Anh Đinh Phước Tấn (31 tuổi, ngụ hẻm 36 đường Kinh Dương Vương, P. Phú Lâm, TP.HCM), hào hứng khoe “kho báu” lên mạng xã hội: “Mình là chàng trai 9X có bộ sưu tập mô hình Doraemon nho nhỏ và mảng tường Doraemon muốn chia sẻ với mọi người” và “Hành trình gấp hạc giấy của mình từ năm 2021 – năm đại dịch Covid-19, đến nay đã được gần 20.000 con. Mình vẫn đang gấp tiếp, gấp đến khi nào không gấp được nữa thì ngưng”.
Anh Tấn chào đời với những khiếm khuyết bẩm sinh. Ngoài dị tật ở chân, anh còn nói lắp và không lanh lợi. Dù cố gắng nhưng anh chỉ học được đến hết lớp 9. Thi lớp 10 không đậu, cha mẹ định hướng cho anh học nghề. Anh học nghề cắt tóc, in lụa… và đi thực tập, làm thử vài chỗ.
Anh Tấn cho biết thêm thời gian sau đó, anh được một cơ sở chuyên hỗ trợ người khuyết tật nhận vào làm. Anh làm việc ở đây được 3 tháng thì phải nghỉ do xa nhà, điều kiện sức khỏe không cho phép.
Cũng theo anh Tấn, ở nhà anh không chán nản mà tự tìm việc để lấp vào thời gian trống. Anh chủ động phụ giúp việc nhà cho cha mẹ như: lau dọn nhà cửa, giặt quần áo, nấu ăn… Thấy con trai không ngại bất tiện, chăm chỉ quán xuyến nhà cửa, cha mẹ động viên anh bằng những khoản “tiền lương” nho nhỏ.
“Tôi không ngại làm nội trợ. Cha mẹ kêu làm gì, tôi cũng làm hết. Mình không ra ngoài làm việc được thì ở nhà phụ cha mẹ”, anh Tấn tâm sự.
Làm xong việc nhà, anh Tấn thường tự tìm niềm vui cho mình qua đam mê gấp giấy thủ công, sưu tầm Doraemon. Năm 2018, anh từng gấp 1.000 con hạc giấy, 1.000 ngôi sao, vài trăm con bướm để tặng bạn bè.
Anh Tấn kể đến tháng 11.2021, để quên đi không khí ngột ngạt mùa dịch Covid-19, anh quay lại với sở thích xếp hạc giấy. Anh dùng tất cả các loại giấy có thể tìm được ở nhà để gấp hạc. Vé số cũ, đơn thuốc, tờ rơi, giấy gói quà… đều biến thành những con hạc giấy nhỏ xinh. Xếp đến đâu, anh đều cẩn thận ghi số thống kê vào cuốn tập học trò. Gần 5 năm miệt mài, anh nhẩm tính còn 7 con nữa thì đạt mốc 20.000 con hạc giấy.
Anh Tấn nói: “Tôi còn xếp hạc theo các kích thước to nhỏ khác nhau. Xếp được con hạc có kích thước càng nhỏ, tôi càng thấy thích thú”.
Trong khoảng thời gian này, anh cũng sưu tầm hình ảnh Doraemon theo kiểu “thập cẩm”. Sau đó, anh nhượng lại bộ sưu tập này cho một người bạn và chuyển sang sưu tầm mô hình Doraemon.
Anh sưu tập mô hình Doraemon có trong hộp kẹo cao su, móc khóa hoặc mua tại các lễ hội Nhật Bản, buổi ra mắt phim…
Anh Tấn kể, lúc nhỏ anh ít ra ngoài chơi, chỉ làm bạn với chiếc tivi cũ thời còn dùng ăng-ten gắn cây tre. Cảm giác nôn nao chờ đến giờ phát sóng Doraemon cứ len lỏi trong ký ức của anh. Cho đến nay, anh vẫn luôn háo hức chờ phim ra rạp để đi xem.
Bên trong căn phòng nhỏ của anh Tấn mô hình Doraemon được sắp xếp gọn gàng ở cửa sổ, kệ gỗ, bàn máy tính, tủ nhựa. Hiện tại, anh đã sưu tầm được 549 mô hình và chưa dừng lại ở đó.
Ngoài mô hình, anh còn chọn mua quần áo, chăn màn, nệm, thú bông… có hình Doraemon. Tường, trần nhà của căn phòng cũng ngập tràn tranh ảnh chú mèo máy thông minh.
Thấy hình ảnh Doraemon ở đâu, anh cũng nhanh tay lưu về máy tính rồi đem in, treo lên trần nhà. Anh còn học cách xếp tên Doraemon dán ở đầu giường. Anh không thống kê số tiền đã chi ra để mua mô hình Doraemon. Tuy nhiên, nó chỉ chiếm một phần nhỏ của tiền lương nội trợ.
Hàng tuần, khi được cha mẹ “trả lương” khoảng 700.000 đồng, anh đều bỏ vào tiết kiệm. Anh dùng số tiền này để ăn sáng, tụ họp với các hội nhóm Origami, mô hình bò sát và sưu tầm Doraemon.
Bà Nguyễn Thị Bích Vân (55 tuổi, mẹ của anh Tấn) cho biết: “Tấn bị dị tật bẩm sinh, không lanh lợi như người khác. Vì không tìm được việc phù hợp với sức khỏe nên Tấn chỉ quanh quẩn ở nhà. Bình thường, cả nhà đi làm thì Tấn thay mọi người làm việc nhà. Chúng tôi xem đó là cách cháu lao động và động viên bằng cách cho ít tiền tiêu xài. Tôi biết Tấn có sở thích sưu tầm Doraemon và xếp hạc giấy. Tôi thấy đây là cách giải trí lành mạnh nên ủng hộ con trai”.
Mới đây, trên nhiều diễn đàn làm đẹp chia sẻ về trường hợp người phụ nữ sau khi tháo móng giả đã phát hiện móng thật bị mốc. Đi kiểm tra sức khỏe, người phụ nữ này mới biết đã bị nhiễm khuẩn. Câu chuyện này đã khiến những người trẻ thích làm nail, thường làm nail cảm thấy lo ngại và thắc mắc: làm nail sao cho an toàn?
Chị Lê Thị Hồng Hải (32 tuổi, ngụ ở ấp 4B, xã Bình Mỹ, TP.HCM; trước là xã Bình Mỹ, H.Củ Chi), cho biết đã từng rất chuộng làm nail giá rẻ. "Tôi chỉ đi làm nail 60.000 đồng/bộ nail thôi. Lúc thấy thợ cắt da hơi đau nhưng nghĩ bình thường. Hai ngày sau thì sưng, mưng mủ", chị Hải kể và cho biết: "Khi đi khám, bác sĩ chỉ ra nguyên nhân ban đầu chỉ từ vết xước nhỏ ở khóe móng tay, nhưng có thể do dụng cụ làm nail không được tiệt trùng kỹ, vi khuẩn xâm nhập khiến ngón tay sưng đỏ và đau nhức. Tôi phải uống thuốc kháng sinh".
Không riêng chị Hải, có những trường hợp từng trải qua tình huống tương tự, thường chủ quan khi đi làm nail. Trần Thị Mến (22 tuổi, ngụ ở đường Nguyễn Thị Thập, P.Tân Thuận, TP.HCM; trước là P.Bình Thuận, Q.7) chia sẻ: "Có lần mình làm nail gel, sau đó móng bị mỏng, yếu, dễ gãy. Nhưng vì thích đẹp nên vẫn làm tiếp, không để móng nghỉ".
Lương Thị Thu Hương (28 tuổi, chủ tiệm Pearl Nail Bar, P.An Lạc, TP.HCM; trước là P.An Lạc A, Q.Bình Tân), cho biết nguy cơ lớn nhất khi làm nail không nằm ở việc sơn móng, mà đến từ quy trình xử lý da và dụng cụ.
Hương cho hay: "Việc cắt da, dũa móng có thể tạo ra những vết trầy xước li ti tưởng như vô hại nhưng lại là "cửa ngõ" cho vi khuẩn, nấm, thậm chí virus xâm nhập. Nếu kềm, dũa, máy mài không được tiệt trùng đúng cách, nguy cơ lây nhiễm chéo là hoàn toàn có thật".
Tương tự, chị Hồ Thị Thanh Thúy (36 tuổi, chủ tiệm Luxe Nail Lounge, P.Tân Hải, TP.HCM; trước là P.Tân Hải, TP.Phú Mỹ, Bà Rịa – Vũng Tàu), thừa nhận: "Không phải tiệm nào cũng có máy hấp tiệt trùng. Nhiều nơi chỉ lau qua bằng cồn hoặc nước rửa. Làm đông khách thì càng khó đảm bảo từng bộ dụng cụ riêng cho mỗi người".
Cũng theo chị Thúy: "Nhiều tiệm nail thu hút khách bằng cách đưa ra giá rẻ, từ 50.000 - 100.000 đồng/bộ nail. Khi đó, việc đảm bảo quy trình vệ sinh nghiêm ngặt dễ bị xem nhẹ".
Bên cạnh việc ra tiệm, trào lưu tự làm nail tại nhà (DIY nail) cũng nở rộ trong giới trẻ. Chỉ cần vài trăm nghìn là có thể mua đầy đủ bộ dụng cụ làm nail gồm máy hơ gel, sơn, kềm, dũa…
Nguyễn Hoàng Thanh Loan (26 tuổi, ngụ đường Tô Hiến Thành, P.Hòa Hưng, TP.HCM; trước là P.13, Q.10) kể: "Thấy TikTok hướng dẫn nên tôi tự mua đồ về làm. Lúc cắt da bị chảy máu nhưng không biết xử lý đúng cách. Sau đó móng bị đau mấy ngày liền".
Chị Thúy cho rằng "tự làm" không đồng nghĩa với "an toàn hơn". "Có những rủi ro không phải ai cũng biết nếu tự làm nail ở nhà. Có thể kể như không biết cách tiệt trùng dụng cụ đúng chuẩn, dễ cắt sâu vào da gây tổn thương, sử dụng hóa chất kém chất lượng, không nhận biết dấu hiệu nhiễm trùng sớm. Đấy là chưa kể nhiều người có thói quen dùng chung dụng cụ với bạn bè hoặc không vệ sinh kỹ sau mỗi lần sử dụng, vô tình làm tăng nguy cơ lây nhiễm", chị Thúy nói.
Chị Võ An Nhiên (30 tuổi, chủ tiệm nail Gloss % Glow, xã Bình Hưng, TP.HCM; trước là xã Phong Phú, H.Bình Chánh), cho rằng không thể phủ nhận mạng xã hội đang góp phần định hình chuẩn mực cái đẹp mới. "Chính những bộ nail cầu kỳ, lấp lánh xuất hiện dày đặc trên TikTok, Instagram khiến nhiều bạn trẻ cảm thấy "không làm thì thiếu". Có những lúc không cần đi dự tiệc, đám cưới… nhưng vẫn muốn làm nail vì thấy mọi người ai cũng đẹp, xem mình để móng trơn lại thấy tự ti. Chính tâm lý này khiến không ít người làm nail liên tục, không cho móng nghỉ, hoặc chọn những tiệm giá rẻ để tiết kiệm chi phí mà bỏ qua yếu tố an toàn", chị Nhiên chia sẻ.
Theo chị Nhiên, đừng đợi đến khi móng "lên tiếng", cần tìm đến trung tâm y tế nếu có các dấu hiệu sau khi làm nail như: sưng đỏ hoặc đau nhức quanh móng, có mủ hoặc dịch bất thường, móng đổi màu (vàng, xanh, đen), móng bị tách khỏi nền móng.
"Làm nail là để đẹp, là cách giúp nhiều người trẻ tự tin, thể hiện cá tính. Nhưng việc làm đẹp trở thành thói quen "vô điều kiện", thiếu kiến thức và sự chọn lọc, rủi ro là điều khó tránh khỏi", chị Nhiên nói thêm.
Một sự kiện ẩm thực diễn ra tại công viên Bình Phú (Q.6 cũ, TP.HCM) những ngày qua thu hút đông đảo người dân, du khách đến tham quan, trải nghiệm và thưởng thức các món bánh dân gian. Từ chiều đến tối, lượng khách đổ về ngày càng đông, tạo nên khung cảnh nhộn nhịp, rộn ràng.
Điểm nhấn của sự kiện là khu ẩm thực với nhiều gian hàng đa dạng, không chỉ có bánh dân gian Nam bộ mà còn bán thêm các loại bánh kẹo và món chiên quen thuộc. Thực khách có thể thưởng thức các món như bánh bò, bánh da lợn, bánh ít, bánh chuối cùng nhiều món ăn vặt khác.
Bên cạnh các loại bánh truyền thống, nhiều gian hàng còn phục vụ các món chiên, nướng được chế biến trực tiếp tại chỗ, đáp ứng nhu cầu ăn uống nhanh của khách tham quan. Sự kết hợp giữa bánh dân gian và ẩm thực đường phố giúp khu vực này luôn đông khách, đặc biệt vào buổi tối. Không gian ẩm thực vì vậy trở nên sôi động, thu hút nhiều nhóm bạn trẻ và gia đình đến trải nghiệm.
Lâm Hải Luân, sinh viên Trường CĐ Kinh tế Kỹ thuật TP.HCM, cho biết khu ẩm thực có nhiều lựa chọn, không chỉ là bánh dân gian mà còn có thêm các món ăn vặt và đồ chiên nên dễ ăn hơn. "Mình thấy đi một vòng là có thể ăn được nhiều món, giá cũng không quá cao nên phù hợp với sinh viên. Mỗi gian hàng bán một kiểu nên nhìn cũng đa dạng", Luân nói.
Theo Luân, việc kết hợp giữa bánh dân gian và các món ăn quen thuộc giúp sự kiện dễ tiếp cận hơn với người trẻ. "Mình thấy đi với bạn bè đến đây vào cuối tuần sẽ rất vui, vừa ăn vừa đi dạo", Luân chia sẻ.
Đặng Kim Ngân, sinh viên Trường ĐH Sài Gòn, biết đến sự kiện khi thấy nhiều người chia sẻ về các món ăn tại đây trên mạng xã hội. Theo Ngân, ban đầu chỉ xem cho biết nhưng sau đó thấy nhiều video quay đồ ăn khá hấp dẫn nên rủ bạn đến thử. "Mình thấy trên mạng xã hội chia sẻ có nhiều chỗ ăn uống nhìn ngon nên muốn tới trải nghiệm thực tế xem sao. Chủ yếu là đi ăn với bạn bè cho vui", Ngân nói.
Khi đến tham quan, Ngân nhận xét khu ẩm thực có nhiều món để lựa chọn, từ bánh dân gian đến các món ăn vặt quen thuộc. Theo Ngân, việc tập trung nhiều gian hàng trong cùng một không gian giúp người tham quan dễ dàng đi lại và thử nhiều món khác nhau. "Mình thấy đi một vòng là có thể ăn được nhiều thứ, không cần phải đi nhiều chỗ. Không khí cũng khá đông nên đi buổi tối sẽ vui hơn, phù hợp để đi chơi cuối tuần", Ngân chia sẻ.
Nguyễn Gia Bảo, sinh viên Trường CĐ Nam Sài Gòn, cho biết việc tập trung nhiều gian hàng trong cùng một khu vực giúp việc ăn uống trở nên thuận tiện hơn. "Mình thấy ở đây có nhiều lựa chọn, mỗi người có thể tự chọn món mình thích rồi ngồi lại ăn chung, không cần phải đi nhiều chỗ như bình thường", Bảo nói.
Dự án bao bì sinh học từ lục bình của nhóm tác giả gồm 5 sinh viên Lê Hoàng Khanh, Trần Minh Khánh, Khưu Thúy Quỳnh, Nguyễn Thanh Hào và Mã Tấn Lộc (Trường ĐH FPT Cần Thơ). Hiện nhóm đang phát triển dự án GreenShield Mekong để tạo ra các giải pháp bao bì sinh học thay thế nhựa dùng một lần.
Hoàng Khanh cho biết không dừng lại ở ý tưởng, nhóm đã bước vào giai đoạn thương mại hóa với hệ sinh thái sản phẩm tương đối hoàn chỉnh. Các dòng sản phẩm chủ lực bao gồm: khay, hộp đựng trái cây ép khuôn từ lục bình, lót ly sinh học, chén lá lục bình và đĩa từ lá sen. Tất cả đều có khả năng phân hủy sinh học hoàn toàn, đảm bảo an toàn thực phẩm và thân thiện với môi trường.
Quy trình sản xuất sử dụng phương pháp xử lý sinh khối đơn giản nhưng hiệu quả như: nghiền, trộn, ép khuôn và phơi khô (đối với lục bình); ép, định hình và xử lý bề mặt (đối với lá sen).
Bên cạnh đó, dự án tích hợp chuyển đổi số với hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, bản đồ số vùng nguyên liệu và công nghệ AI phân loại nguyên liệu. Điểm nổi bật của dự án nằm ở khả năng giải quyết đồng thời nhiều bài toán thực tiễn. Bao bì được thiết kế ôm sát, có độ chịu lực tốt, giúp giảm tỷ lệ dập nát nông sản trong quá trình vận chuyển, đặc biệt là trái cây xuất khẩu. Việc sử dụng vật liệu sinh học giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe về môi trường, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội trong chuỗi cung ứng.
Dự án tạo ra sinh kế ổn định cho nông dân thông qua các hoạt động thu gom, sơ chế và gia công lục bình, lá sen. Mô hình này đặc biệt phù hợp với lao động nông thôn, phụ nữ và lao động nhàn rỗi, góp phần hình thành chuỗi cung ứng gắn với hợp tác xã, nâng cao thu nhập và ý thức bảo vệ môi trường.
Về mặt môi trường, dự án góp phần giảm đáng kể lượng rác thải nhựa khó phân hủy và cải thiện hệ sinh thái sông ngòi tại ĐBSCL.
Theo Hoàng Khanh, dự án GreenShield Mekong tập trung vào khách hàng là doanh nghiệp xuất khẩu trái cây, hợp tác xã nông nghiệp, hệ thống siêu thị và chuỗi nhà hàng, khách sạn. Đây là khách hàng có nhu cầu lớn và ổn định, đồng thời chịu áp lực ngày càng cao về tiêu chuẩn bao bì xanh.
Thầy Nguyễn Trọng Luân, Chủ nhiệm bộ môn khởi nghiệp, Trường ĐH FPT Cần Thơ, đánh giá GreenShield Mekong là dự án tiêu biểu của sinh viên khi đồng thời giải quyết ô nhiễm rác thải nhựa và tình trạng lục bình phát triển quá mức tại ĐBSCL. Dự án thể hiện rõ tư duy đổi mới, khả năng giải quyết vấn đề thực tiễn và định hướng thị trường theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, để thương mại hóa bền vững, cần tiếp tục hoàn thiện chất lượng sản phẩm, mô hình tài chính và chiến lược thị trường.
