Giới chức Mỹ hôm qua (5.4) thông báo lực lượng đặc nhiệm đã thực hiện cuộc giải cứu một sĩ quan nước này bị mắc kẹt trong lãnh thổ Iran sau khi Iran bắn hạ chiến đấu cơ F-15E của Mỹ hôm 3.4. Sĩ quan này, chuyên về hệ thống vũ khí, là một trong hai thành viên phi hành đoàn của chiếc F-15E bị bắn hạ, theo Đài CBS. Người còn lại đã được giải cứu hôm 3.4.
“Trong vài giờ qua, quân đội Mỹ đã thực hiện một trong những chiến dịch tìm kiếm và giải cứu táo bạo nhất trong lịch sử Mỹ”, Tổng thống Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social, nhấn mạnh đây là lần đầu tiên trong lịch sử quân sự, hai phi công Mỹ được giải cứu một cách riêng biệt, sâu trong lãnh thổ đối thủ. Chủ nhân Nhà Trắng cho biết thêm sĩ quan được giải cứu đã bị thương, nhưng sẽ sớm hồi phục.
Về chiến dịch giải cứu, ông Trump cho hay: “Theo chỉ thị của tôi, quân đội Mỹ đã điều hàng chục máy bay, trang bị những vũ khí mạnh mẽ nhất thế giới, để giải cứu anh ấy”. Hai quan chức Mỹ xác nhận với CBS rằng lực lượng đặc nhiệm đã giải cứu thành viên phi hành đoàn mất tích trong một chiến dịch phức tạp, với sự tham gia của hàng chục binh sĩ, cùng hàng chục chiến đấu cơ và trực thăng. Họ cho biết thêm chiến dịch quân sự đầy cam go này đã sử dụng bom và hỏa lực để ngăn quân đội Iran tiếp cận nơi người sĩ quan được cho là đang ẩn náu.
Khi lực lượng Mỹ tiến gần đến vị trí của phi công, một cuộc đấu súng với quân đội Iran đã nổ ra, theo 2 quan chức Mỹ. Trong khi đó, 2 máy bay vận tải được giao nhiệm vụ chở đội cứu hộ đã không thể cất cánh từ một căn cứ hẻo lánh ở Iran. Những chiếc máy bay này sau đó đã bị phá hủy để tránh lọt vào tay Iran và lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã lên 3 máy bay khác được điều đến để đón họ. Nhiệm vụ đã hoàn thành ngay trước nửa đêm, và tất cả lực lượng Mỹ đã ra khỏi không phận Iran.
Ngoài ra, một quan chức cấp cao Mỹ cho CBS hay Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) đã tham gia sâu vào nhiệm vụ giải cứu. Trước khi xác định vị trí của phi công, CIA đã phát động một chiến dịch đánh lừa, lan truyền thông tin bên trong Iran rằng lực lượng Mỹ đã tìm thấy và đang di chuyển người này khỏi Iran. Trong lúc chiến dịch đánh lừa đang diễn ra, CIA đã theo dõi hành tung viên sĩ quan trong một khe núi và chia sẻ vị trí chính xác của người này với Lầu Năm Góc cũng như Nhà Trắng, trước khi Tổng thống Trump ra lệnh tiến hành chiến dịch giải cứu khẩn cấp.
Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran hôm qua khẳng định đã phá hủy một số máy bay Mỹ tham gia nhiệm vụ tìm kiếm, giải cứu nói trên, theo Hãng tin Tasnim. Ngoài ra, một phát ngôn viên quân đội Iran tuyên bố những máy bay bị bắn rơi bao gồm một máy bay vận tải quân sự C-130 và 2 trực thăng Black Hawk.
Trước đó, giới chức Iran kêu gọi người dân giúp tìm kiếm và treo thưởng cho việc cung cấp thông tin dẫn tới bắt sống phi công Mỹ. Nếu Iran bắt được phi công Mỹ, cuộc khủng hoảng con tin sau đó có thể sẽ làm thay đổi nhận thức của công chúng Mỹ về cuộc xung đột, đẩy Washington vào thế khó. Khi đó, bài toán ngoại giao của cuộc chiến sẽ thay đổi chỉ sau một đêm, theo giới quan sát.
“Viễn cảnh một quân nhân Mỹ có thể còn sống và đang phải lẩn trốn bên trong lãnh thổ Iran đã đẩy Washington vào thế khó trong cuộc xung đột vốn nhận được ít ủng hộ từ công chúng và chưa thấy dấu hiệu kết thúc sớm”, theo nhà phân tích Phil Stewart của Reuters. Tuy nhiên, chiến dịch giải cứu thành công, ngăn chặn việc Iran bắt được viên sĩ quan, đã giúp Washington tránh được “con bài mặc cả” của Tehran.
"Hamideh Soleimani Afshar và con gái của bà đang bị Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) tạm giữ" - Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo.
Trước đó Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã ra quyết định thu hồi thẻ xanh của hai mẹ con. Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội, ông cho biết họ hiện "đang chờ bị trục xuất".
Giới chức Mỹ cáo buộc bà Hamideh từng công khai ủng hộ các cuộc tấn công nhằm vào binh sĩ Mỹ, ca ngợi lãnh tụ tối cao mới của Iran và gọi Mỹ là "kẻ thù".
Ngoài ra bà cũng bị cho là thể hiện sự ủng hộ "kiên định” đối với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Theo Hãng tin Reuters, chồng của bà cũng đã bị cấm nhập cảnh vào Mỹ.
Ngoại trưởng Rubio nhấn mạnh: "Chúng tôi sẽ không để nước Mỹ trở thành nơi trú ngụ của những người nước ngoài ủng hộ các chế độ bị coi là tài trợ khủng bố chống Mỹ".
Tuy nhiên bà Zeinab Soleimani - con gái của tướng Qassem Soleimani - sau đó đã bác bỏ thông tin này: "Đây là thông báo sai sự thật. Những người đó không có bất kỳ liên hệ nào với gia đình chúng tôi".
Một người con gái khác của ông Soleimani, bà Narjes Soleimani, hiện là thành viên Hội đồng Thành phố Tehran, cũng nhấn mạnh không có bất kỳ người thân nào trong gia đình đang sinh sống tại Mỹ.
Truyền thông Iran dẫn lời bà Narjes cho biết tướng Qassem Soleimani chỉ có cháu trai, không có cháu gái.
Tướng Qassem Soleimani từng là chỉ huy lực lượng tinh nhuệ Quds thuộc IRGC. Ông thiệt mạng tại Baghdad (Iraq) vào tháng 1-2020 trong một cuộc không kích bằng máy bay không người lái của Mỹ.
Ông được xem là một trong những nhân vật quyền lực và có ảnh hưởng hàng đầu tại Iran thời điểm đó. Sau cái chết của ông, nhiều lãnh đạo Iran đã tuyên bố sẽ trả đũa.
Theo Reuters dẫn số liệu từ Bộ Y tế Bangladesh công bố ngày 5.4, ít nhất 130 trẻ em đã tử vong trong 6 tuần qua, trong đó có 17 ca được xác nhận do sởi và 113 ca nghi liên quan.
Chiến dịch do Bộ Y tế Bangladesh chủ trì, với sự hỗ trợ của Quỹ nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF), Tổ chức y tế thế giới (WHO) và Liên minh vắc xin Gavi, đã được triển khai tại 18 quận có nguy cơ cao.
Giám đốc Trung tâm kiểm soát bệnh truyền nhiễm Bangladesh Halimur Rashid cho biết số ca mắc và tử vong năm nay đều tăng so với các năm trước. UNICEF cũng bày tỏ "quan ngại sâu sắc" trước đà gia tăng nhanh của dịch bệnh, cảnh báo hàng nghìn trẻ em - đặc biệt là nhóm nhỏ tuổi và dễ tổn thương – đang đối mặt nguy cơ nghiêm trọng.
Tình hình dịch bệnh leo thang nhanh trong thời gian ngắn. Dữ liệu chính phủ Bangladesh cho thấy hơn 7.600 ca nghi nhiễm đã được ghi nhận trên toàn quốc kể từ giữa tháng 3, trong khi mỗi ngày có hàng trăm bệnh nhân mới nhập viện, theo Hãng thông tấn Anadolu.
WHO cho biết dịch sởi đã lan ra 56/64 quận của Bangladesh và có thể tiếp tục mở rộng trong thời gian tới, song kỳ vọng sẽ sớm được kiểm soát nhờ chiến dịch tiêm chủng. "Chiến dịch này có thể ngăn chặn thêm những mất mát đau lòng về sinh mạng", tiến sĩ Ahmed Jamsheed Mohamed, đại diện WHO tại Bangladesh, nhận định.
Theo WHO, sởi là một trong những bệnh truyền nhiễm dễ lây lan nhất, chủ yếu qua đường hô hấp khi người bệnh ho hoặc hắt hơi. Bệnh thường gặp ở trẻ em và có thể gây biến chứng nặng như viêm phổi, viêm não, thậm chí tử vong.
Giới chuyên gia cho rằng đợt bùng phát hiện nay xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có tình trạng gián đoạn tiêm chủng và thiếu vắc xin. Chiến dịch tiêm phòng sởi dự kiến triển khai vào tháng 6.2024 đã bị trì hoãn do bất ổn chính trị trong nước.
Dù Bangladesh từng đạt tiến bộ đáng kể trong chương trình tiêm chủng, tỷ lệ bao phủ gần đây suy giảm, khiến nhiều trẻ trở thành nhóm dễ tổn thương. Mục tiêu đưa số ca mắc sởi về 0 vào cuối năm 2025 cũng đã không đạt được, theo AFP.
Bộ trưởng Y tế Bangladesh Sardar Shakhawat Hossain Bakul cho biết chiến dịch sẽ ưu tiên các khu vực bị ảnh hưởng nặng trước khi mở rộng ra toàn quốc. Tuy nhiên, một số chuyên gia cảnh báo việc chậm trễ trong tiêm vắc xin trước đó đã góp phần khiến dịch bệnh diễn biến nghiêm trọng.
Theo ước tính của WHO, mỗi năm trên thế giới có khoảng 95.000 ca tử vong do sởi, chủ yếu ở trẻ em chưa được tiêm chủng hoặc tiêm chưa đầy đủ. Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu đối với bệnh này.
Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 8/4 cho biết phái đoàn Mỹ, do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu và gồm đặc phái viên Steve Witkoff, nhà đàm phán Jared Kushner, sẽ tới Islamabad, Pakistan, để gặp phía Iran vào sáng 11/4.
"Chúng tôi rất mong chờ được gặp mặt trực tiếp", bà Leavitt nói.
Khi được hỏi liệu Iran có đưa ra dấu hiệu nào cho thấy họ sẽ bàn giao uranium đã được làm giàu hay không, bà Leavitt trả lời: "Có chứ".
"Đây là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống và nhóm đàm phán khi bước vào các vòng thảo luận tiếp theo. Đó là lằn ranh đỏ mà tổng thống sẽ không lùi bước", Thư ký báo chí Nhà Trắng cho hay.
Trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng xác nhận Tehran sẽ tham gia đàm phán với Mỹ tại Islamabad vào cuối tuần này. Theo hãng tin Iran ISNA, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf sẽ dẫn đầu phái đoàn. Nguồn tin cho biết thêm đề xuất 10 điểm Iran đưa ra sẽ không chỉ có chương trình hạt nhân mà còn cả vấn đề an ninh khu vực.
Mỹ và Iran sáng 8/4 tuyên bố lệnh ngừng bắn và mở lại eo biển Hormuz kéo dài hai tuần. Tuy nhiên, tối cùng ngày, truyền thông Iran đưa tin nước này đang đình chỉ cho phép tàu qua eo biển Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn vì Israel tiếp tục tấn công vào Lebanon, nơi có nhóm Hezbollah do Tehran hậu thuẫn. Mỹ trong khi đó cảnh báo Iran không để thỏa thuận đổ vỡ vì Lebanon.
