Ngày 9/4, phiên xét xử vụ án sai phạm trong chuyển nhượng hơn 6.000 m2 đất “vàng” tại 39-39B Bến Vân Đồn do Tập đoàn Cao su Việt Nam quản lý, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng cho Nhà nước, diễn ra phần tranh luận.
Sau khi nêu quan điểm về vụ án, đại diện VKS đề nghị tòa tuyên phạt bà Nguyễn Thị Như Loan (Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai) 24-30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
VKS xác định, bị cáo dù biết khu đất là tài sản Nhà nước vẫn chuyển tiền, tạo điều kiện cho Lê Y Linh (nguyên Giám đốc Công ty TNHH Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Việt Tín) mua dự án không qua thẩm định, đấu giá; sau đó nhận chuyển nhượng lại để bán cho đối tác, hưởng lợi 297,8 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo VKS, sai phạm của bà Loan xuất phát từ nhận thức pháp luật còn hạn chế; bị cáo đã tích cực khắc phục phần lớn hậu quả nên đề nghị tòa xem xét giảm nhẹ, không cần thiết phải cách ly khỏi xã hội.
Trước đó, cáo trạng truy tố bà Loan ở khoản 3 Điều 219 Bộ luật Hình sự, với khung hình phạt 10-20 năm tù.
Theo VKS, toàn bộ thiệt hại vụ án đã được các bị cáo tự nguyện khắc phục; trong đó có người nộp vượt nghĩa vụ, có người nộp tiền dù không hưởng lợi. Khi đề nghị mức án, cơ quan công tố đã xem xét nhiều tình tiết giảm nhẹ, gồm việc các bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, hợp tác với cơ quan tố tụng, nhân thân tốt, nhiều người tuổi cao, có thành tích công tác và phạm tội lần đầu.
Vì vậy, tùy từng trường hợp, VKS đề nghị HĐXX áp dụng khoản 1 hoặc 2 Điều 54 Bộ luật Hình sự để quyết định hình phạt dưới khung hình phạt, hoặc chuyển sang khung liền kề nhẹ hơn. Trong đó, bà Loan được áp dụng khoản 2.
Bị xác định là “khởi nguồn của sai phạm”, ông Lê Quang Thung (nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam) bị đề nghị 8-9 năm tù về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; 6-7 năm tù về tội Nhận hối lộ. Tổng hợp hình phạt, ông Thung bị đề nghị 14-16 năm tù.
Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa cùng bị đề nghị mức án tổng hợp 8-10 năm tù về hai tội: Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Đưa hối lộ.
Liên quan vụ án, bà Nguyễn Thị Hồng (cựu Phó chủ tịch UBND TP HCM) bị đề nghị 30-36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Cùng tội danh, bà Đào Thị Lan Hương (Giám đốc Sở Tài chính, Ủy viên thường trực Ban chỉ đạo 09 về sắp xếp tài sản Nhà nước) bị đề nghị 3-4 năm tù.
Các bị cáo còn lại bị đề nghị mức án từ án treo 5-6 năm tù.
>> Chi tiết mức án VKS đề nghị đối với 22 bị cáo
VKS: Nhiều cán bộ bị kỷ luật, xử lý hình sự
Khu đất 39-39B Bến Vân Đồn, liền kề quận 1, là tài sản Nhà nước giao cho Tổng cục Cao su (nay là Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) quản lý từ năm 1976. Sau nhiều lần thay đổi, quyền quản lý khu đất thuộc về Tổng công ty Cao su Đồng Nai và Công ty Cao su Bà Rịa thông qua Công ty TNHH Phú Việt Tín, với tỷ lệ góp vốn lần lượt 72% và 28%.
Theo VKS, thực hiện quyết định của Thủ tướng về sắp xếp lại nhà, đất thuộc sở hữu Nhà nước, Tập đoàn Cao su lập phương án xử lý khu đất, đề xuất hợp khối, chuyển mục đích sang đất ở để xây chung cư cho cán bộ, công nhân viên. Phương án sau đó được UBND TP HCM và Bộ Tài chính chấp thuận.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, Lê Quang Thung cùng một số cá nhân tại Tập đoàn Cao su và các đơn vị liên quan bị cáo buộc vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước; đưa và nhận hối lộ; lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong thi hành công vụ.
Theo cáo buộc, các sai phạm đã khiến khu đất bị chuyển từ tài sản Nhà nước sang tư nhân trái pháp luật, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng.
“Hành vi sai phạm không chỉ gây thất thoát tài sản mà còn ảnh hưởng đến trật tự quản lý kinh tế và việc thực hiện chính sách của Nhà nước; nhiều cán bộ đã bị xử lý kỷ luật, truy cứu trách nhiệm hình sự”, đại diện VKS nhận định.
Sai phạm khởi nguồn từ cựu lãnh đạo Cao su Việt Nam
Cơ quan công tố xác định ông Thung là người khởi nguồn sai phạm, trực tiếp thỏa thuận với Linh và Dừa để chuyển nhượng khu đất cho doanh nghiệp tư nhân, trong đó có công ty của bà Loan, không qua thẩm định giá, đấu giá.
Với mục đích thâu tóm khu đất, Linh và Dừa đã hai lần đưa cho ông Thung 300.000 USD và 200.000 SGD; đồng thời hai lần đưa tổng cộng 45 tỷ đồng cho Trần Ngọc Thuận để “cảm ơn”. Ngoài ra, hai bị cáo còn tiếp cận bà Hồng và bà Hương nhằm được giao khu đất cho doanh nghiệp thực hiện dự án.
Dù biết rõ khu đất là tài sản Nhà nước, Linh và Dừa vẫn cùng các cá nhân liên quan hợp thức thủ tục để mua bán không qua thẩm định, đấu giá, gây thiệt hại hơn 542,7 tỷ đồng. Từ giao dịch này, Linh hưởng lợi hơn 60,2 tỷ đồng, Dừa hơn 51,9 tỷ đồng.
Sau khi vụ án bị phát hiện, hai bị cáo còn đưa tiền cho Đoàn Ngọc Phương (Chủ tịch Hội đồng định giá Bộ Tài nguyên và Môi trường) nhằm tác động việc định giá trái quy định. Cơ quan công tố đánh giá hai bị cáo thực hiện sai phạm từ đầu, hưởng lợi lớn và phạm hai tội danh nên cần xử lý nghiêm.
Phiên tòa đang diễn ra phần tranh luận của các luật sư.
Netflix vừa phải đối mặt với một trong những vụ kiện pháp lý lớn nhất tại châu Âu, do Hiệp hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Italy, Movimento Consumatori đệ trình.
Theo đó, tòa án ở Rome tuần trước phán quyết rằng việc tăng giá với người dùng ở Italy trong 7 năm qua là bất hợp pháp và yêu cầu công ty trả số tiền đã thu thừa từ năm 2017.
Cụ thể, khách đăng ký gói tiêu chuẩn đã bị tăng 4 euro mỗi tháng, từ 9,99 lên 13,99 euro (420.000 đồng); gói cao cấp bị tăng 8 euro mỗi tháng, từ 11,99 lên 19,99 euro (600.000 đồng)
Tùy theo gói cước, Netflix bị buộc hoàn lại cho mỗi người dùng ở Italy 250-500 euro.
Nền tảng này bị xác định thay đổi giá mà không đưa ra lý do chính đáng trong hợp đồng - hành vi vi phạm Bộ luật Bảo vệ Người tiêu dùng của Italy.
Luật bảo vệ người tiêu dùng của nước này yêu cầu các công ty phải nêu rõ lý do chính đáng khi sửa đổi các điều khoản hợp đồng.
Netflix đã tăng giá nhiều lần trong khoảng thời gian từ năm 2017 đến năm 2024 mà không đưa ra lý do chính đáng rõ ràng trong hợp đồng.
Hàng triệu người được hoàn tiền
Tòa án buộc Netflix công bố phán quyết dài 49 trang trên trang web của mình. Phán quyết cũng sẽ được đăng tải trên các tờ báo quốc gia như Il Corriere della Sera và Il Sole 24 Ore.
Netflix trong vòng 90 ngày qua nhiều kênh phải thông báo cho người tiêu dùng bị ảnh hưởng, bao gồm: email và thông báo công khai. Vi phạm phán quyết có thể bị phạt 700 euro mỗi ngày.
Quyết định này cũng yêu cầu Netflix phải giảm giá thuê bao hiện tại. Mức giảm giá phải phản ánh tổng mức tăng giá bất hợp pháp đã đạt được.
"Ví dụ, một khách hàng cao cấp đã kích hoạt gói đăng ký vào năm 2017 và hiện trả 19,99 euro sẽ được hưởng dịch vụ tương tự với giá 11,99 euro", theo bản án.
Phạm vi của phán quyết này rất lớn. Theo ước tính của các cơ quan quản lý và các tổ chức vận động đã có khoảng 5,4 triệu người dùng Netflix trong những năm gần đây.
Netflix đã lập tức kháng cáo phán quyết này.
Người phát ngôn của hãng cho biết: "Chúng tôi rất coi trọng quyền lợi người tiêu dùng và tin rằng các điều khoản và điều kiện của chúng tôi luôn phù hợp với luật pháp và thông lệ của Italy".
Công ty đã sửa đổi các điều khoản của mình, có hiệu lực từ tháng 4/2025, nêu rõ điều kiện mà giá cả có thể thay đổi.
Netflix hiện có hơn 325 triệu người đăng ký trên toàn cầu và giá trị thị trường vượt quá 400 tỷ USD. Mặc dù phán quyết này chỉ áp dụng cho Italy nhưng tác động có thể lớn hơn khi tạo tiền lệ cho những vụ kiện tương tự ở các quốc gia khác.
Ngày 4-4, UBND TP.HCM phối hợp cùng Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức hội thảo tham vấn chuyên gia về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, với chủ đề “Chính sách đột phá và không gian phát triển cho TP.HCM trong kỷ nguyên mới”.
Ông Nguyễn Mạnh Cường - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó chủ tịch UBND TP.HCM - chủ trì hội thảo. Đồng chủ trì hội thảo còn có PGS.TS Trần Cao Vinh - Phó giám đốc Đại học Quốc gia TP.HCM, PGS.TS Hoàng Công Gia Khánh - Hiệu trưởng Trường đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM).
Xác định nền tảng quan trọng để xây dựng Luật đô thị đặc biệt cho TP.HCM đó là phải định vị được vị trí phát triển mới cho TP.HCM trong kỷ nguyên mới, PGS.TS Đỗ Phú Trần Tình - Trường đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM - cho rằng TP.HCM giữ vị trí đặc biệt quan trọng, với định vị là trung tâm kinh tế - tài chính - đổi mới sáng tạo của cả nước, là cực tăng trưởng vùng phía Nam và cửa ngõ hội nhập quốc tế của Việt Nam.
Từ đó, PGS.TS Đỗ Phú Trần Tình phân tích TP.HCM phát triển trong kỷ nguyên mới theo 7 định vị sau: Thành phố phải được tổ chức như trung tâm điều phối các nguồn lực chiến lược của vùng và của quốc gia;
Thành phố phải được định hình là hạt nhân của nền kinh tế tri thức, trung tâm nghiên cứu khoa học công nghệ và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia;
Thành phố phải được xác lập là cực hội nhập quốc tế và đầu mối định vị quốc gia trong không gian kinh tế toàn cầu;
Thành phố phải được định vị là trung tâm phát triển khu vực kinh tế tư nhân, doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp quốc gia;
Thành phố phải phát triển theo định hướng đô thị có khả năng chống chịu cao và phát triển bền vững;
Thành phố phải được phát triển theo định hướng lấy con người và chất lượng sống làm trung tâm, xác định rõ mục tiêu cuối cùng của phát triển là nâng cao toàn diện đời sống vật chất và tinh thần của người dân;
Thành phố phải được phát triển như không gian thử nghiệm thể chế và mô hình quản trị tiên phong.
Góp ý trên cơ sở các định vị phát triển của TP.HCM, PGS.TS Tô Văn Hòa, Hiệu trưởng Trường đại học Luật Hà Nội, cho rằng Luật đô thị đặc biệt trước hết phải là khung khổ pháp lý được thiết kế riêng cho TP.HCM - đủ đặc thù, đủ đột phá và tương xứng với vị thế của một siêu đô thị, là cực tăng trưởng đầu tàu, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng hai con số liên tục trong 10 năm tới.
"Cần xác định đây là luật trước tiên đáp ứng ngay yêu cầu phát triển của TP.HCM, đồng thời luật này cũng mang tính hình mẫu để các đô thị khác hướng tới trong quá trình phát triển", ông Hòa nói.
Đồng tình, GS.TS Phạm Hồng Thái, Chủ tịch Hội đồng Giáo sư ngành luật học nhiệm kỳ 2024 - 2029, Hội đồng Giáo sư Nhà nước, cho rằng nên xây dựng luật phù hợp với đặc thù phát triển của riêng TP.HCM.
"Nhiều đô thị lớn tại nhiều quốc gia trên thế giới vẫn xây dựng các quy định, đạo luật riêng phù hợp cho đô thị đó, có tính ổn định cao, đây là xu thế. Luật đô thị đặc biệt gắn với TP.HCM cần thiết để tháo gỡ các vướng mắc phát triển tại TP.HCM", ông Thái phân tích.
Rất nhiều chuyên gia cùng quan điểm trên và cho rằng cần đặt tên dự thảo luật là Luật đô thị đặc biệt TP.HCM. Điển hình như PGS.TS Vũ Minh Khương (Đại học Quốc gia Singapore). Ông cho rằng tên gọi của luật rất quan trọng vì xác định phạm vi điều chỉnh của luật. Và luật đô thị đặc biệt TP.HCM là công cụ giúp TP.HCM tăng trưởng liên tục 2 con số, có sứ mệnh đóng góp lớn cho tăng trưởng chung của cả nước.
Lô "đất vàng" ký hiệu số 149, tờ bản đồ TĐ 01-2018 đang tranh chấp có giá hàng chục tỉ đồng nằm ngay trên mặt tiền đại lộ Phạm Văn Đồng, trung tâm du lịch của xã Măng Đen.
Chủ đất cho rằng lô đất đã bị hộ liền kề xây khách sạn lấn chiếm hơn 1m, trong khi đó chủ khách sạn nói rằng do chính quyền cắm mốc giao đất sai dẫn tới chồng lấn.
Năm 2022, hộ bà Nguyễn Thị Hương Anh (39 tuổi, trú xã Đak Đoa, Gia Lai) nhận chuyển nhượng lô đất nêu trên. Theo hồ sơ, lô đất có diện tích 245m2, chiều rộng cả mặt tiền và mặt hậu đều 7m, chiều dài 35m, nguồn gốc là đất trúng đấu giá.
Tại thời điểm nhận chuyển nhượng, bà Hương Anh đo đạc chiều rộng lô đất đúng như giấy chứng nhận. Sau khi hàng xóm xây khách sạn, bà Hương Anh đo đạc, kiểm tra thì phát hiện chiều rộng mặt sau lô đất không đủ 7 mét theo giấy chứng nhận đã cấp nên đã trình báo cơ quan chức năng.
Tháng 3-2024, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Kon Plông (tỉnh Kon Tum) kiểm tra, đo đạc bằng máy định vị và xác định hộ ông Nguyễn Đẩu (hiện trú phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi, người trúng đấu giá lô đất cạnh lô đất của bà Hương Anh) đã xây dựng nhà ở lấn qua đất đấu giá của các hộ khác 1,17m phần phía sau.
Việc làm này của hộ ông Nguyễn Đẩu dẫn đến các lô đất bên cạnh thiếu 1,17m, còn thửa đất ông Đẩu có diện tích thực tế lớn hơn 22,7m2 so với diện tích trúng đấu giá.
Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Kon Plông khi đó đã kiến nghị UBND huyện chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan kiểm tra, xử lý để đảm bảo diện tích, kích thước cho các hộ sử dụng đất liền kề.
Từ kết quả này, hộ bà Hương Anh yêu cầu cơ quan chức năng giải quyết buộc ông Đẩu trả lại cho vợ chồng bà diện tích đất đã lấn chiếm và buộc tháo dỡ, di dời vật kiến trúc đã xây dựng để khôi phục tình trạng ban đầu.
Trong khi đó, hộ ông Đẩu cho rằng gia đình xây nhà theo đúng ranh giới đất đã trúng đấu giá nên không phải là bên lấn chiếm đất và yêu cầu cơ quan chuyên môn kiểm tra, xem xét lại.
Để chứng minh mình không lấn đất hộ bà Hương, gia đình ông Đẩu đã chỉ mốc giới thửa đất được cơ quan chức năng cắm mốc khi nhận bàn giao lô đất trên thực địa lúc trúng đấu giá. Hiện trạng thửa đất của hộ ông Đẩu hiện nay đã xây dựng công trình kiên cố để kinh doanh dịch vụ lưu trú.
Ông Đẩu cho rằng việc hộ bà Hương Anh kiện ông lấn đất là có cơ sở, nhưng nguyên nhân chính là do cơ quan chức năng huyện Kon Plông giao đất sai, giao chồng lấn lên đất của người khác. Theo ông Đẩu, khi nhận đất gia đình xây theo mốc giới trúng đấu giá đã giao, việc chồng lấn là do người đóng cọc giao đất sai.
Thực tế là sau khi cơ quan chức năng đo đạc lại, xác định thửa đất của ông chồng lấn với thửa đất của bà Hương Anh, còn thửa đất biệt thự phía sau lại chồng lấn lên thửa đất của ông. Do đó, ông Đẩu cho rằng trong trường hợp bị khởi kiện vì lấn chiếm đất, ông sẽ khởi kiện cơ quan chức năng về việc giao đất sai.
