Theo số liệu thống kê, chỉ riêng tại Anh đã có hơn 5,8 triệu người đang sống chung với bệnh tiểu đường, trong đó tiểu đường type 2 chiếm khoảng 90% số ca bệnh. Tuy nhiên, các nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng những điều chỉnh đơn giản trong chế độ ăn uống và lối sống có thể mang lại hy vọng mới cho người bệnh.
Tiểu đường type 2 thường liên quan đến tình trạng béo phì và lối sống ít vận động. Bệnh xảy ra khi cơ thể không sản xuất đủ insulin hoặc sử dụng insulin không hiệu quả, dẫn đến lượng đường trong máu tăng cao. Nếu không được kiểm soát, bệnh có thể gây ra các biến chứng dài hạn. Dù vậy, bên cạnh việc dùng thuốc, thay đổi lối sống đóng vai trò then chốt.
Các bác sĩ tại Trường Y học Lối sống Mỹ (ACLM) đã liệt kê 6 thay đổi quan trọng giúp bệnh nhân có tiềm năng đảo ngược tình trạng bệnh, bao gồm: ăn uống đủ chất, tập thể dục, ngủ đủ giấc và tránh các chất độc hại.
Tiến sĩ Padmaja Patel, Chủ tịch ACLM, nhận định rằng thông thường, các bệnh mãn tính như tiểu đường type 2 được quản lý như một tình trạng mà bệnh nhân phải sống chung suốt đời. “Tuy nhiên, chúng tôi tin rằng việc đưa bệnh vào trạng thái thuyên giảm (remission) nên là ‘kim chỉ nam’ trong quá trình điều trị”, vị chuyên gia nói.
Bà cho biết thêm, mục tiêu của dự án này là hướng tới việc phục hồi sức khỏe, kéo dài chất lượng cuộc sống và tạo ra một hệ thống y tế bền vững hơn, thay vì chỉ dừng lại ở việc kiểm soát các triệu chứng.
Dưới đây là 6 khuyến nghị chi tiết từ ACLM:
Dinh dưỡng
Chế độ ăn uống là yếu tố sống còn để cải thiện bệnh tiểu đường type 2, giúp kiểm soát cân nặng, điều hòa đường huyết và giảm nguy cơ biến chứng.
Lời khuyên từ ACLM: “Hãy ăn nhiều thực phẩm nguyên bản (whole foods), ưu tiên các bữa ăn và đồ ăn nhẹ từ thực vật, ít chế biến và giàu dinh dưỡng”.
Hoạt động thể chất
Tương tự dinh dưỡng, vận động giúp hạ đường huyết, hỗ trợ giảm cân và hạn chế các biến chứng sức khỏe khác.
Lời khuyên từ ACLM: “Hãy vận động mỗi ngày. Hãy kết hợp các bài tập tăng cường sức mạnh, bài tập linh hoạt (dẻo dai) và các bài tập cardio (aerobic) vào thói quen hàng ngày của bạn”.
Kiểm soát căng thẳng (Stress)
Các chuyên gia cho biết việc quản lý căng thẳng giúp giảm lượng đường trong máu và giảm tình trạng kháng insulin. Khi bị stress, cơ thể tiết ra các hormone như cortisol và adrenaline, gây ra tình trạng tăng đường huyết đột biến rất nguy hiểm.
Lời khuyên từ ACLM: “Hãy rèn luyện các kỹ năng thích nghi lành mạnh để đáp ứng với những thay đổi của cuộc sống và tăng cường khả năng phục hồi tinh thần”.
Giấc ngủ
Người bệnh tiểu đường type 2 được khuyến cáo nên ngủ từ 7 đến 9 tiếng mỗi đêm. Việc thiếu ngủ làm tăng hormone stress và thúc đẩy tăng cân, khiến quá trình kiểm soát glucose trở nên khó khăn hơn.
Lời khuyên từ ACLM: “Hãy tạo điều kiện tốt nhất để có được giấc ngủ chất lượng từ 7-9 tiếng mỗi đêm, giúp cơ thể có thời gian tái tạo và phục hồi”.
Các mối quan hệ xã hội
Các mối quan hệ lành mạnh có liên quan mật thiết đến việc hạ đường huyết và quản lý bệnh tốt hơn. Sự hỗ trợ từ cộng đồng và người thân giúp giảm căng thẳng và thúc đẩy bệnh nhân tự chăm sóc bản thân tốt hơn.
Lời khuyên từ ACLM: “Hãy nuôi dưỡng các mối quan hệ tích cực và xây dựng những kết nối mang lại ý nghĩa, mục đích cho cuộc sống của bạn”.
Việc tránh xa rượu bia, ma túy và thuốc lá là điều bắt buộc để quản lý tiểu đường type 2. Những chất này làm suy giảm sức khỏe chuyển hóa và dẫn đến các biến chứng dài hạn trầm trọng hơn.
Lời khuyên từ ACLM: “Hãy tránh xa các hành vi tiêu thụ hoặc tiếp xúc với các chất độc hại cho cơ thể”.
Tình trạng không thể uống hết 2 lít nước lọc một ngày không phải là dấu hiệu "yếu" mà cho thấy hệ thống điều hòa nước của cơ thể đang hoạt động hiệu quả. Các cơ chế sinh học như giảm cảm giác khát, tăng bài tiết nước tiểu và tạo cảm giác đầy bụng được thiết kế để ngăn cơ thể hấp thu quá nhiều nước trong thời gian ngắn.
Nước là nhu cầu sinh tồn nên cơ thể có cơ chế kiểm soát rất nghiêm ngặt. Chỉ cần nồng độ muối trong máu tăng nhẹ, não bộ lập tức phát tín hiệu khát để thúc đẩy việc uống nước. Ngược lại, khi cơ thể đã nhận đủ nước, các tín hiệu "tắt khát" sẽ được kích hoạt rất nhanh. Chỉ cần vài tín hiệu từ miệng, họng và dạ dày khi nước vừa được uống vào, não đã nhận biết rằng cơ thể sắp được bù nước. Khi đó, cảm giác khát giảm ngay cả trước khi nước được hấp thu hoàn toàn. Đồng thời, thận bắt đầu tăng thải nước tiểu để giữ cân bằng dịch.
Các nghiên cứu thần kinh học cho thấy khi cơ thể đã đủ nước, việc nuốt thêm trở nên khó khăn hơn rõ rệt. Điều này giải thích vì sao nhiều người cảm thấy rất khó uống tiếp khi đã uống quá nhiều nước.
Ngoài ra, một yếu tố quan trọng khác là cảm giác căng dạ dày. Khi uống nước liên tục, dạ dày nhanh chóng bị giãn ra và tạo cảm giác đầy bụng. Trong các thử nghiệm sinh lý, nhiều người bắt đầu cảm thấy "no nước" sau khoảng 400-700 ml.
Trái ngược với nước lọc, bia lại tác động đến cơ thể theo nhiều con đường khiến người uống dễ tiêu thụ nhiều hơn. Bia thường được uống lạnh, có ga và có hương vị đặc trưng. Các yếu tố này làm tăng cảm giác sảng khoái và dễ uống. Khí CO₂ trong bia còn có thể tạo ra hiện tượng ợ hơi, giúp giảm áp lực trong dạ dày, khiến người uống cảm thấy "nhẹ bụng" hơn dù lượng chất lỏng đã khá lớn.
Thứ hai là tác động của rượu lên não bộ. Ethanol trong bia là một chất hướng thần, có khả năng kích hoạt hệ thống thưởng của não, đặc biệt là hệ dopamine. Chỉ riêng mùi hoặc vị bia cũng có thể làm tăng cảm giác muốn uống thêm, ngay cả khi lượng cồn chưa đủ gây say.
Không chỉ vậy, rượu bia còn làm suy giảm khả năng kiểm soát hành vi. Khi nồng độ cồn trong máu tăng, não bộ trở nên kém nhạy với các tín hiệu nội cảm như đầy bụng hoặc "đủ rồi". Điều này khiến người uống dễ tiếp tục uống dù cơ thể đã bắt đầu quá tải. Khi uống nhiều bia trong thời gian dài, tổng lượng cồn lớn vẫn có thể gây mất nước, rối loạn điện giải và nhiều nguy cơ sức khỏe khác.
Bác sĩ Nguyễn Huy HoàngHội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam
Nhiều nghiên cứu cho thấy lá ổi chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa như flavonoid và polyphenol. Những hoạt chất này có khả năng làm chậm quá trình hấp thu đường từ ruột vào máu, từ đó giúp ổn định đường huyết sau ăn, theo Healthline (Mỹ).
Bên cạnh đó, một số nghiên cứu tại Nhật Bản cho thấy trà lá ổi có thể giúp giảm mức đường huyết sau bữa ăn ở người có nguy cơ tiểu đường loại 2.
Bác sĩ Ruchi Bharani, chuyên gia dinh dưỡng Ấn Độ, cho biết các hợp chất trong lá ổi có thể hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin - yếu tố quan trọng trong kiểm soát đường huyết.
Dù có tiềm năng hỗ trợ, các chuyên gia nhấn mạnh lá ổi không thể thay thế thuốc điều trị. Người bệnh tiểu đường cần tuân thủ phác đồ điều trị, kết hợp chế độ ăn và vận động, thay vì phụ thuộc vào các biện pháp dân gian, theo Cleveland Clinic (Mỹ).
Bác sĩ Manoj K. Ahuja, chuyên gia nội khoa tại Bệnh viện Fortis (Ấn Độ), cảnh báo việc tự ý dùng lá ổi với kỳ vọng “hạ đường nhanh” có thể khiến người bệnh chủ quan, bỏ qua quá trình điều trị chuẩn.
Một số người có thói quen uống nước lá ổi đặc hoặc dùng liên tục mỗi ngày. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc lạm dụng lá ổi có thể gây táo bón, rối loạn tiêu hóa hoặc ảnh hưởng đến hấp thu dưỡng chất, theo The Times of India.
Ngoài ra, nếu đang dùng thuốc hạ đường huyết, việc kết hợp thêm lá ổi mà không có hướng dẫn của bác sĩ có thể làm tăng nguy cơ hạ đường huyết quá mức.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị nếu muốn sử dụng, nên dùng ở mức vừa phải như một thức uống hỗ trợ, không thay thế bữa ăn hay thuốc điều trị. Nên chọn lá ổi non, rửa sạch, đun nước uống loãng và không dùng liên tục trong thời gian dài.
Người có bệnh nền, đặc biệt là tiểu đường, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng để tránh tương tác không mong muốn.
Lá ổi có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết nhờ các hoạt chất tự nhiên, nhưng không phải “thần dược”. Theo các chuyên gia, cách hiệu quả nhất vẫn là duy trì chế độ ăn uống khoa học, vận động đều đặn và tuân thủ điều trị y khoa, theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ (ADA).
Sự xuất hiện bất ngờ của Phan Nghinh Tử trên đường phố Thâm Quyến mới đây nhận được sự quan tâm lớn trên mạng xã hội Trung Quốc. Nữ diễn viên từng đóng vai Võ Tắc Thiên đang ghi hình quảng bá cho một sự kiện sắp tới tại Thành Đô. Dù đã ở tuổi U80 và sống kín tiếng những năm gần đây, vẻ ngoài của bà vẫn khiến người đi đường ngỡ ngàng.
Nữ diễn viên từng tiết lộ để duy trì làn da và vóc dáng gọn gàng, bà luôn tuân thủ lối sống kỷ luật, đặc biệt chú trọng đến chế độ ăn uống thuận tự nhiên. Thực phẩm yêu thích của Phan Nghinh Tử là trái cây và các loại hạt, trong đó táo và chuối là hai lựa chọn ưu tiên hàng đầu. "Tôi ăn một quả táo và một quả chuối mỗi ngày. Táo rất tốt cho phụ nữ, giúp ngăn ngừa ung thư vú và chống lão hóa", bà nói.
Bên cạnh chế độ dinh dưỡng, Phan Nghinh Tử còn đặc biệt chú trọng tập luyện và bảo vệ da. Bà duy trì thói quen thoa kem chống nắng hàng ngày, uống nước mật ong vào sáng sớm khi bụng đói, massage vùng mắt và luôn ưu tiên việc cấp ẩm trong quy trình dưỡng da. Thậm chí, bà còn sử dụng đá biền để massage các huyệt đạo trên mặt. Những thói quen dù có vẻ đơn giản nhưng nhờ được duy trì bền bỉ, chúng đã trở thành "vũ khí bí mật" giúp bà giữ vững vẻ ngoài "không tuổi".
Phân tích sâu hơn về thực đơn của Phan Nghinh Tử, chuyên gia dinh dưỡng Đài Loan Hứa Thụy Hàm cho biết hiện chưa có đủ bằng chứng khoa học để khẳng định chắc chắn việc ăn một quả táo mỗi ngày sẽ ngăn ngừa được ung thư vú, bởi căn bệnh này phụ thuộc vào nhiều yếu tố song không thể phủ nhận táo là loại trái cây hỗ trợ sức khỏe tự nhiên, với mật độ dinh dưỡng cao nhờ sở hữu hàm lượng dồi dào các chất xơ và hợp chất thực vật.
Các hợp chất thực vật như polyphenol, quercetin và pectin trong táo có khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp giảm tổn thương tế bào và hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động ổn định. Những chất này đóng vai trò như một "lá chắn" giúp cơ thể kháng viêm và chống lại các gốc tự do gây hại cho tế bào. Đặc biệt, các nghiên cứu cho thấy chúng có khả năng ngăn chặn sự phát triển của tế bào u bướu và giúp cơ thể tự đào thải những tế bào bất thường.
Chuyên gia giải thích thêm hàm lượng pectin trong táo, một loại chất xơ hòa tan, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự cân bằng của hệ vi sinh đường ruột. Bên cạnh đó, hoạt chất này còn hỗ trợ giảm nồng độ cholesterol, thúc đẩy quá trình trao đổi chất và góp phần điều hòa hệ miễn dịch của cơ thể.
Sự kết hợp giữa táo và chuối, vốn giàu kali và vitamin B6, như thực đơn của "Võ Tắc Thiên", được đánh giá là công thức vàng, giúp điều hòa huyết áp, giảm cholesterol xấu và thúc đẩy quá trình trao đổi chất, đặc biệt có lợi cho sức khỏe tim mạch và làn da của phụ nữ ở độ tuổi trung và cao niên.
Bên cạnh việc bổ sung trái cây, chuyên gia dinh dưỡng Hứa Thụy Hàm cũng lưu ý những người trên 70 tuổi cần đảm bảo một chế độ ăn uống cân bằng, trong đó quan trọng nhất là việc cung cấp đủ lượng protein cho cơ thể. Khi tuổi tác càng cao, khối lượng cơ bắp rất dễ bị suy giảm, khiến vai trò của protein trở nên thiết yếu hơn bao giờ hết. Chuyên gia khuyến nghị người cao tuổi nên bổ sung các loại đạm chất lượng cao vào mỗi bữa ăn như cá, các sản phẩm từ đậu nành, trứng hoặc sữa để duy trì sức bền của cơ bắp và củng cố chức năng của hệ miễn dịch.
Song song với việc duy trì cơ bắp, người cao tuổi cũng cần đặc biệt lưu ý đến việc bổ sung canxi và vitamin D bởi đây là giai đoạn quá trình mất xương diễn ra rất nhanh. Vitamin D có thể được bổ sung thông qua các thực phẩm như trứng, cá hồi, cá thu, sữa và các loại nấm khô. Riêng với canxi, nguồn dưỡng chất này dồi dào nhất trong sữa, các loại hạt cùng những món ăn quen thuộc như cá nhỏ hay tôm khô.
Dù trái cây mang lại nhiều lợi ích tuyệt vời, người cao tuổi không nên dùng trái cây để thay thế hoàn toàn cho các bữa ăn chính. Việc tiêu thụ quá nhiều hoa quả có thể dẫn đến cảm giác no giả, làm giảm lượng thực phẩm cần thiết trong bữa chính, từ đó gây ra tình trạng mất cân bằng dinh dưỡng. Hơn nữa, thói quen này còn dễ khiến đường huyết dao động thất thường và vô tình làm cắt giảm các nhóm dưỡng chất quan trọng khác mà cơ thể cần để duy trì sức khỏe tổng thể.
Bên cạnh việc cân đối các nhóm chất, người cao tuổi cũng cần có cái nhìn đúng về chế độ ăn thanh đạm. Ăn thanh đạm nên được hiểu là việc hạn chế đồ chiên rán, giảm bớt muối và các loại nước sốt đậm đặc, không đồng nghĩa với việc kiêng khem thái quá. Nếu thực đơn quá nghèo nàn dẫn đến thiếu hụt chất béo, cơ thể sẽ phải đối mặt với nhiều hệ lụy như hệ tiêu hóa hoạt động kém, rối loạn quá trình tổng hợp hormone và khiến làn da nhanh chóng bị lão hóa, mất đi độ săn chắc.
Phan Nghinh Tử sinh năm 1949, đóng phim từ thập niên 1960 và lưu dấu ấn qua Thần điêu đại hiệp, Nhất đại nữ hoàng Võ Tắc Thiên... Vai Võ Tắc Thiên giúp bà vang danh ở một số nước châu Á. Phim gần nhất bà tham gia là Li ca hành đóng cùng các sao trẻ Lý Nhất Đồng, Hứa Khải. Nghệ sĩ chọn sống độc thân từ năm 28 tuổi, sau khi ly hôn tài tử Trần Hồng Liệt.