Đến hôm qua, các phi hành gia của sứ mệnh Artemis 2 đã bày tỏ sự choáng ngợp trước cảnh tượng trái đất dần khuất xa phía sau, và mặt trăng ngày càng lớn hơn ở phía trước. Nằm trong số vài người ít ỏi từng chứng kiến cảnh tượng này, phi hành gia NASA Victor Glover cảm thán: “Chúng ta thật đặc biệt giữa khoảng không vô tận”, theo Đài CBS.
Còn nữ phi hành gia duy nhất trong đoàn Christina Koch diễn tả cảm giác sững sờ khi lần đầu tiên nhìn thấy trái đất đơn độc ngoài cửa sổ của tàu Orion, bao quanh chỉ là không gian tăm tối. “Tất cả những điều đó làm trỗi dậy trong tôi lòng biết ơn, biết ơn vì trong vũ trụ rộng lớn này, chúng ta có thể chung sống với nhau trên hành tinh mang tên trái đất”, bà chia sẻ.
Vào rạng sáng qua (giờ VN), Trung tâm Không gian Johnson ở TP.Houston (bang Texas, Mỹ) đã báo cho phi hành đoàn rằng “trước đó 30 giây, các bạn đã gần mặt trăng hơn trái đất”. Và chỉ huy Reid Wiseman chia sẻ tinh thần của mọi người trên tàu vô cùng phấn khởi. Dù vậy, chuyến đi cũng không quá suôn sẻ.
Kể từ khi phóng hôm 1.4, phi hành đoàn gặp trục trặc với nhà vệ sinh, đôi khi buộc phải sử dụng các túi chứa nước thải dự phòng mà mỗi người có 2 cái. Phía Trung tâm Không gian Johnson nghi ngờ đường ống xả có thể bị đóng băng, khiến việc thải chất thải ra ngoài không gian gặp khó khăn. Đến nay, tình trạng này vẫn chưa được xử lý triệt để.
May mắn là tàu Orion vẫn vận hành bình thường bất chấp một số trục trặc nhỏ. Trong hai ngày liên tiếp, phi hành đoàn không cần đến thao tác điều chỉnh quỹ đạo do tàu vẫn duy trì đường bay gần như hoàn hảo.
Trong ngày 5.4 (giờ VN), chỉ huy Wiseman và phi hành gia Glover đã hoàn tất việc thử điều khiển tàu vũ trụ bằng tay nhằm hỗ trợ các kỹ sư trên mặt đất đánh giá hiệu suất bay, và cung cấp thêm thông tin cho những sứ mệnh có người lái kế tiếp thuộc khuôn khổ chương trình Artemis.
Kế đến, toàn bộ 4 thành viên phi hành đoàn rà soát lại kế hoạch ghi hình cũng như dùng camera lập bản đồ bề mặt vệ tinh tự nhiên của trái đất vào thời điểm tàu Orion bay qua phần tối mặt trăng. Dự kiến tàu đến vị trí gần mặt trăng nhất hơn 6 giờ sáng 7.4 (giờ VN), ở độ cao khoảng 6.600 km cách phần tối mặt trăng.
Khi đó, trong vòng 6 giờ liên tục, phi hành đoàn Artemis 2 sẽ có cơ hội trực tiếp quan sát những đặc điểm ở phía khuất của mặt trăng, điều mà chưa người nào được trải nghiệm. Trước đó, phi hành đoàn đã trải qua hơn 2 năm huấn luyện để dùng mắt thường quan sát và ghi nhận các chi tiết trên bề mặt mặt trăng bên cạnh máy ảnh chuyên nghiệp, theo AFP. Họ còn có cơ hội chứng kiến hiện tượng nhật thực kéo dài khoảng 53 phút trong hành trình bay quanh mặt trăng. Sau khi hoàn tất quá trình này, tàu Orion bắt đầu quay về trái đất.
Theo Reuters dẫn số liệu từ Bộ Y tế Bangladesh công bố ngày 5.4, ít nhất 130 trẻ em đã tử vong trong 6 tuần qua, trong đó có 17 ca được xác nhận do sởi và 113 ca nghi liên quan.
Chiến dịch do Bộ Y tế Bangladesh chủ trì, với sự hỗ trợ của Quỹ nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF), Tổ chức y tế thế giới (WHO) và Liên minh vắc xin Gavi, đã được triển khai tại 18 quận có nguy cơ cao.
Giám đốc Trung tâm kiểm soát bệnh truyền nhiễm Bangladesh Halimur Rashid cho biết số ca mắc và tử vong năm nay đều tăng so với các năm trước. UNICEF cũng bày tỏ "quan ngại sâu sắc" trước đà gia tăng nhanh của dịch bệnh, cảnh báo hàng nghìn trẻ em - đặc biệt là nhóm nhỏ tuổi và dễ tổn thương – đang đối mặt nguy cơ nghiêm trọng.
Tình hình dịch bệnh leo thang nhanh trong thời gian ngắn. Dữ liệu chính phủ Bangladesh cho thấy hơn 7.600 ca nghi nhiễm đã được ghi nhận trên toàn quốc kể từ giữa tháng 3, trong khi mỗi ngày có hàng trăm bệnh nhân mới nhập viện, theo Hãng thông tấn Anadolu.
WHO cho biết dịch sởi đã lan ra 56/64 quận của Bangladesh và có thể tiếp tục mở rộng trong thời gian tới, song kỳ vọng sẽ sớm được kiểm soát nhờ chiến dịch tiêm chủng. "Chiến dịch này có thể ngăn chặn thêm những mất mát đau lòng về sinh mạng", tiến sĩ Ahmed Jamsheed Mohamed, đại diện WHO tại Bangladesh, nhận định.
Theo WHO, sởi là một trong những bệnh truyền nhiễm dễ lây lan nhất, chủ yếu qua đường hô hấp khi người bệnh ho hoặc hắt hơi. Bệnh thường gặp ở trẻ em và có thể gây biến chứng nặng như viêm phổi, viêm não, thậm chí tử vong.
Giới chuyên gia cho rằng đợt bùng phát hiện nay xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có tình trạng gián đoạn tiêm chủng và thiếu vắc xin. Chiến dịch tiêm phòng sởi dự kiến triển khai vào tháng 6.2024 đã bị trì hoãn do bất ổn chính trị trong nước.
Dù Bangladesh từng đạt tiến bộ đáng kể trong chương trình tiêm chủng, tỷ lệ bao phủ gần đây suy giảm, khiến nhiều trẻ trở thành nhóm dễ tổn thương. Mục tiêu đưa số ca mắc sởi về 0 vào cuối năm 2025 cũng đã không đạt được, theo AFP.
Bộ trưởng Y tế Bangladesh Sardar Shakhawat Hossain Bakul cho biết chiến dịch sẽ ưu tiên các khu vực bị ảnh hưởng nặng trước khi mở rộng ra toàn quốc. Tuy nhiên, một số chuyên gia cảnh báo việc chậm trễ trong tiêm vắc xin trước đó đã góp phần khiến dịch bệnh diễn biến nghiêm trọng.
Theo ước tính của WHO, mỗi năm trên thế giới có khoảng 95.000 ca tử vong do sởi, chủ yếu ở trẻ em chưa được tiêm chủng hoặc tiêm chưa đầy đủ. Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu đối với bệnh này.
"Cả một nền văn minh sẽ diệt vong tối nay, không bao giờ phục hồi được nữa. Tôi không muốn điều đó xảy ra, nhưng có lẽ nó sẽ xảy ra", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm nay.
Bài đăng xuất hiện trước khi tối hậu thư của ông Trump với Iran hết hạn vào 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội), trong đó Tổng thống Mỹ yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có cầu và nhà máy điện, bị tàn phá.
Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ cũng để ngỏ khả năng đạt được thỏa thuận vào phút chót.
"Giờ đây, khi đã có sự thay đổi chế độ hoàn toàn và triệt để, nơi những bộ óc khác biệt, sáng suốt hơn và ít cực đoan hơn chiếm ưu thế, có lẽ điều gì đó tuyệt vời mang tính cách mạng có thể xảy ra. Biết đâu đấy? Chúng ta sẽ biết vào tối nay, một trong những thời khắc quan trọng nhất trong lịch sử lâu dài và phức tạp của thế giới", ông nêu thêm.
Trong cuộc họp báo tại Budapest, Hungary ngày 7/4, Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết sẽ có "rất nhiều cuộc đàm phán" trước thời hạn Tổng thống Trump đặt ra.
"Còn khoảng 12 giờ nữa là đến thời hạn, chúng ta sẽ biết kết quả. Từ giờ đến lúc đó sẽ có rất nhiều cuộc đàm phán, tôi hy vọng sẽ đạt được giải pháp tích cực", ông Vance nói.
Truyền thông Iran ngày 7/4 đưa tin Mỹ không kích vào đảo Kharg, huyết mạch dầu mỏ của nước này, và nhắm mục tiêu vào cảng xuất khẩu dầu quan trọng trên đảo. Phó tổng thống Mỹ JD Vance xác nhận vụ không kích, song nói rằng lực lượng Mỹ chỉ tấn công mục tiêu quân sự. Ông Vance cho rằng diễn biến này không thay đổi thời hạn mà Tổng thống Trump đã đặt ra.
Giới chức Iran trước đó bác bỏ tối hậu thư của ông Trump, cảnh báo "mọi hành động liều lĩnh" của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực "chìm trong biển lửa". Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng tuyên bố nếu Washington đi quá giới hạn, nước này sẽ tung đòn trả đũa vượt ra ngoài Trung Đông, đồng thời khiến Mỹ và đồng minh mất đi nguồn dầu khí của khu vực.
Eo biển Hormuz, huyết mạch hàng hải nắm giữ 20% nguồn cung dầu toàn cầu, gần như bị tê liệt hoàn toàn sau khi xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran bùng phát hồi cuối tháng 2. Hiện khoảng 1.000 tàu đang kẹt lại vùng Vịnh vì cuộc chiến giữa Iran và Mỹ - Israel.
Theo một tuyên bố của Bộ Ngoại giao Iran, Ngoại trưởng Araghchi “đã thảo luận về các vi phạm lệnh ngừng bắn của chế độ Do Thái tại Iran và Lebanon” trong cuộc điện đàm với Thống soái Pakistan Asim Munir.
Cùng thời điểm, truyền thông Iran và Đài Al Jazeera dẫn lời các quan chức Iran cảnh báo Tehran sẵn sàng rút khỏi lệnh ngừng bắn và đáp trả các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Lebanon.
“Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ rút khỏi thỏa thuận nếu Israel tiếp tục vi phạm lệnh ngừng bắn trong các cuộc tấn công vào Lebanon”, một nguồn thạo tin tiết lộ.
Trong khi đó, một quan chức khác nói rằng “lệnh ngừng bắn cần được áp dụng trên toàn khu vực. Israel nổi tiếng với việc phá vỡ các cam kết và chỉ có thể bị răn đe bằng vũ lực”.
Đáng chú ý, Hãng thông tấn Fars của Iran đưa tin Tehran đã dừng lưu thông tàu chở dầu qua eo biển Hormuz sau khi Israel tấn công Lebanon.
Hiện Iran đang cân nhắc trừng phạt Israel do các đợt không kích nhằm vào Lebanon.
Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran đưa tin rằng nước này có thể rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn nếu các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Hezbollah ở Lebanon tiếp diễn. Theo hãng thông tấn bán chính thức Fars, Iran đang hoàn tất các bước chuẩn bị cho "các hoạt động răn đe" chống lại các mục tiêu quân sự của Israel.
Các tuyên bố trên được đưa ra sau khi quân đội Israel thông báo đã tiến hành 100 cuộc không kích nhằm vào nhiều địa điểm trên khắp Lebanon chỉ trong vòng 10 phút.
Bộ trưởng Y tế Lebanon Rakan Nassereddine nói đợt oanh tạc của Israel tại quốc gia này đã khiến ít nhất 89 người thiệt mạng và 722 người bị thương.
Quân đội Israel cho biết các cuộc tấn công là một phần của chiến dịch mới với tên gọi "Bóng tối vĩnh cửu" nhằm mục tiêu vào các trung tâm chỉ huy và kiểm soát của Hezbollah ở miền Nam và Đông Lebanon, cũng như ở Beiruth.
Trước đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói rằng sẽ tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran nhưng sẽ tiếp tục các hoạt động quân sự nhằm vào Hezbollah ở Lebanon.
Về phía Pakistan, Thủ tướng Shehbaz Sharif ngày 8-4 cho hay đã ghi nhận được các vi phạm ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, đồng thời kêu gọi các quốc gia tôn trọng thỏa thuận đình chiến.
“Tôi tha thiết và chân thành kêu gọi tất cả các bên kiềm chế và tôn trọng lệnh ngừng bắn trong hai tuần theo thỏa thuận, để ngoại giao có thể đóng vai trò chủ đạo hướng tới một giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột”, ông Sharif nói.
Ở phía ngược lại, trang tin Axios của Mỹ dẫn lời Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói Lebanon không phải là một phần của thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.
Tổng thống Donald Trump cũng nhấn mạnh các cuộc không kích của Israel tại Lebanon là "một cuộc giao tranh riêng rẽ". Nhà lãnh đạo Mỹ nói rằng lực lượng Hezbollah "không thuộc phạm vi thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran".
