Một trái xoài chín vàng trên cành, một trái bưởi căng mọng, một hạt gạo trắng trong… tất cả đều mang trong mình công sức của người nông dân, khí hậu của vùng đất và ký ức của mùa vụ.
Nhưng khi bước ra thị trường, nhiều sản phẩm trong số đó lại trở nên “vô danh”, không tên tuổi, không câu chuyện, không định vị.
Chúng ta vẫn thường nói đến chuyện nâng cao giá trị nông sản. Nhưng giá trị không chỉ nằm ở năng suất hay chất lượng. Giá trị nằm ở cách một sản phẩm được nhận diện và được nhớ đến. Nói cách khác, đó là câu chuyện của thương hiệu ngành hàng.
Và câu hỏi đặt ra là: Ai là người làm thương hiệu cho nông sản Việt Nam?
Khi mỗi người làm một phần, nhưng thiếu người “dệt tấm vải”
Trong cấu trúc quản lý ngành nông nghiệp hiện nay, mỗi đơn vị đều đang làm rất tốt phần việc của mình. Có nơi lo sản xuất, nâng cao năng suất, cải tiến giống. Có nơi kiểm soát chất lượng, tiêu chuẩn, an toàn thực phẩm. Có nơi xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường.
Nhưng nếu nhìn toàn cục, có thể thấy một khoảng trống.
Không phải là thiếu việc, mà là thiếu một cách tiếp cận xuyên suốt. Mỗi nơi giống như một người đang dệt một sợi chỉ. Nhưng thiếu một “người thợ dệt” để kết nối những sợi chỉ đó thành một tấm vải hoàn chỉnh mang tên thương hiệu ngành hàng.
Bởi thương hiệu không phải là một khâu riêng lẻ. Thương hiệu là kết quả của cả một hệ thống: từ vùng trồng, giống cây, quy trình canh tác, tiêu chuẩn chất lượng, đến câu chuyện văn hóa và cách tiếp cận thị trường.
Thương hiệu không phải là cái tem dán sau cùng
Ở nhiều nơi, khi nói đến xây dựng thương hiệu, người ta thường bắt đầu từ bao bì, nhãn mác, logo. Nhưng đó chỉ là phần “nhìn thấy được”.
Thương hiệu ngành hàng thực chất là một quá trình đi từ gốc đến ngọn:
Định danh rõ sản phẩm là gì, đến từ đâu. Thiết lập tiêu chuẩn ổn định. Tổ chức sản xuất có kỷ luật. Và cuối cùng mới là kể câu chuyện với thị trường. Kết nối sản xuất với thị trường. Biến tiêu chuẩn thành câu chuyện. Biến sản phẩm thành định vị và biến giá trị thành niềm tin.
Nếu không có ba lớp đầu, lớp cuối cùng chỉ là hình thức. Một logo đẹp không thể cứu được một chuỗi giá trị thiếu ổn định. Một chiến dịch truyền thông không thể thay thế cho sự thiếu nhất quán về chất lượng.
Chính vì vậy, thương hiệu không phải là “việc của cuối chuỗi”, mà là “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt toàn bộ chuỗi giá trị.
Không ít địa phương có đặc sản nổi tiếng. Có vùng đất, có câu chuyện, có con người tâm huyết. Nhưng khi bước ra thị trường, sản phẩm vẫn bị hòa lẫn, giá cả bấp bênh. Nguyên nhân không phải vì thiếu nỗ lực, mà vì thiếu một “kiến trúc sư ngành hàng”.
Người nông dân giỏi sản xuất. Doanh nghiệp giỏi kinh doanh. Nhà khoa học giỏi kỹ thuật. Nhưng rất ít người đứng ở giữa, nhìn toàn bộ hệ thống để trả lời một câu hỏi căn bản: Sản phẩm này là ai trên thị trường?
Không có câu trả lời đó, mọi nỗ lực sẽ rời rạc. Mỗi người làm một phần, nhưng không tạo thành một tổng thể có sức cạnh tranh.
Một thị trường mở không chờ chúng ta hoàn thiện
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, nông sản Việt Nam không chỉ cạnh tranh trong nước mà còn cạnh tranh với nhiều quốc gia khác. Cùng một loại trái cây, nhiều nước cùng trồng. Có những sản phẩm vừa xuất khẩu, lại vừa nhập khẩu.
Thị trường không thiếu hàng. Thị trường chỉ thiếu sự khác biệt.
Nếu không có thương hiệu, sản phẩm sẽ bị cuốn vào vòng xoáy cung – cầu ngắn hạn. Khi được mùa, giá xuống. Khi mất mùa, giá lên. Một đường biểu diễn giống như điện tâm đồ, dao động mạnh và khó kiểm soát.
Thương hiệu chính là cách để “làm phẳng” những dao động đó. Không phải bằng cách can thiệp vào thị trường, mà bằng cách tạo ra một vị trí ổn định trong tâm trí người tiêu dùng.
Trước khoảng trống này, phản xạ quen thuộc có thể là đề xuất thành lập thêm một đơn vị quản lý. Nhưng vấn đề không nằm ở việc có thêm một “cục” hay không.
Vấn đề nằm ở chỗ: hệ thống hiện tại thiếu chức năng kiến tạo thương hiệu ngành hàng. Một chức năng đủ mạnh để:
Chức năng đó không nhất thiết phải nằm ở một cơ quan duy nhất, mà có thể là một cơ chế phối hợp linh hoạt giữa nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học và cộng đồng nông dân.
Khi không có thương hiệu, người nông dân bán những gì mình có. Giá cả phụ thuộc vào thị trường.
Khi có thương hiệu, người nông dân bán giá trị sản phẩm. Giá trị gắn với uy tín của vùng đất, với danh dự của người sản xuất.
Lúc đó, một trái xoài không chỉ là trái xoài. Đó là câu chuyện của một vùng đất, một tiêu chuẩn, một lời cam kết. Người tiêu dùng không chỉ mua sản phẩm, mà mua niềm tin.
Ai là người làm thương hiệu?
Câu trả lời, có lẽ, không nằm ở một cá nhân hay một cơ quan cụ thể. Thương hiệu ngành hàng là kết quả của một hệ sinh thái. Nhưng trong hệ sinh thái đó, cần có những người đóng vai trò “kiến trúc sư”, những người kết nối, dẫn dắt, nhìn thấy bức tranh lớn và giúp các mảnh ghép khớp lại với nhau.
Đó có thể là một hợp tác xã đủ mạnh. Một doanh nghiệp đầu đàn. Một tổ chức trung gian. Hay một chính sách đúng hướng.
Nhưng trên hết, đó phải là một cách tư duy mới.
Tư duy không dừng lại ở sản xuất. Không dừng lại ở kiểm soát chất lượng. Không dừng lại ở xúc tiến thương mại. Mà đi xa hơn: kiến tạo một ngành hàng có bản sắc, có định danh và có giá trị bền vững.
Một ngày nào đó, khi bước vào siêu thị ở một đất nước xa xôi, người ta không chỉ thấy “mango from Vietnam” hay “rice from Vietnam”, mà thấy một cái tên cụ thể, một câu chuyện rõ ràng, một sự khác biệt không thể thay thế.
Khi đó, câu hỏi “ai là người làm thương hiệu?” có lẽ không còn quan trọng nữa. Bởi chính cả hệ thống, từ người nông dân đến nhà quản lý, đã cùng nhau tạo nên câu trả lời.
Tại nhiều siêu thị, các sản phẩm thiết yếu đang được áp dụng khuyến mãi vẫn còn khá phổ biến, thậm chí "mua 1 tặng 1, tặng 2". Nhiều siêu thị xác nhận nhiều nhà cung cấp đã đề xuất tăng giá, nhưng siêu thị vẫn ưu tiên đồng hành với đơn vị có giá bán tốt.
Ghi nhận tại nhiều siêu thị ở TP.HCM, nhiều nhóm sản phẩm thiết yếu, thực phẩm vẫn đang tiếp tục được áp dụng giảm giá. Cụ thể, tại Winmart, các sản phẩm rau ăn lá thuộc thương hiệu WinEco được giảm giá cho khách thành viên, nhiều sản phẩm khác như dầu gội, bột giặt, dầu ăn, nước mắm, thịt cá,... cũng được khuyến mãi từ 5 - 20%, thậm chí không ít sản phẩm áp dụng chính sách "mua 1 tặng 1" hoặc "mua 1 tặng 2".
Tương tự, ghi nhận tại nhiều siêu thị như Bách Hóa Xanh, Co.opmart... có khá nhiều sản phẩm thiết yếu như rau củ quả, thịt, cá, đồ gia vị, hóa mỹ phẩm... đang được áp dụng các chính sách khuyến mãi với mức giảm giá phổ biến từ 5 - 25%, thậm chí có sản phẩm giảm giá đến 30 - 40% như thời trang, thực phẩm chế biến...
Tại siêu thị Kohnan Japan, nhiều sản phẩm tiêu dùng, đồ gia dụng như chăn ga gối nệm, chén bát, ly cốc,... cũng đang được áp dụng khuyến mãi đến 50%. Trong khi đó, các sản phẩm trứng gia cầm của Công ty Vĩnh Thành Đạt (TP.HCM) tại các siêu thị vẫn giữ giá bán bình ổn với trứng gà 33.000 đồng/vỉ 10 trứng, 19.800 đồng/vỉ 6 trứng; và trứng vịt 37.000 đồng/vỉ 10 trứng, 22.500 đồng/vỉ 6 trứng...
Tương tự, nhiều sản phẩm thịt tươi sống và chế biến của Công ty Vissan (TP.HCM) đang có mức giá tốt, thậm chí một sản phẩm như chân giò heo, thịt đùi, xương heo,... đang được luân phiên áp dụng giảm giá với mức phổ biến 10 - 20% tùy thời điểm.
Các sản phẩm thịt heo của Công ty Anh Hoàng Thy cũng đang được duy trì giá bán bình ổn trong thời gian qua, đặc biệt chạy giảm giá thêm vào dịp cuối tuần.
Tuy vậy, nhiều siêu thị xác nhận với ảnh hưởng của giá xăng dầu, tình trạng tăng giá có diễn ra ở một số nhóm hàng do hầu hết các nhà cung cấp bắt buộc phải tăng nhưng mức tăng không giống nhau, cao nhất khoảng 15 - 20%.
Bên cạnh đó, việc khuyến mãi áp dụng cho các sản phẩm như nước mắm, dầu ăn, rau củ quả,... dù hiện còn nhiều nhưng đã không còn rầm rộ như trước đây.
"Quan điểm của siêu thị vẫn là ưu tiên tiêu thụ các sản phẩm có giá bán bình ổn nhất, ưu tiên cho các nhà cung cấp biết chia sẻ, đồng hành với chúng tôi để hạn chế việc tăng giá bán. Nếu có tăng giá cũng phải có giảm giá tương ứng, nhanh chóng khi giá xăng dầu ổn định lại", lãnh đạo một siêu thị quả quyết.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Trương Chí Thiện, Tổng giám đốc Công ty Vĩnh Thành Đạt, xác nhận dưới tác động của giá xăng dầu tăng đơn vị đang chịu áp lực vì giá cước vận tải được đối tác thông báo tăng đến 50% so với mức bình ổn trước đây. Ngoài ra, giá bao bì cũng đang tăng mạnh.
Tuy vậy, từ Tết Nguyên đán đến nay đơn vị vẫn cố gắng giữ giá bán bình ổn.
"Chúng tôi chấp nhận giảm lợi nhuận, cắt giảm hết các chi phí không cần thiết để phần nào bù vào giá cước vận tải và bao bì tăng. Ngoài ra, việc duy trì giá trứng đầu vào ổn định cũng là cách giảm bớt áp lực về giá thành", ông Thiện nói và thừa nhận việc giữ giá cũng là cách để giữ chân khách hàng, giữ doanh số do sức mua từ sau Tết đến nay khá chậm.
Trong khi đó, ông Nguyễn Đặng Hiến, Tổng giám đốc Công ty TNHH sản xuất và thương mại Tân Quang Minh, cho biết giá vận tải, bao bì và một số nguyên liệu đã tăng 20 - 30% so với lúc bình ổn, thậm chí cao hơn. Tuy vậy, từ sau Tết đến nay đơn vị chưa dám điều chỉnh tăng mạnh giá bán theo mức tăng giá của đầu vào.
Theo ông Hiến, việc cắt giảm các chi phí không cần thiết, đồng thời tăng năng suất lao động... giúp doanh nghiệp "dễ thở" hơn, để tạo tiền đề đưa ra giá bán cạnh tranh hơn trong thời điểm nhiều doanh nghiệp gặp khó.
"Giá xăng dầu, đặc biệt dầu diesel hiện tăng quá cao, trong khi phần lớn máy móc hoạt động cần nhiên liệu dầu này, điều này gây áp lực cực lớn. Tuy vậy, nếu tăng hay giảm giá bán hàng hóa theo giá xăng dầu, gây ra sự thiếu ổn định về giá trong bối cảnh thị trường tiêu thụ đang chậm sẽ dễ làm "phật lòng" khách hàng, nguy cơ gây rủi ro cho doanh số", ông Hiến nói.
Bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực thực phẩm TP.HCM, xác nhận giá xăng gần đây có hạ nhiệt đã tạo động lực cho nhiều doanh nghiệp trong việc giữ giá bán hàng hóa. Tuy vậy, không ít doanh nghiệp đang gặp nhiều áp lực bởi giá dầu diesel tăng nóng, ảnh hưởng tới việc vận tải.
Điều này buộc các đơn vị sản xuất phải điều chỉnh tăng giá bán hàng để cân đối, nhưng mức tăng vẫn còn nằm trong ngưỡng chấp nhận được.
"Về lâu dài, chúng tôi rất cần sự hỗ trợ của Nhà nước trong việc bình ổn giá xăng dầu, cũng như có chính sách hỗ trợ về thuế phí, đặc biệt nguồn vốn vay ưu đãi. Những điều này nếu được hỗ trợ sẽ giúp doanh nghiệp tự tin hơn trong việc cố gắng duy trì giá bán bình ổn", bà Chi nhấn mạnh.
Tôi gọi già hóa dân số là "cơn sóng thần bạc", để nhấn mạnh đây là một thực tế khi xảy đến thì nó sẽ là cơn sóng rất lớn và ập đến cực nhanh.
Tỉ lệ người từ 60 tuổi tại Việt Nam dự báo sẽ vượt 20% vào năm 2038, chính thức đưa Việt Nam trở thành "xã hội già hóa."
Trong vòng hơn 10 năm tới, hơn 20% dân số Việt Nam sẽ từ 60 tuổi trở lên. Đây là một thay đổi rất lớn. Ở Thái Lan, tính đến năm 2022, hơn 20% tổng dân số quốc gia này có độ tuổi từ 60 trở lên và trở thành "xã hội già hóa".
Trong bối cảnh này, sẽ không khó để chúng ta hình dung những nhu cầu sẽ xuất hiện trong thời gian tới. Và trước tiên, để đáp ứng nhu cầu của phần đông dân số trong nước, sẽ cần số lượng nhiều hơn các viện dưỡng lão.
Điều này cũng phần nào phản ánh xu hướng xã hội hiện nay, khi nhiều người trẻ không muốn dành thời gian chăm sóc cha mẹ như các thế hệ trước. Chúng ta hiểu họ muốn có cuộc sống của riêng mình, muốn tận hưởng, muốn ra ngoài và muốn giao lưu.
Song song với nhu cầu nội địa, các quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam, Thái Lan hay Philippines đang đứng trước cơ hội lớn để thu hút dòng khách hàng quốc tế trong phân khúc nghỉ hưu cao cấp, đặc biệt từ các nước phương Tây.
Chi phí chăm sóc người cao tuổi tại các quốc gia phát triển hiện ở mức rất cao. Tại Mỹ, chi phí trung bình cho một viện dưỡng lão có thể lên đến hàng ngàn USD mỗi tháng hoặc hơn, vượt quá khả năng chi trả của ngay cả nhiều gia đình có thu nhập khá.
Ở quy mô toàn cầu, một xu hướng ngày càng rõ nét là nhiều người tại châu Âu, Mỹ, Nhật Bản, Úc, thậm chí cả Trung Quốc, sau khi nghỉ hưu ở độ tuổi khoảng 65 đã tích lũy được tài sản đáng kể và mong muốn tận hưởng cuộc sống.
Đây chính là nền tảng hình thành nên "nền kinh tế người cao tuổi" - một thị trường đang tăng trưởng nhanh và còn nhiều dư địa phát triển.
Nhiều người không muốn dựa dẫm vào con cái mình, nên sau khi đã làm việc chăm chỉ suốt vài chục năm, có tích lũy tài chính, và khi đến tuổi cần được chăm sóc sức khỏe 24/7, họ sẽ tìm đến các quốc gia có chi phí phải chăng. Trong đó, theo tôi, Thái Lan, Việt Nam hoặc Philippines sẽ là những lựa chọn hàng đầu.
Đây là một cơ hội rất lớn. Nếu Việt Nam, cả người dân lẫn cơ quan chuyên trách, nhận ra xu hướng này và chuẩn bị từ sớm, thì không phải 20 năm nữa, mà ngay trong giai đoạn 2028 - 2029, nhu cầu tăng rất nhanh.
Thực tế Thái Lan đã nhận ra điều đó. Nếu nhìn lại 5 năm trước, nước này gần như chỉ có một viện dưỡng lão, nhưng hiện nay, trung bình cứ khoảng 60 ngày lại có một cơ sở mới được mở. Họ hiểu rằng cần phải chuẩn bị hạ tầng cho nhu cầu này.
Trong tổng số khách đến Phuket mỗi năm, khoảng 12 triệu là khách quốc tế. Chỉ riêng trên hòn đảo này đến nay đã có hơn 65 trung tâm chăm sóc sức khỏe và các dịch vụ liên quan.
Phuket có môi trường sống rất tốt - không khí trong lành, điều kiện sống sạch sẽ, hệ thống nhà hàng phong phú với đủ loại ẩm thực từ Việt Nam, Pháp đến Ý... Tất cả những yếu tố đó đang giúp hệ sinh thái dịch vụ cho loại hình này tại đây thực sự "nở rộ".
Chúng ta sẽ cần phải quan tâm chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng nói chung. Nhưng dòng lợi nhuận sẽ nằm ở phân khúc cao cấp, phục vụ cho nhóm 1,2 hay 5% dân số giàu nhất.
Các nhà đầu tư khi rót vốn luôn kỳ vọng lợi nhuận. Nếu tôi đầu tư 1 triệu USD, trong 4 - 5 năm, tôi sẽ muốn thu về 2 triệu USD. Đó là logic của thị trường. Và chính vì vậy, dòng vốn thường chảy vào phân khúc cao cấp.
Hiện nay trên thế giới đã có những mô hình như vậy. Ví dụ tại Singapore có những phòng khám mà bạn có thể bay đến, dành một ngày và chi khoảng 10.000 USD để thực hiện toàn bộ các xét nghiệm: từ DNA, chụp toàn thân, xét nghiệm máu, nước tiểu... Sau đó họ xây dựng một kế hoạch chăm sóc sức khỏe cá nhân hóa cho bạn.
Điều đáng chú ý là những dịch vụ như vậy luôn có khách xếp hàng chờ. Bởi ngày càng nhiều người lớn tuổi - đặc biệt ở các nước phát triển - có cả thời gian và tiền bạc, và họ sẵn sàng chi trả để kéo dài "thời gian sống khỏe".
Tôi cho rằng Việt Nam là một "viên ngọc ẩn" - một trong những điểm đến tiềm năng nhưng vẫn chưa được khai thác hết trên bản đồ chăm sóc sức khỏe và dịch vụ cho người cao tuổi toàn cầu.
Việt Nam sẽ có nhu cầu rất lớn đối với các dịch vụ chăm sóc người cao tuổi trong tương lai. Và đây là một cơ hội rõ ràng, không chỉ với Việt Nam mà với cả nhiều quốc gia châu Á khác. Theo tôi, nếu xây dựng đúng hướng, thị trường sẽ tự đến.
Du lịch y tế quốc tế, là một cơ hội rất lớn cho Việt Nam, đặc biệt tại ba trung tâm lớn là Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng. Nhu cầu trên toàn cầu đang tăng nhanh, trong khi Việt Nam là một trong những quốc gia có năng lực y tế tốt trong khu vực và khu vực tư nhân trong lĩnh vực này cũng đang phát triển mạnh mẽ.
Do đó điều quan trọng không phải là "nên làm" mà là "bắt buộc phải làm". Cơ quan chuyên trách của Việt Nam cần phối hợp chặt chẽ với khu vực bệnh viện tư nhân.
Đây không chỉ là câu chuyện y tế, mà còn là tạo việc làm, và là những công việc có thu nhập cao: điều dưỡng, kỹ thuật viên xét nghiệm, bác sĩ, quản lý; thậm chí cả truyền thông và marketing, vì nhu cầu quảng bá trong lĩnh vực này là rất lớn.
Trong phiên 8/4, VN-Index tăng 79 điểm, cao nhất từ trước đến nay theo giá trị tuyệt đối, bởi tâm lý hưng phấn của nhà đầu tư khi FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng chứng khoán Việt Nam. Thanh khoản thị trường nhảy vọt lên gần 35.000 tỷ đồng, mức cao nhất trong khoảng một tháng qua.
Giao dịch sôi động trái ngược hẳn so với giai đoạn trước. Từ giữa tháng 3, thanh khoản thường xuyên dưới ngưỡng tỷ USD, có phiên còn không tới 20.000 tỷ đồng. Nhà đầu tư giữ tâm lý thận trọng cao, ưu tiên đứng ngoài thị trường quan sát.
Chứng khoán Beta (BSI) nhận xét không khí thị trường sau thông tin xác nhận nâng hạng là "bùng nổ" với sự chủ động nhập cuộc của nhà đầu tư. Trên các hội nhóm chứng khoán, nhiều người cũng bày tỏ niềm phấn khởi và cho rằng đây là thời điểm thích hợp để "vào lại" thị trường.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Chia sẻ với VnExpress, ông Nguyễn Nam Sơn, Phó trưởng phòng Phân tích của Chứng khoán Phú Hưng (PHS), cho rằng dựa theo diễn biến vĩ mô trên thế giới và mức định giá của thị trường (P/E đang quanh 14 lần), việc tham gia vào thị trường lúc này vẫn là sự lựa chọn hợp lý. Ngoài thông tin tích cực từ công bố nâng hạng, sự hạ nhiệt trong căng thẳng địa chính trị khi Mỹ và Iran thỏa thuận ngừng bắn hai tuần cũng giúp giải tỏa tâm lý thị trường.
Chuyên gia PHS đánh giá nếu tận dụng hiệu quả hai tuần này, các nhà điều hành vĩ mô có thể duy trì đà kiểm soát lạm phát và ổn định chi phí năng lượng ít nhất đến tháng 7. Việc này sẽ tạo đà cho tăng trưởng GDP quý II nhờ ba yếu tố then chốt: lạm phát hạ nhiệt khi nguồn cung nhiên liệu ổn định; chi phí logistics giảm vì giá vận chuyển hàng hải không bị ảnh hưởng bởi xung đột leo thang và áp lực lên sản xuất trong nước được giải tỏa sau giai đoạn đầu năm khi chi phí năng lượng cao kỷ lục đã kìm hãm đà phục hồi.
Đồng thời, thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua hơn một tháng điều chỉnh sâu. VN-Index giảm mạnh từ đỉnh 1.915 điểm, với nhóm cổ phiếu trụ cột như ngân hàng và chứng khoán chịu áp lực bán lớn, phản ánh đầy đủ các rủi ro từ xung đột Trung Đông. Do đó, nhịp hồi phục sắp tới được kỳ vọng sẽ bền vững và có căn cứ, khi định giá thị trường hiện tại đã hấp thụ phần lớn yếu tố tiêu cực, kết hợp với triển vọng ngắn hạn được hỗ trợ bởi môi trường vĩ mô bớt căng thẳng và thông tin nâng hạng.
Đồng tình rằng đây là thông tin tích cực, nhưng ông Ngô Thế Hiển, Phó giám đốc Trung tâm Phân tích Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), lưu ý câu chuyện nâng hạng không phải là mới. Ông cắt nghĩa, quyết định hôm 8/4 của FTSE Russell chỉ khẳng định lại thông báo đã đưa ra vào tháng 10/2025, đồng thời ghi nhận những nỗ lực của các cơ quan quản lý thị trường trong việc tiếp tục tạo điều kiện thông thoáng cho dòng vốn ngoại.
Ông cho rằng giai đoạn vừa qua, ngoài việc chờ đợi thông tin nói trên, nhà đầu tư có tâm lý lo ngại chủ yếu liên quan tới các thông tin chiến sự tại khu vực Trung Đông, tác động của giá dầu tới kinh tế vĩ mô cũng như diễn biến lãi suất huy động tăng. Chính vì vậy, chỉ khi các yếu tố này dịu bớt, dòng tiền vào thị trường sẽ cởi mở và dồi dào hơn.
Chuyên gia SHS dự đoán trong ngắn hạn, thị trường sẽ có phản ứng tích cực. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần tránh tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội) vì quá trình nâng hạng và đưa Việt Nam vào các rổ chỉ số của FTSE Russell sẽ diễn ra theo 4 giai đoạn bắt đầu từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027. Thêm nữa, sẽ chỉ có một danh mục cổ phiếu nhất định được đưa vào rổ chỉ số của FTSE Russell. Chính vì vậy, nhà đầu tư cần xem xét cẩn trọng về nhiều yếu tố trước khi xuống tiền ở giai đoạn hiện tại như hoạt động kinh doanh, tình hình tài chính và triển vọng của doanh nghiệp, định giá...
"Khả năng được đưa vào rổ chỉ số khi nâng hạng chỉ nên coi là một điểm cộng trong quy trình ra quyết định đầu tư", ông Hiển nhấn mạnh.
Mặt khác, ông Nguyễn Nam Sơn cho rằng trong bối cảnh thị trường chứng khoán đang trải qua những diễn biến phức tạp và đầy biến động, việc phân biệt rõ ràng giữa hai khái niệm "mua đuổi theo tâm lý đám đông" và "tham gia tích cực tại vùng giá hấp dẫn" trở nên vô cùng quan trọng đối với các nhà đầu tư có chiến lược dài hạn.
Theo quan điểm của PHS, hiện tượng FOMO chỉ thực sự đáng lo ngại và cần được cảnh giác khi nhà đầu tư quyết định mua vào tại thời điểm cổ phiếu đã trải qua nhiều nhịp tăng giá liên tiếp, đẩy định giá lên mức quá cao so với giá trị nội tại thực sự của doanh nghiệp. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, chuyên gia thấy bức tranh tổng thể vẫn đang ở giai đoạn khởi đầu của một xu hướng phục hồi bền vững hơn là đã bước vào giai đoạn tăng nóng.
Cụ thể, chỉ số VN-Index chỉ vừa vượt qua vùng dao động (trading range), biên tích lũy (accumulation zone) kéo dài trong khoảng 1.600-1.700 điểm được thiết lập trong suốt tháng vừa qua. Đây là tín hiệu kỹ thuật cho thấy áp lực bán đã được hấp thụ tương đối tốt và dòng tiền đang có xu hướng quay lại thị trường một cách thận trọng. Đồng thời, nhiều cổ phiếu mới tăng khoảng 10% so với đáy gần nhất, trong khi triển vọng kinh doanh và chính sách cổ tức vẫn duy trì mức hấp dẫn.
"Nhà đầu tư nên tận dụng cơ hội tích lũy cổ phiếu ở vùng định giá hợp lý thay vì chờ đợi để rơi vào tâm lý FOMO khi thị trường tiến gần các ngưỡng kháng cự phía trên", chuyên gia này lưu ý.
