Trên mạng xã hội X, NASA đã đăng tải hai bức ảnh Trái đất cách nhau hơn nửa thế kỷ để đối chiếu: một do phi hành đoàn Apollo 17 chụp năm 1972 và một do các phi hành gia Artemis II ghi lại năm 2026.
NASA chia sẻ thông điệp: “Chúng ta đã đi rất xa trong 54 năm qua, nhưng có một điều không thay đổi: Ngôi nhà của chúng ta vẫn tuyệt đẹp khi nhìn từ không gian”.
Các bức ảnh nhanh chóng thu hút sự chú ý lớn, song cũng làm dấy lên tranh luận: vì sao Trái đất trong ảnh mới lại “nhợt nhạt” hơn so với trong bức ảnh cách đây hơn nửa thế kỷ?
Theo tờ Hindustan Times, bức ảnh năm 1972 ghi lại Trái đất như một “viên ngọc xanh” phát sáng giữa không gian tối đen, trong khi bức ảnh mới có màu sắc dịu hơn nhưng lại thể hiện độ chi tiết cao hơn.
Trong khi đó, nhiều người dùng mạng xã hội đặt câu hỏi: “Tại sao ảnh năm 1972 lại đẹp hơn?” hay “Ảnh cũ trông sống động hơn, còn ảnh mới có phần nhạt màu – do máy ảnh hay do biến đổi khí hậu?”. Thậm chí có ý kiến cho rằng Trái đất trông “ảm đạm” hơn trước kia.
Tuy nhiên, theo trang LADbible, nhiều chuyên gia sau đó đã đưa ra lời giải thích.
Cụ thể, bức ảnh mới được chụp ở phía “mặt tối” của Trái đất – khu vực đang trong ban đêm và chỉ được chiếu sáng bởi ánh trăng.
Điều này khiến tổng thể hình ảnh tối hơn và ít màu sắc hơn, dù đã được xử lý tăng sáng.
Bên cạnh đó, sự khác biệt về công nghệ cũng là yếu tố quan trọng. Bức ảnh năm 1972 được chụp bằng máy ảnh phim, vốn có xu hướng tăng độ tương phản và làm màu sắc trở nên rực rỡ hơn.
Trong khi đó, ảnh hiện đại sử dụng cảm biến kỹ thuật số, đi kèm các bước hiệu chỉnh màu và khí quyển, nên cho hình ảnh trung thực hơn nhưng có thể kém phần “bắt mắt”.
Theo NASA, phi hành đoàn Artemis II sử dụng máy ảnh DSLR Nikon D5 cùng với điện thoại iPhone để ghi lại hình ảnh trong không gian.
Phi hành gia Reid Wiseman thừa nhận việc chụp ảnh trong điều kiện này không hề dễ dàng: “Giống như bạn đứng sau nhà và cố chụp Mặt trăng vậy – rất khó để có được một bức ảnh đẹp”.
Bất chấp những tranh luận, các bức ảnh từ Artemis II vẫn mang lại một thông điệp mạnh mẽ. Một bình luận viết: “NASA đã tái hiện khoảnh khắc kinh điển – và sau 54 năm, Trái đất vẫn đẹp đến kinh ngạc khi nhìn từ không gian”.
Ông David Melendrez, phụ trách hình ảnh của tàu Orion, cho rằng giá trị lớn nhất của những bức ảnh không nằm ở độ sắc nét, mà ở góc nhìn: “Trong bức ảnh không có biên giới – chỉ có tất cả chúng ta. Đó là lời nhắc rằng Trái đất là ngôi nhà chung mà chúng ta cùng chia sẻ”.
Cụ thể, trong bài viết đăng trên chuyên san Scientia Sinica Informationis, ông Duan Baoyan, kiến trúc sư chủ chốt của dự án năng lượng mặt trời vũ trụ "Zhuri", cho hay hệ thống năng lượng trên quỹ đạo thế hệ mới không chỉ phục vụ mục đích truyền tải điện, mà còn có thể hỗ trợ các chức năng như liên lạc, định vị, trinh sát, tác chiến điện tử và điều khiển từ xa. Công nghệ này sử dụng các chùm vi sóng cực hẹp, có thể điều khiển chính xác để truyền năng lượng từ không gian xuống trái đất. Về nguyên tắc, khả năng này cũng có thể được ứng dụng để gây nhiễu mục tiêu hoặc bảo mật thông tin liên lạc quân sự.
Khác với các tấm pin mặt trời trên mặt đất, vốn bị hạn chế bởi thời tiết và chu kỳ ngày đêm, hệ thống đặt trên quỹ đạo có thể thu năng lượng gần như liên tục. Điện năng được chuyển đổi thành vi sóng và truyền xuống các trạm thu trên trái đất, tạo ra nguồn năng lượng ổn định quy mô lớn. Tuy nhiên, chính đặc tính này cũng làm dấy lên lo ngại về khả năng bị khai thác cho mục đích quân sự, đặc biệt trong việc hỗ trợ các cơ sở ở khu vực xa xôi hoặc nhạy cảm, theo South China Morning Post.
Song song với không gian, Trung Quốc cũng đẩy mạnh phát triển năng lực dưới biển. Nước này đã công bố các mẫu tàu ngầm không người lái cỡ siêu lớn (XXLUUV), trong đó có những phương tiện dài tới hơn 40 m - vượt xa các thiết kế hiện tại của Mỹ. Sự xuất hiện của dòng phương tiện này mở ra một lớp năng lực mới trong trinh sát, giám sát và phòng thủ ven biển, theo Sri Lanka Guardian.
Các chuyên gia Trung Quốc cho biết các hệ thống này chủ yếu phục vụ mục tiêu phòng thủ khu vực. Tuy nhiên, quy mô và khả năng của chúng vẫn khiến giới phân tích quốc phòng Mỹ phải đánh giá lại các chiến lược răn đe và khả năng sẵn sàng của hải quân Mỹ.
Việc kết hợp giữa công nghệ không gian và phương tiện không người lái dưới nước cho thấy cách tiếp cận tích hợp của Trung Quốc trong chiến tranh thế hệ mới. Các công nghệ lưỡng dụng này giúp Bắc Kinh vừa tăng cường năng lực quân sự, vừa duy trì "vùng xám" giữa mục tiêu dân sự và quân sự, qua đó tạo lợi thế chiến lược và tránh việc quy trách nhiệm.
Giới quan sát nhận định sự hội tụ giữa năng lượng không gian, hệ thống không người lái và tác chiến điện tử đang định hình một mô hình răn đe bất đối xứng mới, cho phép mở rộng phạm vi ảnh hưởng mà không cần tham gia vào các cuộc xung đột quy mô lớn. Theo tờ South China Morning Post, những phát triển trên có thể là yếu tố làm thay đổi cán cân sức mạnh tại các khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trong thời gian tới.
ABC News ngày 8/4 dẫn thông báo được Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) gửi các nghị sĩ, cho biết ông Tuan Van Bui, người nhập cư gốc Việt, tử vong tuần trước, trong thời gian bị tạm giữ tại Trung tâm Cải huấn Miami, bang Indiana.
Ông Bui, 55 tuổi, là người thứ 46 chết trong thời gian bị giới chức liên bang tạm giữ liên quan đến vấn đề nhập cư. Ông là người gốc Việt thứ ba tử vong trong cơ sở giam giữ của ICE, sau hai trường hợp vào tháng 4/2025 và tháng 7/2025 ở Texas.
Trong thông báo, ICE cho biết các nhân viên phát hiện ông Bui bất tỉnh ngày 1/4 và đã tiến hành các biện pháp sơ cứu. Đội ngũ cấp cứu sau đó triển khai các biện pháp hồi sức nâng cao, song ông Bui không qua khỏi. Nguyên nhân tử vong chưa được làm rõ.
Ông Bui nhập cảnh Mỹ năm 1990 theo diện visa dành cho con lai và đến nay chưa có quốc tịch Mỹ và cũng chưa từng nộp đơn xin nhập tịch, theo thông báo của ICE.
ICE cho biết ông Bui bị tòa án di trú ra lệnh trục xuất từ năm 2005, đồng thời từng bị bắt "hơn 10 lần với các cáo buộc như cướp, trộm cắp, hành hung, gây nguy hiểm do bất cẩn, tàng trữ chất bị kiểm soát với mục đích phân phối hoặc sản xuất, mang theo súng, chống đối khi bị bắt và lái xe trong tình trạng say xỉn".
Hồ sơ tòa án cho thấy ông Bui đã nộp đơn kiến nghị xem xét tính hợp pháp của việc ông bị ICE tạm giữ hồi tháng 2. Thẩm phán liên bang đã phản hồi đơn này một ngày sau ông Bui qua đời, yêu cầu chính phủ làm rõ thông tin trước ngày 6/4. Giới chức liên bang đã nộp báo cáo lên tòa hồi đầu tuần, nhưng nội dung chưa được công khai.
Dựa trên dữ liệu của ICE và số ca tử vong trong trại giam mà cơ quan này báo cáo với quốc hội, 14 tháng qua là giai đoạn ghi nhận số người chết trong hệ thống cơ sở giam giữ liên bang cao nhất trong những năm qua, ngoại trừ năm 2020, thời điểm Covid-19 hoành hành.
Đức Trung (Theo ABC News, FOX News, Indianapolis Star)
Theo Hãng tin Reuters, ngày 4-4, công ty cung cấp ảnh vệ tinh Planet Labs (Mỹ) đã thông báo sẽ ngừng cung cấp hình ảnh chụp Iran và khu vực xung đột Trung Đông vô thời hạn, thuận theo yêu cầu của Chính phủ Mỹ.
Trong email gửi khách hàng, công ty có trụ sở tại California này cho biết Washington đã yêu cầu tất cả nhà cung cấp ảnh vệ tinh thương mại tạm ngưng phát hành hình ảnh vùng chiến sự. Lệnh hạn chế sẽ có hiệu lực cho đến khi xung đột kết thúc.
Quyết định này mở rộng đáng kể so với biện pháp trì hoãn 14 ngày mà Planet Labs áp dụng hồi tháng trước, vốn được hãng giải thích là nhằm ngăn các bên đối địch sử dụng ảnh vệ tinh để tấn công Mỹ và đồng minh. Lần này, toàn bộ hình ảnh được chụp từ ngày 9-3 sẽ bị ngừng cung cấp.
Động thái trên đặt ra nhiều câu hỏi bởi ảnh vệ tinh thương mại không chỉ phục vụ mục đích quân sự, mà còn là công cụ quan trọng giúp nhà báo và giới nghiên cứu giám sát tình hình tại những khu vực khó tiếp cận. Một số chuyên gia vũ trụ lo ngại Iran có thể đang tiếp cận ảnh vệ tinh thương mại thông qua các nước đối thủ của Mỹ.
Planet Labs là đơn vị vận hành một trong những đội tàu vệ tinh chụp ảnh Trái đất lớn nhất thế giới, cung cấp hình ảnh cập nhật thường xuyên cho chính phủ, doanh nghiệp và báo chí.
Hãng Vantor (tiền thân là Maxar Technologies), một nhà cung cấp ảnh vệ tinh thương mại lớn khác, cho biết không nhận được yêu cầu từ Chính phủ Mỹ.
Tuy nhiên, Vantor cho biết từ lâu hãng đã có chính sách "tăng cường kiểm soát truy cập trong thời kỳ xung đột địa chính trị" và hiện đang áp dụng biện pháp này cho một số khu vực ở Trung Đông, bao gồm giới hạn đối tượng được yêu cầu chụp mới hoặc mua ảnh hiện có tại những vùng quân đội Mỹ và đồng minh đang hoạt động.
Ngày 5-4, Kuwait và Bahrain cùng thông báo các cơ sở hạ tầng và khử mặn của mình chịu thiệt hại đáng kể sau các đợt tấn công mới nhất bằng máy bay không người lái (drone) của Iran.
Tại Kuwait, Bộ Điện lực và Nước nước này khẳng định drone Iran đã đánh trúng hai nhà máy phát điện kiêm khử mặn nước biển, gây "thiệt hại vật chất nghiêm trọng" và buộc phải ngừng vận hành hai tổ máy phát điện.
Cùng thời điểm, một vụ hỏa hoạn bùng phát tại khu phức hợp dầu khí Shuwaikh - nơi đặt trụ sở Bộ Dầu mỏ nước này và Tập đoàn Dầu khí Kuwait (KPC) - sau khi bị drone tấn công.
Truyền thông nhà nước Kuwait cũng dẫn nguồn Bộ Tài chính xác nhận một drone Iran đánh trúng khu văn phòng tập trung nhiều bộ ngành, gây thiệt hại vật chất lớn. Tuy nhiên không có trường hợp thương vong nào được ghi nhận trong toàn bộ các vụ tấn công tại Kuwait.
Tình hình tương tự diễn ra tại Bahrain. Tập đoàn Năng lượng Bapco xác nhận một bồn chứa tại cơ sở lưu trữ của hãng đã bốc cháy sau đợt tấn công của Iran, song nhấn mạnh không có thương vong.
Bộ Nội vụ Bahrain khẳng định lực lượng phòng vệ dân sự đã nhanh chóng dập tắt đám cháy, giúp tình hình được kiểm soát. Cơ quan chức năng đang tiến hành đánh giá thiệt hại.
Phía Iran chưa đưa ra bình luận chính thức về những cuộc tấn công này.
