Hãng AFP ngày 4.4 dẫn lời phi hành gia người Canada Jeremy Hansen chia sẻ cảm giác khi tàu vũ trụ Orion đưa ông và 3 đồng nghiệp người Mỹ theo quỹ đạo phức tạp để bay về phía mặt trăng.
Bốn phi hành gia trên sứ mệnh Artemis II đã vượt qua điểm giữa chặng đường từ trái đất đến mặt trăng, cách trái đất hơn 241.000 km, khi tiến về phía trước để thực hiện chuyến bay có người lái đầu tiên ngang qua mặt trăng trong hơn nửa thế kỷ.
Ông Hansen, một cựu phi công chiến đấu 50 tuổi và là người lần đầu bay vào vũ trụ, cho biết ông đã chứng kiến “một số điều phi thường” trong những giờ đầu tiên trên tàu Orion.
“Đến lúc chúng tôi chợp mắt một chút rồi tỉnh dậy, trái đất đã ở quá xa rồi”, ông Hansen cùng với các phi hành gia người Mỹ Victor Glover và Reid Wiseman cho biết trong một phiên hỏi đáp video do Cơ quan Vũ trụ Canada (CSA) tổ chức.
Ông Hansen mô tả quá trình đốt nhiên liệu để chuyển hướng lên mặt trăng, thao tác đưa tàu Orion đến gần trái đất trong phạm vi 200 km trước khi chuyển hướng sang quỹ đạo mới và lao về phía mặt trăng.
“Cảm giác như chúng tôi đang rơi từ trên trời xuống trái đất… Thật đáng kinh ngạc là chúng tôi thực sự sẽ bay vòng qua và tránh được vật thể đó. Nó đã ở rất gần và việc chứng kiến tất cả điều đó thực sự phi thường”, ông chia sẻ.
Ông Hansen, người gia nhập CSA năm 2009 sau sự nghiệp phi công chiến đấu trong Không quân Hoàng gia Canada, sẽ là phi hành gia không phải người Mỹ đầu tiên bay vòng quanh mặt trăng.
Theo Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA), cột mốc tiếp theo của tàu Orion, dự kiến diễn ra vào ngày thứ 5 của sứ mệnh kéo dài 10 ngày, sẽ là đi vào vùng ảnh hưởng của mặt trăng, nơi lực hấp dẫn của mặt trăng mạnh hơn so với trái đất.
Phi hành gia Hansen cho biết ông rất mong được quan sát cận cảnh phía bị khuất của mặt trăng và chứng kiến “hiện tượng nhật thực khi ở phía sau mặt trăng, điều đó sẽ rất thú vị”.
Đài Al Jazeera (Qatar) đưa tin giới chức Iran đã xây dựng một hệ thống quản lý hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz, nhằm kiểm soát việc qua lại của tàu thuyền từ các quốc gia khác nhau dựa trên mức độ quan hệ của họ với Tehran.
Thông tin này cũng được Hãng thông tấn Tass của Nga dẫn lại vào ngày 4-4.
Cụ thể, các quốc gia được chia thành 3 nhóm: "thù địch", "trung lập" và "thân thiện".
Những nước thuộc nhóm đầu tiên sẽ bị cấm sử dụng eo biển Hormuz. Tàu thuyền từ các nước trung lập sẽ phải chịu mức phí cao. Trong khi đó, tàu thuyền các nước thân thiện sẽ được quyền đi qua eo biển miễn phí.
Tehran chưa công bố đầy đủ danh sách ba nhóm này. Tuy nhiên, theo Đài Al Jazeera, gần như toàn bộ các nước Ả Rập ở Vịnh Ba Tư được xếp vào nhóm trung lập hoặc thù địch. Theo kế hoạch của Iran, các nước này sẽ phải trả "khoản phí đáng kể" hoặc sẽ bị cấm hoàn toàn việc đi qua eo biển Hormuz.
Iran đã đóng gần như hoàn toàn eo biển Hormuz, nơi 1/5 lượng dầu mỏ thế giới đi qua, để trả đũa các cuộc tấn công của Mỹ và Israel. Việc mở lại eo biển này trở thành ưu tiên hàng đầu của chính phủ nhiều nước trên thế giới khi giá năng lượng tăng cao.
Trong diễn biến liên quan, Hãng tin Tasnim tường thuật chính quyền Iran đã cấp phép cho các tàu chở hàng thiết yếu và viện trợ nhân đạo đi qua eo biển Hormuz.
Việc cấp phép này áp dụng cho các tàu hướng đến các cảng của Iran hoặc những cảng nằm ở Biển Oman.
Hôm 3-4, dữ liệu theo dõi hàng hảicho thấy một tàu container thuộc sở hữu của Pháp và một tàu thuộc sở hữu của Nhật Bản nằm trong số ít tàu thuyền đã đi qua eo biển Hormuz.
Theo ba nguồn thạo tin được Hãng tin Reuters (Anh) dẫn lại, khuôn mặt của Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã bị biến dạng trong cuộc tấn công nhằm vào khu nhà của cha ông, ông Ali Khamenei, ở trung tâm thủ đô Tehran trong ngày đầu cuộc chiến và ông bị thương nặng ở một hoặc cả hai chân.
Tuy vậy, vị tân lãnh tụ tối cao 56 tuổi này đang hồi phục và vẫn giữ được sự minh mẫn. Ông tham gia các cuộc họp với quan chức cấp cao qua audio và vẫn tham gia vào quá trình ra quyết định về các vấn đề lớn, bao gồm chiến sự và đàm phán với Washington, theo các nguồn tin thân cận với ông.
Giới quan sát đặt câu hỏi liệu tình trạng sức khỏe của ông Mojtaba Khamenei có cho phép ông điều hành công việc quốc gia hay không, trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình Mỹ - Iran bắt đầu tại Pakistan vào ngày 11-4.
Lời kể của những người thân cận cung cấp mô tả chi tiết nhất về tình trạng sức khỏe của ông Mojtaba Khamenei trong nhiều tuần qua.
Hãng tin Reuters lưu ý họ không thể xác minh độc lập các mô tả này.
Nơi ở, tình trạng sức khỏe và khả năng điều hành đất nước của ông Mojtaba Khamenei nhìn chung vẫn là điều bí ẩn đối với công chúng, khi không có bất kỳ hình ảnh, video hay bản ghi âm mới nào của ông được công bố kể từ sau cuộc không kích trên và thời điểm ông được bổ nhiệm thay thế cha mình vào ngày 8-3.
Phái đoàn Iran tại Liên hợp quốc không phản hồi các câu hỏi của Reuters về mức độ thương tích của ông Mojtaba Khamenei hoặc lý do ông chưa xuất hiện trong bất kỳ hình ảnh hay video mới nào.
Ông Mojtaba Khamenei bị thương vào ngày 28-2, ngày đầu tiên Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công nhằm vào Iran. Trong cuộc không kích, Lãnh tụ tối cao Iran lúc đó là ông Ali Khamenei cùng một số thành viên gia đình đã thiệt mạng.
Không có tuyên bố chính thức nào từ Iran về mức độ thương tích của ông Mojtaba Khamenei. Tuy nhiên, một người dẫn chương trình trên truyền hình nhà nước Iran đã gọi ông là "janbaz" - thuật ngữ dùng cho những người bị thương nặng trong chiến tranh - sau khi ông được chọn làm lãnh tụ tối cao.
Những mô tả mới nhất về thương kích của ông Mojtaba Khamenei trùng khớp với tuyên bố của Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth vào ngày 13-3, khi ông nói vị tân lãnh tụ tối cao này "bị thương và có khả năng bị biến dạng".
Một nguồn tin am hiểu các đánh giá tình báo Mỹ tiết lộ ông Mojtaba Khamenei được cho là đã mất một chân.
Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) từ chối bình luận về tình trạng của ông Mojtaba Khamenei. Văn phòng Thủ tướng Israel cũng không phản hồi các câu hỏi.
