Mục Lục
ToggleTin Gốc: https://thanhnien.vn/tu-vi-ngay-5-thang-4-con-giap-nao-may-man-hom-nay-185260404164356091.htm
Chỉ sau một đêm mưa bão, hàng nghìn tấn muối của diêm dân Sa Huỳnh (phường Sa Huỳnh, Quảng Ngãi) tan theo nước biển tràn vào đồng. Đến khi giá muối bất ngờ tăng cao, nhiều người lại rơi vào cảnh không còn gì để bán. Trước nghịch cảnh ấy, diêm dân bước vào vụ mới với nhiều hy vọng xen lẫn nỗi lo.
Có những lúc muối Sa Huỳnh ế ẩm hàng nghìn tấn khiến diêm dân bỏ ruộng hoang. Mười năm trước, chính quyền tỉnh Quảng Ngãi hỗ trợ hơn 125 tấn gạo giúp diêm dân vượt qua khó khăn để gắn bó với ruộng muối. Nhưng nhiều người vẫn bỏ nghề làm muối vì giá thấp, thậm chí nhiều khi chẳng có người mua. Hiện tại, giá muối Sa Huỳnh đang ở mức cao, 3.000 đồng/kg, nhưng diêm dân chẳng còn muối để bán.
Nguyên nhân là do bão số 13 năm 2025 gây thiệt hại nặng nề. Bão làm sóng biển dâng cao, tràn vào nhiều khu dân cư trên địa bàn. Nước biển ngược dòng, tràn vào đầm nước mặn Sa Huỳnh rồi qua cả đê bao, ngập tràn đồng muối.
Nước làm tan hơn 4.000 tấn muối của diêm dân chất thành đống trên những bờ cao. Nhiều hộ mất sạch muối sau đêm mưa bão. Thành quả cả mùa vụ nhọc nhằn trên đồng muối đã tan theo nước.
Với 900 m2 ruộng muối kết tinh, vụ sản xuất năm 2025, diêm dân Lê Lệ (62 tuổi) thu 50 tấn. Vợ chồng ông mua thêm 50 tấn để trữ chờ giá lên cao bán kiếm lời. Nước tràn qua đê trong đêm mưa bão khiến 80 tấn muối của ông tan thành nước.
Nước rút, vợ chồng ông ra đồng lượm những đoạn dây thừng, cọc tre, bạt ni lông phủ muối còn sót lại trên bờ đê, bán 20 tấn muối còn lại vào dịp trước tết để trang trải cuộc sống. Giờ, giá lên cao nhưng lại không còn muối để bán. "Không chỉ riêng vợ chồng tôi, nhiều bà con cũng bị thiệt hại và bây giờ hết sạch muối...", ông Lệ tâm sự.
Diêm dân Nguyễn Thành Út (69 tuổi) cho biết vụ muối thường kéo dài từ đầu tháng 3 đến cuối tháng 7 âm lịch, khi trời bắt đầu mưa.
"Lúc đó, giá muối ở mức thấp. Trước và sau tết, giá muối thường nhích lên cao hơn. Nguyên nhân là do chưa vào vụ mới và nhu cầu tiêu thụ tăng cao. Thời điểm này, ngư dân thường trúng đậm cá cơm và nhiều người mua muối để muối mắm. Bởi vì muối Sa Huỳnh mặn dịu nên muối mắm rất ngon...", ông Út nói.
Sau tết, diêm dân ra đồng tu sửa bờ, nạo vét kênh mương, tháo cạn nước, san phẳng nền ruộng, dùng gàu tát nước ở thửa ruộng sâu trước khi san phẳng. Đất khô héo sau những ngày phơi nắng, diêm dân nện chặt nền ruộng gần như sân xi măng. Giữa chiều, trời đổ mưa, thế là họ kiên trì làm lại từ đầu...
"Năm nay phải đến đầu tháng 3 âm lịch mới thu được muối. Tôi có 9 thửa ruộng muối kết tinh với tổng diện tích khoảng 450 m2. Trong cơn bão số 13 năm vừa rồi, nước cuốn trôi và làm rách hết bạt trải nền ruộng. Tôi hỏi giá để mua bạt mới, nhưng nghe nói hơn 20 triệu đồng nên thôi, vì không còn đủ tiền, đành sản xuất muối theo phương pháp truyền thống...", diêm dân Trần Ngọc Tuyên (60 tuổi) tâm sự.
Bạt trải trên nền 18 thửa ruộng muối kết tinh của vợ chồng ông Lê Lệ cũng bị nước cuốn trôi trong đêm mưa bão. Những tấm còn lại bị rách tả tơi trông thật thảm hại. Ông nén tiếng thở dài khi biết số tiền mua bạt mới khá lớn, gia đình không kham nổi. Vợ chồng ông dự định tận dụng bạt cũ nhặt được sau bão, vá những chỗ rách để sản xuất tạm bợ.
"Hầu hết bạt trải trên ruộng đều bị cuốn trôi hoặc bị rách nhưng tôi và bà con không đủ sức mua mới. Thu nhập của diêm dân chỉ trông chờ vào muối, mà muối lại bị nước làm tan chảy nên cuộc sống hết sức khó khăn. Mong Nhà nước hỗ trợ bạt trải nền ruộng để việc sản xuất được thuận lợi và tăng năng suất muối", ông Lệ bày tỏ.
Sản lượng muối thu hoạch hằng năm lên đến 6.000 - 8.000 tấn, nhưng cuộc sống của diêm dân Sa Huỳnh gặp nhiều khó khăn. "Giá muối thường ở mức thấp, chỉ tăng vào thời điểm trước và sau tết. Bà con muốn trữ để bán vào lúc đó nhưng việc bảo quản khó khăn. Đề nghị cơ quan chức năng hỗ trợ xây dựng sân phơi và kho trữ muối để tránh bị tan chảy", ông Nguyễn Hữu Chánh, Giám đốc Hợp tác xã sản xuất muối 2 Sa Huỳnh, tâm sự.
Bước đầu, chính quyền địa phương cũng đã có động thái hỗ trợ. "Chúng tôi đang phối hợp với đơn vị liên quan hoàn tất thủ tục để nâng cấp đê bao đồng muối với kinh phí cấp trên hỗ trợ 1,8 tỉ đồng nhằm ngăn nước thủy triều làm tan muối và tạo điều kiện thuận lợi cho việc sản xuất của diêm dân", ông Nguyễn Viết Thanh, Chủ tịch UBND phường Sa Huỳnh, nói.
Đời Sống
Tự hào 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác: 50 năm ấy, những mạch ngầm kiêu hãnh
Thú thực là khi đứng giữa lòng Sài Gòn - TP.HCM rực rỡ của năm 2026 này, nhìn những bảng hiệu LED lấp lánh trên phố đi bộ Nguyễn Huệ (TP.HCM), trong đầu tôi lại hiện lên một hình ảnh chẳng liên quan chút nào. Đó là mùi dầu hỏa nồng hắc từ "chiếc đèn Huê Kỳ" và tiếng lạch cạch của chiếc quạt nan cũ kỹ giữa trưa hè oi ả. Với những đứa trẻ sinh ra ngay sau ngày đất nước thống nhất như tôi, ký ức về thành phố không bắt đầu bằng những tòa nhà chọc trời. Nó bắt đầu bằng bóng tối và những sự chờ đợi.
Trở lại cái thời cắt điện luân phiên ấy gian khó thật nhưng cũng đầy tình nghĩa. Hễ điện tắt là cả xóm lại kéo nhau ra vỉa hè hóng gió, tiếng máy nổ "bạch bạch" của mấy nhà khá giả vang lên xé toạc cái tĩnh lặng của đêm đen.
Và trong ánh đèn lờ mờ ấy, hình ảnh những chú thợ điện vai vác thang tre, len lỏi qua từng con hẻm nhỏ với bộ đồ bảo hộ sờn cũ đã trở thành một phần của tuổi thơ tôi. Họ không chỉ đi sửa dây điện chằng chịt như mạng nhện đâu. Tôi cảm giác họ đang chắt chiu từng tia sáng để nối lại niềm hy vọng cho một thành phố vừa đi qua bão táp chiến tranh.
Rồi Sài Gòn chuyển mình. Thập niên 90 và những năm đầu thế kỷ 21 chứng kiến một sự lột xác ngoạn mục. Những trạm biến áp 110 kV, 220 kV mọc lên, đóng vai trò như những "trái tim" khổng lồ bơm sức sống cho vùng đất năng động nhất cả nước này. Tôi vẫn nhớ cảm giác choáng ngợp khi lần đầu thấy đèn cao áp rực sáng dọc đại lộ Đông Tây. Chao ôi, nó đẹp lạ lùng! Nhưng có một cuộc cách mạng khác, lặng lẽ hơn mà có lẽ ít người để ý: Chiến dịch ngầm hóa lưới điện.
Chưa kể đến việc an toàn, cái hay nhất là nhìn lên bầu trời thành phố hôm nay, bạn sẽ không còn thấy những "búi dây" đen kịt che lấp màu xanh của mây trời nữa. Những hàng cột điện thô kệch đã lùi bước, nhường chỗ cho không gian kiến trúc thông thoáng. Dòng điện bây giờ đã được giấu kín vào lòng đất, trở thành những mạch máu ngầm bền bỉ, mặc kệ những cơn mưa rào bất chợt hay giông bão phương Nam, ánh sáng vẫn chưa bao giờ lỗi nhịp.
50 năm ngành điện thành phố - một nửa thế kỷ, một hành trình dài dằng dặc từ việc phải đóng cắt điện bằng tay cho đến lúc làm chủ công nghệ 4.0. Giờ đây, ngồi trong một quán cà phê nhỏ ven sông, tôi có thể thanh toán hóa đơn điện chỉ bằng một cái chạm nhẹ trên smartphone. Tiện lợi đến mức đôi khi mình quên mất sự hiện diện của nó. Không còn cảnh nhân viên cầm sổ gõ cửa từng nhà, thay vào đó là hệ thống đo xa và trung tâm điều khiển từ xa cực kỳ hiện đại. Thậm chí, nhiều khi sự cố được xử lý xong xuôi trong tích tắc trước cả khi khách hàng kịp nhận ra.
Thế nhưng, dù hiện đại đến đâu, cái "chất" của người thợ điện Sài Gòn - TP.HCM vẫn vậy. Vẫn là màu áo cam rực rỡ đó, nhưng giờ họ là những "kỹ sư số", âm thầm gác đêm cho ánh sáng của những tòa nhà chọc trời và các dây chuyền sản xuất công nghệ cao.
Đêm nay, đứng từ trên cao nhìn xuống, Sài Gòn hiện ra như một dải ngân hà lộng lẫy. Tôi chợt nhận ra sự vĩ đại đôi khi chẳng nằm ở những tượng đài sừng sững, mà nằm chính ở mạch điện ngầm đang lặng lẽ chảy dưới chân mình.
Kỷ niệm 50 năm ngày thành lập Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC), tôi muốn gửi một lời cảm ơn chân thành đến "những người giữ lửa" thầm lặng. Ánh điện hôm nay không chỉ thắp sáng những ngôi nhà, mà còn thắp sáng cả khát vọng vươn tầm quốc tế của một đô thị đặc biệt. Sài Gòn - TP.HCM năm 2026, ánh sáng vẫn lung linh trên dòng kênh Nhiêu Lộc, viết tiếp một hành trình 50 năm kiên cường và rực rỡ của EVNHCMC.
Đời Sống
Bánh trứng kiến đang 'hot' mạng: Có người phải nhập viện vì dị ứng, ai cần tránh?
Mạng xã hội những ngày qua ào ạt chia sẻ về món bánh trứng kiến, món ăn đặc sản của người Tày ở các tỉnh miền núi phía Bắc. Theo đó, các clip thưởng thức món ăn này bất ngờ "gây sốt", có clip thu hút hàng triệu lượt xem.
Bánh trứng kiến là món ăn truyền thống của người Tày, thường xuất hiện trong một số dịp lễ quan trọng, đặc biệt như Tết Thanh minh mới đây. Món ăn đặc sản này thường chỉ được làm vào khoảng tháng 2 đến cuối tháng 3 âm lịch hằng năm, khi trứng kiến đen vào mùa.
Vào mùa này, người dân vùng núi thường vào rừng lấy trứng kiến. Loại trứng này có màu trắng sữa, nhỏ như hạt gạo. Có nhiều cách khác nhau để chế biến, làm nhân bánh trứng kiến, song cách nhiều người thường làm là mang trứng kiến đã được sơ chế, rửa sạch trộn cùng thịt lợn băm, hành khô và một số gia vị làm nhân bánh.
Phần vỏ bánh làm từ bột nếp nương, cán mỏng, bọc nhân rồi gói trong lá vả và đem hấp khoảng hơn 1 tiếng đồng hồ. Món bánh có vị dẻo của lớp vỏ, vị bùi bùi của lá vả và béo ngọt của trứng kiến khiến đây trở thành món khoái khẩu của nhiều người. Tuy nhiên không phải dịp nào trong năm cũng có thể thưởng thức nên món ăn này trở thành đặc sản hiếm, được nhiều người săn tìm thưởng thức.
Chị Mẩy Hằng, một food reviewer có hơn 100.000 người theo dõi trên mạng xã hội chuyên chia sẻ các món ăn đặc trưng, độc lạ của bà con ở vùng núi phía Bắc vừa chia sẻ clip về cách làm món bánh trứng kiến. Clip ngay sau đó đã nhận về hơn 2 triệu lượt xem.
"Bánh ở nhà tự làm, nhân sẽ nhiều hơn, có nhiều trứng kiến hơn so với mình mua bên ngoài. Bánh có vị mặn mặn, ngọt ngọt và ngậy ngậy. Ngon lắm! Món bánh này không phải ai cũng dám ăn, nhưng khi ăn thì lại thấy ngon muốn ăn nữa", cô gái chia sẻ.
TikToker Dũng Đói có gần 140.000 người theo dõi cũng cho biết lần đầu tìm mua và ăn thử món này. Chàng trai trẻ cho biết phần bánh anh mua được gói bằng lớp lá dong bên ngoài và lớp lá vả bên trong, khi ăn, anh ăn luôn lớp lá vả.
Anh nhận xét bánh có phần vỏ ăn khá giống bánh dày, phần nhân khá nhiều thịt và trứng kiến, có vị tương tự nhân bánh giò. "Mình tưởng món bánh trứng kiến khó ăn, hóa ra rất dễ ăn. Phần nhân bên trong là đặc sắc của món bánh. Bánh ngon nhưng hơi đắt, giá mình mua là 50.000 đồng một cái", Dũng Đói nhận xét.
Một cửa hàng chuyên bán đặc sản vùng miền ở Hà Nội cũng đang bán loại bánh trứng kiến này cho biết bánh trứng kiến là đặc sản đôi khi có tiền không mua được mà chỉ có thể chờ. Tuy nhiên, cửa hàng khuyến cáo những ai dị ứng côn trùng thì cần cẩn thận khi ăn món này.
Bên dưới các bài đăng, nhiều cư dân mạng tò mò với món bánh trứng kiến và hỏi nhau cách tìm mua. Bên cạnh đó không ít người chia sẻ hình ảnh gương mặt sưng phù, thậm chí nhập viện vì dị ứng, sốc phản vệ khi ăn món này.
Bác sĩ - huấn luyện viên sức khỏe Phan Thái Tân, người sáng lập chương trình giảm cân HomeFiT, cho biết trứng kiến nói riêng và các loại ấu trùng như ong, nhộng, tằm… có thể chứa các tác nhân gây dị ứng. Một số người nhạy cảm khi ăn vào có thể xuất hiện triệu chứng nhẹ như ngứa, nổi mẩn đỏ, trong trường hợp nặng có nguy cơ dẫn đến sốc phản vệ.
Ngoài ra, các loại thực phẩm này có thể chứa vi khuẩn, nấm, khi xâm nhập vào cơ thể, chúng có thể gây ra những phản ứng bất lợi cho sức khỏe. Đối với bánh trứng kiến, việc lựa chọn loài kiến để lấy trứng làm nhân cũng là yếu tố quan trọng, trong đó nên hạn chế sử dụng kiến lửa.
Bên cạnh đó, trẻ em dưới 7 tuổi do hệ miễn dịch còn chưa hoàn thiện, người cao tuổi, người mắc các bệnh suy giảm miễn dịch như suy gan, suy thận, ung thư, tiểu đường… và những người có tiền sử dị ứng, sốc thuốc hoặc từng bị sốc phản vệ được khuyến cáo không nên ăn bánh trứng kiến.
“Ngoài ra, với những người khỏe mạnh, khi thử các món ăn lạ cũng cần thận trọng, nên ăn thử từ 1- 2 miếng nhỏ để theo dõi phản ứng của cơ thể. Sau khoảng 30 phút, nếu xuất hiện các biểu hiện như ngứa râm ran, nổi mẩn đỏ… cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được kiểm tra, xử lý kịp thời”, bác sĩ Tân khuyến cáo.