Hôm nay (13.4), ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức hội thảo khoa học “Dạy và học toán trong kỷ nguyên công nghệ”, quy tụ đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài nước. Tại đây, GS Vũ Hà Văn, khoa Toán ĐH Hồng Kông, Viện Nghiên cứu dữ liệu lớn Trường ĐH VinUni, đã có chia sẻ về việc dạy và học toán trong kỷ nguyên công nghệ.
Ngay phần đầu chia sẻ, ông đặt vấn đề bằng câu hỏi: “Học toán (gì) để làm gì? Dạy toán như thế nào?”. Từ những câu chuyện từ cuộc sống, ông cho biết từng nghe nhiều người than phiền học tích phân, đạo hàm nhưng không thấy ứng dụng trong cuộc sống. Tuy nhiên, ít ai hỏi rằng cần học cụ thể nội dung gì ở môn này.
GS Văn nhìn nhận đây là thiếu sót bởi toán là lĩnh vực rộng, gồm nhiều chuyên ngành nhỏ, tương tự thể thao. Ai cũng biết chơi thể thao có lợi cho sức khỏe, nâng cao tinh thần, tuổi thọ, nhưng quan trọng là phải chọn môn phù hợp và có lợi nhất. “Nếu ở làng chài thì rõ ràng nên học bơi lội để phục vụ cho công việc, cuộc sống”, ông ví dụ.
Theo GS Văn, tầm quan trọng của toán học đã được khẳng định trong thực tế phát triển khoa học công nghệ toàn cầu. “Toán học là nền tảng của nhiều ngành khoa học và công nghệ. Toán học cũng là cơ sở kiến tạo nguồn nhân lực chất lượng cao – yếu tố then chốt để Việt Nam bắt kịp xu thế toàn cầu và thúc đẩy đổi mới sáng tạo”, GS Văn nhấn mạnh.
Chia sẻ theo góc nhìn cá nhân, GS Văn cho rằng: “Toán học không chỉ là tập hợp các công thức tính toán, mà là cách ta nhìn nhận thế giới”.
Trong bài nói chuyện, GS Văn giải đáp câu hỏi “toán học có quan trọng trong thời của AI và dữ liệu lớn?” bằng cách dẫn lời khuyên của các CEO công nghệ hàng đầu thế giới với sinh viên. Trong đó, Elon Musk (CEO Tesla) và Jensen Huang (CEO NVIDIA) cho rằng: “Trong kỷ nguyên AI, sinh viên nên tập trung vào việc học toán và vật lý thay vì học lập trình. AI rồi sẽ lập trình tốt, con người phải hiểu khoa học”…
Gần 30 năm làm việc, trao đổi ở những ngôi trường hàng đầu trên thế giới, ông chỉ ra vấn đề trong thực tế dạy và học toán trong ĐH hiện nay, không chỉ ở Việt Nam. Ông nói: “Đa phần vẫn học toán để qua môn, đối phó là chính. Ngay cả trong các trường ĐH ở Mỹ, phần lớn sinh viên vẫn học toán với tư duy này”.
Theo ông, bất cập này do nội dung đào tạo dàn trải, giáo trình cũ kỹ, phương pháp giảng dạy nặng về truyền thụ lý thuyết. Chương trình toán ở phổ thông và ĐH hiện nay có nhiều nội dung không cần thiết, không cập nhật nhu cầu thực tế công nghệ, công nghiệp.
“Có một số lý thuyết phải dạy vài tháng sinh viên mới hiểu, thông thạo. Nhưng công bằng mà nói, nếu không đi làm cho NASA thì chắc không bao giờ chúng ta dùng”, ông nói. “Ngược lại, trong đời sống hàng ngày có những nhu cầu liên quan đến toán học cơ bản như đầu tư tài chính, cần hiểu lý thuyết phương sai nhưng đa số lại lơ mơ”, GS Văn chia sẻ.
Nghịch lý này cũng xảy ra ở một số ngành nghề đòi hỏi toán học đỉnh cao. Ông kể câu chuyện tuyển chọn ứng viên cho chương trình kỹ sư AI của VinIF. Hầu hết sinh viên chuyên ngành liên quan đến toán, tốt nghiệp các ĐH danh tiếng, điểm trung bình toán rất cao nhưng vẫn cần khoảng 4 tháng đầu để học lại một số môn cơ sở.
Khẳng định nhân lực ngành toán sẽ là điểm tựa để quốc gia thực hiện các mục tiêu phát triển trong kỷ nguyên mới, GS Văn cho rằng đổi mới giáo trình và phương pháp giảng dạy là nhu cầu bức thiết. “Không chỉ Việt Nam, nhiều nước trên thế giới cũng đang chạy đua cách tân chương trình toán”, ông nói.
Kết thúc bài nói chuyện, GS Vũ Hà Văn khẳng định: “Trong kỷ nguyên số, sự phát triển của AI, Data Science, học máy dựa trên nền tảng một số ngành toán học. Đổi mới cách dạy và học toán đang trở thành bài toán tầm quốc gia”. Câu hỏi của ông kết thúc bài nói chuyện nhưng gợi mở nhiều chia sẻ từ hội thảo: “Vậy chúng ta cần thay đổi những gì?”.
GS-TS Đặng Đức Trọng, Khoa Toán-Tin học Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM, cho rằng việc đổi mới phương pháp giảng dạy toán cần bắt đầu từ việc thay đổi vai trò của người học trong lớp học. “Thay vì truyền thụ kiến thức một chiều, giảng viên cần ‘ủy nhiệm’ quá trình học cho sinh viên thông qua các phương pháp kích thích tư duy độc lập và khả năng tự khám phá. Chúng ta cần tạo ra những tình huống mà ở đó sinh viên buộc phải suy nghĩ, phải tự chứng minh, thậm chí đối diện với những bài toán chưa có lời giải rõ ràng. Chính quá trình đó mới hình thành năng lực nghiên cứu thực sự”, GS-TS Đặng Đức Trọng nói.
Ngày 12.4, trên mạng xã hội lan truyền đoạn clip ghi lại cảnh một nữ sinh bị nhiều nam sinh đánh liên tiếp trước cổng Trường THCS Bình Thuận (thuộc xã Vạn Tường, Quảng Ngãi).
Trong clip, nạn nhân gần như không thể chống cự, liên tục bị đấm, đá khiến nhiều người chứng kiến bức xúc. Một người đàn ông tuổi trung niên đứng ra can ngăn nhưng bất lực, các nam sinh vẫn lao vào đánh tới tấp nữ sinh.
Theo xác minh ban đầu, nạn nhân là em D.T.K (tên học sinh đã được thay đổi), lớp 7A, Trường THCS Bình Thuận.
Trao đổi với PV Thanh Niên, bà Lê Thị Tiển (dì ruột của em K., ở xã Vạn Tường) cho biết, khoảng trưa 11.4, sau khi kết thúc buổi thi giữa học kỳ, em K. ra cổng trường thì xảy ra mâu thuẫn với một nữ sinh tên T. (lớp 7C cùng trường).
Sau đó, T. gọi anh trai đang học lớp 9A cùng 2 nam sinh khác đến, rồi nhóm này lao vào đánh em K. tới tấp. "Cháu tôi bị đánh liên tục, không kịp phản ứng, dẫn đến bị thương khá nặng", bà Tiển kể.
Ngay sau vụ việc, gia đình đã đưa em K. đến Bệnh viện Trung ương Quảng Nam (TP.Đà Nẵng) để kiểm tra, điều trị. Theo người nhà, hiện em K. bị đau toàn thân, mắt bầm tím, môi dập, không thể ăn uống bình thường, tinh thần hoảng loạn, nôn ói.
"Gia đình dự kiến sẽ tiếp tục đưa cháu ra Bệnh viện đa khoa Đà Nẵng để thăm khám kỹ hơn. Chúng tôi mong cơ quan chức năng sớm làm rõ, xử lý đúng người, đúng hành vi để răn đe", bà Tiển nói thêm.
Cũng trong ngày 11.4, gia đình em K. đã trình báo vụ việc với chính quyền địa phương và nhà trường.
Gia đình em K. cho biết, hiện cơ quan công an xã Vạn Tường đã làm việc với các học sinh liên quan, lấy lời khai để xác minh nguyên nhân, làm rõ hành vi đánh người gây thương tích.
Ngày 9-4, Tập đoàn giáo dục Đại Trường Phát đã phát đi thông báo khẩn với học sinh, giáo viên về việc ngừng truy cập đường dẫn tài liệu trong sách giáo khoa tin học lớp 3, chủ biên Nguyễn Tương Tri, Nhà xuất bản Đại học Huế.
Theo Tập đoàn giáo dục Đại Trường Phát, đã có một sự cố kỹ thuật nghiêm trọng liên quan đến đường dẫn (link) truy cập học liệu điện tử được in trong nội dung sách giáo khoa tin học do Đại Trường Phát phát hành.
Cụ thể, đường dẫn đã bị chuyển hướng tới các nội dung không phù hợp với môi trường giáo dục, bị dẫn đến một "web đen".
Để bảo vệ an toàn cho các em học sinh trên không gian mạng, Tập đoàn giáo dục Đại Trường Phát đưa ra khuyến cáo khẩn cấp, yêu cầu tuyệt đối không truy cập vào đường link liên quan đến tài liệu bổ trợ trong quyển sách giáo khoa nêu dưới bất kỳ hình thức nào để đảm bảo an toàn thông tin.
"Kính mong thầy cô và phụ huynh hỗ trợ nhắc nhở các em học sinh không tò mò nhấn vào các liên kết này để tránh tiếp cận với các nội dung độc hại hoặc rủi ro về an ninh mạng.
Ngay khi phát hiện sự việc, Đại Trường Phát đã chủ động báo cáo đến Cục An ninh mạng và các cơ quan chức năng, đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan để xử lý", thông báo nêu.
Theo tập đoàn này, sau sự việc sẽ nghiêm túc tăng cường hơn nữa công tác quản lý hệ thống liên kết học liệu. Hiện tại đang khẩn trương triển khai các giải pháp khắc phục, hướng tới một nền tảng truy cập an toàn và ổn định hơn trong thời gian sớm nhất.
Vụ việc liên quan đến sách tin học 3 phát hành bởi Nhà xuất bản Đại học Huế và Đại Trường Phát Education Solutions đang gây chú ý khi phát hiện link website không phù hợp. Vào chiều 9.4, PGS-TS Nguyễn Xuân Huy, Chánh văn phòng Đại học Huế, đã xác nhận sự việc đang được Phòng PA03 của Công an thành phố Huế tiến hành xác minh, điều tra.
Theo PGS-TS Nguyễn Xuân Huy, công an đã làm việc với người đứng đầu Nhà xuất bản Đại học Huế và đang tiếp tục điều tra, làm rõ, bước đầu cơ quan chức năng nghi rằng đường link đó có thể bị hack vì link ban đầu là địa chỉ rất tốt.
Như Thanh Niên đã thông tin, vừa qua một số phụ huynh vô cùng bức xúc khi cùng con sử dụng cuốn "Vở bài tập Tin học 3" và phát hiện đường link in bên trong chứa toàn nội dung đồi trụy.
Cụ thể, ở trang 59 cuốn "Vở bài tập Tin học 3" chủ biên là ông Nguyễn Tương Tri, do Nhà xuất bản Đại học Huế xuất bản, có nội dung "trang web video thiếu nhi có địa chỉ: "thieunhixxxx.xxx" hướng dẫn các em truy cập vào đây để tiếp cận thông tin và trả lời câu hỏi. Trên sách có in rõ Giám đốc – Tổng biên tập: TS Trần Bình Tuyên. Tuy nhiên, trang web này lại là trang web "đen", có nội dung đồi truỵ.
Liên quan vụ việc này, trên fanpage và website chính thức của Đại Trường Phát Education Solutions (DTP Group), doanh nghiệp này phát đi thông báo khẩn, gửi tới các ban giám hiệu, thầy cô, phụ huynh, học sinh.
Thông báo khẩn viết: "Để bảo vệ an toàn cho học sinh trên không gian mạng và tránh những tác động tiêu cực về tâm lý, khuyến cáo khẩn cấp tuyệt đối không truy cập vào các liên kết (link) hoặc quét mã QR liên quan đến tài liệu bổ trợ trong các quyển sách giáo khoa nêu trên dưới bất kỳ hình thức nào. Kính mong quý thầy cô và phụ huynh phối hợp nhắc nhở các em học sinh không tò mò nhấn vào các liên kết này để đảm bảo an toàn thông tin cá nhân và tránh tiếp cận các nội dung độc hại", DTP Group khuyến cáo.
Theo DTP Group, ngay sau khi phát hiện sự việc, công ty chủ động trình báo hành vi xâm phạm và chiếm dụng hạ tầng giáo dục lên Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) để điều tra và xử lý theo quy định của pháp luật; khẩn trương phối hợp với các đơn vị viễn thông để chặn các truy cập độc hại và xây dựng lại hệ thống học liệu trên nền tảng mới với tiêu chuẩn bảo mật cao nhất.
Hiện đường link trong sách tin học 3 được phản ánh là dẫn tới trang web đồi trụy này đã bị vô hiệu hóa, không thể truy cập.
