Ngày 9/4, phiên xét xử vụ án sai phạm trong chuyển nhượng hơn 6.000 m2 đất “vàng” tại 39-39B Bến Vân Đồn do Tập đoàn Cao su Việt Nam quản lý, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng cho Nhà nước, diễn ra phần tranh luận.
Sau khi nêu quan điểm về vụ án, đại diện VKS đề nghị tòa tuyên phạt bà Nguyễn Thị Như Loan (Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai) 24-30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
VKS xác định, bị cáo dù biết khu đất là tài sản Nhà nước vẫn chuyển tiền, tạo điều kiện cho Lê Y Linh (nguyên Giám đốc Công ty TNHH Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Việt Tín) mua dự án không qua thẩm định, đấu giá; sau đó nhận chuyển nhượng lại để bán cho đối tác, hưởng lợi 297,8 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo VKS, sai phạm của bà Loan xuất phát từ nhận thức pháp luật còn hạn chế; bị cáo đã tích cực khắc phục phần lớn hậu quả nên đề nghị tòa xem xét giảm nhẹ, không cần thiết phải cách ly khỏi xã hội.
Trước đó, cáo trạng truy tố bà Loan ở khoản 3 Điều 219 Bộ luật Hình sự, với khung hình phạt 10-20 năm tù.
Theo VKS, toàn bộ thiệt hại vụ án đã được các bị cáo tự nguyện khắc phục; trong đó có người nộp vượt nghĩa vụ, có người nộp tiền dù không hưởng lợi. Khi đề nghị mức án, cơ quan công tố đã xem xét nhiều tình tiết giảm nhẹ, gồm việc các bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, hợp tác với cơ quan tố tụng, nhân thân tốt, nhiều người tuổi cao, có thành tích công tác và phạm tội lần đầu.
Vì vậy, tùy từng trường hợp, VKS đề nghị HĐXX áp dụng khoản 1 hoặc 2 Điều 54 Bộ luật Hình sự để quyết định hình phạt dưới khung hình phạt, hoặc chuyển sang khung liền kề nhẹ hơn. Trong đó, bà Loan được áp dụng khoản 2.
Bị xác định là “khởi nguồn của sai phạm”, ông Lê Quang Thung (nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam) bị đề nghị 8-9 năm tù về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; 6-7 năm tù về tội Nhận hối lộ. Tổng hợp hình phạt, ông Thung bị đề nghị 14-16 năm tù.
Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa cùng bị đề nghị mức án tổng hợp 8-10 năm tù về hai tội: Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Đưa hối lộ.
Liên quan vụ án, bà Nguyễn Thị Hồng (cựu Phó chủ tịch UBND TP HCM) bị đề nghị 30-36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Cùng tội danh, bà Đào Thị Lan Hương (Giám đốc Sở Tài chính, Ủy viên thường trực Ban chỉ đạo 09 về sắp xếp tài sản Nhà nước) bị đề nghị 3-4 năm tù.
Các bị cáo còn lại bị đề nghị mức án từ án treo 5-6 năm tù.
>> Chi tiết mức án VKS đề nghị đối với 22 bị cáo
VKS: Nhiều cán bộ bị kỷ luật, xử lý hình sự
Khu đất 39-39B Bến Vân Đồn, liền kề quận 1, là tài sản Nhà nước giao cho Tổng cục Cao su (nay là Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) quản lý từ năm 1976. Sau nhiều lần thay đổi, quyền quản lý khu đất thuộc về Tổng công ty Cao su Đồng Nai và Công ty Cao su Bà Rịa thông qua Công ty TNHH Phú Việt Tín, với tỷ lệ góp vốn lần lượt 72% và 28%.
Theo VKS, thực hiện quyết định của Thủ tướng về sắp xếp lại nhà, đất thuộc sở hữu Nhà nước, Tập đoàn Cao su lập phương án xử lý khu đất, đề xuất hợp khối, chuyển mục đích sang đất ở để xây chung cư cho cán bộ, công nhân viên. Phương án sau đó được UBND TP HCM và Bộ Tài chính chấp thuận.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, Lê Quang Thung cùng một số cá nhân tại Tập đoàn Cao su và các đơn vị liên quan bị cáo buộc vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước; đưa và nhận hối lộ; lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong thi hành công vụ.
Theo cáo buộc, các sai phạm đã khiến khu đất bị chuyển từ tài sản Nhà nước sang tư nhân trái pháp luật, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng.
“Hành vi sai phạm không chỉ gây thất thoát tài sản mà còn ảnh hưởng đến trật tự quản lý kinh tế và việc thực hiện chính sách của Nhà nước; nhiều cán bộ đã bị xử lý kỷ luật, truy cứu trách nhiệm hình sự”, đại diện VKS nhận định.
Sai phạm khởi nguồn từ cựu lãnh đạo Cao su Việt Nam
Cơ quan công tố xác định ông Thung là người khởi nguồn sai phạm, trực tiếp thỏa thuận với Linh và Dừa để chuyển nhượng khu đất cho doanh nghiệp tư nhân, trong đó có công ty của bà Loan, không qua thẩm định giá, đấu giá.
Với mục đích thâu tóm khu đất, Linh và Dừa đã hai lần đưa cho ông Thung 300.000 USD và 200.000 SGD; đồng thời hai lần đưa tổng cộng 45 tỷ đồng cho Trần Ngọc Thuận để “cảm ơn”. Ngoài ra, hai bị cáo còn tiếp cận bà Hồng và bà Hương nhằm được giao khu đất cho doanh nghiệp thực hiện dự án.
Dù biết rõ khu đất là tài sản Nhà nước, Linh và Dừa vẫn cùng các cá nhân liên quan hợp thức thủ tục để mua bán không qua thẩm định, đấu giá, gây thiệt hại hơn 542,7 tỷ đồng. Từ giao dịch này, Linh hưởng lợi hơn 60,2 tỷ đồng, Dừa hơn 51,9 tỷ đồng.
Sau khi vụ án bị phát hiện, hai bị cáo còn đưa tiền cho Đoàn Ngọc Phương (Chủ tịch Hội đồng định giá Bộ Tài nguyên và Môi trường) nhằm tác động việc định giá trái quy định. Cơ quan công tố đánh giá hai bị cáo thực hiện sai phạm từ đầu, hưởng lợi lớn và phạm hai tội danh nên cần xử lý nghiêm.
Phiên tòa đang diễn ra phần tranh luận của các luật sư.
Chiều 6/4, tại hội nghị cung cấp thông tin quý 1, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an thành phố Hà Nội cho biết từ đầu năm 2026 đến nay, Đỗ Văn Thanh đã thu gom khoảng 3.600 con lợn (khoảng 300 tấn thịt) nghi bị nhiễm bệnh tại các tỉnh Phú Thọ, Tuyên Quang rồi chuyển cho Nguyễn Thị Hiền tại lò mổ Vạn Phúc.
Sau đó, Hiền giết mổ, bán cho người dân và Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát. Công ty này bán lại cho một số doanh nghiệp khác để cung cấp vào trường mầm non, tiểu học, bếp ăn tập thể trên địa bàn thành phố Hà Nội và các tỉnh lân cận.
Công an xác định, sau khi mua lợn nhiễm bệnh, Cường Phát đã sơ chế, đóng gói và dán tem có ghi chữ "lợn sạch". Các bên mua hàng của Cường Phát sau đó đã bán ra cho 26 trường học và một số trường mầm non công lập.
"Chúng tôi đang xác minh từng trường một. Tuy nhiên chưa chứng minh được sự câu kết của các bếp ăn trường học với Cường Phát", Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế nói.
Kết luận hội nghị, trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an Hà Nội, cho biết đã yêu cầu các đơn vị điều tra và chứng minh trách nhiệm của các đơn vị, các bếp ăn. Ông cho rằng, "lợn bệnh có những biểu hiện khác, bằng trực quan, giám định chứ không thể lấy mỗi hồ sơ pháp lý của chỗ đã làm giả để gắn vào thành lợn sạch".
Người đứng đầu Công an Hà Nội cũng yêu cầu các đơn vị chức năng làm rõ vụ án "có sự thông đồng hay không", bởi các sai phạm đã kéo dài trong thời gian dài.
"Số lượng hơn 300 tấn thịt lợn bệnh là rất lớn và biểu hiện của lợn bệnh cũng rất khác biệt so với lợn bình thường", ông Tùng nói và nhấn mạnh "các bé nhỏ tuổi vì tin tưởng trường lớp mà phải mang các mầm mống bệnh vào cơ thể là điều không thể chấp nhận được".
Theo điều tra ban đầu, để hợp thức hóa nguồn gốc của lợn, Thanh đã thông đồng với Vũ Kim Tuấn, cán bộ Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm dịch động vật, Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y tỉnh Phú Thọ. Được Tuấn cấp giấy chứng nhận kiểm dịch, Thanh thoải mái chở lợn bệnh vào cơ sở Vạn Phúc bán cho các chủ lò mổ.
Tại khu giết mổ tập trung Vạn Phúc, cán bộ trạm chẩn đoán, xét nghiệm, kiểm soát giết mổ đã tự đặt ra quy định, lợn dưới 80 kg thì không cho vận chuyển vào bên trong. Sau đó, cán bộ thú y thu tiền trái quy định từ 250.000 đồng/chuyến xe đến 4-5 triệu đồng một chuyến.
Bên trong lò mổ Vạn Phúc, cán bộ thú y còn yêu cầu một số chủ lò mổ phải nộp 5-10 triệu đồng một tháng. Tổng số tiền các nghi phạm đã thu được khoảng 2,5 tỷ đồng.
Với những sai phạm trên, công an đã khởi tố hành vi Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản với 3 cán bộ Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y Hà Nội là Lê Ngọc Anh (52 tuổi, Trạm trưởng Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ) cùng 2 cán bộ dưới quyền Nguyễn Phong Nam, 43 tuổi và Nguyễn Thị Phương Lan, 42 tuổi.
Nguyễn Thị Hiền, 31 tuổi, chủ lò mổ ở Vạn Phúc, cùng Đỗ Văn Thanh, Nguyễn Thị Bình và Nguyễn Văn Thành (Giám đốc Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát) bị khởi tố về tội Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Ngày 9-4, ông Đặng Thanh Tùng, cựu Chủ tịch phường Thanh Trì và cấp phó Nguyễn Vũ Diêm bị Tòa án nhân dân TP Hà Nội đưa ra xét xử sơ thẩm về tội nhận hối lộ.
Bốn cựu cán bộ bị đưa ra xét xử cùng tội danh trên gồm: Bùi Thanh Nhã (cựu Đội trưởng Đội Quản lý trật tự xây dựng đô thị quận Hoàng Mai cũ); Lê Thanh Thủy (cựu Đội phó Đội Quản lý trật tự xây dựng đô thị quận Hoàng Mai cũ); Trần Văn Quân và Vũ Cát Sự cùng là cựu chuyên viên Đội Quản lý trật tự xây dựng đô thị quận.
Theo cáo trạng, 6 bị cáo đều là những người có chức vụ, quyền hạn trong việc kiểm tra, xử lý vi phạm trật tự xây dựng tại phường Thanh Trì (quận Hoàng Mai, Hà Nội).
Từ tháng 8-2024 đến 3-2025, dù biết rõ nhiều công trình xây dựng trái phép, không phép, nhóm này vẫn nhận tiền của chủ công trình để làm ngơ, thậm chí tạo điều kiện thi công, sửa chữa.
Số tiền nhận được chia theo “tỉ lệ ngầm”: bị cáo Tùng hưởng 25-30%, Nhã 20%, Diêm 15-20%, còn Thủy, Sự, Quân mỗi người khoảng 10%. Một phần tiền được đưa vào “quỹ chung” của tổ trật tự xây dựng nhưng không hề ghi chép, theo dõi.
Một trong những vụ nhóm cán bộ này nhận hối lộ liên quan việc sân pickleball bị xây sai phép.
Theo cáo trạng, tháng 10-2024, ông Vương Đức Hiệp là chủ công trình sân pickleball tại ngõ 55 phố Thanh Lâm đến UBND phường Thanh Trì gặp Trần Văn Quân xin được tạo điều kiện hoàn thiện xây dựng. Do công trình không có giấy phép xây dựng, Quân "ra giá" ông Hiệp cần chi phí 150 triệu đồng.
Trong tháng 10-2024, tại trụ sở UBND phường Thanh Trì, ông Hiệp đã đưa tiền theo đúng yêu cầu cho Quân, cáo trạng nêu.
Nhận tiền xong, Quân báo cáo Chủ tịch phường Đặng Thanh Tùng và Phó chủ tịch phường Nguyễn Vũ Diêm để “bật đèn xanh” cho công trình.
Sau đó, Quân chia lại cho Tùng, Nhã và Diêm mỗi người 30 triệu đồng, chia cho Thủy 20 triệu đồng, chia cho Sự 10 triệu đồng. Bản thân Quân được hưởng 30 triệu đồng.
Đầu năm 2025, khi chủ sân tiếp tục muốn làm mái che không phép, Quân đồng ý với điều kiện chi thêm 100 triệu đồng. Chủ công trình đã đưa hai phong bì, mỗi cái 50 triệu đồng. Sau khi nhận tiền, Quân báo cáo Tùng và Diêm rồi cất tiền tại tủ cá nhân, chưa kịp chia nhau.
Theo cáo buộc, tháng 8-2024, bà Mai Thị Chung - chủ căn nhà 3 tầng 1 tum ở phố Thanh Đàm - đến UBND phường Thanh Trì xin nâng lên 5 tầng. Tại đây, bị cáo Nguyễn Vũ Diêm “ra giá” 100 triệu đồng, bà Chung đồng ý và đưa tiền ngay tại phòng làm việc của phó chủ tịch phường. Sau đó vài ngày, bà Chung biếu thêm cho Diêm 20 triệu đồng.
Đến tháng 12-2024, dù bị yêu cầu dừng thi công do vi phạm, bà Chung cùng hai hộ liền kề tiếp tục góp tiền, đưa thêm 100 triệu đồng cho Phó chủ tịch Diêm để được “bỏ qua”.
Tháng 1-2025, bà Chung còn tìm đến nhà Bùi Thanh Nhã, khi đó là Đội trưởng Đội trật tự xây dựng đô thị, đưa thêm 100 triệu đồng.
Cơ quan tố tụng xác định, ngoài vụ việc trên, nhóm cán bộ phường còn nhận hối lộ để "làm ngơ" bỏ qua các vụ xây dựng sai phép khác. Các hộ dân muốn xây thêm tầng, sửa chữa, làm tum, ban công… không phép đều phải “chung chi” theo mức giá do cán bộ gợi ý.
Toàn bộ tiền sau người dân đưa hối lộ được bị cáo Quân cất tại tủ làm việc để quản lý, chia nhau. Khi bị bắt vào tháng 3-2025, cơ quan điều tra thu giữ 490 triệu đồng tại tủ của Quân, được xác định là tiền nhận hối lộ chưa chia nhau.
Viện kiểm sát cáo buộc Trần Văn Quân đã tham gia nhận hối lộ với tổng số tiền là 900 triệu đồng, hưởng lợi bất chính 50 triệu đồng.
Cựu Phó chủ tịch phường Nguyễn Vũ Diêm tham gia nhận hối lộ với tổng số tiền là 820 triệu đồng, hưởng lợi bất chính 70 triệu đồng. Cựu Chủ tịch phường Đặng Thanh Tùng nhận hối lộ với tổng số tiền là 650 triệu đồng, hưởng lợi bất chính 60 triệu đồng...
Sau phần thẩm vấn buổi sáng nay, Hội đồng xét xử nhận thấy vụ án còn nhiều tình tiết cần phải làm rõ nên đã quyết định trả hồ sơ để điều tra, bổ sung.
Hội đồng xét xử cho biết việc trả hồ sơ điều tra bổ sung để làm rõ hành vi của các chủ công trình như Nguyễn Văn Thắng, Vương Đức Điệp,... có dấu hiệu của tội đưa hối lộ.
Chủ tọa cũng công bố việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung, làm rõ hành vi của ông Lê Thanh Tùng, Phó giám đốc Công ty Hoàng Hà, có dấu hiệu của tội môi giới hối lộ.
Ngày 9-4, Công an tỉnh Khánh Hòa thông tin, tối cùng ngày, tại sân bay quốc tế Cam Ranh, Văn phòng Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Công an phường Nam Nha Trang và Phòng Quản lý xuất nhập cảnh dẫn giải, bàn giao 3 người Hàn Quốc bị Interpol truy nã đỏ cho cảnh sát Hàn Quốc.
Trước đó, qua công tác rà soát, kiểm tra cư trú đối với người nước ngoài trên địa bàn, Công an phường Nam Nha Trang phát hiện 9 người nước ngoài đang sinh sống ở một cơ sở lưu trú tại khu đô thị An Bình Tân có dấu hiệu nghi vấn.
Qua làm việc, lực lượng chức năng xác định trong nhóm này có 3 người đàn ông quốc tịch Hàn Quốc bị Interpol phát lệnh truy nã đỏ, gồm: Kim Hansaem (31 tuổi), bị truy nã từ ngày 5-1-2026 về tội lừa đảo; Park Gyoungmo (29 tuổi) và Cho Wooseok (28 tuổi) cùng bị truy nã từ ngày 26-2-2026 về tội hoạt động tội phạm có tổ chức và lừa đảo.
Sau khi bắt giữ, Văn phòng Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Khánh Hòa đã phối hợp với Phòng Quản lý xuất nhập cảnh và Công an phường Nam Nha Trang hoàn tất các thủ tục dẫn giải, bàn giao đúng quy trình cho phía cảnh sát Hàn Quốc.