Sau nhiều năm mô hình xe điện bốn bánh hoạt động tại Khu du lịch Hải Tiến, UBND xã Hoằng Tiến và Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vừa ban hành một số quy định mới đối với loại xe này. Các quy định mới vừa ban hành được thông báo rộng rãi để các doanh nghiệp, người lái xe điện, du khách biết và thực hiện.
Theo đó, xe điện bốn bánh có gắn động cơ hoạt động tại Khu du lịch Hải Tiến phải được đăng ký cấp biển số theo quy định, có giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, có bảo hiểm trách nhiệm dân sự.
Xe phải đúng kiểu dáng, bảo đảm sạch sẽ, vệ sinh môi trường. Hai bên và trước đầu xe phải được đánh số theo thứ tự, ký hiệu tên của công ty.
Xe phải được gắn đồng hồ tính cước có kẹp chì do cơ quan có thẩm quyền lắp đặt. Trên kính trước bên ghế phụ của xe phải được niêm yết bảng nội quy, giá cước, số điện thoại đường dây nóng của UBND xã, công an xã, giám đốc công ty chủ quản.
Người lái xe điện bốn bánh phải có giấy phép lái xe cơ giới hạng B2 trở lên, có căn cước công dân, hộ khẩu thường trú hoặc đăng ký tạm trú tại xã Hoằng Tiến hoặc xã Hoằng Thanh.
Người lái xe điện có đạo đức, nhân thân, sức khỏe tốt, không thuộc đối tượng đang trong thời gian thi hành án, không nghiện ma túy.
Bên cạnh đó, theo quy định mới, người lái xe điện có tham gia tập huấn do UBND xã tổ chức, được cấp chứng chỉ theo quy định, mặc đồng phục do công ty cấp, bảo đảm sạch, đẹp, lịch sự.
Chính quyền địa phương khuyến khích mỗi người lái xe điện là một hướng dẫn viên du lịch, ứng xử văn minh, lịch sự, thân thiện.
Khi đón du khách, người lái xe điện phải thông báo, thỏa thuận giá cước (không được cao hơn giá niêm yết), hoặc cách tính cước theo đồng hồ trước khi khách lên xe.
Tuyệt đối không được tranh giành khách, ép giá, ép khách gây mất trật tự, đón, trả khách đúng điểm quy định trên các tuyến đường được hoạt động. Nghiêm cấm tự ý thay đổi màu sơn, kích thước, hình dáng, đặc tính của xe.
Các hành vi vi phạm, ngoài việc xử lý theo quy định của pháp luật, chủ tịch UBND xã sẽ quyết định dừng hoạt động phương tiện từ 7 – 30 ngày tùy theo mức độ vi phạm.
Chương trình ưu đãi, giảm giá từ các nhà sản xuất phân phối ô tô cũng như sự hỗ trợ cho vay từ các tổ chức tài chính giúp việc sở hữu một chiếc ô tô tại Việt Nam không còn khó khăn như trước đây. Số lượng ô tô mới bán ra thị trường liên tục gia tăng, thậm chí lập kỷ lục với hơn 600.000 xe bán ra trong năm 2025. Điều này ít nhiều tạo áp lực lên hạ tầng giao thông cũng như ý thức của người điều khiển phương tiện. Lái xe là hoạt động đòi hỏi sự tập trung, kiến thức, sự thận trọng và kinh nghiệm. Tuy nhiên, trong khoảng thời gian khoảng 2 - 3 tháng đầu tiên khi điều khiển ô tô, việc thiếu kinh nghiệm cũng như tâm lý lo ngại hay lơ đãng... thường không ít tài xế, đặc biệt là tài mới thường mắc phải lỗi cơ bản.
Thực tế, có những lỗi tưởng chừng rất cơ bản bình thường, nhưng lại có thể khiến lái xe bị xử phạt do vi phạm luật giao thông, thậm chí còn có thể gây ra tai nạn cho chính bản thân cùng các phương tiện khác khi tham gia giao thông.
Một trong những lỗi phổ biến nhất các tài mới thường mắc phải đặc biệt là chị em phụ nữ chính là quên tắt đèn xi-nhan sau khi chuyển hướng hoặc bật nhầm tín hiệu. Điều này dễ khiến các phương tiện phía sau hiểu nhầm ý định di chuyển, dẫn đến tình huống xử lý sai và có thể xảy ra va chạm.
Thực tế, trong quá trình tham gia giao thông trên đường phố, có không ít trường hợp đã bật đèn xi-nhan, chuyển hướng hoặc tách, nhập làn đường nhưng sau đó vẫn để đèn xi-nhan nhấp nháy khiến các phương tiện khác cùng tham gia giao thông khó phán đoán. Anh Nguyễn Văn H., tài xế có hơn 10 năm kinh nghiệm tại TP.HCM, chia sẻ: "Nhiều người mới lái thường tập trung vào việc điều khiển vô-lăng mà quên mất xi nhan vẫn đang bật. Đây là lỗi nhỏ nhưng rất nguy hiểm, nhất là khi di chuyển trong đô thị đông đúc".
Điểm mù là khu vực mà gương chiếu hậu trên ô tô không thể quan sát được. Một số người lái ô tô thường chủ quan đánh lái chuyển làn, chuyển hướng ngay sau khi vừa bật đèn xi-nhan, nhìn liếc qua gương chiếu hậu mà không quan sát kỹ. Thực tế, ngay cả khi bật xi-nhan, nhìn gương chiếu hậu xung quanh xe vẫn có những khu vực điểm mù, nếu không tập trung chú ý quan sát kỹ, tài xế có thể không phát hiện xe máy, người đi bộ, đi xe đạp hoặc ô tô… đang ở trong khu vực điểm mù, qua đó rất dễ dẫn đến va chạm, tai nạn. Tình huống này thường xảy ra khi lái xe trong thành phố, lái xe ban đêm hoặc tại các khu vực có nhiều cây cối, chướng ngại vật cản trở tầm nhìn.
Thông thường, với tài mới thường quá tin tưởng vào gương chiếu hậu mà quên rằng điểm mù luôn tồn tại. Do đó, thói quen liếc nhanh qua vai trước khi chuyển làn, quan sát kỹ không gian xung quanh là kỹ năng bắt buộc phải luyện để có thể lái xe an toàn.
Ở nhiều tuyến đường tại Việt Nam, đặc biệt các tuyến đường cao tốc làn bên trái được quy định di chuyển với tốc độ nhanh hơn làn phải và dành cho xe vượt. Tuy nhiên, thực tế có không ít tài xế lại điều khiển ô tô di chuyển chậm ở làn này. Điều này, không chỉ gây cản trở giao thông và tạo ra tình huống nguy hiểm khi các xe khác buộc phải vượt từ bên phải mà còn tiềm ẩn nguy cơ cao dẫn đến các vụ tai nạn kiểu "dồn toa".
Với không ít tài mới, khi di chuyển đến gần các giao lộ có tín hiệu đèn giao thông, đèn vàng luôn là tình huống khiến nhiều tài xế lúng túng, phân vân giữa việc nên dừng hay đi tiếp? Việc phanh gấp hoặc cố tăng tốc vượt đèn vàng đều tiềm ẩn rủi ro cao, đặc biệt khi phía sau có xe bám sát.
Theo các tài xế có kinh nghiệm, nếu đã ở quá gần vạch dừng và không thể phanh an toàn, tài xế nên đi tiếp. Ngược lại, nếu còn khoảng cách đủ để dừng, cần giảm tốc từ sớm thay vì xử lý gấp.
Ngoài những lỗi kể trên, một lỗi cơ bản khác các tài mới thường mắc phải khi lái ô tô vào ban đêm là việc sử dụng đèn pha (chế độ đèn chiếu xa) sai thời điểm, đặc biệt trong khu vực đông dân cư hoặc khi có xe đi ngược chiều. Điều này tưởng chừng đơn giản nhưng lại có thể gây chói mắt và làm giảm khả năng quan sát của người khác. Thực tế, đèn pha ở chế độ chiếu xa không phải lúc nào cũng dùng được. Người lái cần hiểu rõ khi nào nên bật, khi nào phải chuyển sang đèn chiếu gần để tránh gây nguy hiểm cho xe đối diện.
Tại bang Colorado (Mỹ), một hệ thống camera giao thông giám sát tốc độ hoàn toàn mới đang được triển khai trên tuyến cao tốc I-25, khiến các ứng dụng cảnh báo như Waze hay mẹo "giảm tốc trước camera rồi tăng ga" gần như không còn tác dụng.
Khác với camera truyền thống chỉ ghi nhận tốc độ tại một điểm, hệ thống mới sử dụng 8 camera đặt dọc theo tuyến đường, ghi lại hình ảnh và thời gian xe đi qua nhiều vị trí khác nhau. Từ đó cơ quan chức năng tính toán tốc độ trung bình trên toàn bộ quãng đường dài khoảng 6 dặm (gần 10km).
Nếu tốc độ trung bình vượt quá giới hạn 65mph (khoảng 105km/h) hơn 10mph (16km/h), chủ phương tiện sẽ nhận mức phạt nguội 75 USD (2 triệu đồng) qua đường bưu điện.
Điều này đồng nghĩa với việc các tài xế không thể "lách luật" bằng cách giảm tốc khi đến gần camera rồi lại tăng tốc sau đó. Muốn tránh bị phạt, người lái buộc phải duy trì tốc độ đúng quy định trong suốt khu vực bị giám sát.
Hệ thống được áp dụng tại đoạn thi công làn cao tốc phía bắc trên I-25, nối giữa Mead và Berthoud, nơi đang diễn ra hàng loạt hạng mục như mở rộng làn, gia cố lề đường, xây lại cầu và chỉnh tuyến đường. Dự án dự kiến kéo dài đến năm 2028.
Theo Sở Giao thông vận tải Colorado (CDOT), chỉ trong giai đoạn cảnh báo từ ngày 1-3, hơn 4.100 thông báo đã được gửi đến các tài xế vi phạm. Đáng chú ý, số trường hợp chạy quá tốc độ trong khu vực này đã giảm tới 90%.
Đại diện CDOT cho biết mục tiêu chính của hệ thống không phải để xử phạt, mà nhằm giảm thiểu tai nạn giao thông. "Chạy quá tốc độ vẫn là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tai nạn và tử vong. Giữ tốc độ an toàn có thể cứu sống con người", kỹ sư trưởng Keith Stefanik nhấn mạnh.
Các camera không được lắp đặt bí mật. Biển cảnh báo về khu vực giám sát tự động được đặt trước ít nhất 300 feet (khoảng 90m), giúp tài xế nhận biết rõ ràng.
Đáng chú ý, đây là hình thức xử phạt dân sự, không bị trừ điểm bằng lái và có thể không ảnh hưởng đến phí bảo hiểm. Tuy nhiên tại một số nơi ở Mỹ, nhiều tài xế vẫn có xu hướng phớt lờ các mức phạt dạng này, chờ xem cơ quan chức năng có thực thi nghiêm hay không.
Lướt trên các sàn thương mại điện tử với từ khóa "tem xe nội bộ", kết quả hiện ra rất nhiều với giá chưa tới 50.000 đồng cho một bộ tem, nhãn dán. Nhiều tài xế tự ý mua, dán lên xe nhằm ngụy trang, lách luật để kinh doanh vận tải trái phép. Tuy nhiên, hành vi này đang bị siết chặt bằng các chế tài xử phạt theo Nghị định 336/2025/NĐ-CP (Nghị định 336).
Về nguyên tắc, nhãn nội bộ dùng để nhận diện xe phục vụ riêng cho hoạt động của một cơ quan hoặc tổ chức. Thực tế ghi nhận nhiều cá nhân dùng xe biển trắng dán nhãn này để kinh doanh vận tải chui, chở khách hoặc chở hàng và thu cước phí. Ngoài ra, một số trường hợp xe tải dán nhãn "xe nội bộ" của công ty, doanh nghiệp nhưng tài xế dùng phương tiện để làm việc cá nhân, vận chuyển hàng hóa không thuộc sở hữu của tổ chức chủ quản, gây ảnh hưởng cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
Hiện tại, Nghị định 158/2024/NĐ-CP (Nghị định 158) đã đưa ra những quy định cụ thể đối với xe vận tải hàng hóa nội bộ. Theo điểm đ, khoản 2, điều 25 của Nghị định này, xe vận tải hàng hóa nội bộ chỉ được sử dụng để vận chuyển các sản phẩm, hàng hóa do chính cơ quan, tổ chức đó thực hiện sản xuất ra. Ngoài ra, phương tiện này cũng chỉ được phép chuyên chở trang thiết bị, dụng cụ, nguyên vật liệu hoặc nhiên liệu phục vụ riêng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh nội bộ của đơn vị mình.
Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng tài xế sử dụng xe nội bộ để nhận đơn hàng thuê cho bên thứ ba hoặc kinh doanh dịch vụ vận chuyển trái phép dưới danh nghĩa phục vụ nội bộ.
Song song với việc định nghĩa rõ ràng, Nghị định 336/2025/NĐ-CP (Nghị định 336) đã thiết lập khung hình phạt đối với các hành vi vi phạm quy định vận tải nội bộ từ ngày 1.3.2026. Cụ thể tại điểm d và điểm đ, khoản 2, điều 14, Nghị định 336, hành vi sử dụng xe vận tải nội bộ để kinh doanh vận tải hành khách, hàng hóa bị phạt 3 - 5 triệu đồng đối với cá nhân; phạt 6 - 10 triệu đồng đối với tổ chức.
Không dừng lại ở lỗi kinh doanh trái phép, hành vi vận chuyển người và hàng hóa không đúng đối tượng theo quy định cũng chịu mức phạt tương đương. Điều này đồng nghĩa với việc dù không thu tiền trực tiếp nhưng nếu xe nội bộ chở người hoặc hàng không thuộc phạm vi phục vụ của đơn vị, chủ xe vẫn có thể bị phạt tới 10 triệu đồng. Điều này buộc các doanh nghiệp phải quản lý chặt chẽ đội xe, không để tài xế tự ý lợi dụng tài sản chung cho mục đích cá nhân.
