Ông là Lê Huy Xuân – người lính đặc công nước từng khiến đối phương khiếp sợ tại chiến trường Quảng Nam – Đà Nẵng, với chiến công phá hủy hàng chục xe bọc thép.
Trong căn nhà nhỏ đơn sơ, ông Lê Huy Xuân xúc động nhắc về thời hoa lửa của mình. Năm nay đã 81 tuổi nhưng ông vẫn nhớ như in những kỷ niệm thời trai trẻ. Năm 1963, chàng thanh niên Lê Huy Xuân hừng hực sức trẻ viết đơn tình nguyện ra trận. Thế nhưng trong lần khám tuyển đầu tiên ông bị loại. Lý do không đủ sức khỏe vì ông nhỏ người, chỉ nặng có 41 kg.
Không nản lòng, sang năm 1964 ông tiếp tục ứng tuyển. Đơn vị tuyển quân khi ấy nhận định: “Người thấp bé, nhẹ cân thế này lại rất phù hợp với nhiệm vụ luồn lách, bí mật của đặc công”. Vậy là chính cái vóc dáng nhỏ bé ấy đã đưa ông trở thành một chiến sĩ đặc công tinh nhuệ.
Tháng 10.1964, sau 3 tháng huấn luyện, ông cùng đồng đội hành quân vào chiến trường Quảng Nam – Đà Nẵng, bắt đầu những ngày tháng chiến đấu oanh liệt tại đây. Khi đó đơn vị đặc công chính quy chưa thành lập, ông được biên chế vào đơn vị trinh sát đặc nhiệm B12, trực thuộc Bộ Tư lệnh Công binh. Tại đèo Hải Vân, đơn vị 120 người của ông chia làm hai ngả: một nửa ngược lên Tây nguyên, một nửa xuôi về vùng chảo lửa Quảng Nam. Ông Xuân nằm trong số những người về vùng Điện Bàn, Duy Xuyên, Đại Lộc, những nơi được mệnh danh là “vùng đất chết” bởi bom đạn đối phương.
Là lính đặc công, đặc biệt là đặc công nước và công binh, nhiệm vụ chính của ông Xuân và đồng đội là đánh cầu, phá đường để cắt đứt các tuyến giao thông huyết mạch của đối phương. Trong bóng đêm đen đặc, những người lính đặc công ngâm mình hàng giờ dưới làn nước lạnh, bí mật áp sát chân cầu để gài mìn. Sự sống và cái chết chỉ cách nhau gang tấc, bởi chỉ cần sơ suất gây ra một tiếng động nhỏ, hay một sai sót trong kỹ thuật kích nổ, họ sẽ mãi mãi nằm lại dưới lòng sông.
Ông Xuân bồi hồi nhớ lại trận đánh đầu tiên vào ngày 25.2.1965. Mục tiêu là cầu Cao Lâu trên QL1. Bằng sự mưu trí và gan dạ, ông cùng đồng đội đã đánh sập cây cầu này, gây tiếng vang lớn, làm tê liệt tuyến giao thông huyết mạch của đối phương trong nhiều ngày. Tiếp đó là những trận đánh vang dội khác như phá cầu Bình Long, cầu Thượng Đức.
Đặc biệt, dấu ấn sâu đậm ở chiến trường khốc liệt với ông là những chiến công phá xe bọc thép, nơi da thịt đối đầu với sắt thép. Ông và đồng đội phải luồn sâu vào lòng địch, tiếp cận các xe bọc thép để phá hủy. Đây là nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm vì nếu bị đối phương phát hiện thì chắc chắn hy sinh.
Vậy mà ông Xuân đã cùng đồng đội phá hủy tới hơn 20 xe bọc thép và tiêu diệt gần 300 lính đối phương, trong đó có lần phá hủy hơn 10 xe, tiêu diệt 152 lính. Sau mỗi trận đánh, ông đều được tặng bằng khen, giấy khen ghi nhận chiến công.
Với những thành tích xuất sắc, ông đã vinh dự được trao tặng Huân chương Chiến công hạng nhì, 2 Huân chương Chiến công hạng ba và rất nhiều bằng khen, giấy khen. Ông cũng đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh (năm 1965 -1966), Chiến sĩ thi đua toàn Quân khu 5 (năm 1967 – 1968).
Nhưng chiến tranh không chỉ có chiến công, mà còn là rất nhiều hy sinh. Ông Xuân ngậm ngùi nhớ lại, đại đội của ông khi vượt Trường Sơn vào nam có hơn 100 người lính trẻ măng, hừng hực khí thế. Vậy mà đến ngày đất nước im tiếng súng, chỉ còn khoảng hơn 20 người trở về. Những người chỉ huy dạn dày kinh nghiệm như đại đội trưởng, chính trị viên đều đã nằm lại mãi mãi nơi chiến trường.
Nỗi đau càng thắt lại khi ông nhắc về những người đồng hương. Cùng đi từ thôn Bà Khê năm ấy có 8 anh em, nhưng chỉ còn 3 người trở về, trong đó ông Xuân đã để lại một phần máu thịt nơi chiến trường. Trong một trận càn ác liệt, ông Xuân cõng một đồng đội bị thương rút lui, đã không may vấp phải mìn, mất một phần chân trái và 3 lần phải cưa chân do đang tuổi phát triển, xương chân cứ thế trồi ra.
Hành trình từ cõi chết trở về của ông Xuân cũng đầy khốc liệt. Cuối năm 1969, ông được chuyển ra Bắc điều trị. Đoàn xe thương binh chở những người lính không còn lành lặn rời xa chiến trường, nhưng bom đạn vẫn không buông tha. Khi đoàn xe đi đến Hang Đá (Quảng Bình), máy bay đối phương phát hiện và trút bom. “Xe cháy, 40 thương binh ngồi trên xe trúng bom hy sinh gần hết, chỉ còn vài người sống sót, trong đó có tôi”, ông Xuân đau đớn nhớ lại. Ông liên tục thấm nước mắt khi nhắc lại kỷ niệm đau thương và cho biết thế hệ thanh niên quê ông năm ấy ra đi có rất ít người trở về, trong đó có những anh em của mình.
Năm 1971, sau thời gian điều trị, ông Lê Huy Xuân phục viên trở về quê hương Bà Khê. Cơ thể không còn lành lặn nhưng ông vẫn hăng hái tham gia công tác địa phương. Suốt 33 năm (từ 1971 – 2004), ông làm Tổ trưởng tổ tự quản, tham gia giữ gìn an ninh trật tự cho xóm làng. Dù thương tật hành hạ mỗi khi trái gió trở trời, ông vẫn cần mẫn làm thợ mộc, làm ruộng để lo cho con cái.
Tuy nhiên có một điều chưa trọn vẹn là do bị thất lạc nhiều giấy tờ nên ông gặp rất nhiều khó khăn và thiệt thòi về các chế độ chính sách. Hiện ông chỉ được hưởng chế độ thương binh hạng 3/4. Ngoài ra, một người con của ông bị chậm phát triển trí tuệ, nghi do ông nhiễm chất độc khi tham gia chiến đấu ở chiến trường. Dẫu vậy, chưa khi nào ông đòi hỏi chế độ, bởi với ông, việc được sống và trở về đã là may mắn hơn những đồng đội của mình.
Khi chúng tôi hỏi ông muốn nhắn nhủ điều gì với thế hệ trẻ hôm nay, người lính già chia sẻ: “Tôi mong thế hệ trẻ hiểu và trân trọng sự hy sinh của thế hệ cha anh. Ngày xưa chúng tôi đi chiến trường là xác định sẵn sàng hy sinh tuổi xuân, xương máu vì đất nước, không toan tính thiệt hơn. Lớp trẻ bây giờ được sống trong hòa bình, cần chịu khó học tập và làm việc sao cho xứng đáng với thế hệ cha anh. Đừng bao giờ quên lịch sử, quên đi cái giá của độc lập tự do ngày hôm nay”.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/ky-tich-cua-nguoi-linh-dac-cong-41-kg-o-truong-son-185260410201710718.htm
Tài xế công nghệ tắt app trốn cái nắng nóng gay gắt
Ngồi nép dưới tán cây trước một siêu thị ở đại lộ Bình Dương (P.Thuận An, TP.HCM; trước là P.Thuận Giao, TP.Thuận An, Bình Dương), tài xế công nghệ Đặng Thành Vũ (28 tuổi), vừa uống hết chai nước suối vừa nói: "Từ 11 giờ đến 14 giờ là tôi tắt app. Chạy không nổi đâu, nắng nóng như đổ lửa, người mệt rã rời".
Vũ cho biết trước đây anh thường tranh thủ chạy xuyên trưa để tăng thu nhập. Nhưng chỉ sau vài lần đuối sức, Vũ buộc phải thay đổi thói quen. "Có hôm đang chở khách mà hoa mắt, phải tấp vô lề. Từ đó là sợ, không dám liều nữa", Vũ kể.
Không riêng Vũ, nhiều tài xế công nghệ tại TP.HCM đang có chung một "chiến lược sinh tồn", đó là chạy sớm hơn vào buổi sáng, nghỉ trưa dài hơn, rồi quay lại hoạt động vào cuối chiều và tối. "Sự thay đổi này kéo theo thu nhập giảm sút, nhưng đổi lại là cảm giác an toàn hơn", anh Trịnh Minh An (31 tuổi, tài xế xe ôm công nghệ, ngụ ở đường Tôn Đản, P.Khánh Hội, TP.HCM; trước đây thuộc P.4, Q.4) nói.
Ghi nhận tại nhiều tuyến đường ở TP.HCM như: Điện Biên Phủ, Nguyễn Thị Minh Khai, xa lộ Hà Nội… không khó để bắt gặp hình ảnh các tài xế tụ tập dưới những tán cây có bóng râm, trong công viên nhỏ, hay trước cửa hàng tiện lợi có máy lạnh.
Anh An chia sẻ: "Chỗ nào có bóng mát là tụi tôi tấp vô. Có hôm đông quá phải ngồi chen nhau, nhưng còn hơn là phơi ngoài nắng".
Một số người chọn cách vào quán cà phê giá rẻ, gọi ly nước 15.000 – 20.000 đồng/ly để được ngồi trong không gian mát mẻ. "Mỗi ngày mất thêm tiền, nhưng không còn cách nào khác. Không vào thì chịu không nổi. Đúng là với những người như tài xế công nghệ, khoản chi này không hề nhỏ. Nhưng giữa cái nóng gay gắt, sức khỏe trở thành ưu tiên hàng đầu", anh Nguyễn Ngọc Lành (32 tuổi, ngụ ở hẻm 220 Bùi Đình Túy, P.Bình Thạnh, TP.HCM; trước đây thuộc P.12, Q.Bình Thạnh) kể.
Anh Trần Gia Bảo (35 tuổi, tài xế công nghệ ở đường Âu Cơ, xã Tân Vĩnh Lộc, TP.HCM; trước là P.Tân Tạo, Q.Bình Tân), cho biết không phải đồng nghiệp nào cũng kịp né nắng nóng. "Mới tuần trước, tôi đã chứng kiến một đồng nghiệp ngất xỉu ngay giữa trưa trên đường. Bản thân tôi cũng từng rơi vào tình trạng tương tự. Có lần tôi thấy người nóng ran, đầu óc quay cuồng. May là kịp dừng lại, không thì không biết chuyện gì xảy ra", anh Bảo nói.
Trên nhiều hội, nhóm dành cho tài xế công nghệ, shipper, những người trẻ làm nghề này chia sẻ cho nhau dấu hiệu kiệt sức vì nắng nóng như: chóng mặt, buồn nôn, da nóng, mồ hôi ra nhiều…
Đỗ Thế Anh (28 tuổi, ngụ ở đường Tạ Quang Bửu, P.Chánh Hưng, TP.HCM; trước đây là P.4, Q.8), thừa nhận thu nhập của anh giảm khoảng 20 – 30% so với trước đây do phải nghỉ trưa. "Trước kia chạy xuyên trưa là giờ vàng, đơn nhiều. Nhưng giờ không dám nữa. Kiếm tiền mà đổ bệnh thì còn tốn hơn", Anh nói.
Một số tài xế khác cũng chia sẻ họ đang phải "tái cấu trúc" thời gian làm việc: dậy từ 5 – 6 giờ sáng để tranh thủ chạy sớm, nghỉ trưa dài hơn, rồi chạy lại từ 16 – 22 giờ.
"Tối mát hơn, khách cũng nhiều. Dù mệt nhưng còn chịu được, chứ trưa là thua", Anh nói thêm.
Dù đã chủ động nghỉ trưa, nhiều tài xế công nghệ vẫn chịu áp lực từ hệ thống tính điểm, thưởng của các ứng dụng. Anh Nguyễn Minh Tài (32 tuổi, ngụ ở đường Trịnh Thị Búp, P.Trung Mỹ Tây, TP.HCM; trước là P.Tân Chánh Hiệp, Q.12), cho biết: "Có những ngày nếu không đạt đủ số cuốc thì không có thưởng. Nhưng nếu cố chạy trưa thì lại nguy hiểm. Nhiều khi phải cân nhắc dữ lắm".
Theo anh Tài, một số tài xế vẫn chấp nhận "cố thêm vài cuốc" trong khung giờ nắng nóng để đủ chỉ tiêu. "Biết là nguy hiểm, nhưng không chạy thì thu nhập thấp. Mỗi người một hoàn cảnh. Riêng tôi, chấp nhận không có thưởng để tắt app vào buổi trưa nắng nóng gay gắt", anh Tài nói.
Anh Tài mong cần có những "khoảng nghỉ an toàn", các "điểm trú nóng" cho người lao động ngoài trời, trong đó có tài xế công nghệ.
"Không cần gì lớn, chỉ cần có mái che, ghế ngồi, nước uống miễn phí là đã giúp được rất nhiều", anh Tài đề xuất.
"Một số mô hình như trạm nước miễn phí, điểm nghỉ chân tại các cây xăng, cửa hàng tiện lợi… đã xuất hiện, nhưng vẫn còn hạn chế. Nếu những điểm miễn phí này xuất hiện nhiều hơn thì giới tài xế công nghệ sẽ vui lắm", anh Tài nói.
Vũ Minh Khánh (28 tuổi, ngụ ở hẻm 44 đường Nguyễn Văn Đậu, P.Bình Lợi Trung, TP.HCM; trước là P.5, Q.Bình Thạnh) hy vọng sẽ có chính sách linh hoạt hơn trong những ngày nắng nóng cực đoan, nhằm giảm áp lực cho tài xế. "Giữa cái nắng như thiêu đốt, việc tắt app vài tiếng đồng hồ không phải do chúng tôi "lười", mà là cố gắng giữ được sức khỏe nhằm giữ lấy kế sinh nhai của mình", Khánh nói.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/tai-xe-cong-nghe-tat-app-tron-cai-nang-nong-gay-gat-185260406111341798.htm
Giữa mùa nắng nóng gay gắt, vì sao người trẻ đổ xô trồng cây ở ban công?
Sống tại chung cư Felix Homes tại 44 đường Nguyễn Văn Dung, P.An Nhơn, TP.HCM, anh Nguyễn Ngọc Vinh (32 tuổi) dành phần ban công để trồng các loại cây cảnh đơn giản. Ban công nhà anh có hướng đông – đông bắc, chủ yếu đón nắng nhẹ vào buổi sáng đến khoảng 11 giờ nên tránh được nắng gay gắt buổi trưa và chiều. Tuy nhiên, trong những ngày nắng nóng gay gắt, anh vẫn cảm nhận rõ không khí trong nhà trở nên hầm hơn, phải mở cửa và bật quạt để tạo sự thông thoáng.
Ban đầu, anh chỉ trồng vài chậu cây nhỏ vì sở thích, nhưng dần dần việc chăm cây trở thành thói quen giúp giảm căng thẳng sau giờ làm việc. "Ngồi văn phòng nhìn màn hình nhiều dễ mỏi mắt. Có thêm mảng xanh nhỏ để nhìn vào cũng là cách mình cân bằng lại", anh chia sẻ.
Theo anh Vinh, việc trồng cây ở ban công tầng cao cần chú ý đến yếu tố an toàn, từ cách đặt chậu đến lựa chọn loại cây phù hợp. Anh ưu tiên các loại cây họ trầu vì dễ sống, có thể trồng đất hoặc nước và không cần quá nhiều công chăm sóc. "Không nên tưới cây vào lúc trưa nắng vì dễ sốc nhiệt, cháy lá. Tôi thường tưới vào sáng sớm hoặc chiều tối, đồng thời giăng lưới để giảm nắng", anh nói.
Trong khi đó, anh Nguyễn Việt Vy (30 tuổi) ở đường Lê Đức Thọ, P.Hạnh Thông, TP.HCM, lại chọn cách trồng rau trên ban công để vừa sử dụng, vừa tạo cảm giác thư giãn sau giờ làm việc. Từ những loại rau dễ trồng như cải mèo, cải thìa tím, rau thơm, ớt… anh dần mở rộng bằng cách tự chế thêm kệ từ ống nước để tận dụng không gian.
"Ban đầu làm thử, sau mình thấy phù hợp thì làm thêm. Sáng trước khi đi làm nhìn một chút, chiều về lại ra xem cây," anh nói. Sau khoảng 4 - 5 tháng, anh đã có lần thu hoạch đầu tiên, dù trước đó từng gặp nhiều thất bại do thiếu kinh nghiệm trong việc phối đất, bón phân và chăm sóc.
"Phải làm rồi mới rút ra được kinh nghiệm. Khi ăn rau mình trồng, cảm giác rất khác, vừa tươi vừa vui," anh chia sẻ. Hiện anh đã đầu tư khoảng 1 triệu đồng cho việc trồng rau, bao gồm cả hệ thống tưới tự động và xem đây như một thú vui giúp cân bằng cuộc sống.
Không chỉ dừng lại ở việc trồng cây như một thú vui, với một số người, việc này dần trở thành thói quen lâu dài và tích lũy thành kinh nghiệm trong quá trình chăm sóc. Anh Nguyễn Lâm Duy (30 tuổi), ngụ tại địa chỉ đường đại lộ Bình Dương, P.Phú Lợi, TP.HCM, bắt đầu trồng cây từ thời điểm giãn cách năm 2021, khi phần lớn thời gian ở nhà. Sau khoảng 1–2 năm duy trì, anh cho biết việc chăm cây không chỉ giúp cải thiện không gian sống mà còn tạo cảm giác dễ chịu hơn trong sinh hoạt hằng ngày.
"Ban đầu chỉ là thử cho đỡ chán, nhưng càng làm càng bị cuốn vào lúc nào không hay. Cây cối giúp mình kết nối với thiên nhiên và sống chậm lại hơn trong một thời điểm khá ngột ngạt" anh nói.
Theo anh Duy, với điều kiện nắng nóng, việc chọn giá thể và thời điểm chăm sóc đóng vai trò quan trọng. "Cây hư hay chết là chuyện bình thường. Quan trọng là hiểu điều kiện chỗ mình ở để điều chỉnh phù hợp", anh chia sẻ.
Tuy nhiên, không phải không gian nào cũng có thể tận dụng theo cách tương tự. Anh Lê Quang Đức (34 tuổi) ở đường Lê Đức Thọ, P.An Hội Đông, TP.HCM, cho biết dù có ban công nhưng điều kiện lại không thuận lợi. Do không có mái che, khu vực này bị nắng chiếu trực tiếp trong thời gian dài, khiến việc trồng cây gặp nhiều hạn chế.
"Nắng nóng gay gắt nên chỉ trồng được vài loại cây chịu nắng như nha đam, còn lại khó sống", anh nói. Với anh, mong muốn có thêm một góc mát mẻ trong nhà là có thật, nhưng không phải lúc nào cũng dễ thực hiện.
Thực tế cho thấy, việc trồng cây ở ban công khó có thể làm giảm đáng kể nhiệt độ trong nhà, đặc biệt trong những đợt nắng nóng. Tuy nhiên, với nhiều người trẻ, giá trị của những chậu cây nhỏ không nằm ở khả năng "làm mát" mà ở cảm giác mà chúng mang lại. Một góc ban công có thêm cây xanh, dù đơn giản, cũng phần nào giúp không gian bớt khô cứng và tạo cảm giác dễ chịu hơn trong sinh hoạt hằng ngày. Trong điều kiện đô thị chật hẹp, mỗi người trẻ đang tự tìm cho mình một cách riêng để thích nghi, từ việc trồng vài chậu cây cảnh đến thử trồng rau, hoặc đơn giản là chấp nhận những giới hạn của không gian sống.
Chú thích ảnh:
A1: Khoảng ban công nhỏ tại căn hộ của anh Nguyễn Ngọc Vinh. Đây là góc "chữa lành" giúp anh cân bằng lại thị giác và tinh thần sau những giờ làm việc căng thẳng. (ẢNH: NVCC)
A2: Cận cảnh những mầm rau xanh mướt trên hệ thống kệ tầng tự chế bằng ống nước của anh Nguyễn Việt Vy. Nhờ sự sáng tạo này, anh đã tối ưu hóa được khoảng không gian nhỏ của mình. (ẢNH: VIỆT HÀ)
A3: Anh Nguyễn Việt Vy tự tay chăm sóc cho từng gốc rau trong vườn sau giờ làm việc. (ẢNH: VIỆT HÀ)
