Ngày 8/4, TAND TP HCM xét hỏi bà Nguyễn Thị Như Loan (Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai) cùng các bị cáo, về các sai phạm trong chuyển nhượng hơn 6.000 m2 đất “vàng” tại 39-39B Bến Vân Đồn, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng cho Nhà nước.
Bị gọi lên thẩm vấn, bà Loan cầm theo nhiều hồ sơ, cho biết tham gia giao dịch khu đất do Tập đoàn Cao su Việt Nam quản lý từ cuối năm 2013, thông qua hợp đồng hứa mua – hứa bán có công chứng với nhóm Lê Y Linh (Giám đốc Công ty Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Tín).
Bà Loan bị cáo buộc thâu tóm khu đất khi nhận chuyển nhượng vốn tại Công ty TNHH Phú Việt Tín (do nhóm Linh, Dừa và hai công ty thuộc Tập đoàn Cao su Việt Nam thành lập) với tổng giá trị giao dịch khoảng 460,9 tỷ đồng, gồm cả tiền sử dụng đất. Dù dự án chưa hoàn tất thủ tục pháp lý, tháng 9/2014 bà tiếp tục ký thỏa thuận chuyển nhượng; đến tháng 11 cùng năm, toàn bộ vốn tại Phú Việt Tín được bán cho hai công ty thuộc Novaland với giá hơn 846 tỷ đồng.
Cơ quan tố tụng xác định bà biết bên chuyển nhượng chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính nhưng vẫn nhận mua rồi nhanh chóng sang tay, hưởng lợi hơn 297,8 tỷ đồng. Hành vi này là phạm tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Phủ nhận biết trước vướng mắc pháp lý, đối chất gay gắt
Trả lời tòa, bà Loan cho biết trước khi ký hợp đồng đã gặp Linh tại khách sạn Rex (quận 1), yêu cầu cung cấp hồ sơ pháp lý. Sau đó Linh cho số điện thoại ông Dừa để liên hệ. Sau khi nhận hồ sơ và nghiên cứu, bà quyết định mua vì thấy Công ty Reto (do Linh đại diện) đã sở hữu 80% cổ phần. Bà khẳng định khi đó hoàn toàn không biết khu đất có nguồn gốc là tài sản Nhà nước.
Tuy nhiên, bị thẩm vấn trước đó, bị cáo Phạm Văn Thành (nguyên Trưởng ban Kế hoạch và Đầu tư, Tập đoàn Cao su Việt Nam) khai bà Loan từng liên hệ hỏi về dự án, đồng thời gặp Trần Ngọc Thuận (nguyên thành viên HĐTV, Tổng giám đốc Tập đoàn).
HĐXX vì vậy hỏi bà Loan “có cùng ông Dừa hoặc người nào của Tập đoàn Cao su Việt Nam đi tìm hiểu pháp lý dự án hay không”. Bà trả lời “không”, thêm rằng: “Bị cáo nói có cơ sở chứ không nói bằng mồm. Cho đến thời điểm làm việc với cơ quan điều tra, tức 12 năm sau, bị cáo mới biết công ty của Linh chưa thanh toán tiền sử dụng đất”.
Cựu CEO Quốc Cường Gia Lai cho biết thời điểm gặp ông Thành là sau khi đã chuyển cho nhóm Linh và Dừa 50 tỷ đồng, theo hợp đồng chuyển nhượng. Khi đó, do liên hệ ông Dừa để thúc đẩy giao dịch nhưng không được nên bà lo ngại rủi ro, mới tìm gặp ông Thành để hỏi thông tin.
Được gọi lên đối chất, bị cáo Thành khai bà Loan từng đến công ty gặp mình và được cho biết về việc hợp tác với Linh, Dừa triển khai dự án trên khu đất này.
Nghe vậy, bà Loan lập tức phản bác “không đúng”, nói chỉ khi làm việc với cơ quan điều tra mới biết mình đã “lầm”. Bà cho rằng, ngay cả thông tin tìm hiểu từ phía các sở, ngành cũng bị nhóm Linh làm giả hồ sơ nên không phát hiện dự án chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính.
Tiếp tục được triệu tập đối chất, bị cáo Dừa khai khi nhận 50 tỷ đồng đặt cọc từ bà Loan đã thông báo rõ tình trạng pháp lý dự án, đồng thời nói “khoản tiền này dùng để hoàn tất thủ tục khu đất”.
Bà Loan lớn giọng đáp lại: “Anh Dừa nói bằng mồm, tôi nói bằng cơ sở pháp lý”.
Khi bị HĐXX yêu cầu dừng, bà này bật khóc, cho rằng mình bị “vu khống” và khẳng định mọi lời khai đều có chứng cứ.
Thừa nhận thiếu tìm hiểu pháp lý, nhận sai khi sang nhượng cho Novaland
Sau giờ giải lao, bà Loan bình tĩnh trở lại, thừa nhận khi ký hợp đồng với ông Dừa chỉ tập trung thúc đẩy giao dịch, thanh toán mà không tìm hiểu kỹ pháp lý dự án, dẫn đến việc phải ra tòa.
Chủ tọa phân tích, bản chất giao dịch là nhận chuyển nhượng phần vốn góp hình thành từ quyền sử dụng đất, trong khi vốn đầu tư thực tế không đáng kể. “Không chỉ bị cáo, nhiều người ngồi đây, kể cả cựu lãnh đạo thành phố, cũng có sai phạm nên mới phải ra tòa hôm nay”, chủ tọa nói.
Đối với việc chuyển nhượng tiếp dự án cho phía Novaland, bà Loan thừa nhận hành vi như cáo trạng
Liên quan đến vấn đề khắc phục hậu quả vụ án, bà Loan cho biết, quá trình điều tra cho đến trước khi diễn ra phiên tòa, đã nộp khắc phục được hơn 230 tỷ đồng. Ngoài ra, bà còn bị kê biên một số bất động sản. Như vậy, theo bị cáo, bà đã khắc phục được toàn bộ hậu quả.
Bà giải thích thêm, trong số tiền bị cáo buộc hưởng lợi, thực tế đã có những khoản tiền được tính vào doanh thu của công ty, đã được chia lợi tức cho hơn 1.600 cổ đông.
Trước đó, các bị cáo là lãnh đạo, cán bộ Tập đoàn Cao su Việt Nam thừa nhận sai phạm. Trong đó, ông Lê Quang Thung (nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT) khai đã đồng ý chủ trương chuyển nhượng khu đất cho nhóm Linh và Dừa thông qua góp vốn lập Công ty Phú Việt Tín, kèm theo các thỏa thuận lợi ích vật chất.
Ông Thung thừa nhận đã nhận 200.000 SGD (thanh toán viện phí cho con) và 300.000 USD tiền mặt từ Linh.
Do không đủ năng lực tài chính, nhóm Linh và Dừa sau đó chuyển nhượng dự án cho bà Loan.
Một khẩu súng trường bán tự động MP5 hiệu Heckler & Koch, một khẩu súng lục Glock, một khẩu súng điện Taser và đạn đã được tìm thấy trên vỉa hè ở phía nam London, ngay trước nhà thị trưởng London, vào tối thứ ba tuần này, Telegraph đưa tin hôm 4/4.
Kể từ đó, năm sĩ quan cảnh vệ liên quan đã bị đình chỉ công tác. Ban giám đốc tiêu chuẩn nghiệp vụ của Sở Cảnh sát Thủ đô đang xem xét lại vụ việc.
Khoảng 21h40, một người dân gọi điện báo cảnh sát sau khi phát hiện trên con phố ở phía nam London có một chiếc túi chứa súng và súng điện do Sở Cảnh sát Thủ đô London cấp.
Trong bảy phút sau khi nhận được cuộc gọi, các sĩ quan đã đến hiện trường và thu hồi an toàn các vật này. "Chiếc túi được cho là đã bị các sĩ quan đang làm nhiệm vụ đánh rơi một thời gian ngắn trước khi người dân tìm thấy", nhà chức trách cho hay.
Sở Cảnh sát khẳng định nhận thức được sự lo ngại mà sơ suất này có thể gây ra và một cuộc xem xét nội bộ được tiến hành ngay lập tức để làm rõ trách nhiệm.
Người phát ngôn của thị trưởng London Sir Sadiq cho biết: "Đây là một sự việc rất nghiêm trọng. Sở Cảnh sát phải thực hiện mọi biện pháp để đảm bảo sự việc như thế này sẽ không bao giờ xảy ra nữa".
Chiều 7/4, phiên xét xử vụ án chuyển nhượng trái phép hơn 6.000 m2 đất "vàng" ở Bến Vân Đồn, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng của Nhà nước, diễn ra phần xét hỏi.
HĐXX tập trung làm rõ hành vi của ông Lê Quang Thung, 80 tuổi, nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam. Ông này bị xác định có vai trò then chốt trong vụ án, bị truy tố tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Nhận hối lộ.
Là người đầu tiên bị thẩm vấn, ông Thung thừa nhận cáo trạng truy tố đúng.
Ông này bị cáo buộc thỏa thuận, thống nhất với Lê Y Linh (Giám đốc Công ty Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Việt Tín) về việc Tập đoàn Cao su Việt Nam sẽ chuyển nhượng khu đất 39-39B Bến Vân Đồn cho họ thông qua hình thức góp vốn thành lập Công ty Phú Việt Tín. Đi cùng với việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân là những thỏa thuận lợi ích vật chất khổng lồ.
Thực hiện thỏa thuận, ông Thung đã nhận của Linh 200.000 SGD (thông qua việc trả viện phí cho con) và 300.000 USD tiền mặt tại nhà hàng Palace (quận 1, TP HCM).
Trả lời xét hỏi, ông Thung khai lần đầu nhận tiền là đầu năm 2008, khi con trai sang Singapore chữa bệnh, Lê Y Linh đã trực tiếp nộp 200.000 SGD tiền viện phí. Đến năm 2009, bị cáo "từng đặt vấn đề trả lại khoản tiền này nhưng Linh từ chối".
Hai bên sau đó thống nhất cấn trừ 200.000 SGD vào tổng số 1,2 triệu USD mà Linh và Dừa phải chi riêng cho cá nhân ông theo thỏa thuận "ngầm" để thâu tóm khu đất. Phần còn lại của gói 1,2 triệu USD được quy đổi ra USD và VNĐ, rồi được Dừa và Linh mang trong các túi quà đến gặp, đưa trực tiếp cho ông Thung.
"Khoản tiền hưởng lợi này bị cáo không chia cho ai, mang đi mua xe", ông Thung, khai.
Tuy nhiên, bị cáo đề nghị tòa xem xét lại hành vi nhận khoản 200.000 SGD (được cho là trước khi xảy ra hành vi sai phạm), đồng thời cho biết đã nộp khắc phục hậu quả hơn 16,4 tỷ đồng.
Để làm rõ lời khai của ông Thung, tòa gọi Lê Y Linh. Bị cáo cho biết quen ông Thung qua một người bạn trong thời điểm con trai Thung mắc bệnh. Bị cáo đã hỗ trợ đưa cháu sang Singapore chữa trị và thanh toán 200.000 SGD viện phí; khi đó chưa biết đến dự án khu đất 39-39B Bến Vân Đồn, các vấn đề liên quan chỉ phát sinh sau khi việc chữa bệnh kết thúc.
Bị cáo trình bày đây là lần đầu tham gia dự án liên quan tài sản Nhà nước nên không nắm rõ quy định phải đấu giá khi chuyển nhượng. Thông qua Thung, Linh quen bị cáo Đặng Phước Dừa; từ mối quan hệ này, Linh đề nghị được nhận chuyển nhượng khu đất, các bên sau đó bàn bạc, hình thành việc hợp tác.
Về khoản 200.000 SGD, HĐXX nêu việc Thung khai "từng muốn trả lại tiền". Bị cáo Linh cho biết "đã từ chối ngay khi con trai Thung chữa bệnh xong và trở về", khẳng định chưa từng có ý định nhận lại.
Theo bà này, nếu có mục đích nhận tiền thì đã nhận ngay thời điểm đó, không cần chờ đến khi phát sinh việc chuyển nhượng dự án; sự việc này diễn ra trước thời điểm xảy ra vụ án. Bị cáo lý giải hành vi, mối quan hệ giữa hai bên "xuất phát từ tình cảm và sự giúp qua giúp lại".
HĐXX yêu cầu làm rõ "giúp qua giúp lại" là thế nào, lúc này Linh trả lời: "Giúp - là tạo điều kiện để mình được mua khu đất 39-39B Bến Vân Đồn".
Sáng mai tòa tiếp tục thẩm vấn các bị cáo còn lại, trong đó có bà Nguyễn Thị Như Loan - cựu Tổng giám đốc, nguyên chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Quốc Cường Gia Lai.
Cáo trạng xác định bà Loan thâu tóm khu đất "vàng" thông qua việc mua bán vốn tại Công ty TNHH Phú Việt Tín. Năm 2013, đại diện Quốc Cường Gia Lai ký thỏa thuận nhận chuyển nhượng, sau đó nắm 100% vốn từ các cổ đông và hai doanh nghiệp nhà nước với tổng giá khoảng 460,9 tỷ đồng (đã gồm tiền sử dụng đất).
Khi chưa hoàn tất thủ tục sở hữu, tháng 9/2014, bà tiếp tục ký thỏa thuận chuyển nhượng dự án cho đối tác khác. Đến tháng 11/2014, toàn bộ vốn tại Phú Việt Tín được bán cho hai công ty thuộc Novaland với giá hơn 846 tỷ đồng.
Cơ quan công tố xác định hành vi này gây thiệt hại tài sản Nhà nước hơn 542 tỷ đồng; riêng bà Loan hưởng lợi hơn 297,8 tỷ đồng.
Với mong muốn hoàn thiện hệ thống pháp luật về thi hành tạm giữ, tạm giam, Bộ Công an đang lấy ý kiến về Dự thảo Thông tư quy định Nội quy cơ sở giam giữ và danh mục đồ vật cấm đưa vào khu vực giam giữ; áp dụng với người bị tạm giữ, người bị tạm giam và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
Một trong những điểm mới mang tính đột phá là sự thay đổi căn bản trong phương thức xử lý đồ vật cấm, đặc biệt là các thiết bị điện tử như điện thoại di động, theo hướng nhân văn và bảo đảm quyền tài sản của công dân hơn.
>>Người bị tạm giữ, tạm giam là những ai?
Từ "tiêu hủy" đến bước ngoặt "bảo quản để trả lại"
Theo quy định hiện hành tại Thông tư 32/2017 của Bộ Công an, các đồ vật như điện thoại di động, thiết bị lưu trữ dữ liệu, máy ghi âm, ghi hình... sau khi thu giữ phải kiểm tra, xác minh và "lập hồ sơ trước khi tổ chức tiêu hủy". Ngoại trừ thiết bị chứa dữ liệu liên quan đến vụ án mới chuyển cho cơ quan điều tra.
Tại tờ trình dự thảo Thông tư mới, Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng đánh giá, việc xử lý đồ vật cấm là thiết bị điện tử theo cách cũ là "chưa hợp lý".
Thực tế cho thấy, điện thoại di động là tài sản có giá trị và chứa đựng nhiều dữ liệu cá nhân hợp pháp của công dân. Việc mặc định tiêu hủy khi không có dấu hiệu tội phạm đã vô tình gây thiệt hại về kinh tế và quyền lợi của người bị giam giữ cũng như thân nhân của họ.
Do đó, tại dự thảo thông tư mới, quy trình xử lý đã được thay đổi để đảm bảo tính khả thi và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người bị tạm giữ, tạm giam.
Cụ thể đối với điện thoại di động và các thiết bị thông tin liên lạc, sau khi thu giữ sẽ tiến hành kiểm tra. Trong trường hợp không có dấu hiệu tội phạm, cơ sở giam giữ sẽ thực hiện quy trình "bảo quản, niêm phong và bàn giao lại cho chủ sở hữu hoặc bàn giao cho đối tượng sau khi ra khỏi cơ sở giam giữ". Thay đổi này sẽ giúp người bị tạm giữ, tạm giam có thể nhận lại tài sản của mình khi kết thúc thời gian giam giữ.
Đối với các thiết bị có dấu hiệu tội phạm hoặc cơ sở giam giữ không thể kiểm tra, xác minh nội dung dữ liệu bên trong, dự thảo quy định sẽ chuyển cho cơ quan điều tra có thẩm quyền xử lý. Quy định này vừa đảm bảo an ninh, vừa tránh bỏ lọt tội phạm nhưng vẫn tôn trọng quyền sở hữu tài sản.
>> 11 loại đồ vật bị cấm đưa vào khu vực tạm giữ, tạm giam
Dự thảo đang được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử Bộ Công an để lấy ý kiến đóng góp từ các cơ quan, tổ chức, cá nhân đến ngày 16/4. Nếu được thông qua, quy định mới sẽ chính thức có hiệu lực từ 1/7 tới.
Cục Cảnh sát quản lý trại giam vừa qua cũng đề xuất nhiều thay đổi với phạm nhân như: gọi video call với người thân miễn phí, gặp người nhà online, dán QR Code ở khu thăm gặp, tạo điều kiện cho người nhà đơn giản hóa việc gửi tiền cho phạm nhân; xây dựng hệ thống "trại tạm giam thông minh" và "hiện đại hóa", đưa máy chiếu vào buồng giam để xem phim truyền hình, các nội dung mang tính giáo dục; xây dựng căng tin phi lợi nhuận...
