạt Kiểm lâm vào ngày hôm sau. Nhưng đến nay, ông T. không cung cấp được hóa đơn, chứng từ, bảng kê lâm sản hợp lệ theo quy định. Do đó, Hạt Kiểm lâm quyết định xử phạt theo Nghị định số 35 năm 2019 (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 07 năm 2022). Theo luật sư Hoan, cần phải xem xét lại vấn đề này.

"Gốc rễ vấn đề trong trường hợp này là Hạt kiểm lâm phải có nghĩa vụ chứng minh 42 gốc mai đó là lâm sản. Chỉ khi nào chứng minh được thì mới có căn cứ áp dụng chế tài như xử phạt hành chính và tịch thu tang vật", luật sư Hoan chia sẻ.

Nếu 42 gốc mai của ông T. là mai vườn, được trồng và bứng từ đất thổ cư hoặc đất vườn của hộ gia đình (không phải đất rừng), thì không có cơ sở xử phạt.

Trường hợp không chứng minh được 42 gốc mai là lâm sản, thì phải mặc định đó là tài sản dân sự hợp pháp. Do đó, việc tịch thu tang vật là 42 gốc mai và phạt ông T. 3 triệu đồng khi chưa chứng minh được tính chất "lâm sản" là không đảm bảo tính pháp lý.

Đồng tình với luật sư Hoan, luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) cho rằng kiểm lâm muốn chứng minh 42 cây mai là lâm sản để xử phạt thì cần phải thực hiện nhiều bước nghiệp vụ.

"Việc xác minh phải thể hiện bằng văn bản và có thể trưng cầu giám định. Vì vậy trong vụ này, kiểm lâm không thể chỉ dừng ở việc ghi nhận ông T. không xuất trình được bảng kê lâm sản, rồi suy ra ngay hành vi tàng trữ lâm sản trái pháp luật", luật sư Hoàng Hà nói.

Lẽ ra, việc kiểm lâm phải làm là xác định đúng đối tượng quản lý. Muốn áp dụng chế tài lâm nghiệp thì phải có căn cứ cho thấy 42 cây mai thuộc loại "thực vật rừng ngoài gỗ". Tức là lâm sản theo luật Lâm nghiệp và Thông tư 26 năm 2025.

Nếu còn lấn cấn giữa "mai rừng" và "mai vườn" thì cơ quan xử lý phải thu thập lời khai về nơi mua, người bán, địa điểm bứng cây, phương thức vận chuyển, chứng từ giao dịch, người làm chứng, đặc điểm thực vật học của cây. Cũng có thể trưng cầu chuyên môn nếu cần để làm rõ cây có nguồn gốc từ rừng, hay chỉ là cây cảnh do nhà vườn trồng.

Trung ương ban hành quy định mới về thi hành Điều lệ Đảng

"Chỉ sau khi qua bước nhận diện này mới có thể nói tới nghĩa vụ lập bảng kê lâm sản theo điều 11 Thông tư 26 năm 2025", luật sư Hoàng Hà nhấn mạnh.

Sau khi làm các bước trên, nếu có căn cứ xử phạt, thì kiểm lâm phải lập hồ sơ xử phạt đầy đủ, trong đó có biên bản vi phạm, tài liệu xác minh, chứng cứ nguồn gốc, lời khai của đương sự và các giấy tờ liên quan.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/vu-42-cay-mai-vang-o-con-dao-chua-du-can-cu-de-xu-phat-185260410104829808.htm

Thời Sự

Con đường 9 km đỏ rực ớt ở Quảng Ngãi

Posted on 12-04-2026 by Tin Tức

Tháng 4, đường Trường Sa (bờ nam sông Trà Khúc) ở Quảng Ngãi đỏ rực trong mùa phơi ớt. Tuyến đường dài gần 9 km, rộng 36 m - được xem là đẹp nhất tỉnh, có khoảng 3/4 chiều dài phủ kín ớt, khi người dân xã An Phú tận dụng vỉa hè phơi khô. Năm nay giá ớt tươi năm nay giảm mạnh, chỉ còn khoảng một phần mười so với năm trước.

Buổi sáng, xe tải nhỏ chở ớt ra vỉa hè đường Trường Sa (bờ nam sông Trà Khúc), Quảng Ngãi để phơi. Ớt tươi chủ yếu xuất khẩu tiểu ngạch sang Trung Quốc, song năm nay nhu cầu giảm, chi phí vận tải tăng khiến giá chỉ còn 5.000-7.000 đồng mỗi kg, người dân vì thế phơi ớt nhiều hơn mọi năm.

Dưới nắng 35°C, phụ nữ dùng cào tản đều ớt trên vỉa hè đường Trường Sa (bờ nam sông Trà Khúc), Quảng Ngãi để nhanh khô; công nhật khoảng 300.000 đồng.

Bà Võ Thị Loan ở xã An Phú cho biết, giá ớt tươi xuống thấp khiến chủ vựa vẫn thu mua nhưng bán tươi khó bù chi phí.

Dưới nắng 35°C, phụ nữ dùng cào tản đều ớt trên vỉa hè đường Trường Sa (bờ nam sông Trà Khúc), Quảng Ngãi để nhanh khô; công nhật khoảng 300.000 đồng.

Bà Võ Thị Loan ở xã An Phú cho biết, giá ớt tươi xuống thấp khiến chủ vựa vẫn thu mua nhưng bán tươi khó bù chi phí.

Dưới nắng 35°C, phụ nữ dùng cào tản đều ớt trên vỉa hè đường Trường Sa (bờ nam sông Trà Khúc), Quảng Ngãi để nhanh khô; công nhật khoảng 300.000 đồng.

Bà Võ Thị Loan ở xã An Phú cho biết, giá ớt tươi xuống thấp khiến chủ vựa vẫn thu mua nhưng bán tươi khó bù chi phí.

Tuyến đường Trường Sa ven sông Trà Khúc, Quảng Ngãi có lòng đường rộng 22 m, xe thưa thớt nên việc phơi ớt trên vỉa hè ít ảnh hưởng giao thông.

Lãnh đạo xã An Phú cho biết, dù không phù hợp quy định, người dân vẫn tận dụng vỉa hè do chi phí sấy khô cao khi giá ớt xuống thấp; địa phương đã khuyến cáo chỉ phơi ở những đoạn ít ảnh hưởng việc đi lại và trong thời gian ngắn.

Tuyến đường Trường Sa ven sông Trà Khúc, Quảng Ngãi có lòng đường rộng 22 m, xe thưa thớt nên việc phơi ớt trên vỉa hè ít ảnh hưởng giao thông.

Lãnh đạo xã An Phú cho biết, dù không phù hợp quy định, người dân vẫn tận dụng vỉa hè do chi phí sấy khô cao khi giá ớt xuống thấp; địa phương đã khuyến cáo chỉ phơi ở những đoạn ít ảnh hưởng việc đi lại và trong thời gian ngắn.

Cuối ngày, người dân dùng cào thu gom ớt đã phơi khô thành đống, xúc vào bao trên vỉa hè đường Trường Sa ven sông Trà Khúc, Quảng Ngãi. Theo người dân, để ớt khô giòn cần phơi liên tục khoảng 5 ngày.

Đại biểu tham dự kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa 16

Cuối ngày, người dân dùng cào thu gom ớt đã phơi khô thành đống, xúc vào bao trên vỉa hè đường Trường Sa ven sông Trà Khúc, Quảng Ngãi. Theo người dân, để ớt khô giòn cần phơi liên tục khoảng 5 ngày.

Người dân đạp xe tập thể dục qua "con đường ớt" trên tuyến Trường Sa ven sông Trà Khúc, Quảng Ngãi. "Đường màu đỏ đẹp nhưng là cái đẹp từ mồ hôi nước mắt của nông dân”, anh Hùng Anh nói.

Dù lượng xe chở ớt tươi giảm so với năm ngoái, một số xe tải vẫn đậu dọc đường Trường Sa, Quảng Ngãi chờ gom đủ hàng để vận chuyển ra các cửa khẩu phía Bắc. Ớt được đóng gói kín, trung chuyển từ xe tải nhỏ sang container.

Bên đường Trường Sa ven sông Trà Khúc, người dân xã An Phú trồng luân canh, xen canh ớt với các loại hoa màu khác để thích ứng theo mùa và giảm rủi ro.

Bà Đặng Thị Xí, thu hoạch ruộng ớt 750 m2. Do giá thấp, bà nhờ hàng xóm hỗ trợ thu hoạch rồi trả công, để giảm chi phí.

Sau khi thu hoạch, ớt được đưa về các vựa ở Quảng Ngãi để lặt cuống trước khi phơi. Toàn tỉnh có khoảng 1.000 ha ớt vụ Đông Xuân; trước đầu ra phụ thuộc thị trường Trung Quốc, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đề xuất phát triển vùng sản xuất tập trung, tăng kết nối doanh nghiệp và xây dựng chuỗi liên kết nhằm giảm rủi ro giá cả.

Tin Gốc: https://vnexpress.net/con-duong-9-km-do-ruc-ot-o-quang-ngai-5061079.html