“Nằm yên trên ngực mình, em nhỏ đến mức chỉ cần một chút hơi ấm cũng đủ để em bám lấy thế giới này. Không cần điều gì lớn lao, chỉ cần ở lại, giữ ấm cho em, lắng nghe từng nhịp thở cũng đã là cách để giữ lại một hy vọng”, chàng trai đang viral (lan tỏa) khắp mạng xã hội với hành động “ấp” bé sơ sinh 1,1 kg bị mất mẹ, bày tỏ.
Đêm muộn, trao đổi với chúng tôi qua điện thoại, Hoàng Hiệp cho biết bức ảnh đang viral trên mạng xã hội được chàng trai chia sẻ vào ngày 1.4, cũng là ngày đầu tiên bản thân tham gia vào hoạt động ý nghĩa này. Hiệp đang là sinh viên năm nhất Trường ĐH Khoa học, ĐH Thái Nguyên.
“Mình biết thông tin tuyển tình nguyện viên qua fanpage CLB Tình nguyện và tuyên truyền – ICTU (Trường ĐH Công nghệ thông tin và Truyền thông Thái Nguyên). Ban đầu mình cũng ngại vì chưa tham gia công việc này bao giờ. Mình sợ bản thân không đủ khéo léo, chưa đủ tốt…”, Hoàng Hiệp kể và cho biết khi được sự hướng dẫn của các anh chị nhóm Bảo vệ sự sống Thái Nguyên (nhóm là thành viên mạng lưới Tình nguyện quốc gia khu vực miền Bắc, thuộc Trung tâm Tình nguyện quốc gia), đặc biệt là các y bác sĩ tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên, Hiệp và các bạn tình nguyện viên dần quen với công việc này.
“Mỗi ca sẽ có hai người, trong thời gian 4 tiếng đồng hồ. Công việc của mình là nằm yên như vậy, hạn chế cử động, cho bé nằm trên ngực mình trong 4 tiếng đồng hồ. Bạn còn lại sẽ là người theo dõi, quan sát, nếu có sự cố gì sẽ kịp thời báo bác sĩ”, nam sinh kể về công việc “ấp” em bé lần đầu được làm của mình.
Hiệp gọi người bạn nhỏ đặc biệt Nguyễn Công Dương (tức em bé 1,1 kg mà bản thân tham gia “ấp”)là chiến binh kiên cường. “Em bé chỉ nặng 1,1kg, con nhỏ xíu, vừa chào đời đã mất mẹ. Đến hiện tại, bé vẫn chưa xác định được người thân”, Hoàng Hiệp chia sẻ.
Trao đổi với người viết, đại diện Phòng Công tác xã hội – Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên cho biết bé Nguyễn Công Dương (1,1 kg) đang điều trị tại Khoa Nhi sơ sinh cấp cứu của bệnh viện.
“Hiện tại con đã được ra môi trường bình thường. Mẹ mất, các tình nguyện viên nhóm Bảo vệ sự sống thay phiên nhau giữ ấm theo phương pháp da kề da và chăm sóc con những ngày qua”, đại diện Phòng Công tác xã hội – Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên cho biết.
Chị Nguyễn Thị Vân (35 tuổi, Trưởng nhóm Bảo vệ sự sống Thái Nguyên) cho biết nhóm đã đồng hành cùng bệnh viện và cơ quan chức năng trong nhiều hoạt động động thiện nguyện trước đó. Bé Nguyễn Công Dương là một trong những trường hợp trẻ sinh non tháng được nhóm chăm sóc.
Chị Vân cho biết mẹ bé vào nhập viện cấp cứu trong tình trạng co giật và không có người nhà. Bé sinh ngày 27.2 chỉ nặng 1,1kg, đẻ ra khóc yếu, tím tái. Theo hồ sơ, mẹ bé bị động kinh, thiểu năng trí tuệ.
Theo chị Vân, khi tiếp nhận thông tin từ bệnh viện, nhóm của chị đến và nỗ lực cùng sự hỗ trợ của y bác sĩ để cứu con.
Nguyễn Công Dương là tên chị Vân đặt cho bé với hy vọng dù ở bất cứ hoàn cảnh nào con sẽ luôn mạnh mẽ, nên người.
Người đứng đầu nhóm Bảo vệ sự sống cho biết “ấp” là hành động da kề da liên tục trong thời gian dài nhằm duy trì ổn định nhiệt độ cơ thể, điều hòa nhịp tim, hỗ trợ phát triển não bộ, hạn chế được tình trạng nhiễm khuẩn sơ sinh… Thường thân nhiệt nam cao hơn nữ nên tình nguyện viên nam sẽ đảm nhận việc “ấp” bé, còn các bạn nữ sẽ theo dõi quan sát. Theo chị Vân, phương pháp này được ứng dụng nhiều ở Việt Nam và thế giới.
Cũng theo chị Vân, tình nguyện viên tham gia “ấp” bé phải đảm bảo sức khỏe tốt, không bị cảm cúm, sổ mũi, viêm da, không có bệnh truyền nhiễm,… Trước khi tham gia, các tình nguyện viên được các bác sĩ, y tá hướng dẫn cụ thể công việc, sát khuẩn toàn thân và cách phối hợp cùng nhân viên y tế trong suốt quá trình “ấp bé”.
Nguyễn Hoàng Hiệp là lớp trưởng lớp lịch sử B, Ủy viên Ban Chuyên môn CLB Sinh viên 5 tốt, đồng thời là Phó ban Chuyên môn CLB Dân ta phải biết sử ta của trường. Kết quả tích lũy học tập và rèn luyện của Hoàng Hiệp đều đạt mức xuất sắc (3,76/4.0 điểm).
Ở bậc phổ thông, nam sinh Thái Nguyên là học sinh tiêu biểu, từng đạt danh hiệu “Học sinh 3 rèn luyện” cấp T.Ư, 2 năm liên tục đạt danh hiệu “Học sinh 3 rèn luyện” cấp tỉnh, giải ba tại Cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp tỉnh năm 2025…
Chị Vân cũng cho biết Hoàng Hiệp là tình nguyện viên nhiệt tình, lễ phép, biết lắng nghe.
Trên hành trình thanh xuân của mình, Hoàng Hiệp đã tham gia nhiều hoạt động tình nguyện như quyên góp, ủng hộ chương trình “Chăn ấm cho người nghèo”, tiếp sức mùa thi, hỗ trợ bà con Thái Nguyên sau ảnh hưởng của cơn bão lịch sử Yagi, nấu ăn cho các chương trình cộng đồng…
Với Hoàng Hiệp, tuổi trẻ của em may mắn được cống hiến. Khoảnh khắc được sưởi ấm cho em bé đang nằm trên ngực khiến Hiệp nhận ra tình nguyện không phải là làm điều gì vĩ đại, mà là không rời đi khi một ai đó đang cần.
Trên trang cá nhân của mình, Hoàng Hiệp cũng chia sẻ: Thật may mắn trên hành trình đầu đời của mình, điểm tựa không chỉ là một người mà là cả những trái tim sẵn sàng ở bên. Mong rằng sẽ có thêm nhiều vòng tay như thế, để những em bé như này không bắt đầu cuộc đời trong cô đơn.
Đang trồng một khu vườn trên sân thượng khoảng 30 m2, anh Lê Minh Nhựt (36 tuổi, ngụ TP.HCM, trước kia là tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu), cho biết vào mùa nắng nóng, nhiệt độ trên sân thượng rất cao và kéo dài trong ngày. Do đó, cây trồng dễ bị sốc nhiệt, thiếu nước dẫn đến suy yếu và là điều kiện cho rệp, nhện đỏ, bọ trĩ tấn công.
Theo anh Nhựt, để duy trì độ ẩm ổn định, anh áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt nhiều lần trong ngày, kết hợp phun sương để hạ nhiệt. “Tùy vào từng loại cây, tôi điều chỉnh số lần tưới khoảng 6–7 lần/ngày, mỗi lần từ 1–3 phút, tập trung trong khung giờ sáng sớm và chiều”, anh chia sẻ.
Không chỉ dừng lại ở việc tưới nước, anh Nhựt cho rằng việc che chắn và giảm nhiệt cho không gian trồng là rất quan trọng. Vào mùa nắng, anh chủ động phun nước lên sàn sân thượng, tạo độ ẩm không khí, đồng thời hạn chế tác động mạnh đến bộ rễ, vốn rất nhạy cảm trong điều kiện nhiệt độ cao.
Có kinh nghiệm hơn 3 năm làm “nông dân sân thượng”, anh Nhựt cũng từng gặp tình trạng cây héo úa, thậm chí chết hàng loạt do nắng nóng. Từ đó, anh rút ra bài học: không nên quá phụ thuộc vào hệ thống tưới tự động mà cần kiểm tra thường xuyên để tránh sự cố.
“Quan trọng là phải theo dõi cây mỗi ngày, vì chỉ cần hệ thống gặp trục trặc vài giờ là cây có thể bị ảnh hưởng ngay”, anh nói. Ngoài ra, anh Nhựt cũng ưu tiên trồng các loại cây phù hợp với mùa nắng như cà chua, dưa lưới, bầu, bí, ổi… để tăng khả năng thích nghi.
Cũng sở hữu một khu vườn xanh mướt trên sân thượng, chị Nguyễn Thị Hiếu (36 tuổi, ngụ tại Hưng Yên, trước đây là tỉnh Thái Bình), cho biết nắng nóng khiến cho việc trồng rau, cây ăn trái trên sân thượng khó chăm hơn các mùa khác.
“Ở trên sân thượng phải trồng cây vào khay, mà đất trong khay rất nông nên dễ bị khô. Bên cạnh đó khay nhựa hoặc thùng xốp hấp thụ nhiệt làm rễ bị nóng, bí nếu không bổ sung đủ nước cây có thể hỏng rễ, héo xanh, không phát triển được, thậm chí là chết”, chị cho hay.
Do đó, vào mùa nắng, chị Hiếu thường dùng lưới che, trồng những cây dây leo giàn như: mướp, bầu, bí để lấy bóng râm cho các loại rau khác bên dưới. Đồng thời, rải thêm bã mía hoặc xơ dừa lên trên mặt khay, dưới gốc cây để giảm sự thoát hơi nước, giúp đất giữ ẩm lâu hơn.
Chị Hiếu chia sẻ thêm: “Vào mùa hè, khi trộn đất phải tăng thêm giá thể so với các mùa khác, có thể là trấu hun, xơ dừa, bã mía để tăng độ tơi xốp, giữ ẩm lâu hơn. Vào những ngày nắng nóng, tôi sẽ tưới rau vào chiều muộn hoặc sáng sớm để cây không bị sốc nhiệt”.
Bên cạnh đó, một trong những sai lầm khi trồng cây mùa nắng nóng, theo chị Hiếu đó là chọn giống không chịu nhiệt khiến cây còi cọc, không phát triển được. Và trồng với mật độ quá dày khiến cây không đủ nước và dinh dưỡng nên còi cọc, nhanh tàn hơn. “Mùa nắng nóng nên trồng các cây đúng vụ xuân hè, chịu nắng nóng tốt như: mồng tơi, rau đay, rau dền, những cây dây leo như dưa chuột, bầu, mướp, đậu đũa”, chị Hiếu nói.
Ở góc độ chuyên môn về cây cảnh, chị Huỳnh Phượng (31 tuổi), làm việc trong lĩnh vực thiết kế, thi công cảnh quan sân vườn tại ForestBox Landscape (TP.HCM), cho biết cây kiểng lá thường nhạy cảm hơn với nắng gắt. Khi nhiệt độ cao, cây dễ bị cháy viền lá, mất nước và héo rũ.
Theo chị Phượng, giải pháp là tạo môi trường dễ chịu hơn cho cây bằng cách bố trí ở nơi có ánh sáng gián tiếp, dùng lưới che nắng nhiều lớp hoặc tận dụng bóng mát từ cây lớn. Ngoài ra, cần duy trì độ ẩm không khí bằng hệ thống phun sương hoặc máy tạo ẩm.
Chị cũng lưu ý, nên hạn chế tưới nước vào sau 8 giờ sáng, tránh để nước đọng trên lá vì có thể gây cháy lá. Việc tưới nên tập trung vào gốc và vào thời điểm sáng sớm hoặc chiều mát.
Một điểm đáng chú ý, theo chị Phượng, là nhiều người thấy cây héo vào buổi trưa liền vội vàng tưới nước, trong khi đây có thể chỉ là phản ứng tự nhiên của cây để giảm thoát hơi nước. “Quan trọng là phải kiểm tra độ ẩm của đất trước khi tưới, không nên tưới theo cảm tính hay lịch cố định”, chị nhấn mạnh.
Hai bạn trẻ tạo nên cơn sốt của bộ ảnh cô bé H'Mông ở Tà Xùa chính là Thy Mây (tên thật là Nguyễn Thị Mai, 26 tuổi, ngụ phường Từ Liêm, TP.Hà Nội) và Nguyễn Văn Thạch (28 tuổi, ngụ phường Từ Liêm, TP.Hà Nội). Mây làm trang điểm, còn Thạch chụp ảnh cho tiệm ảnh mà cả hai cùng nhau gầy dựng.
Đến hiện tại, hai bạn trẻ này vẫn chưa hết bất ngờ khi bộ ảnh ra đời trong một dịp tình cờ lại được hàng triệu người yêu thích.
Thạch cho biết: "Tôi khá bất ngờ khi bộ ảnh được nhiều người biết đến. Công việc chính của tôi là chụp ảnh dịch vụ ở Hà Nội.
Tuy nhiên, tôi luôn ấp ủ đam mê chụp ảnh nghệ thuật. Bộ ảnh cô bé H'Mông là bộ ảnh nghệ thuật đúng với sở thích của tôi và cũng là bộ ảnh đầu tiên được lan truyền mạnh mẽ".
Không giấu được niềm vui, Mây kể cô là người đăng tải những bức ảnh đầu tiên của cô bé H'Mông trên Threads. Đồng thời, cô đăng tải video hậu trường chụp ảnh cô bé trên nền tảng TikTok. Chỉ vài giờ sau đó, cô phát hiện hình ảnh cô bé được cộng đồng mạng yêu thích, chia sẻ mạnh mẽ.
Từ ngày 2.4 đến nay, bộ ảnh, video liên quan đến cô bé H'Mông trên các nền tảng đã nhận về hàng triệu lượt xem và hàng nghìn bình luận tích cực. Nhiều hội nhóm lớn trên mạng xã hội cũng chia sẻ và cùng thảo luận về bộ ảnh.
Ít người biết, Mây và Thạch đã gặp cô bé H'Mông này rất tình cờ trong dịp du lịch cùng nhóm bạn ở xã Tà Xùa, tỉnh Sơn La vào cuối tháng 3.2026.
"Lúc xuống bản Tà Xùa dạo chơi, chúng tôi thấy một nhóm học sinh đang ra về. Trong đó, một bé xinh lắm, nổi bật hơn hẳn các bạn. Về sau, tôi hỏi thăm thì biết cô bé tên Lù Thị Chứ, 12 tuổi, người H'Mông, sinh sống ở Tà Xùa. Vốn làm nghề trang điểm, tôi bị em ấy cuốn hút ngay lập tức. Sau vài phút chần chừ và rời đi một quãng, chúng tôi quyết định quay lại xin bé cho phép chụp ảnh. Ban đầu, em ấy ngại ngùng, chưa đồng ý. Chúng tôi cố gắng thuyết phục và hẹn hôm sau đến nhà xin phép bố mẹ em để chụp ảnh", Mây kể.
Khi được gia đình bé cho phép, Mây và Thạch bắt tay thực hiện bộ ảnh. Do mục đích ban đầu là du lịch cùng nhóm bạn nên Mây không mang theo đầy đủ đồ nghề làm việc. Cô quyết định trang điểm cho bé Chứ với má hồng, kem nền và chì kẻ mày của mình. Đó là kiểu trang điểm theo phong cách tôn nét sẵn có, phù hợp độ tuổi, giữ được nét trong trẻo của cô bé.
Trong khi đó, Thạch chọn những bối cảnh giản dị, mang đậm hơi thở vùng cao để chụp ảnh cho bé. Cô bé Chứ xinh xắn, trong veo trong trang phục của người H'Mông do mẹ bé thêu, cứ thế nhẹ nhàng vào bộ ảnh.
"Lần đầu được chụp ảnh, cô bé khá bỡ ngỡ trong cách tạo dáng. Tuy nhiên, bé tiếp thu nhanh và phối hợp rất tốt", Thạch nhận xét.
Lúc được xem lại ảnh, bé Chứ rất thích thú và khen ảnh đẹp. Cô bé hồn nhiên, cảm ơn Mây và Thạch rối rít. Ngược lại, vẻ đẹp của Chứ chính là động lực để hai bạn trẻ tiếp tục thắp lửa đam mê.
Mây tâm sự khi tiệm ảnh ít khách, áp lực xoay kinh phí để duy trì hoạt động khiến cô và Thạch từng nghĩ đến bỏ cuộc. Chuyến du lịch Tà Xùa là cách để cả nhóm quên đi áp lực công việc. Nhưng bất ngờ, Mây và Thạch được sống lại với đam mê, tạo ra bộ ảnh nổi tiếng.
Còn Thạch, ban đầu không xác định theo nghề chụp ảnh. Thạch biết đến nhiếp ảnh như một cơ duyên rồi nhận ra bản thân có thể kết nối với mọi người qua ống kính.
Nam thanh niên thích kể câu chuyện của mọi người bằng hình ảnh. Từ đó, Thạch nghiêm túc theo đuổi nghề nhiếp ảnh.
Sự thành công của bộ ảnh cô bé H'Mông ở Tà Xùa chính là động lực để Mây và Thạch vững tin hơn trên con đường đã lựa chọn.
Sống tại chung cư Felix Homes tại 44 đường Nguyễn Văn Dung, P.An Nhơn, TP.HCM, anh Nguyễn Ngọc Vinh (32 tuổi) dành phần ban công để trồng các loại cây cảnh đơn giản. Ban công nhà anh có hướng đông – đông bắc, chủ yếu đón nắng nhẹ vào buổi sáng đến khoảng 11 giờ nên tránh được nắng gay gắt buổi trưa và chiều. Tuy nhiên, trong những ngày nắng nóng gay gắt, anh vẫn cảm nhận rõ không khí trong nhà trở nên hầm hơn, phải mở cửa và bật quạt để tạo sự thông thoáng.
Ban đầu, anh chỉ trồng vài chậu cây nhỏ vì sở thích, nhưng dần dần việc chăm cây trở thành thói quen giúp giảm căng thẳng sau giờ làm việc. "Ngồi văn phòng nhìn màn hình nhiều dễ mỏi mắt. Có thêm mảng xanh nhỏ để nhìn vào cũng là cách mình cân bằng lại", anh chia sẻ.
Theo anh Vinh, việc trồng cây ở ban công tầng cao cần chú ý đến yếu tố an toàn, từ cách đặt chậu đến lựa chọn loại cây phù hợp. Anh ưu tiên các loại cây họ trầu vì dễ sống, có thể trồng đất hoặc nước và không cần quá nhiều công chăm sóc. "Không nên tưới cây vào lúc trưa nắng vì dễ sốc nhiệt, cháy lá. Tôi thường tưới vào sáng sớm hoặc chiều tối, đồng thời giăng lưới để giảm nắng", anh nói.
Trong khi đó, anh Nguyễn Việt Vy (30 tuổi) ở đường Lê Đức Thọ, P.Hạnh Thông, TP.HCM, lại chọn cách trồng rau trên ban công để vừa sử dụng, vừa tạo cảm giác thư giãn sau giờ làm việc. Từ những loại rau dễ trồng như cải mèo, cải thìa tím, rau thơm, ớt… anh dần mở rộng bằng cách tự chế thêm kệ từ ống nước để tận dụng không gian.
"Ban đầu làm thử, sau mình thấy phù hợp thì làm thêm. Sáng trước khi đi làm nhìn một chút, chiều về lại ra xem cây," anh nói. Sau khoảng 4 - 5 tháng, anh đã có lần thu hoạch đầu tiên, dù trước đó từng gặp nhiều thất bại do thiếu kinh nghiệm trong việc phối đất, bón phân và chăm sóc.
"Phải làm rồi mới rút ra được kinh nghiệm. Khi ăn rau mình trồng, cảm giác rất khác, vừa tươi vừa vui," anh chia sẻ. Hiện anh đã đầu tư khoảng 1 triệu đồng cho việc trồng rau, bao gồm cả hệ thống tưới tự động và xem đây như một thú vui giúp cân bằng cuộc sống.
Không chỉ dừng lại ở việc trồng cây như một thú vui, với một số người, việc này dần trở thành thói quen lâu dài và tích lũy thành kinh nghiệm trong quá trình chăm sóc. Anh Nguyễn Lâm Duy (30 tuổi), ngụ tại địa chỉ đường đại lộ Bình Dương, P.Phú Lợi, TP.HCM, bắt đầu trồng cây từ thời điểm giãn cách năm 2021, khi phần lớn thời gian ở nhà. Sau khoảng 1–2 năm duy trì, anh cho biết việc chăm cây không chỉ giúp cải thiện không gian sống mà còn tạo cảm giác dễ chịu hơn trong sinh hoạt hằng ngày.
"Ban đầu chỉ là thử cho đỡ chán, nhưng càng làm càng bị cuốn vào lúc nào không hay. Cây cối giúp mình kết nối với thiên nhiên và sống chậm lại hơn trong một thời điểm khá ngột ngạt" anh nói.
Theo anh Duy, với điều kiện nắng nóng, việc chọn giá thể và thời điểm chăm sóc đóng vai trò quan trọng. "Cây hư hay chết là chuyện bình thường. Quan trọng là hiểu điều kiện chỗ mình ở để điều chỉnh phù hợp", anh chia sẻ.
Tuy nhiên, không phải không gian nào cũng có thể tận dụng theo cách tương tự. Anh Lê Quang Đức (34 tuổi) ở đường Lê Đức Thọ, P.An Hội Đông, TP.HCM, cho biết dù có ban công nhưng điều kiện lại không thuận lợi. Do không có mái che, khu vực này bị nắng chiếu trực tiếp trong thời gian dài, khiến việc trồng cây gặp nhiều hạn chế.
"Nắng nóng gay gắt nên chỉ trồng được vài loại cây chịu nắng như nha đam, còn lại khó sống", anh nói. Với anh, mong muốn có thêm một góc mát mẻ trong nhà là có thật, nhưng không phải lúc nào cũng dễ thực hiện.
Thực tế cho thấy, việc trồng cây ở ban công khó có thể làm giảm đáng kể nhiệt độ trong nhà, đặc biệt trong những đợt nắng nóng. Tuy nhiên, với nhiều người trẻ, giá trị của những chậu cây nhỏ không nằm ở khả năng "làm mát" mà ở cảm giác mà chúng mang lại. Một góc ban công có thêm cây xanh, dù đơn giản, cũng phần nào giúp không gian bớt khô cứng và tạo cảm giác dễ chịu hơn trong sinh hoạt hằng ngày. Trong điều kiện đô thị chật hẹp, mỗi người trẻ đang tự tìm cho mình một cách riêng để thích nghi, từ việc trồng vài chậu cây cảnh đến thử trồng rau, hoặc đơn giản là chấp nhận những giới hạn của không gian sống.
Chú thích ảnh:
A1: Khoảng ban công nhỏ tại căn hộ của anh Nguyễn Ngọc Vinh. Đây là góc "chữa lành" giúp anh cân bằng lại thị giác và tinh thần sau những giờ làm việc căng thẳng. (ẢNH: NVCC)
A2: Cận cảnh những mầm rau xanh mướt trên hệ thống kệ tầng tự chế bằng ống nước của anh Nguyễn Việt Vy. Nhờ sự sáng tạo này, anh đã tối ưu hóa được khoảng không gian nhỏ của mình. (ẢNH: VIỆT HÀ)
A3: Anh Nguyễn Việt Vy tự tay chăm sóc cho từng gốc rau trong vườn sau giờ làm việc. (ẢNH: VIỆT HÀ)
