Dùng ốp lưng điện thoại sau bao lâu thì nên thay?

Minh Quân (27 tuổi, Hà Nội) bước vào buổi phỏng vấn vị trí lập trình viên tại một startup công nghệ tài chính với tâm thế tự tin. Gần bốn năm kinh nghiệm giúp anh trả lời trơn tru loạt câu hỏi chuyên môn. Nhưng đến cuối buổi, một câu hỏi ngắn khiến anh khựng lại: "Bạn sử dụng AI như thế nào trong công việc?".

Quân trả lời có dùng ChatGPT để tra cứu và hỗ trợ viết code, nhưng không thường xuyên vì muốn tự làm để hiểu kỹ hơn. Sau buổi phỏng vấn, anh nhận email từ chối với lý do "chưa phù hợp với cách làm việc của nhóm", vì công ty ưu tiên ứng viên biết khai thác AI tối đa. "Không phải tôi thiếu kỹ năng, mà do không hợp với văn hóa mới thay đổi", Quân nói.

Trong làn sóng AI đang lan rộng, nhiều doanh nghiệp công nghệ bắt đầu điều chỉnh cách đánh giá ứng viên, không chỉ dựa vào năng lực chuyên môn, mà còn ở cách họ tận dụng các công cụ để làm việc.

Bà Nguyễn Hồng Hạnh, Giám đốc nhân sự của G-Group, cho biết AI được "thúc đẩy và khuyến khích sử dụng rộng rãi" trong công ty. Ở một số vị trí, đặc biệt là công nghệ và nhân sự, AI gần như trở thành "công cụ mặc định".

Với những mảng khác, trí tuệ nhân tạo được sử dụng linh hoạt theo đặc thù công việc. Ví dụ, đội pháp chế dùng AI tóm tắt văn bản, rà soát hợp đồng, văn phòng dùng để soạn thông báo, biên bản, tổng hợp đầu việc. Trong khi đó, bộ phận kinh doanh dùng để nghiên cứu khách hàng, soạn email, chăm sóc qua hệ thống tổng đài tự động.

Cách làm việc mới cũng kéo theo thay đổi trong tuyển dụng. Bà Hạnh cho biết họ chưa quy định cứng, nhưng với vị trí liên quan đến công nghệ, yếu tố "biết dùng AI" thường được đánh giá trong quá trình phỏng vấn. Ứng viên sẽ được chấm điểm cao nếu biết tận dụng AI để giải quyết bài toán thực tế, đặt ra yêu cầu rõ ràng, kiểm chứng kết quả và hiểu giới hạn của công cụ.

"Nếu hai ứng viên có nền tảng chuyên môn tương đương, người biết tận dụng AI hiệu quả sẽ có lợi thế rõ rệt", bà nói. Ở chiều ngược lại, phụ thuộc quá vào AI cũng không tốt, có thể bị đánh giá thấp nếu không hiểu bản chất vấn đề, không kiểm chứng thông tin hoặc không thể tự xử lý khi không có công cụ hỗ trợ.

Trong khi đó, bà Trần Xuân Ngọc Thảo, Giám đốc nhân sự và truyền thông VNG, cho biết kỹ năng AI chưa phải yêu cầu bắt buộc, nhưng ứng viên sẽ được đặt câu hỏi liên quan đến cách tiếp cận và ứng dụng AI trong công việc thực tế.

"Điều chúng tôi tìm kiếm ở một ứng viên là tư duy - cách nhìn nhận vấn đề, mức độ sẵn sàng học hỏi và khả năng thích nghi chứ không phải việc thành thạo một công cụ cụ thể nào đó", bà nói.

Bà cho biết, từ 2025, công ty bắt đầu cung cấp tài khoản AI cho một số cá nhân hoặc đội nhóm có nhu cầu. Chính sách đã phát huy hiệu quả, khi một dự án phần mềm vốn cần ba người thực hiện trong 1,5 tháng nay có thể hoàn thành trong chưa đầy 20 giờ.

Theo Giám đốc nhân sự này, AI khiến việc nảy sinh ý tưởng trở nên dễ dàng và phổ cập hơn. Khi ý tưởng không còn là thứ khan hiếm, khả năng thực thi - tốc độ đưa ý tưởng thành sản phẩm thực tế mới là lợi thế cạnh tranh thực sự. Một ứng viên biết tận dụng AI để làm được nhiều hơn, nhanh hơn và chính xác hơn không chỉ cho thấy việc sử dụng tốt một công cụ, mà còn chứng minh họ phù hợp với cách thức vận hành của thời đại mới.

Theo dữ liệu từ nền tảng tuyển dụng TopCV, các doanh nghiệp IT đều xác nhận AI đang tác động mạnh mẽ đến họ, thay đổi ngành công nghiệp này, từ cách tổ chức công việc đến tạo sản phẩm. Tỷ lệ doanh nghiệp cảm nhận rõ sự tác động là 42,86% ở nhóm gia công phần mềm (IT Outsourcing), 40,9% ở nhóm dịch vụ (IT Service) và 37,5% ở nhóm tư vấn công nghệ thông tin (IT Consulting).

Xu hướng này không chỉ diễn ra tại Việt Nam, khi nhiều doanh nghiệp trên thế giới đã đưa việc sử dụng AI vào tiêu chí tuyển dụng và mô tả công việc (JD).

Theo dữ liệu đầu năm 2026 từ LinkedIn, số tin tuyển dụng đề cập kỹ năng AI tăng 70% so với năm trước. Trong khi đó, nghiên cứu do đại học Cornell (Mỹ) thực hiện năm nay với hơn 1.700 nhà tuyển dụng tại Mỹ và Anh cho thấy, ứng viên sở hữu khả năng vận dụng AI tốt hơn có cơ hội được mời phỏng vấn cao hơn 8-15% so với người có nền tảng chuyên môn tương đương.

Nhu cầu tuyển dụng liên quan đến AI cũng tăng nhanh những năm qua. Báo cáo của công ty phân tích dữ liệu về thị trường lao động Lightcast ghi nhận số tin tuyển dụng đề cập AI tạo sinh tăng từ vài chục vị trí năm 2021 lên gần 10.000 vào năm 2025. Ngoài ra, khả năng sử dụng công cụ AI cũng xuất hiện trong mô tả công việc, kể cả với vị trí không thuần kỹ thuật.

Một số tổ chức như McKinsey đưa AI trực tiếp vào bài đánh giá tuyển dụng, yêu cầu ứng viên dùng công cụ để xử lý tình huống cụ thể. Trong bối cảnh đó, "biết dùng AI" không còn là tiêu chí bổ sung, mà trở thành yếu tố bộc lộ rõ sự khác biệt giữa các ứng viên ngay trong quá trình phỏng vấn.

Từ phía người lao động tại Việt Nam, mức độ nhận thức và sẵn sàng thích nghi với AI cũng có xu hướng tăng. Chỉ 14% tự nhận chưa từng sử dụng AI, thậm chí tỷ lệ này chỉ 6% ở nhóm IT - phần mềm. Giới công nghệ dùng AI chủ yếu để tra cứu kiến thức chuyên sâu, viết tài liệu kỹ thuật và hỗ trợ lập trình. 96,8% người làm IT có định hướng rõ ràng về vai trò của bản thân trong môi trường mới, theo khảo sát của TopCV. Trong khi đó, nhóm ngoài công nghệ tận dụng AI cho các tác vụ mang tính sáng tạo như viết nội dung, phân tích dữ liệu.

Trọng Đạt
Việt Nam quản lý AI thế nào theo luật mới?

Startup AI trước bài toán tuân thủ quy định về trí tuệ nhân tạo

Xu hướng người trẻ đẩy cuộc trò chuyện khó cho AI

Người già Trung Quốc xếp hàng để được 'chỉ tận tay' về AI Agent

Tin Gốc: https://vnexpress.net/biet-dung-ai-tieu-chi-tuyen-dung-moi-cua-cong-ty-cong-nghe-viet-5056487.html

Theo dữ liệu mới nhất từ công ty an ninh mạng và bảo mật số Kaspersky, khu vực Đông Nam Á (SEA) ghi nhận mức tăng mạnh 86% về số lượng mối đe dọa an ninh mạng liên quan đến trò chơi điện tử được phát hiện trên thiết bị người dùng từ nửa đầu năm 2025 sang nửa cuối năm 2025. Đối tượng xấu thường giả mạo các trò chơi phổ biến hoặc tạo ra các công cụ hỗ trợ chơi trò chơi giả nhằm dụ dỗ trẻ em truy cập vào các trang web lừa đảo hoặc tải xuống các tệp tin chứa mã độc.

Tỷ lệ tăng trưởng trong nửa cuối năm 2025 (so với nửa đầu năm)

Trung bình trên toàn khu vực ĐNA (SEA)

Thống kê các mối đe dọa an ninh mạng liên quan đến trò chơi điện tử tại Đông Nam Á

Trong nửa cuối năm 2025, số lượng mối đe dọa trên toàn khu vực đã tăng 86%. Đáng chú ý, Việt Nam và Thái Lan ghi nhận mức tăng mạnh nhất, lần lượt là 202,5% và 104,4%. Singapore (22,1%) và Malaysia (21,3%) cũng chứng kiến mức tăng đáng kể. Dù Indonesia nằm ngoài xu hướng tăng trưởng chung của khu vực, các chuyên gia cảnh báo rủi ro đe dọa an ninh mạng liên quan đến game tại quốc gia này vẫn ở mức cao, tiềm ẩn nhiều rủi ro không thể lường trước.

Những tựa game bị nhắm mục tiêu nhiều nhất có thể kể đến như Minecraft, Genshin Impact và Roblox. Nguyên nhân chủ yếu đến từ khả năng tùy chỉnh linh hoạt của các tựa game hoặc mức độ phổ biến, trở thành điểm tấn công lý tưởng cho tội phạm mạng. Điển hình như Minecraft, người chơi thường xuyên tải về các bản lậu và bản mod để cá nhân hóa trải nghiệm. Lợi dụng hành vi đó, kẻ gian cài cắm mã độc và ứng dụng tiềm ẩn rủi ro (PUA) dưới mác công cụ hỗ trợ hợp lệ.

Tương tự với Roblox, kẻ tấn công đánh vào tâm lý muốn sở hữu trang phục hiếm của người chơi để dẫn dụ truy cập vào trang web giả mạo, hứa hẹn tặng vật phẩm độc quyền trong game. Thực tế, đây đều là các chiêu trò lừa đảo khiến nạn nhân "tiền mất tật mang", hoặc nguy hiểm hơn là bị đánh cắp thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng, dẫn đến cuộc tấn công mạng tiếp theo.

Các cuộc tấn công mạng liên quan đến trò chơi điện tử còn có thể lan rộng đến cả gia đình. Nguyên nhân từ sự thiếu cảnh giác, người chơi nhỏ tuổi vô tình tiết lộ dữ liệu nhạy cảm như thông tin thẻ tín dụng của cha mẹ hay địa chỉ nhà cho kẻ xấu. Dữ liệu này sau đó có thể bị tin tặc lợi dụng để trục lợi tài chính hoặc tạo điều kiện cho các hoạt động phi pháp tiếp theo, ví dụ dàn dựng tấn công lừa đảo thao túng tâm lý nhắm vào người thân.

Bên cạnh đó, mã độc hoặc ứng dụng khả nghi được tải xuống thiết bị dùng chung trong gia đình cũng có thể xâm phạm quyền riêng tư và dữ liệu của tất cả thành viên khác.

Ông Choon Hong Chee, Giám đốc Kênh phân phối Người tiêu dùng tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Kaspersky, nhận định: "Chúng tôi tiếp tục ghi nhận mức độ gia tăng của các mối đe dọa mạng liên quan đến trò chơi điện tử nhắm vào trẻ em. Điều đáng lo ngại là những rủi ro này không chỉ ảnh hưởng đến an toàn không gian mạng của người chơi nhỏ tuổi, mà còn là 'cửa ngõ' để tấn công vào mạng lưới chung của gia đình. Do đó, các gia đình cần nhận thức rõ tầm quan trọng của việc bảo vệ mọi tương tác số cho từng thành viên để thực sự đảm bảo an toàn kỹ thuật số một cách toàn diện".

Trước thực tế trên, các chuyên gia bảo mật khuyến nghị người dùng không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc, hoặc nhấn liên kết từ nguồn lạ, chỉ truy cập đường dẫn được xác định là an toàn; quét mã độc định kỳ trên thiết bị cá nhân. Đối với phụ huynh, cần giáo dục trẻ về an toàn trên mạng; hướng dẫn trẻ cách thiết lập mật khẩu đủ mạnh và riêng biệt, đồng thời thay đổi định kỳ để tăng cường bảo mật.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/game-roblox-minecraft-va-genshin-impact-bi-loi-dung-de-tan-cong-mang-185260409144818218.htm

19h ngày 6/4 (6h ngày 7/4 theo giờ Hà Nội), tàu Orion đưa phi hành đoàn Artemis II tới gần Mặt Trăng nhất khi chỉ cách 6.545 km. Tại thời điểm này, tàu di chuyển với tốc độ khoảng 97.950 km/h so với Trái Đất, nhưng chỉ 5.052 km/h so với Mặt Trăng.

Hai phút sau, tàu tiếp tục bay xa Trái Đất nhất, cách 406.771 km, lập kỷ lục mới cho chuyến bay vũ trụ có người lái. Cột mốc đưa phi hành đoàn đến vị trí cách hành tinh xanh xa hơn 6.616 km so với nhiệm vụ Apollo 13 năm 1970.

Ở khoảng cách này, Mặt Trăng xuất hiện trước mắt phi hành đoàn Artemis II với kích thước tương đương quả bóng rổ đặt cách một cánh tay. Họ cũng là những người đầu tiên nhìn thấy một số khu vực ở phía xa Mặt Trăng (phía luôn bị khuất khi nhìn từ Trái Đất) bằng mắt thường.

Trước đó, 13h56 ngày 6/4 (0h56 ngày 7/4 giờ Hà Nội), Artemis II cũng phá kỷ lục về quãng đường xa nhất mà con người từng bay khỏi Trái Đất, với 400.171 km, do Apollo 13 thiết lập năm 1970. "Khi vượt qua khoảng cách xa nhất mà con người từng rời khỏi Trái Đất, chúng tôi muốn tôn vinh kỳ tích và nỗ lực phi thường của người tiền nhiệm trong lĩnh vực thám hiểm không gian", Jeremy Hansen từ Cơ quan Vũ trụ Canada (CSA), thành viên phi hành đoàn Artemis II, chia sẻ.

"Chúng tôi sẽ tiếp tục hành trình tiến xa hơn nữa vào không gian trước khi được Mẹ Trái Đất kéo trở lại với tất cả những gì thân yêu. Nhưng điều quan trọng nhất là chúng tôi chọn khoảnh khắc này để thách thức thế hệ hiện tại và thế hệ tiếp theo, đảm bảo kỷ lục mới sẽ không tồn tại lâu", ông nói thêm.

Tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa bốn phi hành gia bay tới Mặt Trăng, trở thành sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA).

Nhiệm vụ Artemis II đánh dấu hàng loạt cột mốc trong ngành hàng không vũ trụ. Ví dụ, phi hành gia da màu, người phụ nữ, người không phải công dân Mỹ đầu tiên, phi hành gia lớn tuổi nhất đến Mặt Trăng. Bên cạnh đó, đây là chuyến bay có người lái đầu tiên của tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) và tàu Orion. Rất nhiều công nghệ trên tàu cũng lần đầu được thử nghiệm ngoài không gian như Hệ thống Liên lạc Quang học Orion Artemis II, sử dụng tia laser để gửi và nhận dữ liệu từ Trái Đất. Ngoài ra, tàu cũng trang bị nhà vệ sinh hoạt động đầy đủ đầu tiên trong chuyến bay tới Mặt Trăng.

Thu Thảo

Tin Gốc: https://vnexpress.net/artemis-ii-lap-ky-luc-moi-ve-khoang-cach-5059292.html