Đây không chỉ là thay đổi cách thi, mà còn là thay đổi cách nhìn: ngoại ngữ không còn để lấy điểm, mà là năng lực thiết yếu cho giao tiếp, học tập, làm việc và hội nhập.
Trước hết, cần nhìn lại vai trò của ngoại ngữ trong bối cảnh mới. Khi tiếng Anh được định hướng là ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường, ngoại ngữ không còn là môn học riêng lẻ mà trở thành công cụ học tập. Học sinh không chỉ học để thi mà dùng ngoại ngữ để tiếp cận tri thức, học liệu và tham gia môi trường học tập toàn cầu.
Đồng thời, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi cách sử dụng ngôn ngữ. Dù AI có thể dịch, viết hay hỗ trợ học tập, người học vẫn cần đủ năng lực ngoại ngữ để hiểu đúng, kiểm chứng và làm chủ công cụ. Nếu thiếu nền tảng này, dễ rơi vào phụ thuộc, học thụ động, thậm chí lạm dụng AI trong kiểm tra.
Vì vậy, trong kỷ nguyên số, ngoại ngữ không mất đi vai trò mà trở thành năng lực cốt lõi, giúp con người giao tiếp, hợp tác và sáng tạo trong môi trường toàn cầu.
Phân tích điểm thi ngoại ngữ giai đoạn 2021–2025 cho thấy 2 giai đoạn rõ rệt.
Giai đoạn 2021–2024, khi ngoại ngữ là môn bắt buộc, điểm thi phản ánh khá đầy đủ mặt bằng năng lực học sinh, nên việc so sánh giữa các địa phương tương đối ổn định. TP.HCM, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu thường dẫn đầu; Hà Nội, Đà Nẵng, Hải Phòng thuộc nhóm khá; Hậu Giang, Sóc Trăng, Quảng Nam ở nhóm thấp. Điểm trung bình 12 địa phương đạt 5,71, cao hơn mức chung cả nước 5,22, cho thấy khác biệt rõ về điều kiện và chất lượng giáo dục.
Năm 2025 tạo ra “điểm gãy” khi ngoại ngữ trở thành môn tự chọn. Dữ liệu khi đó chỉ phản ánh nhóm học sinh dự thi, không còn đại diện toàn bộ. Hệ quả là thứ hạng biến động mạnh: Hải Dương, Cần Thơ tăng hạng, trong khi nhiều địa phương giảm sâu như Bà Rịa – Vũng Tàu, Sóc Trăng, Huế. Những biến động này chủ yếu do thay đổi tỷ lệ dự thi, không phản ánh đúng chất lượng thực.
Sau khi có kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2025, Bộ GD-ĐT thực hiện đối sánh điểm thi với 2 hệ thống khác nhau: với 63 tỉnh, thành phố (cũ) và 34 địa phương mới sau sáp nhập 1.7.2025.
Kết quả điểm trung bình điểm thi ngoại ngữ của 6 thành phố trực thuộc trung ương như sau: Hà Nội xếp thứ nhất cả nước và Cần Thơ xếp thứ 23/34.
Đây chỉ là cách nhìn dựa trên điểm thi, còn thực chất chất lượng ngoại ngữ, cần thêm chỉ số độ phủ ngoại ngữ (tỷ lệ phần trăm học sinh thi ngoại ngữ). Tuy nhiên, đây cũng là chỉ báo ban đầu cho biết điểm thi ngoại ngữ của bộ phận học sinh dự thi môn này của 6 thành phố trực thuộc trung ương sau sáp nhập.
Từ thực tế trên, có thể khẳng định: điểm thi không còn là thước đo duy nhất để đánh giá chất lượng ngoại ngữ. Đây là xu hướng chung khi giáo dục chuyển từ tiếp cận nội dung sang phát triển năng lực, đòi hỏi một hệ thống đối sánh mới.
Trước hết, cần tách bạch hai giai đoạn dữ liệu: giai đoạn 2021–2024 dùng để đánh giá hệ thống; từ 2025, điểm thi chỉ mang tính tham khảo, không thể xếp hạng tổng thể.
Tiếp theo, cần chuyển trọng tâm từ điểm số sang mức độ phổ cập năng lực. Câu hỏi quan trọng không phải là “điểm bao nhiêu” mà là “bao nhiêu học sinh sử dụng được ngoại ngữ”. Các chuẩn như A2, B1 cần trở thành thước đo chính.
Đồng thời, cần tổ chức các đánh giá diện rộng độc lập trên mẫu đại diện, đo đủ 4 kỹ năng để so sánh khách quan giữa các địa phương. Việc đối sánh cũng nên theo nhóm địa phương có điều kiện và tỷ lệ dự thi tương đồng, thay vì so sánh chung.
Cuối cùng, cần gắn kết quả đầu ra với điều kiện dạy học và môi trường sử dụng ngoại ngữ, tránh đánh giá phiến diện chỉ dựa vào điểm số.
Khi vai trò thay đổi, cách dạy và học ngoại ngữ cũng phải đổi mới. Lâu nay, việc dạy học ngoại ngữ vẫn nặng về ngữ pháp, từ vựng và luyện thi – phù hợp với mục tiêu điểm số nhưng không còn đáp ứng yêu cầu sử dụng thực tế. Vì vậy, cần chuyển mạnh từ “truyền thụ kiến thức” sang “phát triển năng lực”. Học sinh phải được rèn đủ 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết trong tình huống thực, biết tư duy, giải quyết vấn đề bằng ngoại ngữ.
Điều này đòi hỏi mở rộng môi trường học tập: từ lớp học sang câu lạc bộ, dự án, hoạt động trải nghiệm, không gian song ngữ… Ngoại ngữ cần trở thành một phần tự nhiên của đời sống học đường. Đồng thời, AI phải được tích hợp như công cụ học tập: học sinh không chỉ dùng để dịch hay viết mà còn biết đặt câu hỏi, kiểm chứng và hoàn thiện sản phẩm.
Khi cách dạy thay đổi, kiểm tra – đánh giá cũng phải đổi theo. Các bài kiểm tra viết truyền thống dần mất khả năng phân loại, cần chuyển sang đánh giá năng lực thực tế như giao tiếp, thuyết trình, làm việc nhóm, dự án; kết hợp đánh giá quá trình và hồ sơ học tập.
Việc ngoại ngữ trở thành môn thi tự chọn từ năm 2025 là bước ngoặt quan trọng, giúp giảm áp lực và thúc đẩy dạy học theo năng lực. Tuy nhiên, cũng có nguy cơ học sinh giảm đầu tư, nhất là ở vùng khó khăn. Đồng thời, dữ liệu điểm thi có thể bị “lệch” do tỷ lệ dự thi khác nhau, khiến việc so sánh giữa các địa phương kém chính xác.
Sự thay đổi của kỳ thi đã cho thấy rõ: cách đo cũ không còn phù hợp với mục tiêu mới. Khi ngoại ngữ trở thành năng lực nền tảng trong kỷ nguyên số, việc đánh giá vẫn chủ yếu dựa vào điểm thi là chưa đủ. Đã đến lúc chuyển từ “đối sánh điểm thi” sang “đối sánh năng lực thực”, từ “xếp hạng” sang “cải thiện chất lượng”.
Cần xây dựng một chỉ số đối sánh mới, phản ánh đồng thời hai yếu tố: mức độ phổ cập và chất lượng học tập. Một hướng khả thi là chỉ số ngoại ngữ tổng hợp cấp địa phương, dựa trên tỷ lệ học sinh dự thi (độ phủ) và điểm trung bình (chất lượng). Công thức đơn giản có thể là:
Thực tế năm 2025 cho thấy TP.HCM có khoảng 97.940 thí sinh, trong đó 49.328 em chọn thi ngoại ngữ, đạt tỷ lệ 50,37% (cao hơn mức chung 30,2%). Với điểm trung bình 5,69, chỉ số ngoại ngữ đạt 28,68. Hà Nội có 124.072 thí sinh, 62.203 em dự thi, tỷ lệ khoảng 50,1%, điểm trung bình 5,78, tương ứng chỉ số ngoại ngữ là 28,98. Điều này cho thấy hai đô thị lớn vẫn duy trì độ phủ ngoại ngữ cao, không chỉ là “mũi nhọn”. Như vậy, chỉ số ngoại ngữ của Hà Nội cao hơn TPHCM.
Ưu điểm của cách tính này là không cho phép “đánh đổi” giữa số lượng và chất lượng. Địa phương điểm cao nhưng ít học sinh dự thi sẽ không thể dẫn đầu; ngược lại, nơi có tỷ lệ dự thi cao nhưng điểm thấp cũng khó đạt thứ hạng tốt. Muốn cải thiện, buộc phải nâng cả hai yếu tố.
Cách tiếp cận này phù hợp với yêu cầu mới: ngoại ngữ không chỉ là thế mạnh của một nhóm nhỏ mà cần trở thành năng lực phổ biến. Để tăng độ tin cậy, nên công bố đồng thời ba chỉ số: điểm trung bình, tỷ lệ dự thi và chỉ số tổng hợp, qua đó giúp nhận diện rõ điểm mạnh – yếu của từng địa phương.
Năm 2026, Trường đại học Kinh tế (UEB) tuyển 3.000 sinh viên đại học chính quy cho 6 ngành, 8 chương trình đào tạo và 30 chuyên ngành chuyên sâu.
Trường dự kiến sử dụng 8 tổ hợp xét tuyển cho tất cả các ngành đào tạo chính quy trong nước gồm: D01 (toán, văn, tiếng Anh), C01 (toán, văn, vật lý), C04 (toán, văn, địa lý), C03 (toán, văn, sử), X01 (toán, văn, giáo dục kinh tế và pháp luật), A01 (toán, vật lý, tiếng Anh), D09 (toán, sử, tiếng Anh), D10 (toán, địa lý, tiếng Anh).
Trong đó, 4 tổ hợp dùng để xét tuyển kết hợp với chứng chỉ tiếng Anh quốc tế là A01, D01, D09, D10.
Về phương thức tuyển sinh, với hệ chính quy trong nước, năm nay nhà trường bỏ phương thức xét học bạ để gia tăng chất lượng đầu vào thí sinh. Với hệ chính quy liên kết đào tạo với nước ngoài, nhà trường vẫn sử dụng phương thức xét học bạ.
Đối với tuyển sinh đào tạo trong nước, ngoài xét điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc xét tuyển kết hợp với chứng chỉ tiếng Anh, trường còn xét điểm thi đánh giá năng lực HSA do Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức, xét tuyển thẳng, xét tuyển dự bị đại học và lưu học sinh.
Đối với tuyển sinh liên kết đào tạo với nước ngoài, trường xét theo 6 phương thức: xét kết hợp học bạ với chứng chỉ tiếng Anh quốc tế; xét học bạ; xét chứng chỉ SAT, ACT, A-LEVEL; xét điểm thi tốt nghiệp THPT; xét điểm thi đánh giá năng lực HSA; xét thí sinh tốt nghiệp THPT tại nước ngoài.
Trường đại học Kinh tế quy đổi chứng chỉ IELTS sang điểm 10 môn tiếng Anh như sau:
Về cách tính điểm thưởng, năm nay Trường đại học Kinh tế vẫn giữ nguyên mức điểm quy đổi cho giải nhất, nhì, ba học sinh giỏi quốc gia, quốc tế nhưng không còn cộng điểm thưởng cho giải khuyến khích.
Với điểm xét thưởng, năm nay kỳ thi Olympic và kỳ thi chọn học sinh giỏi bậc THPT cấp Đại học Quốc gia Hà Nội, cũng như kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương năm 2026 không còn xét giải khuyến khích, đồng thời có sự điều chỉnh giảm điểm xét thưởng giải nhất, nhì, ba nhằm đảm bảo sự công bằng cho các thí sinh xét tuyển thông thường.
Điểm mới năm 2026, nhà trường đã cộng điểm xét thưởng cho các giải tại kỳ thi khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia, quốc tế do Bộ GD-ĐT tổ chức, cử tham gia.
Bảng quy đổi điểm khuyến khích với thí sinh có SAT, ACT, A-Level như sau:
Về lệ phí xét tuyển, các chương trình chính quy trong nước trường thu lệ phí theo quy định chung của Bộ GD-ĐT.
Với phương thức xét tuyển ngành quản trị kinh doanh do Đại học Troy hoặc Đại học St.Francis, Hoa Kỳ cấp bằng, lệ phí tuyển sinh 2.639.100 đồng/sinh viên (tương đương 100 USD).
Với khóa tuyển sinh năm 2026 chương trình đào tạo chính quy trong nước, nhà trường dự kiến áp dụng mức học phí 48 triệu đồng/năm, sau đó tăng 2 triệu đồng mỗi năm.
Trường Đại học Hà Nội ngày 5/4 công bố thông tin tuyển sinh đại học năm 2026. Đây là năm đầu trường tính điểm chuẩn bằng cách nhân đôi điểm Toán hoặc Văn, tùy ngành thay vì chỉ nhân đôi môn tiếng Anh như mọi năm. Tổng điểm 3 môn thi sau khi nhân hệ số (tối đa 50 điểm) sẽ được quy đổi về thang điểm 40. Điểm sàn xét tuyển là 22/40.
Trường dự kiến tuyển 3.705 sinh viên cho 30 ngành học, tăng 285 so với năm ngoái. Hai ngành mới là Ngôn ngữ Anh - thương mại và Quan hệ quốc tế.
14 tổ hợp được sử dụng, gồm ba tổ hợp mới là D10 (Toán, Địa lý, tiếng Anh), D14 (Ngữ văn, Lịch sử, tiếng Anh), D15 (Ngữ văn, Địa lý, tiếng Anh), nhưng chỉ áp dụng với một số ngành.
Ba phương thức tuyển sinh gồm xét tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; xét tuyển kết hợp theo quy định của trường và xét bằng điểm thi tốt nghiệp THPT.
Ở phương thức xét tuyển kết hợp, thí sinh có IELTS đạt 6.0 trở lên hoặc tương đương hoặc thí sinh trường chuyên hay có điểm thi đánh giá đầu vào V-SAT. Mức điểm khuyến khích từ 0,5 đến 1,5 điểm.
Bảng tính điểm khuyến khích với IELTS và các chứng chỉ, học bạ của trường Đại học Hà Nội:
Học phí năm học 2026-2027 của trường Đại học Hà Nội dự kiến 0,86-1,75 triệu đồng/tín chỉ, cao nhất là ngành Công nghệ thông tin dạy bằng tiếng Anh.
Năm ngoái, điểm chuẩn vào trường dao động 22,1-34,35/40, đứng đầu là ngành Ngôn ngữ Trung Quốc.
Tổ hợp xét tuyển năm 2026 của trường Đại học Hà Nội
Nội dung trên nằm trong công văn mới được gửi tới UBND các xã, phường, đặc khu, cơ quan báo chí TP.HCM; văn phòng đại diện các cơ quan báo chí T.Ư, địa phương khác đang hoạt động tại TP.HCM hôm nay (9.4). Theo đó, lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM đề nghị các đơn vị tăng cường truyền thông về công tác bảo đảm an toàn thực phẩm bếp ăn tập thể, thực hiện nghiêm Công văn số 7598/BYT-ATTP ngày 3.11.2025 của Bộ Y tế về việc tăng cường công tác bảo đảm an toàn thực phẩm học đường và bếp ăn tập thể.
Các nội dung mà báo chí cần tăng cường truyền thông như việc tuân thủ các quy định pháp luật về an toàn thực phẩm và nghiêm chỉnh chấp hành các chỉ thị của Chính phủ về đảm bảo an toàn thực phẩm của các cơ sở kinh doanh bếp ăn tập thể. Đặc biệt là Chỉ thị số 38/CT-TTg ngày 11.10.2024 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm.
Truyền thông về xây dựng kế hoạch tăng cường kiểm tra, giám sát cơ sở kinh doanh bếp ăn tập thể và đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể; phát hiện sớm và xử lý nghiêm các vi phạm xảy ra trong các bếp ăn tập thể theo quy định; công khai các vi phạm trên phương tiện thông tin đại chúng để cảnh báo cộng đồng kịp thời.
Các đơn vị cũng cần đẩy mạnh công tác truyền thông, nâng cao tính tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm của các cơ sở kinh doanh, đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể; vai trò của người đứng đầu cơ sở, đơn vị trong việc duy trì các điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm tại tất cả các khâu chế biến, phục vụ suất ăn và phải có trách nhiệm cung cấp các thông tin liên quan đến nơi cung cấp nguyên liệu, thực phẩm để phục vụ công tác truy xuất nguồn gốc thực phẩm khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm.
Báo chí, truyền thông cần đẩy mạnh nội dung về huy động nguồn lực của các tổ chức và cá nhân trong việc giám sát công tác chăm sóc sức khỏe, đảm bảo an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, bệnh viện, trường học.
Hay các nội dung về việc sẵn sàng phương án, nguồn lực cho việc phòng ngừa ngộ độc thực phẩm; khi xảy ra ngộ độc thực phẩm phải khẩn trương điều tra, xác định nguyên nhân gây ngộ độc và truy xuất nguồn gốc thực phẩm gây ngộ độc.
Nội dung cần truyền thông nữa, theo chỉ đạo của Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM là về nhận thức, trách nhiệm về bảo đảm an toàn thực phẩm của người đứng đầu đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể, chủ cơ sở cung cấp suất ăn sẵn, chủ cơ sở kinh doanh bếp ăn tập thể. Đồng thời, cần tuyên truyền, cho thấy sự huy động tham gia của đại diện cha mẹ học sinh, Đoàn thanh niên tại nhà trường trong việc giám sát bếp ăn trường học, đảm bảo an toàn thực phẩm...
Việc truyền thông các nội dung trên được yêu cầu hình thức phù hợp, nội dung thiết thực, dễ hiểu; trên đa dạng kênh thông tin, hiệu quả các nền tảng số, để "kịp thời biểu dương các mô hình bếp ăn an toàn, điểm sáng trong công tác quản lý thực phẩm"; "đồng thời kiên quyết đấu tranh với các hành vi vi phạm, góp phần bảo vệ sức khỏe cho học sinh và người lao động".
