Theo số liệu công bố hôm 3/4 của Cục Thống kê, gần 2,1 triệu lượt khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 3, tăng 1,3% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung quý I, tổng lượng khách ước đạt 6,76 triệu lượt, tăng hơn 12% so với cùng kỳ 2025 và là mức cao nhất của quý I các năm từ trước đến nay.
Bên cạnh đó, lần đầu tiên ngành du lịch Việt đạt kỷ lục mới: ba tháng liên tiếp trong năm đón lượng khách trên 2 triệu lượt. Ở chiều ngược lại, số lượt khách Việt xuất cảnh quý I ước đạt 1,2 triệu lượt, giảm 55% so với cùng kỳ 2025.
Kết quả này phản ánh sức hấp dẫn, khả năng chống chịu và vị thế ngày càng vững chắc của du lịch Việt Nam trong một môi trường toàn cầu nhiều bất định, theo Cục Du lịch Quốc gia.
Trong tổng số 6,76 triệu lượt khách quốc tế đến, khách đến bằng đường hàng không chiếm 82,3%, đường bộ chiếm 15,5% và đường biển chiếm 2,2%.
Cục Du lịch nhận định tỷ trọng vượt trội của vận tải hàng không cho thấy Việt Nam đang thu hút mạnh mẽ dòng khách từ các thị trường tầm trung và đường xa – những thị trường chịu tác động trực tiếp từ biến động địa chính trị và chi phí nhiên liệu.
Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông khiến giá dầu tăng vọt, gây gián đoạn một số tuyến bay quốc tế, số lượng khách đến bằng đường hàng không duy trì ở mức cao phản ánh năng lực kết nối, đồng thời khẳng định niềm tin của du khách quốc tế đối với một điểm đến an toàn, ổn định và dễ tiếp cận.
Đây là yếu tố có ý nghĩa đặc biệt, do khách từ thị trường đường xa quyết định lựa chọn điểm đến phụ thuộc không chỉ tài nguyên du lịch, mà còn mức độ an toàn và sự thuận tiện trong hành trình.
Tệp khách đường bộ chiếm 15,5% cũng cho thấy vai trò quan trọng của các thị trường láng giềng như Trung Quốc, Lào, Campuchia, Thái Lan.
Nhóm khách này có lợi thế về địa lý, dân đông, khả năng phục hồi nhanh và tính linh hoạt cao. Trong bối cảnh chi phí vận chuyển toàn cầu tăng giá, dòng khách di chuyển đường bộ được coi như điểm sáng, tạo nên lớp đệm ổn định, giúp du lịch Việt duy trì đà tăng trưởng, giảm thiểu tác động từ các biến động bên ngoài.
Trong quý I, Trung Quốc đại lục và Hàn Quốc tiếp tục là hai thị trường gửi khách lớn nhất đến Việt Nam, chiếm khoảng 40% tổng lượng khách quốc tế. Các thị trường Đông Nam Á ghi nhận mức tăng mạnh gồm Malaysia (21,5%), Singapore (30%), Campuchia (41%), Indonesia (44%), Philippines (69%) và Thái Lan (6,5%).
Tệp khách châu Âu với mức tăng chung hơn 55% cũng được coi là điểm nhấn trong bức tranh tăng trưởng ba tháng đầu năm của du lịch Việt. Trong tháng 3, dù ảnh hưởng gián đoạn nhiều đường bay quốc tế do chiến sự Trung Đông, các thị trường khách đường xa từ châu Âu như Anh, Pháp, Hà Lan, Thụy Điển, Đan Mạch, Ba Lan vẫn tăng so với cùng kỳ 2025, 3-19%. Riêng thị trường Nga tăng mạnh nhất, 163%, cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của du khách nước này đối với điểm đến Việt Nam.
Các thị trường đường xa như Mỹ, Canada, Australia, New Zealand cũng ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ trong quý I, từ 17-24% so với cùng kỳ năm ngoái.
Giải thích lý do Việt Nam tăng trưởng trong bối cảnh chính trị thế giới bất ổn, Cục Du lịch cho rằng Việt Nam đã và đang định vị được là một điểm đến an toàn. Việt Nam có môi trường chính trị ổn định, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo và khả năng kiểm soát rủi ro hiệu quả, du khách có thể di chuyển, trải nghiệm với mức độ an toàn cao chính là lợi thế cạnh tranh rõ rệt.
Bên cạnh đó, sức hấp dẫn của du lịch Việt còn đến từ sự đa dạng về tài nguyên, bản sắc văn hóa, chi phí phải chăng và chính sách nới lỏng, miễn thị thực cho nhiều thị trường tiềm năng.
“Trong bối cảnh chi phí đi lại toàn cầu gia tăng, những điểm đến dễ đến, dễ đi và tối ưu chi phí đang có lợi thế rõ rệt, và Việt Nam đang tận dụng tốt xu hướng này”, theo Cục Du lịch.
Những tranh cãi về hành vi của du khách nước ngoài tại mùa hoa anh đào ở Nhật Bản gia tăng tuần đầu tháng 4, sau khi xuất hiện các phản ánh về "đám đông thiếu trật tự" tại nhiều điểm ngắm hoa, làm dấy lên vấn đề quá tải du lịch và quy tắc ứng xử nơi công cộng.
Tranh luận trở nên gay gắt khi tờ Sankei đăng tải bài viết mô tả tình trạng du khách nước ngoài có hành vi không phù hợp trong các buổi hanami, hoạt động ngắm hoa anh đào, diễn ra trên khắp Nhật Bản. Bài báo đồng thời kêu gọi du khách cần tôn trọng hơn các phong tục địa phương. Nội dung cho rằng tiếng ồn, những hành vi vi phạm quy định gây mất an toàn cùng tình trạng quá tải du lịch đang "đẩy người dân địa phương đến giới hạn chịu đựng".
Cư dân tại thành phố Dazaifu, tỉnh Fukuoka, đã phàn nàn về những nhóm người "nói tiếng Trung, gây ồn ào" tại một điểm ngắm hoa nổi tiếng. Một số phụ nữ trong nhóm được cho là nhảy múa theo nhạc phát từ điện thoại di động, trong khi những người khác quay video. Nhóm này cũng mang theo bếp gas mini và nồi để nấu ăn tại chỗ.
Khi bị nhắc nhở, nhóm khách trả lời: "Hát và nhảy là cách người Trung Quốc thưởng thức hoa anh đào". Nhóm khách cho rằng các buổi ngắm hoa tại Trung Quốc thường "sôi động hơn" so với Nhật Bản, với các hoạt động như hát karaoke và tập thái cực quyền.
Chính quyền địa phương đã đến hiện trường và thông báo việc sử dụng bếp gas là không được phép. Nhóm du khách nói rằng họ không biết quy định và sẽ ngừng sử dụng.
Những thông tin trên nhanh chóng gây phản ứng trên mạng xã hội, với nhiều ý kiến chỉ trích hành vi "thiếu tôn trọng không gian công cộng và văn hóa địa phương". Một số ý kiến cho rằng việc nhân nhượng cho những hành vi thiếu văn minh dưới danh nghĩa "đa dạng văn hóa" là không công bằng với người dân địa phương.
Các báo cáo về xung đột giữa người dân địa phương và du khách cũng có xu hướng gia tăng. Một chủ doanh nghiệp người châu Âu cho biết cảnh sát đã được gọi đến buổi hanami của ông tại Yokohama gần đây.
Bà Hiromi Murakami, Giáo sư Khoa học Chính trị tại cơ sở Tokyo của Đại học Temple, cho rằng "đổ lỗi hoàn toàn cho khách nước ngoài là chưa khách quan". Bà cho hay năm nào cũng có trường hợp người Nhật say xỉn, hát karaoke di động và tranh giành chỗ ngồi tại các buổi tiệc hanami.
Các vụ va chạm giữa người dân địa phương và du khách đang có dấu hiệu leo thang. Một du khách châu Âu cho hay từng bị cảnh sát yêu cầu làm việc ngay trong buổi tiệc hanami tại Yokohama cuối tháng 3.
"Tôi chỉ buộc một lá cờ lên cành cây để bạn bè dễ nhận ra vị trí của nhóm, nhưng bất ngờ có hai cảnh sát đến yêu cầu tháo xuống vì họ nhận được khiếu nại", du khách nói.
Tại thị trấn Fujiyoshida, tỉnh Yamanashi, lễ hội hoa anh đào hồi tháng 3 thậm chí đã bị hủy bỏ do lo ngại các "hành vi gây phiền toái" của du khách nước ngoài. Một số trường hợp bị phản ánh tự ý vào nhà dân, thậm chí tiểu tiện trong vườn của người địa phương.
Các chuyên gia nhận định Nhật Bản đang đứng trước bài toán khó giữa việc khai thác lợi ích kinh tế từ du lịch và bảo vệ không gian sống của người dân. Việc tăng cường hướng dẫn quy tắc ứng xử cho du khách được xem là giải pháp cần thiết để giảm thiểu các xung đột văn hóa trong tương lai.
Tại các khu phố sầm uất như Akihabara, Tokyo hay Nipponbashi, Osaka, du khách dễ bắt gặp nhiều quán cà phê hoạt động dựa trên hình thức cà phê theo chủ đề. Cà phê hầu gái là một nhánh của mô hình cà phê theo chủ đề, nơi nhân viên phục vụ mặc trang phục cách điệu từ hình tượng hầu gái phương Tây, hoặc các nhân vật trong anime, manga.
Khác với các quán cà phê thông thường, mô hình cà phê hầu gái tập trung vào trải nghiệm tương tác và "nhập vai". Khi bước qua cánh cửa, khách hàng không còn là "khách" mà là "chủ nhân", "cậu chủ", "tiểu thư", trở về dinh thự của mình.
Ngay khi khách bước qua cửa, nhân viên sẽ thực hiện nghi thức chào đón bằng câu khẩu hiệu kinh điển "Okaerinasaimase!" (Mừng chủ nhân về nhà) để xác lập vai trò của khách hàng trong không gian giả tưởng. Trước khi thưởng thức, khách hàng thực nghi thức "Omajinai" (phép thuật món ăn).
Nhân viên hướng dẫn khách cùng làm các động tác tay hình trái tim và đọc những câu thần chú như "Moe moe kyun", một cụm từ trong văn hóa đại chúng Nhật Bản biểu thị sự dễ thương và năng lượng tích cực, với mục đích tượng trưng là giúp món ăn trở nên ngon miệng hơn. Nhân viên vẽ tương cà trực tiếp tại bàn, tạo hình thú cưng hoặc viết tên khách hàng theo yêu cầu lên các món ăn.
Mô hình cà phê hầu gái ra đời vào tháng 3/2001 tại khu phố Akihabara, Tokyo, với cơ sở đầu tiên tên Cure Maid Cafe. Sự xuất hiện của cà phê hầu gái gắn liền với bối cảnh kinh tế Nhật Bản sau giai đoạn đình trệ kéo dài, được các nhà kinh tế gọi là "Thập niên mất mát" (The Lost Decade).
Đến cuối những năm 1990 và đầu 2000, hệ quả từ thị trường lao động đóng băng đã tạo ra một thế hệ thanh niên Nhật Bản mất phương hướng, dẫn đến sự gia tăng của trạng thái Hikikomori (những người rút lui hoàn toàn khỏi xã hội) và sự bùng nổ của cộng đồng Otaku (người hâm mộ văn hóa đại chúng Nhật Bản).
Mô hình cà phê chủ đề nhập vai kiểu cà phê hầu gái ra đời như một không gian giải tỏa tâm lý. Những tương tác trực tiếp, sự lắng nghe và chăm sóc từ nhân viên giúp khách hàng tạm rời xa những áp lực từ đời sống thực tế để bước vào một thế giới giải trí nhẹ nhàng, mang tính giả tưởng.
Mô hình này lan tỏa sang nhiều quốc gia, nhưng vẫn vấp phải những định kiến. Tại một số nơi, nhiều ý kiến chỉ trích mô hình này thúc đẩy sự phục tùng của phụ nữ và "vật hóa" nhân viên. Tại Trung Quốc, mô hình này từng đối mặt với lệnh cấm sau những biến tướng độc hại.
Cuối năm 2023, từ một vụ án tấn công tình dục xảy ra tại một cơ sở giải trí theo mô hình cà phê hầu gái ở thành phố Nghĩa Ô, tỉnh Chiết Giang, cơ quan kiểm sát đã điều tra hơn 800 doanh nghiệp liên quan.
Kết quả cho thấy nhiều cơ sở đã ép buộc nhân viên nữ quỳ gối phục vụ trà, đút ăn và massage cho khách nam trong những bộ trang phục hở hang. Tháng 4/2024, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Trung Quốc đã xếp vụ án Nghĩa Ô vào danh sách án lệ điển hình để chấn chỉnh trên toàn quốc. Tòa án phán quyết các dịch vụ này là bất hợp pháp vì vi phạm nghiêm trọng "quyền nhân phẩm" của phụ nữ.
Tại Nhật Bản, chính quyền nỗ lực "làm sạch" bằng cách siết chặt quy định quản lý. Cảnh sát Tokyo thường xuyên truy quét các quán "núp bóng" hầu gái để chèo kéo khách trái phép hoặc cung cấp dịch vụ nhạy cảm tại Akihabara.
Tại các chuỗi lớn như Home cafe, quy tắc "không chạm" được thực thi tuyệt đối. Nhân viên không được ngồi cùng bàn, cấm tiếp xúc thân thể và không được phép tiết lộ thông tin cá nhân cho khách hàng.
Tại Nhật, có nhiều phiên bản biến tấu từ mô hình cà phê hầu gái. Quán Slo-maid ở Kamakura, tỉnh Kanagawa, từng gây chú ý khi chỉ tuyển "nhân viên hầu gái" trên 65 tuổi. Mô hình này thay thế sự năng động của giới trẻ bằng sự điềm tĩnh, ấm áp của các cụ bà, tạo không gian "chữa lành" cho những người trẻ kiệt sức vì áp lực. Tại đây, khách hàng tìm thấy sự kết nối thế hệ thay vì dịch vụ giải trí đơn thuần.
Một số quán ở Tokyo cung cấp trải nghiệm cho du khách nhập vai thành hầu gái và phục vụ nhân viên. Thực khách trả khoảng phí 4.000 yen (khoảng 25 USD) cho 90 phút mặc trang phục người hầu, quản gia, phục vụ trà bánh cho nhân viên đóng vai "tiểu thư".
Mô hình cà phê hầu gái trở thành ngành công nghiệp dịch vụ hái ra tiền, thuộc nhóm ngành dịch vụ trong thị trường Otaku. Theo đánh giá từ Viện Nghiên cứu Yano, đơn vị khảo sát thị trường hơn 50 năm hoạt động tại Tokyo, doanh thu từ mô hình này cùng các dịch vụ hóa trang (cosplay) đã chạm mốc hàng trăm tỷ yen vào năm 2025.
Thay vì chỉ bán đồ ăn, đồ uống, các mô hình bán trải nghiệm cảm xúc. Khách hàng sẵn sàng chi trả từ phí vào cửa theo giờ, thực đơn giá cao cho đến các dịch vụ cộng thêm như chụp ảnh lấy liền hay xem biểu diễn sân khấu.
Trong bối cảnh xu hướng du lịch chậm (slow travel) ngày càng phổ biến, những điểm đến có không gian yên bình, giàu trải nghiệm bản địa và gần gũi thiên nhiên đang thu hút sự quan tâm của du khách quốc tế. Thay vì lựa chọn các đô thị đông đúc hay khu nghỉ dưỡng quy mô lớn, nhiều du khách có xu hướng tìm đến các thị trấn nhỏ để nghỉ ngơi, khám phá văn hóa và tận hưởng nhịp sống chậm rãi.
Theo đánh giá của tạp chí, Sa Pa là một trong những điểm đến tiêu biểu của xu hướng này. Nằm ở vùng núi Tây Bắc, thị trấn gây ấn tượng với cảnh quan thiên nhiên đặc trưng, gồm các dãy núi trùng điệp, ruộng bậc thang trải dài cùng hệ thống thác nước và cung đường trekking đa dạng. Không gian văn hóa bản địa với sự hiện diện của nhiều cộng đồng dân tộc cũng góp phần tạo nên sức hút riêng cho điểm đến.
Danh sách do Condé Nast Traveller công bố còn ghi nhận nhiều thị trấn nổi bật khác trên thế giới như Rovinj (Croatia), Kinsale (Ireland), Varenna (Ý), Perast (Montenegro), Chefchaouen (Ma-rốc), Albarracín (Tây Ban Nha), Ban Rak Thai (Thái Lan), hay Bled (Slovenia).
Việc Sa Pa góp mặt trong danh sách này cho thấy sức hấp dẫn của các điểm đến vùng núi Việt Nam trong bối cảnh du lịch toàn cầu đang dịch chuyển theo hướng trải nghiệm sâu, bền vững và gắn với yếu tố bản địa.
