“Tôi nghĩ người Iran đã cho rằng thỏa thuận ngừng bắn bao gồm cả vấn đề Lebanon, nhưng thực tế không phải vậy. Chúng tôi chưa bao giờ hứa điều đó”, Phó tổng thống Mỹ JD Vance nói trước khi rời Hungary ngày 8/4.
Ông Vance nói thêm nếu Iran để cuộc đàm phán với Mỹ đổ vỡ vì vấn đề Lebanon, điều mà ông cho là vốn không liên quan tới Tehran và Washington cũng chưa từng đưa vào thỏa thuận, “đó là lựa chọn của chính họ”.
Ông cảnh báo Tehran nên giữ lời hứa mở cửa eo biển Hormuz cho các tàu chở dầu lưu thông. “Thẳng thắn mà nói nếu phá vỡ thỏa thuận, họ sẽ phải gánh những hậu quả nghiêm trọng”, ông nói.
Sau khi Mỹ và Iran thông báo đạt thỏa thuận ngừng bắn hai tuần rạng sáng 8/4, Israel đã tiến hành “cuộc tấn công phối hợp lớn nhất kể từ đầu xung đột” trên khắp Lebanon. Họ nói đây là một phần của chiến dịch mới có tên gọi Bóng tối vĩnh cửu, nhằm vào các trung tâm chỉ huy và kiểm soát của Hezbollah ở miền nam và đông Lebanon, cũng như ở Beirut.
Ít nhất 254 người thiệt mạng và hơn 1.165 người bị thương ở Lebanon vì đợt tấn công mới của Israel, theo Al Jazeera.
Iran chỉ trích động thái của Israel là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn tạm thời. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 9/4 tuyên bố hoạt động vận tải qua Hormuz đã bị đình chỉ sau khi Israel tấn công Lebanon. Trước đó, 3 tàu dầu, gồm hai tàu Iran và một tàu Trung Quốc, đã được đi qua eo biển.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cũng cáo buộc Mỹ phá vỡ cam kết giữa hai nước khi không ngăn các cuộc tấn công vào Lebanon, vi phạm không phận Iran và phủ nhận quyền làm giàu uranium của Tehran.
Ông Vance chỉ trích những cáo buộc của ông Ghalibaf là “vô lý”. Ông thừa nhận “các thỏa thuận ngừng bắn luôn phức tạp”, nhưng Mỹ đang tuân thủ và tiến trình đàm phán đang diễn ra.
Phó tổng thống Mỹ cho biết phía Israel đã đề nghị kiềm chế hành động. “Người Israel thực sự đã đề nghị tự kiềm chế một chút ở Lebanon, bởi họ muốn đảm bảo cuộc đàm phán của chúng tôi thành công”, ông nói.
Thanh Tâm (Theo AFP, Al Jazeera, CNN)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/my-canh-bao-iran-khong-de-thoa-thuan-do-vo-vi-lebanon-5060229.html
Nga - Trung phối hợp tại Liên hợp quốc: Liệu có hạ nhiệt được khủng hoảng Trung Đông?
Theo Hãng tin Reuters, ngày 5-4, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã điện đàm với người đồng cấp Nga Sergei Lavrov, tuyên bố Bắc Kinh sẵn sàng tăng cường phối hợp với Nga tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhằm góp phần hạ nhiệt tình hình Trung Đông.
Trong cuộc trao đổi, ông Vương Nghị nhấn mạnh giải pháp căn bản cho vấn đề tự do hàng hải tại eo biển Hormuz là đạt được lệnh ngừng bắn càng sớm càng tốt, đồng thời kêu gọi giải quyết các điểm nóng quốc tế thông qua đối thoại và đàm phán thay vì đối đầu quân sự.
Cuộc điện đàm diễn ra trước thềm phiên bỏ phiếu tại Hội đồng Bảo an dự kiến diễn ra vào tuần tới, liên quan đến dự thảo nghị quyết do Bahrain đề xuất nhằm bảo vệ hoạt động vận tải thương mại trong và xung quanh eo biển Hormuz.
Với tư cách là thành viên thường trực Hội đồng Bảo an, Trung Quốc cho rằng Bắc Kinh và Matxcơva cần "duy trì cách tiếp cận khách quan, cân bằng, đồng thời tìm kiếm sự ủng hộ rộng rãi từ cộng đồng quốc tế".
Về phía Nga, Bộ Ngoại giao nước này cho biết hai bên đã thảo luận các biện pháp nhằm sớm đạt được lệnh ngừng bắn và khởi động tiến trình đối thoại giữa Mỹ và Iran, đồng thời bày tỏ sự đồng thuận cao với Bắc Kinh trên nhiều vấn đề, trong đó có tình hình liên quan đến Tehran.
Tuy nhiên, Viện Kinh tế và Khoa học chính trị London (LSE) dẫn nhận định của nhà nghiên cứu Maria Papageorgiou cho biết phản ứng thực tế của cả hai nước về cơ bản vẫn chủ yếu là các tuyên bố ngoại giao.
Cách tiếp cận này phù hợp với chiến lược thận trọng của Trung Quốc - ưu tiên bảo toàn uy tín, đồng thời thể hiện tinh thần có trách nhiệm và không hiếu chiến.
Nga cũng không có bất kỳ hành động quân sự cụ thể nào liên quan đến xung đột ở Trung Đông. Nhiều chuyên gia cho rằng ngay cả khi muốn can thiệp, khả năng hành động của Matxcơva cũng bị hạn chế bởi cuộc xung đột đang diễn ra ở Ukraine.
Do đó, giới phân tích nhận định hai nước đang thực hiện chiến lược "chờ đợi có tính toán" - không đưa ra giải pháp quân sự cụ thể, nhưng cũng không để Iran cô lập hoàn toàn về ngoại giao.
Nói cách khác, cả Matxcơva lẫn Bắc Kinh đều không sẵn sàng leo thang để bảo vệ Iran, mà đang dựa vào kịch bản chờ đợi Mỹ "tự bị quá tải".
Nhà nghiên cứu chính sách cấp cao Michelle Grisé thuộc tổ chức RAND nhận định dù quan hệ đối tác các bên đã được tăng cường đáng kể, cuộc xung đột hiện tại là minh chứng rõ ràng cho thấy mối quan hệ nào cũng có những giới hạn nhất định.
Iran tuyên bố không chấp nhận 'ngoại giao lừa dối'
Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách vấn đề chính trị của Iran, ông Majid Takht-Ravanchi, ngày 10/4 gặp đại sứ các nước tại Tehran, cho hay đề xuất 10 điểm do Tehran đưa ra đã được chấp thuận làm nền tảng cho các cuộc đàm phán sắp diễn ra.
Tuyên bố được ông đưa ra trước khi phái đoàn Mỹ và Iran dự kiến gặp nhau ở Islamabad, Pakistan từ ngày 11/4 để thảo luận về lệnh ngừng bắn dài hạn. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết các cuộc đàm phán ở Islamabad có thể kéo dài tới 15 ngày.
Thứ trưởng Ravanchi tái khẳng định Iran sẵn sàng đối thoại, nhưng sẽ không dung thứ cho "ngoại giao lừa dối" được sử dụng làm vỏ bọc để đối phương chuẩn bị các hoạt động quân sự trong tương lai.
"Iran bác bỏ bất cứ lệnh ngừng bắn nào cho phép đối phương tái vũ trang và phát động các cuộc tấn công trong tương lai", ông nói về lập trường của Iran đối với bất kỳ thỏa thuận tiềm năng nào.
Ông lưu ý Iran đã thông báo rõ ràng với các đối tác quốc tế rằng tình hình như hiện nay sẽ không chấm dứt nếu không có các đảm bảo ràng buộc, nhằm ngăn những cuộc tấn công tương tự tái diễn.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran cũng làm rõ rằng các hoạt động "phòng thủ" của Iran không nên được coi là hành động thù địch đối với các nước láng giềng. Ông nói rằng phản ứng quân sự của Iran chỉ nhắm vào các căn cứ và cơ sở của Mỹ trong khu vực, đồng thời tái khẳng định cam kết của Tehran đối với chính sách "láng giềng tốt đẹp".
Mỹ và Iran hôm 8/4 đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần do Pakistan làm trung gian, nhằm tạo điều kiện cho quá trình đàm phán. Phó tổng thống Mỹ JD Vance sẽ dẫn đầu đoàn đàm phán của Mỹ, trong khi phái đoàn Iran được cho là do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn đầu.
Trước khi lên đường tới Pakistan hôm nay, Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết ông rất trông chờ và hy vọng các cuộc thảo luận sẽ "tích cực".
"Như Tổng thống đã nói, nếu Iran sẵn sàng đàm phán thiện chí, chúng tôi chắc chắn chìa tay ra. Nhưng nếu họ tìm cách lợi dụng chúng tôi, họ sẽ thấy đội ngũ đàm phán không dễ dàng chấp nhận điều đó", ông Vance nói.
Theo Phó tổng thống Mỹ, ông Trump đã đưa ra "những chỉ dẫn rõ ràng" về các cuộc thảo luận cho nhóm đàm phán, trong đó có đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, nhưng không nêu chi tiết thêm.
Ngọc Ánh (Theo WANA, AFP, Reuters)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/iran-tuyen-bo-khong-chap-nhan-ngoai-giao-lua-doi-5061066.html
