Nếu như trước đây, tội phạm mạng chủ yếu dựa vào kỹ năng và công cụ truyền thống, thì hiện nay sự can thiệp của AI đã làm thay đổi căn bản phương thức và bản chất của các mối đe dọa đến lĩnh vực an ninh mạng toàn cầu.
Phân tích tại hội thảo “Bảo mật trong kỷ nguyên AI – Chiến lược hình thành tương lai số” do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) phối hợp cùng Check Point Software Technologies tổ chức sáng 7.4 tại Hà Nội, đại tá Nguyễn Hồng Quân – Phó cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 – Bộ Công an), Trưởng ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân (NCA) chỉ rõ: “Không gian mạng đang trở thành ‘mặt trận nóng’, nơi các mối đe dọa gia tăng cả về quy mô lẫn mức độ tinh vi. Với sự hỗ trợ của AI, các cuộc tấn công mạng có thể được tự động hóa, cá nhân hóa và triển khai nhanh chóng trên diện rộng”.
Thực tế tại Việt Nam, các hình thức lừa đảo tinh vi như giả mạo danh tính, sử dụng công nghệ deepfake hay phát tán mã độc có khả năng tự thích nghi để né tránh hệ thống phòng thủ đang diễn ra phức tạp. Tội phạm mạng đang chuyển dần sang mô hình có tổ chức, mang tính “công nghiệp”, tận dụng AI để tối ưu hóa hiệu quả tấn công, tạo áp lực tâm lý buộc nạn nhân chuyển tiền hoặc cung cấp dữ liệu nhạy cảm.
Ở góc nhìn quốc tế, bà Ruma Balasubramanian – Chủ tịch Check Point Software Technologies khu vực châu Á – Thái Bình Dương và Nhật Bản cũng đồng tình khi nhận định: “AI đang tái định hình cả sự đổi mới trong kinh doanh lẫn các rủi ro an ninh mạng”. Bà Ruma phân loại mối đe dọa đặc thù của AI hiện nay thành ba nhóm chính: rò rỉ dữ liệu, tấn công chèn lệnh (prompt injection) và can thiệp quy trình. Những rủi ro này có quy mô và tốc độ lây lan vượt xa các phương thức truyền thống như lừa đảo qua email.
Đứng trước các nguy cơ, hành lang pháp lý tại Việt Nam đang được khẩn trương hoàn thiện, tiêu biểu là luật An ninh mạng và Chiến lược AI đến năm 2030, trong đó nhấn mạnh yêu cầu an toàn, minh bạch trong toàn bộ vòng đời công nghệ.
Theo đại tá Nguyễn Hồng Quân, giải pháp cốt lõi hiện nay nằm ở hai khía cạnh: bảo mật cho AI (Security for AI) và dùng AI cho an ninh (AI for Security). AI hoạt động như một bộ não ra quyết định; nếu bị tấn công hoặc “đầu độc dữ liệu”, trí tuệ nhân tạo sẽ đưa ra sai lầm nghiêm trọng. Ngược lại, chính AI với năng lực xử lý vượt trội lại là công cụ đắc lực để nhận diện sớm mô hình tấn công mạng.
Nhằm giúp các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng AI an toàn, đại diện Check Point đã đề xuất các giải pháp kỹ thuật như mô hình “AI Factory Security Blueprint”, một kiến trúc tham chiếu giúp kiểm soát rủi ro từ hạ tầng GPU đến các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Đồng thời, nền tảng “AI Defense Plane” được giới thiệu nhằm cung cấp lớp phòng thủ đa tầng trước các hành vi độc hại từ AI agents và ngăn chặn rò rỉ dữ liệu, quản trị chặt chẽ các công cụ AI mà nhân viên sử dụng (tránh tình trạng Shadow AI).
Tuy nhiên, bài toán an ninh mạng không thể chỉ giải quyết bằng công nghệ đơn lẻ. Ông Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh: “AI không chỉ là công cụ, mà đang trở thành một yếu tố định hình lại không gian an ninh mạng và an ninh quốc gia. Việc chủ động nắm bắt, làm chủ và bảo đảm an toàn cho các công nghệ AI sẽ là yếu tố quyết định đối với sự phát triển bền vững và an toàn của mỗi quốc gia trong tương lai”.
Để làm được điều đó, sự hợp tác là chìa khóa. Lãnh đạo NCA nhấn mạnh cần xây dựng hệ sinh thái an ninh mạng mở, nơi các bên cùng chia sẻ thông tin, phối hợp nghiên cứu và triển khai giải pháp công nghệ tiên tiến.
NASA thông báo phi hành đoàn Artemis II vượt mốc "nửa đường" từ Mặt Trăng về Trái Đất sáng nay (giờ Hà Nội), trong ngày thứ 9 của nhiệm vụ, cũng là ngày trọn vẹn cuối cùng ở ngoài không gian. Chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA) đã cùng xem xét lại các quy trình tái nhập khí quyển, hạ cánh xuống biển và khai hỏa động cơ để điều chỉnh quỹ đạo trở về. Koch và Hansen cất các thiết bị đã sử dụng trong suốt nhiệm vụ, tháo dỡ lưới chắn hàng hóa và khoang chứa đồ, lắp đặt và điều chỉnh ghế ngồi nhằm đảm bảo mọi thứ được cố định chắc chắn. Phi hành đoàn cũng xem bản tin thời tiết mới nhất, tình hình của lực lượng cứu hộ trên biển và lịch trình tái nhập khí quyển. Ngoài ra, họ cũng thực hiện các bước chuẩn bị cho hoạt động sau khi hạ cánh.
Vào lúc 22h53 ngày 9/4 (9h53 ngày 10/4 giờ Hà Nội), động cơ đẩy khai hỏa khoảng 9 giây, tạo ra gia tốc 1,6 m/giây và đẩy tàu Orion về phía Trái Đất. Lần khai hỏa hiệu chỉnh quỹ đạo trở về tiếp theo dự kiến diễn ra vào 13h53 ngày 10/4 (0h53 ngày 11/4 giờ Hà Nội), ngày thứ 10 và cũng là ngày cuối cùng của nhiệm vụ.
Họ dự kiến đáp xuống Thái Bình Dương vào 20h07 ngày 10/4 (7h07 ngày 11/4 giờ Hà Nội) ngoài khơi San Diego.
Tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) cùng tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa phi hành đoàn Artemis II bay lên không gian, thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA tới Mặt Trăng sau 54 năm. Phi hành đoàn được ví "đại diện cho thế giới", khi lần đầu có phụ nữ, người da màu và thành viên không phải người Mỹ bay vòng quanh Mặt Trăng.
Ngày 6-4, Cục Khí tượng thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết đơn vị này vừa ra mắt ứng dụng Thời tiết Việt Nam KTTV.
Một trong những tính năng nổi bật của ứng dụng là thông tin thời tiết theo vị trí người dùng hoặc tra cứu thời tiết tại các xã, phường trên cả nước thông qua công cụ tìm kiếm thông minh, tích hợp gợi ý tự động.
Các thông tin thời tiết bao gồm nhiệt độ, lượng mưa, tốc độ gió, độ ẩm, tình trạng mây và dự báo thời tiết trong 3 giờ tới với các thông số được cập nhật tự động sau mỗi 10 phút. Cùng với đó là thông tin dự báo thời tiết 10 ngày tới.
Điểm nhấn mang tính đột phá của ứng dụng nằm ở hệ thống cảnh báo thiên tai và thời tiết nguy hiểm với độ nhạy bén cao.
Mọi diễn biến bất thường của thời tiết - từ các đợt mưa dông diện rộng, dông sét, sạt lở, lũ quét, bão, áp thấp nhiệt đới cho đến gió mạnh trên biển - đều được cập nhật liên tục từ nguồn dữ liệu chính thống của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia và ưu tiên hiển thị ngay tại giao diện chính.
Nhằm tối ưu hóa khả năng bảo vệ người dùng, ứng dụng đã bổ sung tính năng cảnh báo dông sét thời gian thực.
Hệ thống sử dụng dữ liệu từ mạng lưới định vị sét để phát hiện sớm các khu vực có hoạt động điện tích mạnh, từ đó đưa ra thông báo kịp thời giúp người dùng chủ động ứng phó trước mọi tình huống thời tiết cực đoan.
Đặc biệt, ứng dụng đã tích hợp thành công tính năng cảnh báo lũ quét và sạt lở đất thời gian thực theo vị trí người dùng.
Các điểm nguy cơ được biểu thị bằng hệ thống biểu tượng (icon) theo vị trí địa lý cụ thể, phân loại qua 3 cấp độ trung bình, cao và rất cao.
Cục Khí tượng thủy văn cho biết thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục nghiên cứu, cập nhật, bổ sung các bản đồ cảnh báo mưa, cảnh báo bão và các sản phẩm khác của cục nhằm đa dạng hóa các chức năng, đáp ứng nhu cầu cao hơn của cộng đồng.
Ngày 8-4, Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis thông báo nước này sẽ cấm trẻ em dưới 15 tuổi truy cập mạng xã hội kể từ ngày 1-1-2027.
Phát biểu trong một đoạn video đăng tải trên TikTok, ông Mitsotakis cho biết: "Chúng tôi đã quyết định triển khai một biện pháp khó khăn nhưng cần thiết: cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội".
Ông nhấn mạnh Hy Lạp nằm trong nhóm những quốc gia đầu tiên trên thế giới áp dụng biện pháp mạnh tay đối với việc sử dụng mạng xã hội của trẻ em, đồng thời nói sẽ thúc đẩy Liên minh châu Âu (EU) cân nhắc thực hiện chính sách tương tự.
Thủ tướng Hy Lạp cho biết thêm, việc sử dụng chính mạng xã hội để đưa ra thông báo trên sẽ giúp tiếp cận trực tiếp thiếu niên và trẻ em.
Ông thừa nhận quyết định này có thể gây phản ứng: "Tôi biết một số bạn sẽ không hài lòng… Mục tiêu của chúng tôi không phải là tách các bạn khỏi công nghệ, mà là ngăn chặn tình trạng lệ thuộc vào một số ứng dụng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự trong sáng và tự do của các bạn".
Ông cũng dẫn các bằng chứng khoa học cho thấy việc trẻ em tiếp xúc với màn hình trong thời gian dài khiến não bộ không được nghỉ ngơi đầy đủ.
Trước đó, tháng 12-2025, Úc đã trở thành quốc gia đầu tiên yêu cầu TikTok, YouTube, Snapchat và các nền tảng lớn khác phải xóa tài khoản của người dùng dưới 16 tuổi, nếu không sẽ đối mặt với các khoản phạt nặng.
Indonesia từ tháng 3 cũng bắt đầu thực thi lệnh cấm mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi, đồng thời đã gửi giấy triệu tập tới Google và Meta do không tuân thủ quy định.
Tháng trước, Áo thông báo sẽ sớm cấm trẻ em dưới 14 tuổi sử dụng mạng xã hội, với kế hoạch trình dự luật mới ngay trong mùa hè năm nay. Tây Ban Nha và Đan Mạch cũng công bố ý định đặt ra độ tuổi tối thiểu đối với người dùng mạng xã hội.
