Tính năng UAV hơn 200 triệu USD của Mỹ mất tích gần Iran

Trong cuộc bỏ phiếu tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc ngày 7/4, dự thảo nghị quyết do Bahrain soạn thảo và được Mỹ ủng hộ nhận được 11 phiếu thuận, 2 phiếu chống và 2 phiếu trắng. Nga và Trung Quốc, hai thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an, đã phủ quyết dự thảo này.

Pakistan và Colombia, hai quốc gia hướng tới tìm kiếm giải pháp ngoại giao thay thế, bỏ phiếu trắng.

Ngoại trưởng Bahrain Abdullatif bin Rashid Al Zayani cho biết các quốc gia vùng Vịnh "lấy làm tiếc" về việc dự thảo không được thông qua.

Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz phản ứng gay gắt với kết quả này. "Quyết định phủ quyết hôm nay đánh dấu bước thụt lùi mới. Trong những ngày tới, khi các chuyến hàng quan trọng bị trì hoãn, thế giới sẽ biết ai đã chọn cản trở thay vì gánh vác trách nhiệm", ông Waltz phát biểu trước Hội đồng Bảo an.

Trong khi đó, Đại sứ Nga Vasily Nebenzya cho rằng nếu được thông qua, nghị quyết này sẽ "tạo tiền lệ nguy hiểm" đối với luật pháp quốc tế và các nỗ lực gìn giữ hòa bình.

Dự thảo nghị quyết ban đầu viện dẫn Chương VII của Hiến chương Liên Hợp Quốc, cho phép Hội đồng Bảo an ủy quyền sử dụng vũ lực để lập lại hòa bình. Nội dung này sau đó bị loại bỏ do sự phản đối của ba trong số 5 thành viên thường trực Hội đồng Bảo an gồm Nga, Pháp và Trung Quốc. Theo các nước này, nội dung như vậy sẽ hợp pháp hóa cuộc tấn công toàn diện vào Iran.

Theo bản dự thảo cuối cùng mà AFP thu được, nghị quyết "khuyến khích mạnh mẽ các quốc gia phối hợp triển khai các biện pháp phòng vệ phù hợp với diễn biến tại hiện trường, góp phần đảm bảo an ninh và hàng hải, trong đó có việc tổ chức hộ tống các tàu hàng".

Văn bản này cũng yêu cầu Iran phải "chấm dứt ngay mọi hành động tấn công tàu bè, cũng như mọi nỗ lực cản trở luồng giao thương và quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz". Bên cạnh đó, dự thảo kêu gọi các bên ngừng ngay các đợt tập kích nhắm vào hạ tầng dân sinh như hệ thống cấp nước, điện và dầu khí.

Eo biển Hormuz, huyết mạch hàng hải nắm giữ 20% nguồn cung dầu toàn cầu, gần như bị tê liệt hoàn toàn sau khi xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran bùng phát hồi cuối tháng 2. Hiện khoảng 1.000 tàu đang kẹt lại vùng Vịnh vì cuộc chiến giữa Iran và Mỹ - Israel.

Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, gồm 5 thành viên thường trực và 10 thành viên không thường trực, ban đầu dự kiến bỏ phiếu trong ngày 3/4 song đã hoãn lại.

Trước thềm cuộc bỏ phiếu này, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi yêu cầu các bên trong Hội đồng Bảo an LHQ không tiến hành "bất kỳ hành động khiêu khích" nào vì sẽ chỉ làm phức tạp thêm tình hình.

Huyền Lê (Theo AFP, AP, Wion News)

Tin Gốc: https://vnexpress.net/nga-trung-quoc-phu-quyet-du-thao-nghi-quyet-cua-hdba-ve-hormuz-5059754.html

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 4/4 nhắc lại tối hậu thư mà ông đưa ra hơn một tuần trước, yêu cầu Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn hoặc mở cửa eo biển Hormuz vào ngày 6/4. "Thời gian đang cạn dần, chỉ còn 48 giờ nữa trước khi địa ngục trút xuống đầu họ", Tổng thống Mỹ viết.

Tối hậu thư này lập tức bị Iran bác bỏ. Thiếu tướng Ali Abdollahi Aliabadi, chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya phụ trách hoạt động tác chiến của lực lượng vũ trang Iran, gọi lời đe dọa của Tổng thống Mỹ cho thấy sự "vô vọng, bất an, mất cân bằng và ngớ ngẩn".

"Đừng quên rằng nếu xung đột leo thang, toàn bộ khu vực sẽ trở thành địa ngục đối với các người. Ảo tưởng đánh bại Iran đã biến thành một đầm lầy và nó sẽ nhấn chìm các người", phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya Ebrahim Zolfaghari sau đó ra tuyên bố.

Theo giới quan sát, chính quyền Tổng thống Trump bắt đầu cảm nhận những hệ lụy tiêu cực khi chiến sự với Iran bước sang tuần thứ sáu, đặc biệt là sau khi Iran bắn hạ tiêm kích F-15E, buộc Mỹ phải tiến hành chiến dịch quy mô lớn với mức độ rủi ro cao để giải cứu một phi công trong lãnh thổ nước này.

Ông Trump cho rằng việc quân đội Mỹ tiến hành chiến dịch giải cứu phi công thành công mà không có người nào thiệt mạng hay bị thương "một lần nữa chứng minh chúng ta đã đạt được thế kiểm soát tuyệt đối trên không phận Iran". Tuy nhiên, Mỹ đã phải bỏ lại và phá hủy hai vận tải cơ trong chiến dịch giải cứu, cho thấy tổn thất vật chất lớn của hoạt động này.

Kết quả các khảo sát cho thấy người dân Mỹ ngày càng phản đối cuộc chiến mà Tổng thống phát động. Tình hình tệ đến mức một số người ủng hộ trung thành của Tổng thống Trump cũng bắt đầu chỉ trích cuộc xung đột chưa thấy ngày kết thúc.

Trong khi đó, một quan chức cấp cao cho biết Tổng thống Trump thường bắt đầu ngày mới bằng việc xem video do quân đội Mỹ tổng hợp những thành công trên chiến trường. Ông tin rằng trên cương vị Tổng tư lệnh, loại bỏ mối đe dọa hạt nhân từ Iran có thể là một trong những thành tựu lớn nhất nhiệm kỳ hai.

Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles lo ngại các trợ lý đang vẽ ra viễn cảnh màu hồng, chỉ nói điều ông Trump muốn nghe thay vì những gì cần nghe. Bà thúc giục các đồng nghiệp phải "thẳng thắn hơn với sếp" về những rủi ro chính trị và kinh tế. Chánh văn phòng đã cùng các cố vấn thân tín đến Phòng Bầu dục gặp Tổng thống, cảnh báo ông rằng chiến sự càng kéo dài, sự ủng hộ từ cử tri và triển vọng của đảng Cộng hòa trong bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 càng u ám.

Cuộc gặp tại Phòng Bầu dục phản ánh một thực tế mà Nhà Trắng không còn có thể phớt lờ. Thời gian đang cạn dần trước khi Tổng thống Trump, đảng Cộng hòa và người dân Mỹ phải trả cái giá đắt hơn nữa.

Phản ứng vượt dự tính từ Iran

Ông Trump tỏ ra tự tin với những kết quả ban đầu của chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng, khi đòn tấn công đầu tiên đã khiến Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei cùng loạt quan chức cấp cao Iran thiệt mạng hôm 28/2. Tuy nhiên, Iran sau đó đã phản ứng đáp trả rất dữ dội, phóng tên lửa, UAV tấn công Israel, nhắm mục tiêu các căn cứ Mỹ ở vùng Vịnh, từ Kuwait, Bahrain đến Arab Saudi, UAE và Qatar.

Phản ứng này khiến các quan chức Mỹ bất ngờ, ông Trump cũng thừa nhận điều này khi trả lời phỏng vấn CNN. Dựa trên tiền lệ trong quá khứ, họ vốn tin rằng Mỹ có công thức chiến thắng là giáng một đòn phủ đầu áp đảo, và phản ứng từ Iran sẽ chỉ là trả đũa hạn chế để xoa dịu dư luận trong nước.

Iran tiếp tục gây sức ép khi phong tỏa gần như hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu từ vùng Vịnh, đẩy giá nhiên liệu tăng vọt.

Tổng thống Trump biện minh đây là "cái giá ngắn hạn" cần thiết để loại bỏ nguy cơ Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Đồng thời, ông cho rằng phản ứng của Iran càng chứng minh họ là mối đe dọa.

Nhưng khi chiến sự kéo dài mà không có lối thoát rõ ràng, cái giá Mỹ phải trả dần trở nên "dài hạn". Tổng thống Trump từng cam kết sẽ vực dậy nền kinh tế và giữ Mỹ đứng ngoài các cuộc xung đột khi tranh cử nhiệm kỳ hai. Giờ đây, ông lại khơi mào một cuộc chiến mà chưa nhận được sự ủy nhiệm từ quốc hội và hệ lụy kinh tế mới chỉ dần bộc lộ.

Xung đột làm chao đảo thị trường năng lượng và tài chính toàn cầu. Mỹ cũng không phải ngoại lệ, khi giá xăng vượt 4 USD một gallon (khoảng 3,78 lít), các chỉ số chứng khoán xuống thấp nhất trong nhiều năm. Mỹ ghi nhận 13 binh sĩ thiệt mạng, hàng trăm quân nhân bị thương khi Iran tấn công đáp trả vào các căn cứ của Washington ở vùng Vịnh.

Một tháng sau chiến sự, dự báo tăng trưởng toàn cầu bị điều chỉnh giảm, tình trạng khan hiếm nhiên liệu xuất hiện ở châu Âu và châu Á, trong khi giới chuyên gia cảnh báo thế giới vẫn chưa cảm nhận hết mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Eo biển Hormuz nếu bị phong tỏa kéo dài có thể đẩy kinh tế toàn cầu suy thoái.

Theo hai cố vấn và hai nghị sĩ đã trao đổi với ông Trump, những tổn thất về chính trị và kinh tế ngày càng tăng khiến Tổng thống phải tìm kiếm "lối thoát danh dự". Tổng thống Trump nói với họ rằng ông muốn kết thúc chiến dịch, lo ngại xung đột kéo dài sẽ ảnh hưởng đảng Cộng hòa trước thềm bầu cử giữa kỳ. Nhưng ông cũng muốn chiến dịch này phải là một thắng lợi mang tính quyết định.

Trong bài phát biểu trước toàn quốc tối 1/4, ông Trump đã cố "đi dây" khi cập nhật tình hình chiến sự. Ông ca ngợi các chiến thắng và tuyên bố chiến dịch "đang gần hoàn tất", nhưng đồng thời đe dọa sẽ giáng đòn "cực mạnh" vào Iran trong 2-3 tuần tới, hủy diệt cơ sở hạ tầng năng lượng của quốc gia này.

"Chúng ta sẽ đưa họ trở lại thời kỳ đồ đá, nơi họ thuộc về", Tổng thống tuyên bố.

Theo số liệu của Lầu Năm Góc, chiến dịch là "thành công không thể chối cãi", khi đã phá hủy 90% năng lực tên lửa của Iran, vô hiệu hóa 70% bệ phóng, 150 tàu hải quân, hạ ông Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao.

"Chúng ta nắm toàn bộ lợi thế. Họ không có gì", ông Trump nói. "Chúng ta đang đi đúng hướng để sớm hoàn thành mọi mục tiêu quân sự của Mỹ".

Vài ngày sau, Iran "dội gáo nước lạnh" vào tuyên bố chiến thắng này của ông Trump. Việc họ bắn rơi một tiêm kích F-15E, một cường kích A-10 và gây hư hại một số trực thăng khiến đánh giá năng lực quân sự Iran "không có gì" của ông Trump trở nên kém tin cậy.

Việc Mỹ giải cứu thành công phi công thứ hai trên chiếc F-15E đã giúp ông Trump thoát khỏi một kịch bản thảm họa, tránh để Iran biến phi công bị bắt sống thành lá bài mặc cả.

Tuy nhiên, đích đến cuối cùng của chiến dịch vẫn còn mơ hồ, khi ông Trump vừa tuyên bố tăng cường chiến đấu, vừa hứa sớm kết thúc. Đặc phái viên về Trung Đông Steve Witkoff, người bạn lâu năm của Tổng thống, giải thích cách tiếp cận này phản ánh tư duy hình thành từ sự nghiệp kinh doanh của ông Trump, lĩnh vực mà việc luôn giữ nhiều phương án lựa chọn có vai trò then chốt.

"Tổng thống luôn có nhiều kịch bản", ông Witkoff nói. "Ông ấy giữ rất nhiều lựa chọn, nhiều 'lối thoát', rồi từng bước dò đường trong quá trình triển khai".

Lối thoát hẹp dần

Chiến tranh thường diễn biến vượt tính tính toán của một Tổng thống. Iran cho thấy họ quyết chiến tới cùng, đồng nghĩa ông Trump đối mặt nguy cơ sa lầy hơn nếu leo thang hơn nữa trong những tuần tới, khiến các lối thoát bị thu hẹp hơn là mở ra.

Một trở ngại tiềm tàng nữa là từ đồng minh Israel. Tổng thống Trump từ lâu đã ưa thích những chiến dịch mà các trợ lý gọi là "đánh một lần rồi thôi", như đã áp dụng tại Yemen, Syria, Somalia hay Venezuela. Nhưng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu có cách tiếp cận khác.

Trong 6 tháng qua, ông Netanyahu liên tục nói với ông Trump rằng những thành công trước đây chỉ là bước đệm cho một chiến dịch quyết định và kéo dài hơn, theo một quan chức Israel. Ngoài ra, Arab Saudi cũng có xu hướng muốn kéo dài cuộc chiến, coi đây là cơ hội hiếm có để làm suy yếu một đối thủ chung.

Tình thế này khiến Tổng thống Trump đối mặt với thế lưỡng nan. Ông muốn chấm dứt chiến tranh, nhưng không thể ra về tay không nếu chưa đạt được mục tiêu ngăn chặn chương trình hạt nhân của Iran. Trong khi đó, việc thiết lập một chính quyền thân phương Tây ở Iran không đơn giản, còn mở lại eo biển Hormuz đòi hỏi chiếm đóng quân sự kéo dài hoặc một thỏa thuận chấm dứt chiến sự.

Một số cố vấn nhận thấy trong suy nghĩ của Tổng thống Trump đã xuất hiện phần nào tâm lý chấp nhận thực tế. Trong các cuộc trao đổi riêng, ông thường nhắc lại rằng đảng cầm quyền thường mất ghế trong các kỳ bầu cử giữa kỳ.

"Ông ấy đang khó vượt qua tiền lệ này", một trợ lý nhận xét.

Như Tâm (Theo TIME, AFP, Reuters)

Tin Gốc: https://vnexpress.net/the-luong-nan-voi-ong-trump-trong-cuoc-chien-iran-5058155.html

Công bố kế hoạch sau cuộc họp "AZEC Plus" thuộc sáng kiến Cộng đồng không phát thải châu Á (AZEC), Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi ngày 15.4 cho biết quy mô hỗ trợ tương đương khoảng 1,2 tỉ thùng dầu, tương ứng gần một năm nhập khẩu dầu thô của ASEAN.

Cuộc họp có sự tham dự của lãnh đạo Philippines, Malaysia, Singapore, Thái Lan và một số nước khác trong khu vực.

"Chúng tôi có mối liên kết chặt chẽ với các nước châu Á thông qua chuỗi cung ứng và nhiều kênh khác, và chúng tôi phụ thuộc lẫn nhau. Việc hỗ trợ chuỗi cung ứng của châu Á cũng sẽ thúc đẩy nền kinh tế Nhật Bản", bà Takaichi nói.

Gói hỗ trợ nêu trên sẽ được triển khai thông qua các tổ chức tài chính do chính phủ Nhật Bản hậu thuẫn như Ngân hàng hợp tác quốc tế Nhật Bản (JBIC) và Công ty bảo hiểm xuất khẩu và đầu tư Nhật Bản (NEXI), nhằm hạn chế tác động lan tỏa đến chuỗi cung ứng của Tokyo, theo Reuters.

Theo kế hoạch, Nhật Bản sẽ cung cấp tín dụng cho các doanh nghiệp địa phương để mua các nguồn năng lượng thay thế như dầu thô từ Mỹ, đồng thời tài trợ và cho vay đối với các doanh nghiệp và chính phủ nằm trong chuỗi cung ứng của Tokyo. Gói hỗ trợ cũng bao gồm đầu tư xây dựng cơ sở lưu trữ nhằm đa dạng hóa nguồn cung và tăng dự trữ năng lượng cho các nước đối tác.

So với Nhật Bản, nhiều quốc gia Đông Nam Á có dự trữ dầu mỏ hạn chế, khiến nguồn cung dầu thô và các sản phẩm như naphtha - nguyên liệu chính sản xuất nhựa - dễ rơi vào tình trạng thiếu hụt khi thị trường biến động.

Những gián đoạn sản xuất tại Đông Nam Á gần đây đã làm dấy lên lo ngại trong ngành y tế Nhật Bản, vốn phụ thuộc vào khu vực này để cung ứng các vật tư như hộp đựng, ống nghiệm và găng tay.

Theo Cơ quan tài nguyên và năng lượng Nhật Bản, khoảng 90% lượng dầu thô đi qua eo biển Hormuz được vận chuyển tới châu Á. Nhật Bản cho biết đã bảo đảm đủ nguồn naphtha cho khoảng 4 tháng nhu cầu nội địa, song ngày càng nhiều doanh nghiệp phản ánh tình trạng gián đoạn nguồn cung.

Trước đó, ngày 14.4, chính phủ Nhật Bản cũng thông báo kế hoạch giải phóng thêm 36 triệu thùng dầu từ kho dự trữ quốc gia, bắt đầu từ đầu tháng 5.

Trả lời câu hỏi về khả năng các nước đề nghị tiếp cận kho dự trữ dầu của Nhật sau cuộc họp AZEC Plus, bà Takaichi từ chối bình luận, đồng thời nhấn mạnh khuôn khổ hỗ trợ mới không liên quan đến việc giải phóng dự trữ dầu và sẽ không ảnh hưởng đến nguồn cung trong nước.

Tin Gốc: Thanh Niên