Nhờ đất đai màu mỡ, địa thế bằng phẳng và nằm bên sông lớn, Đồng Nai trở thành lựa chọn ưu tiên của những nhóm người Việt đầu tiên vào phương Nam khai hoang, lập nghiệp. Các khu vực Biên Hòa, Long Thành, Bà Rịa… thuộc lưu vực sông Đồng Nai là những nơi sớm đón bước chân những người mở cõi.
Theo Gia Định Thành Thống Chí, năm 1698, Nguyễn Hữu Cảnh vâng lệnh chúa Nguyễn Phúc Chu “vào kinh lược đất Đồng Nai”, lập phủ Gia Định gồm hai huyện: Phước Long dựng dinh Trấn Biên, Tân Bình dựng dinh Phiên Trấn. Đây là dấu mốc lịch sử quan trọng, xác lập chủ quyền và bộ máy quản lý nhà nước, đặt nền móng cho sự hình thành vùng Biên Hòa – Đồng Nai ngày nay.
Những năm đầu khai mở, nhờ vị trí thuận lợi bên sông Đồng Nai thông ra biển Cần Giờ, vùng đất Biên Hòa sớm phát triển sầm uất thành đô thị nhộn nhịp. Trên cù lao Phố (nay thuộc phường Trấn Biên), Nông Nại đại phố từng được xem là một trong những thương cảng lớn nhất Nam Bộ vào thế kỷ XVII-XVIII.
Theo ông Trần Quang Toại, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Đồng Nai, truyền thống thương mại cùng giao lưu kinh tế, văn hóa hình thành rất sớm đã tạo nền tảng quan trọng cho quá trình đô thị hóa của địa phương ở các giai đoạn sau.
Đến năm 1808, dưới triều vua Gia Long, dinh Trấn Biên được đổi thành trấn Biên Hòa, trở thành một trong năm trấn thuộc Gia Định thành, với địa giới rộng lớn bao trùm phần lớn vùng đất thuộc Đồng Nai và TP HCM ngày nay. Trải qua nhiều biến động lịch sử và điều chỉnh địa giới, nơi đây vẫn luôn giữ vai trò quan trọng trong việc định hình không gian kinh tế – xã hội Nam Bộ.
Từ những tiền đề đó, các tuyến giao thông huyết mạch như đường thủy, quốc lộ, đường sắt dần được xây dựng qua Đồng Nai, kết nối Sài Gòn với duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
“Cù lao Phố vẫn còn nhiều dấu tích văn hóa, cho thấy Đồng Nai là cái nôi phát triển kinh tế – xã hội của Nam Bộ hơn 325 năm”, ông Trần Quang Toại nói.
Theo ông, sau khi chiếm Nam Bộ, người Pháp bắt đầu khai thác tài nguyên với hàng loạt nông trường cao su, tập trung chủ yếu ở Đồng Nai. Từ nền kinh tế nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp manh mún, người dân dần làm quen với máy móc qua các nhà máy chế biến mủ cao su, gỗ, từ đó hình thành lực lượng công nhân đông đảo, thu hút lao động từ nhiều nơi.
Ông Toại cho rằng vị trí giáp Sài Gòn, giao thông thuận lợi và nguồn lao động dồi dào là những yếu tố thúc đẩy sự ra đời của nhiều nhà máy trong thế kỷ XX, tiêu biểu khu kỹ nghệ Biên Hòa, được xem là khu công nghiệp đầu tiên của Việt Nam.
Từ khi xây dựng năm 1962 đến 1975, khu kỹ nghệ Biên Hòa có 94 nhà máy, xí nghiệp, với phần lớn máy móc nhập từ Nhật, Đức, Pháp, Đài Loan… Đến năm 1990, Đồng Nai thành lập Công ty Phát triển khu công nghiệp Biên Hòa (Sonadezi Biên Hòa) để đầu tư, nâng cấp hạ tầng và thu hút vốn nước ngoài.
Từ khu công nghiệp Biên Hòa, địa phương tiếp tục mở rộng hàng loạt khu công nghiệp lớn như Biên Hòa 2, Amata, Long Bình, Long Thành, Nhơn Trạch, Chơn Thành…
Với quy mô kinh tế lớn và cơ cấu chuyển dịch theo hướng công nghiệp – dịch vụ hiện đại, Đồng Nai từng bước khẳng định vị thế là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của khu vực phía Nam và cả nước.
Hiện tỉnh nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về phát triển khu công nghiệp với 89 khu công nghiệp được quy hoạch, tập trung tại Biên Hòa, Nhơn Trạch, Long Thành, Chơn Thành… Các khu này thu hút doanh nghiệp từ 45 quốc gia, với 2.269 dự án và tổng vốn đăng ký 44,38 tỷ USD.
Giai đoạn 2021-2025, kinh tế – xã hội Đồng Nai tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng hiện đại, môi trường đầu tư kinh doanh ngày càng cải thiện, tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm công nghiệp lớn của khu vực phía Nam.
Ông Nguyễn Văn Út, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, cho biết địa phương đang đứng trước thời cơ lịch sử để bứt phá, hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm công nghiệp, logistics và đô thị hiện đại hàng đầu cả nước.
Theo ông, Đồng Nai có nền tảng công nghiệp vững chắc, vị trí chiến lược tại Đông Nam Bộ và hệ thống hạ tầng đang được đầu tư đồng bộ, nhất là các dự án động lực quốc gia. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh không thể đi theo lối mòn cũ mà phải đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển, cách làm và phương thức quản trị.
Lãnh đạo tỉnh cho biết Đồng Nai sẽ tập trung xây dựng mô hình phát triển mới, chuyển từ “tỉnh công nghiệp” sang “thành phố công nghiệp – đô thị – dịch vụ hiện đại”, phát triển theo chiều sâu dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số.
Phước Tuấn
Bài 3: Sân bay Long Thành sẽ ‘nâng hạng’ Đồng Nai ra sao
Sáng 6.4, Sở Y tế TP.HCM tổng kết chương trình khám sức khỏe và tầm soát bệnh miễn phí cho người dân tại 64 xã, phường diễn ra trong ngày 5.4. Các điểm khám tập trung ưu tiên những khu vực xa trung tâm, tạo điều kiện để người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu ngay tại tuyến y tế cơ sở.
Theo dự kiến ban đầu, 58 bệnh viện trên địa bàn TP.HCM sẽ khám sức khỏe và tầm soát bệnh cho 16.000 người. Kết quả có 13.799 người tham gia khám, nhưng có đến 8.784 trường hợp (63,7%) được ghi nhận có vấn đề sức khỏe cần theo dõi hoặc can thiệp y tế. Trong số này, 4.206 trường hợp cần được tiếp tục theo dõi, quản lý tại trạm y tế và 4.578 trường hợp cần được chuyển tuyến để tiếp tục chẩn đoán và điều trị chuyên sâu.
Cụ thể, qua thống kê, nhóm bệnh mạn tính (tăng huyết áp, đái tháo đường… ) chiếm tỷ trọng lớn nhất với 7.642 lượt khám. Trong đó 3.434 trường hợp cần theo dõi tại tuyến y tế cơ sở và 2.904 trường hợp cần chuyển tuyến.
Với nhóm tầm soát ung thư, trong số 1.180 lượt tầm soát, có 341 trường hợp cần chuyển tuyến để chẩn đoán và điều trị chuyên sâu.
Nhóm tầm soát bệnh lý mắt cũng ghi nhận 877 lượt khám, trong đó có 464 trường hợp cần can thiệp chuyên biệt. Nhóm tầm soát bệnh lý tim mạch đã thực hiện 1.079 lượt khám, trong đó có 86 trường hợp được chỉ định chuyển tuyến. Nhóm tầm soát bệnh lý phụ khoa có 839 lượt khám, phát hiện 310 trường hợp cần điều trị chuyên sâu.
Với các chuyên khoa khác, bao gồm: da liễu, tiêu hóa, hô hấp, tâm thần và răng hàm mặt cũng ghi nhận số lượng phát hiện đáng kể.
Hoạt động khám sức khỏe và tầm soát bệnh tại TP.HCM hưởng ứng Ngày sức khỏe toàn dân (7.4). Đồng thời, đây cũng là tiền đề tiến đến khám sức khỏe 15 triệu dân trong năm 2026 mà TP.HCM chuẩn bị lên phương án thực hiện.
Sáng 9/4, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thừa ủy quyền Thủ tướng trình Quốc hội dự án Luật Hộ tịch sửa đổi. Nội dung đáng chú ý là quy định đăng ký hộ tịch không phụ thuộc nơi cư trú của người dân.
Theo dự thảo, UBND cấp xã có thẩm quyền đăng ký các việc hộ tịch mà không bị giới hạn bởi nơi thường trú hoặc tạm trú. Các nội dung gồm khai sinh, kết hôn, giám hộ, giám sát việc giám hộ, nhận cha, mẹ, con, thay đổi thông tin hộ tịch, xác nhận tình trạng hôn nhân, khai tử.
Quy định này khác với hiện hành, khi việc cấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân do UBND cấp xã nơi thường trú thực hiện; trường hợp không có nơi thường trú thì thực hiện tại nơi tạm trú.
Dự thảo cũng bổ sung thẩm quyền cho UBND cấp xã trong việc cập nhật thông tin vào Sổ hộ tịch và cơ sở dữ liệu hộ tịch trên cơ sở bản án, quyết định của cơ quan có thẩm quyền và các giấy tờ hộ tịch. Nội dung cập nhật bao gồm quốc tịch, xác định cha, mẹ, con, xác định lại giới tính, nuôi con nuôi và chấm dứt việc nuôi con nuôi, ly hôn, hủy việc kết hôn trái pháp luật, công nhận kết hôn, công nhận giám hộ.
Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết việc sửa đổi luật nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và khắc phục những hạn chế của Luật Hộ tịch năm 2014.
Dự thảo đặt mục tiêu hiện đại hóa công tác đăng ký, quản lý hộ tịch thông qua chuyển đổi số, cắt giảm thủ tục hành chính và chi phí thực hiện. Người dân có thể thực hiện thủ tục không phụ thuộc địa giới hành chính và đăng ký trực tuyến toàn trình đối với phần lớn thủ tục.
Người yêu cầu được lựa chọn nộp hồ sơ và nhận kết quả theo hình thức trực tuyến, trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính. Dự thảo giao Chính phủ quy định chi tiết việc triển khai trực tuyến toàn trình.
Về Sổ hộ tịch, dự thảo định hướng sử dụng chủ yếu dữ liệu điện tử; riêng đăng ký kết hôn vẫn duy trì đồng thời sổ điện tử và sổ giấy, do yêu cầu hai bên nam, nữ phải có mặt, thể hiện sự tự nguyện và ký xác nhận.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu đồng tình với chủ trương đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính, cho rằng quy định này giúp giảm thủ tục, tăng tỷ lệ đăng ký trực tuyến và khai thác hiệu quả dữ liệu điện tử.
Cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung quy định xử lý trường hợp thông tin từ nhiều nguồn có mâu thuẫn; đồng thời lưu ý các yêu cầu về an toàn thông tin mạng, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Ngoài ra, Chính phủ cần làm rõ lộ trình kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cũng như bảo đảm nguồn lực đầu tư hạ tầng công nghệ để triển khai hiệu quả.
Quốc hội dự kiến xem xét thông qua dự án Luật theo quy trình rút gọn.
Chiều 6.4, tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, với 485/485 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua nghị quyết bầu ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên, giữ chức Tổng Kiểm toán nhà nước nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Tổng Kiểm toán Nhà nước nhiệm kỳ 2021 - 2026 là ông Ngô Văn Tuấn. Ông Ngô Văn Tuấn được bầu giữ chức vụ này từ 10.2022.
Ông Nguyễn Hữu Nghĩa 54 tuổi, quê Hà Nội, trình độ thạc sĩ Quản lý chính sách kinh tế, tiến sĩ Tài chính - Ngân hàng.
Ông Nghĩa từng có thời gian công tác và trải qua nhiều chức vụ tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
Tháng 5.2018, ông làm Vụ trưởng Vụ Kinh tế Tổng hợp, Ban Kinh tế Trung ương. Đến tháng 1.2019, ông được Ban Bí thư bổ nhiệm giữ chức Phó trưởng ban Kinh tế Trung ương.
Tháng 1.2021, ông Nghĩa làm Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII; Bí thư Đảng ủy, Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương.
Đến tháng 6.2021, Bộ Chính trị quyết định phân công, điều động, chỉ định ông tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Tỉnh ủy và giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên nhiệm kỳ 2020 - 2025.
Tháng 7.2025, ông Nghĩa tiếp tục làm Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên (mới) nhiệm kỳ 2020 - 2025.
Đến tháng 10.2025, ông làm Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên nhiệm kỳ 2025 - 2030. Tháng 1.2026, ông làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Theo Hiến pháp, Kiểm toán Nhà nước là cơ quan do Quốc hội thành lập, hoạt động độc lập và chỉ tuân theo pháp luật, thực hiện kiểm toán việc quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công.
Tổng Kiểm toán nhà nước là người đứng đầu Kiểm toán nhà nước, do Quốc hội bầu. Nhiệm kỳ của Tổng Kiểm toán Nhà nước do luật định.
Tổng Kiểm toán Nhà nước chịu trách nhiệm và báo cáo kết quả kiểm toán, báo cáo công tác trước Quốc hội; trong thời gian Quốc hội không họp, chịu trách nhiệm và báo cáo trước Ủy ban thường vụ Quốc hội.
