Hôm nay là Tết Thanh minh. Dương lịch hôm nay là ngày chủ nhật cuối tuần, cũng là ngày thứ 95 của năm 2026. Theo lịch âm, ngày 5.4 là ngày 18 tháng 2, theo cách gọi can chi là ngày Kỷ Dậu, tháng Tân Mão, năm Bính Ngọ.
Hôm qua 4.4, người Việt vừa trải qua ngày cuối cùng của tiết Xuân phân, tiết khí thứ 4 trong 24 tiết khí trong năm. Xuân phân là tiết khí quan trọng, đánh dấu khởi đầu mùa xuân thiên văn.
Theo lịch vạn niên, hôm nay là ngày Thiên Môn. Dân gian quan niệm đây là ngày đẹp, thích hợp để khởi sự khi “xuất hành làm mọi việc đều vừa ý, cầu được ước thấy mọi việc đều thành đạt”.
24 tiết khí trong năm gồm: Lập xuân, Vũ thủy, Kinh trập, Xuân phân, Thanh minh, Cốc vũ, Lập hạ, Tiểu mãn, Mang chủng, Hạ chí, Tiểu thử, Đại thử, Lập thu, Xử thử, Bạch lộ, Thu phân, Hàn lộ, Sương giáng, Lập đông, Tiểu tuyết, Đại tuyết, Đông chí, Tiểu hàn và Đại hàn.
Theo chuyên gia, 24 tiết khí là 24 khoảng thời gian, mỗi khoảng dài 15 hoặc 16 ngày, mô tả 24 giai đoạn thời tiết khác nhau trong năm. Vì chu kỳ này phụ thuộc vào vị trí của trái đất trên quỹ đạo.
Theo quy ước, tiết Thanh minh là khoảng thời gian bắt đầu từ khoảng ngày 4 hay 5.4 khi kết thúc tiết Xuân phân và kết thúc vào khoảng ngày 20 hay 21.4 khi tiết Cốc vũ bắt đầu.
Năm 2026, tiết Thanh minh bắt đầu vào ngày 5.4 và kết thúc vào ngày 21.4. Nếu tính điểm Xuân phân là gốc (kinh độ mặt trời bằng 0°) thì điểm diễn ra hay bắt đầu tiết Thanh minh là kinh độ Mặt Trời bằng 15°. Ngày đầu tiên trong tiết Thanh minh thường được dân gian gọi là Tết Thanh minh.
Theo chuyên gia lịch pháp, Thanh minh có ý nghĩa là “trời trong sáng”. Dưới góc độ ngôn ngữ, “thanh” trong tiết Thanh minh mang nghĩa là “sạch sẽ” hay “trong lành”, không phải thanh mang nghĩa là “màu xanh lam”. Trong khi đó, “minh” mang nghĩa là “tươi sáng”.
Tết Thanh minh là một trong những dịp quan trọng tại nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam. Không chỉ gắn với vòng tuần hoàn của thời tiết, tiết Thanh minh còn mang đậm ý nghĩa văn hóa khi trở thành thời điểm để con cháu hướng về tổ tiên, chăm sóc phần mộ và gìn giữ truyền thống gia đình.
Tại Việt Nam, hoạt động quan trọng và có ý nghĩa nhất trong dịp này là tảo mộ, hay còn gọi là viếng mộ. Đây là dịp để con cháu sửa sang, chăm sóc phần mộ tổ tiên, dọn dẹp cỏ dại, lau chùi bia mộ, thay hoa và thắp hương tưởng niệm.
Những hoạt động trong ngày Tết Thanh minh thể hiện lòng biết ơn, sự kính trọng đối với những người đã khuất, đồng thời tiếp nối truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam bao đời nay.
Về mặt thời tiết, theo kinh nghiệm dân gian tiết khí Thanh minh đánh dấu thời điểm mà trời đất giao hòa, thời tiết trở nên trong lành, bầu trời quang đãng, cây cối đâm chồi nảy lộc.
Nếu không có gì đột xuất, cứ 2 giờ chiều mỗi ngày, bà Hồng gánh hàng ra bán. Như một thói quen, vừa ổn thỏa chỗ ngồi là bà lấy ra món đồ nghề tự chế. Đó là khúc gỗ nhỏ chừng một gang tay trên đầu có đóng một nắp lon nước ngọt để nạo dừa. Nhiều năm nay, hình ảnh bà Hồng bên gánh bánh tráng kẹo mạch nha đã trở nên quen thuộc với những ai hay ra vào hẻm 51 đường Ba Tháng Hai, phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ.
Nhìn vào gánh hàng của bà Hồng, người ta cảm nhận được sự cũ kỹ, lâu đời. Mấy chục năm gánh trên vai, đi qua biết bao con đường, chiếc đòn gánh bằng tre đã bị bào mòn nhẵn bóng. Thế nhưng, do được lau chùi kỹ lưỡng nên nó vẫn bền chắc. Một gánh dựng món cốm dẹp, một gánh đựng món bánh tráng kẹo mạch nha gây sốt một thời.
Quê gốc của bà Hồng ở thị trấn Kinh Cùng, huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang cũ (nay là xã Hòa An, thành phố Cần Thơ). Bà là người con thứ 7 trong gia đình có 8 anh chị em. Năm bà mười mấy tuổi thì mẹ bị bệnh nặng mất sớm. Cảnh mồ côi nên mỗi đứa con đều phải tự bươn chải kiếm sống, không ai giúp được ai. Bà Hồng lên thành phố Cần Thơ xin làm "thời vụ" rửa chén, phụ bán quán cơm, quán hủ tiếu...
Công việc thời vụ bấp bênh nên bà Hồng quyết định "đầu tư" một đôi quang gánh để đi bán bánh tráng kẹo mạch nha. Bà bồi hồi kể lại: "Hồi xưa, món ăn này những đứa trẻ ở quê mê dữ lắm. Nhà tôi nghèo lại đông anh em nên tôi ít có dịp được ăn. Thế nhưng ở thành phố thì chẳng thấy mấy ai bán. Do thấy món này bỏ vốn ít, cách làm đơn giản mà lại phù hợp với túi tiền eo hẹp của mình lúc bấy giờ nên tôi quyết định bán thử".
Nói đến đây, bà Hồng làm một cái bánh tráng kẹo mạch nha hoàn chỉnh cho xem. Thoạt đầu, bà lấy một chiếc bánh tráng giấy để lên lòng bàn tay, phết lớp kẹo mạch nha dạng lỏng lên trên. Nguyên liệu rưới lên tiếp theo là những sớ cơm dừa tươi rói vừa mới nạo. Rồi bà lấy một miếng bánh tráng khác ốp lên trên, sau đó bẻ lại thành hình bán nguyệt. Miếng bánh giòn tan khi đưa vào miệng. Vị ngọt thanh của kẹo mạch nha loang trong đầu lưỡi hòa cùng vị béo của cơm dừa tuy đơn giản mà ngon. Một phần như vậy có giá 10.000 đồng.
Bà Hồng cho biết mình bán bánh này từ lúc chỉ có 1.000 - 2.000 đồng/cái, rồi tăng dần theo giá cả thị trường. Ngày xưa còn trẻ, bà gánh hàng đi nhiều tuyến đường trong nội ô thành phố, đi tới đâu thì cất tiếng rao mời chào tới đó. Và chính tiếng rao trong trẻo của thời trẻ cùng nét riêng của món ăn vặt "quê mùa" này đã gây chú ý cho một người công nhân viên, rồi từ đó hai người gắn kết thành vợ chồng. Họ có với nhau một người con gái và đến nay cũng đã có cháu ngoại đang học lớp 8.
Theo bà Hồng, đôi quang gánh đã đồng hành cùng bà hơn 40 năm nay. Bây giờ 64 tuổi, sức khỏe yếu nên bà không cất tiếng rao nổi và cũng không còn bền sức để rong ruổi nhiều nơi nữa. Mỗi ngày bà chỉ đi từ căn trọ của mình trên đường Tầm Vu đến điểm yêu thích nhất là hẻm 51 để bán (cách khoảng 2 cây số - PV). Bà Hồng vui vẻ nói: "Một quán cà phê nghĩa tình cho tôi mượn hẳn một góc nhỏ mặt tiền để bán luôn. Đặc biệt là con hẻm này rất đông sinh viên, người trẻ. Nhiều người thấy tôi già rồi nên gọi là bà ngoại bán bánh, thấy thương lắm".
Đó chính là niềm vui và động lực đã thôi thúc bà Hồng giữ lửa nghề trong bối cảnh món bánh tráng kẹo mạch nha ngày càng phai nhạt danh tiếng. Bà Hồng tâm sự: "Sức mua món bánh quê này ngày càng giảm. Khác với ngày xưa, nhiều người trẻ hiện nay không biết món này là món gì. Nói thật là bây giờ mỗi ngày tôi chỉ bán được tầm 10 - 15 cái bánh tráng kẹo mạch nha thôi. Nên hơn 1 năm nay, tôi đã bán thêm cốm dẹp để kiếm thêm. Nguyên liệu thì tôi đặt mua ở Sóc Trăng, còn công thức trộn như thế nào cho vừa vặn thì tôi tự làm".
Mỗi ngày, bà Hồng ngồi bán từ 2 giờ chiều đến 8 giờ tối là về. Bữa bán được thì lời hơn 100.000 đồng, nhưng đa phần là thấp hơn con số này. "Tuy là món bánh tráng kẹo mạch nha lời ít, bán được ít nhưng tôi không nỡ nghỉ vì nó gắn chặt với tuổi thơ của mình. Vả lại, lúc chân ướt chân ráo lên thành phố có quen ai đâu. Chính nhờ bán bánh này mà tôi gặp nhiều người, lạ hóa thành quen, rồi trở thành hàng xóm, bạn bè luôn. Tôi là dân quê chính hiệu, góp phần giữ giữ hương vị bánh quê thì thấy cũng vui", bà Hồng Tâm sự.
Chị Nguyễn Thị Bích Trâm (35 tuổi, ngụ phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ) cho biết bà Hồng luôn mặc chiếc áo bà bà khoác bên ngoài và đội nón lá khi ngồi bán. Nhìn vào hình ảnh này, chị nhớ lại lúc còn nhỏ khi sống ở quê nội, hàng ngày cùng mấy anh em ra cổng chờ các cô chú gánh hàng rong qua để mua bánh. "Tôi ăn bánh của bà rồi, không có gì để chê cả. Lâu lâu thì lại ghé mua một hộp cốm dẹp hay bánh tráng kẹo mạch nha để ủng hộ. Không hiểu sao mỗi lần chạy qua đây thì phải ghé mắt nhìn bà một cái như thói quen. Hôm nào bà nghỉ bán thì thấy thiếu thiếu, buồn buồn", chị Trâm chia sẻ.
Công ty cổ phần cấp nước Trung An thông báo cúp nước tại khu vực phường Thới An.
Thời gian cúp nước từ 22 giờ, ngày 7.4 đến 5 giờ, ngày 8.4.
Khu vực cúp nước gồm: phường Thới An.
Công ty cổ phần cấp nước Trung An thông báo cúp nước tại khu vực phường An Phú Đông.
Thời gian cúp nước từ 22 giờ, ngày 7.4 đến 5 giờ, ngày 8.4; từ 14 – 17 giờ, ngày 8.4.
Khu vực cúp nước gồm: phường An Phú Đông.
Công ty cổ phần cấp nước Trung An thông báo cúp nước tại khu vực phường Tân Thới Hiệp.
Khu vực cúp nước gồm: phường Tân Thới Hiệp.
Công ty cổ phần cấp nước Phú Hòa Tân thông báo cúp nước tại khu vực phường Minh Phụng.
Thời gian cúp nước từ 0 – 4 giờ, ngày 8.4.
Khu vực cúp nước gồm: đường Hồng Bàng (đoạn từ đường Tân Hóa đến số 710 Hồng Bàng); đường Tân Hóa (đoạn từ đường Lạc Long Quân đến Hồng Bàng); đường Lạc Long Quân (đoạn từ đường Tân Hóa đến 47 Lạc Long Quân) và các hẻm liên quan.
Công ty cổ phần cấp nước Phú Hòa Tân thông báo cúp nước tại khu vực phường Tân Phú.
Thời gian cúp nước từ 0 – 4 giờ, ngày 9.4.
Khu vực cúp nước gồm: đường Âu Cơ (đoạn đường Khuông Việt đến đường Kênh Tân Hóa); đường Khuông Việt (đoạn từ đường Âu Cơ đến hẻm 134 Khuông Việt); đường Kênh Tân Hóa (đoạn từ Âu Cơ đên nhà số 126 đường Kênh Tân Hóa); đường Huỳnh Văn Chính, Cao Văn Ngọc, Nguyễn Minh Châu (suốt tuyến) cà hẻm liên quan; Bệnh viện quận Tân Phú.
Công ty cổ phần cấp nước Tân Hòa thông báo cúp nước tại khu vực phường Tân Sơn Nhì.
Thời gian cúp nước từ 23 giờ 30, ngày 8.4 đến 5 giờ, ngày 9.4.
Khu vực cúp nước gồm: đường Cầu Xéo (số lẻ) từ Lê Đình Thám đến Tân Kỳ Tân Quý, đường Tân Kỳ Tân Quý từ Cầu Xéo đến số 287 đường Nguyễn Cửu Đàm (số lẻ), từ Nguyễn Quý Anh đến Tân Sơn Nhì, đường Tân Sơn Nhì (số chẵn) tử Nguyễn Cửu Đàm đến số 314, đường Hà Thị Đát, Hoa Bằng, Lê Đình Thám (số lẻ) từ Cầu Xéo đến số 187 và các hẻm nhánh.
Công ty cổ phần cấp nước Chợ Lớn thông báo cúp nước tại khu vực phường An Lạc.
Thời gian cúp nước từ 9 – 14 giờ, ngày 8.4; 9 - 14 giờ, ngày 9.4.
Khu vực cúp nước gồm: đường số 4A, 3A, 3, 5 khu dân cư Nam Long.
Công ty cổ phần cấp nước Chợ Lớn thông báo cúp nước tại khu vực phường Chánh Hưng.
Khu vực cúp nước gồm: hẻm 433, 366 đường Ba Đình, phường Chánh Hưng.
Công ty cổ phần cấp nước Chợ Lớn thông báo cúp nước tại khu vực phường Phú Định.
Thời gian cúp nước từ 22 giờ, ngày 8.4 đến 5 giờ, ngày 9.4.
Khu vực cúp nước gồm: hẻm 3L đường Ngô Sỹ Liên, phường Phú Định.
Công ty cổ phần cấp nước Chợ Lớn thông báo cúp nước tại khu vực phường Chợ Quán.
Thời gian cúp nước từ 22 giờ, ngày 7.4 đến 5 giờ, ngày 8.4; từ 22 giờ, ngày 8.4 đến 5 giờ, ngày 9.4.
Khu vực cúp nước gồm: đường Huỳnh Mẫn Đạt (số chẵn) từ đường Trần Hưng Đạo – Võ Văn Kiệt); đường Võ Văn Kiệt từ đường Nguyễn Văn Cừ - Huỳnh Mẫn Đạt; đường Nguyễn Văn Cừ từ đường Trần Hưng Đạo – Võ Văn Kiệt; đường Trần Hưng Đạo (số chẵn) từ đường Huỳnh Mẫn Đạt – Trần Bình Trọng; đường Trần Bình Trọng từ đường Trần Hưng Đạo – Võ Văn Kiệt; đường Nguyễn Biểu từ đường Trần Hưng Đạo – Võ Văn Kiệt; đường Cao Đạt và các hẻm thuộc các tuyến đường trên.
Lúc 18 giờ 30 hôm nay 11.4, Vietlott thông báo kết quả kỳ quay số mở thưởng kỳ 01331 loại hình xổ số tự chọn Vietlott - xổ số Power 6/55. Bộ số may mắn trúng thưởng trong lần quay tối nay là: 13 – 26 – 29 – 38 – 49 – 53 và số cộng thêm là 07.
Trong phiên xổ số tối nay không có người trúng giải Jackpot 1 nên số tiền cộng dồn của loại hình xổ số Power 6/55 là 81.069.972.600 đồng. Đồng thời, giải Jackpot 2 cũng ghi nhận không có người trúng nên số tiền cộng dồn là 3.407.823.450 đồng.
Trong khi đó, có 5 người trúng giải nhất trị giá 40 triệu đồng, có 1.004 người trúng giải nhì trị giá 500.000 đồng… và các giải khác.
Trước đó, vào tối 2.4, Vietlott thông báo kết quả kỳ quay số mở thưởng kỳ 01327 loại hình xổ số tự chọn Vietlott - xổ số Power 6/55. Bộ số may mắn trúng thưởng trong lần quay này là: 09 – 21 – 32 – 34 – 52 – 53 và số cộng thêm là 22.
Trong phiên xổ số này không có người trúng giải Jackpot 1 nên số tiền cộng dồn của loại hình xổ số Power 6/55 là 63.078.034.350 đồng. Đồng thời, giải Jackpot 2 ghi nhận có 1 người trúng với số tiền cộng dồn là 5.085.578.850 đồng. Ngay sau đó, số tiền của giải Jackpot 2 quay trở lại con số ban đầu là 3 tỉ đồng.
