Ngày 2/4, Bộ Chính trị ban hành kết luận về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa 16. Kết luận đặt mục tiêu đến năm 2030 xây dựng hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi, mở đường cho kiến tạo phát triển. Đến năm 2045, hệ thống pháp luật phải đạt chất lượng cao, hiện đại, phù hợp thực tiễn và thông lệ quốc tế.
Cùng với yêu cầu nghiên cứu sửa đổi tổng thể Hiến pháp năm 2013, Bộ Chính trị nhấn mạnh nhiệm vụ hoàn thiện đồng bộ thể chế, pháp luật để phát triển nhanh, bền vững, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và vận hành hiệu quả mô hình chính quyền 3 cấp.
Công tác lập pháp được yêu cầu tạo đột phá trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ và chuyển đổi số làm động lực chính.
Bộ Chính trị cũng định hướng hoàn thiện pháp luật để phát triển văn hóa, con người Việt Nam; xây dựng nền giáo dục hiện đại; quản lý hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu; xây dựng lực lượng vũ trang chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế.
Các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan trong hệ thống chính trị được yêu cầu kịp thời thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, trong đó tập trung hoàn thành ngay trong năm các nội dung cốt lõi của Nghị quyết Đại hội Đảng 14 và các nghị quyết chiến lược.
Bộ Chính trị yêu cầu sớm khơi thông các điểm nghẽn pháp lý để phát huy nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số; đồng thời xây dựng hành lang pháp lý cho các lĩnh vực mới như kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo.
Kết luận nêu rõ tư duy xây dựng pháp luật cần chuyển từ quản lý sang phục vụ, kiến tạo phát triển; dứt khoát từ bỏ quan điểm không quản được thì cấm, xóa bỏ cơ chế xin – cho, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Công tác quản lý nhà nước được yêu cầu chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, chấp nhận rủi ro có kiểm soát.
Từ năm 1945 đến nay, Việt Nam đã ban hành 5 bản Hiến pháp vào các năm 1946, 1959, 1980, 1992 và 2013. Tháng 6/2025, Quốc hội đã thông qua nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 để phục vụ việc tinh gọn bộ máy, xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Trước đó, tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội tháng 5/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu định hướng nghiên cứu sửa đổi căn bản Hiến pháp trong nhiệm kỳ mới trên cơ sở đánh giá toàn diện sau 40 năm đổi mới. Tháng 12/2025, khi chủ trì họp Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục đề nghị nghiên cứu tổng kết việc thực hiện Hiến pháp năm 2013, làm cơ sở đề xuất sửa đổi phù hợp, đồng bộ với những tổng kết lớn của Đảng.
Ngày 10-4, Quân đoàn 34 cho hay Đội quy tập hài cốt liệt sĩ của đơn vị vừa phát hiện và quy tập 12 hài cốt liệt sĩ tại làng Doch 1, xã Ia Ly, tỉnh Gia Lai.
Trước đó từ thông tin của anh A Hải, người dân trú tại làng Doch 1, cung cấp trong thời gian đi bắt dơi tại khu vực núi Chư Pa, anh tình cờ phát hiện một hang đá có chứa nhiều vật dụng sinh hoạt nghi liên quan đến bộ đội.
Nhận được tin báo, Đội quy tập hài cốt liệt sĩ Quân đoàn 34 nhanh chóng triển khai lực lượng đến nơi nguồn tin báo. Qua tìm kiếm nhiều ngày liên tục, đơn vị này đã phát hiện 12 hài cốt liệt sĩ.
Tại hiện trường, các hài cốt liệt sĩ hầu hết đã bị phân hủy do thời gian dài, chỉ còn lại những mảnh xương nhỏ và răng. Việc nhận dạng liệt sĩ dựa vào các di vật đi kèm như tăng võng, vải dù, bút sắt, băng đạn AK, cúc áo, đế dép cao su, dây thông tin, bàn chải đánh răng, lọ thuốc, quân hiệu, bát sắt...
Tra cứu tài liệu ghi chép, đây là khu vực hoạt động của các đơn vị thuộc Trung đoàn 609, Trung đoàn 66, Trung đoàn 24, Trung đoàn 320 và các đơn vị Phòng Tham mưu, Phòng Hậu cần thuộc mặt trận Tây Nguyên (B3) trong giai đoạn 1966 - 1969.
Trước đó trong giai đoạn 2020 - 2025, Đội quy tập hài cốt liệt sĩ Quân đoàn 34 đã tìm thấy 46 bộ hài cốt liệt sĩ tại khu vực núi Chư Pa.
Sau khi phát hiện, quy tập, hài cốt 12 liệt sĩ đang được đưa về bảo quản tại hội trường UBND xã Iakreng (cũ) để hương khói.
Tại hội nghị, đại diện Ban Tổ chức Trung ương đã công bố quyết định của Ban Bí thư về việc điều động, phân công và bổ nhiệm nhân sự Ban Chính sách, chiến lược Trung ương.
Theo đó, điều động, bổ nhiệm ông Nguyễn Ngọc Tuấn, nguyên Phó bí thư Thành ủy nhiệm kỳ 2020 - 2025, nguyên Chủ tịch HĐND thành phố nhiệm kỳ 2021 - 2026, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội khóa XV TP.Hà Nội giữ chức Phó ban Chính sách, chiến lược Trung ương.
Ông Nguyễn Ngọc Tuấn sinh ngày 24.9.1966, quê Hải Phòng, tiến sĩ kinh tế, kỹ sư thủy lợi.
Hội nghị cũng thông báo quyết định của Bộ Chính trị về việc phân công, bổ nhiệm ông Trần Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, cơ quan thuộc Chính phủ giữ chức Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (đơn vị sự nghiệp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng); kiêm giữ chức Phó ban Chính sách, chiến lược Trung ương.
Ông Trần Hồng Thái sinh ngày 4.8.1974, quê Hà Tĩnh, có trình độ chuyên môn GS-TS chuyên ngành khoa học trái đất và toán học.
Hội nghị cũng thông báo quyết định của Bộ Chính trị về việc phân công, bổ nhiệm ông Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, cơ quan thuộc Chính phủ giữ chức Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam là đơn vị sự nghiệp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng; kiêm giữ chức Phó ban Chính sách, chiến lược Trung ương.
Ông Lê Văn Lợi sinh ngày 10.12.1974, quê Nghệ An, có trình độ chuyên môn GS-TS triết học.
Phát biểu tại hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị mong muốn các tân phó ban sẽ phát huy tốt nhất năng lực sở trường, kinh nghiệm công tác, đoàn kết thống nhất cùng tập thể lãnh đạo ban tập trung triển khai có hiệu quả việc xây dựng các đề án trình Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị trong năm 2026 và trong cả nhiệm kỳ.
Đặc biệt, thực hiện tốt mô hình hoạt động mới theo quyết định của Bộ Chính trị về chức năng nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của hai Viện Hàn lâm, gắn kết hiệu quả hoạt động của hai Viện Hàn lâm với công tác nghiên cứu, tham mưu chiến lược của Ban Chính sách, chiến lược Trung ương.
Như vậy, lãnh đạo Ban Chính sách, chiến lược Trung ương hiện có 13 nhân sự, gồm: 1 trưởng ban, 1 phó ban thường trực, 9 phó ban và 2 phó ban kiêm nhiệm.
Tờ trình miễn phí xe buýt được Sở Xây dựng TP.HCM thực hiện nhanh chóng ngay sau ý kiến chỉ đạo của Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang tại Hội nghị Thành ủy lần thứ 5, nhiệm kỳ 2025 - 2030 vừa diễn ra.
Cũng theo Sở Xây dựng, việc xây dựng tờ trình dự thảo nghị quyết còn căn cứ vào Chỉ thị số 23 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong tình hình mới.
Trong đó có nêu: "Tăng cường quản lý hoạt động vận tải, ưu tiên đầu tư phát triển vận tải hành khách công cộng, chuyển đổi sang các phương tiện giao thông xanh gắn với lộ trình hạn chế dần phương tiện cá nhân tham gia giao thông tại các đô thị lớn".
Và Nghị quyết số 25 của HĐND TP.HCM về thực hiện tăng cường vận tải hành khách công cộng kết hợp với kiểm soát sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân tham gia giao thông: "Ngân sách nhà nước giữ vai trò chủ đạo (bao gồm đầu tư hạ tầng và vận hành khai thác) nhằm đảm bảo hệ thống giao thông công cộng phát triển bền vững".
Ngoài ra tại Luật Đường bộ số 35 do Quốc hội ban hành năm 2024 cũng quy định "HĐND cấp tỉnh căn cứ vào nguồn lực địa phương quyết định hỗ trợ lãi suất vay vốn tại các tổ chức tín dụng đối với các dự án đầu tư phương tiện xe buýt, đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt; hỗ trợ kinh phí hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt; hỗ trợ cho người sử dụng dịch vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt thông qua chính sách miễn, giảm giá vé".
Bên cạnh đó nhiều quy định khác cũng thuận lợi cho việc xây dựng nghị quyết miễn phí xe buýt toàn dân tại TP.HCM.
Do đó, HĐND TP.HCM có thẩm quyền quyết định các chế độ chi ngân sách đối với một số nhiệm vụ chi có tính chất đặc thù ở địa phương ngoài các chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi tiêu do Chính phủ, Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành.
Sở Xây dựng nhận định việc miễn phí xe buýt sẽ kịp thời hỗ trợ người dân sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt, nhằm kéo giảm ùn tắc giao thông, hạn chế ô nhiễm môi trường do khí thải phương tiện cá nhân.
Việc miễn phí xe buýt còn tiết kiệm chi phí di chuyển, đảm bảo an toàn năng lượng, tăng tính kết nối cộng đồng và góp phần xây dựng TP.HCM trở thành nơi đáng sống, văn minh, hiện đại, nghĩa tình.
Sở Xây dựng xác định việc xây dựng chính sách hỗ trợ người sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt và chính sách hỗ trợ kinh phí hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt theo trình tự, thủ tục rút gọn là phù hợp.
Do đó, Sở Xây dựng kính trình UBND TP.HCM xem xét, trình HĐND TP.HCM áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn trong xây dựng nghị quyết về hỗ trợ cho người sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt.
Theo đó nghị quyết này quy định sẽ miễn phí vé 135 tuyến xe buýt hoạt động tại TP.HCM (109 tuyến xe buýt trợ giá và 26 tuyến xe buýt trợ giá).
Tổng kinh phí khoảng 930 tỉ đồng (8 tháng còn lại của năm 2026), thời gian dự kiến trình thông qua nghị quyết là tháng 4.
