Bản đồ truyền thống “bó tay” với đường phố Đông Nam Á
Ở nhiều đô thị Đông Nam Á, một chuyến xe công nghệ chưa bao giờ chỉ là câu chuyện đi từ điểm A đến điểm B.
Trên thực tế, tài xế có thể phải luồn qua những con hẻm rất nhỏ, tìm một địa chỉ nằm trong dãy nhà không đánh số rõ ràng, đối mặt với cảnh ùn tắc thay đổi theo từng khung giờ, hoặc buộc phải đổi lộ trình chỉ sau một cơn mưa ngắn vì đoạn đường quen thuộc bất ngờ ngập nước.
Đó là lý do bài toán bản đồ, tưởng như đã được giải quyết từ lâu, lại đang trở thành một trong những điểm nghẽn lớn nhất của lĩnh vực xe công nghệ ở khu vực này.
Đây là vấn đề được ông Philipp Kandal, Giám đốc Sản phẩm Tập đoàn Grab nêu ra tại sự kiện GrabX 2026, diễn ra vào ngày 8/4 tại Jakarta, Indonesia.
Theo ông Philipp Kandal, nhiều ứng dụng bản đồ phổ biến chưa thật sự phù hợp với phần lớn đường phố Đông Nam Á, nơi có nhiều hẻm nhỏ, đường không tên và những biến động rất đặc thù như ngập cục bộ sau mưa.
Ông cho biết, trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ là công cụ đắc lực để xử lý vấn đề này.
“Chúng tôi tự xây dựng bản đồ riêng từ dữ liệu của 20 tỷ chuyến đi và đơn hàng trong 14 năm qua. Bản đồ sẽ hiểu được từng ngõ ngách thành phố, thời điểm tắc đường và cả cách thời tiết làm thay đổi hành trình di chuyển”, ông Philipp Kandal chia sẻ.
Nếu coi bản đồ truyền thống là một bức ảnh tĩnh, bản đồ AI sẽ hoạt động theo thời gian thực. Ông Philipp Kandal cho biết, lượng dữ liệu khổng lồ tích lũy không chỉ giúp nền tảng biết đến từng con đường nhỏ, mà còn nắm được thời điểm thường tắc đường khi trời mưa, đặc điểm di chuyển của người dùng và những sắc thái rất địa phương của từng thành phố.
Nhiều bài toán khó được AI xử lý trong đặt xe công nghệ
Cũng tại sự kiện ông Anthony Tan, CEO kiêm đồng sáng lập Grab nhấn mạnh, ứng dụng AI trở thành hướng đi gần như bắt buộc với nền tảng đặt xe công nghệ.
Tuy nhiên, CEO này cũng nêu ra một thực trạng là khi AI trở thành xu thế không thể đảo ngược, tầng lớp lao động phổ thông sẽ dễ bị nới rộng khoảng cách về công nghệ.
Theo ông, thách thức không nằm ở việc phát triển AI mạnh đến đâu, mà là làm sao để công nghệ này đủ gần gũi để bất kỳ ai cũng có thể sử dụng, kể cả những người không am hiểu công nghệ.
“AI không nên chỉ phục vụ những người thành thạo kỹ thuật số, mà cần được thiết kế để hỗ trợ cả những lao động địa phương trong công việc hàng ngày”, ông nói.
Từ quan điểm đó, Grab xây dựng hạ tầng AI đưa tới tài xế và đối tác theo cách họ “không cần biết đó là AI”. Thay vì tạo thêm lớp công nghệ phức tạp, đơn vị này hướng tới việc biến AI thành một “người bạn đồng hành thông minh”, tự động hỗ trợ trong quá trình làm việc.
“Nền tảng này có thể theo dõi từng chuyến đi đang diễn ra, kiểm tra lộ trình, điểm dừng và phát hiện các rủi ro trước khi sự cố xảy ra, đồng thời tối ưu việc ghép đơn dựa trên nhiều yếu tố như thời tiết, tình trạng giao thông hay đặc điểm của đơn hàng”, ông Anthony Tan chia sẻ.
Theo ông, nếu AI có thể xử lý những việc tốn thời gian nhưng lặp đi lặp lại, tài xế có thể tiết kiệm công sức và có thêm cơ hội tăng thu nhập.
Ông nêu ví dụ AI có thể hỗ trợ tài xế tìm đúng vị trí nhà hàng trong một trung tâm thương mại, qua đó giảm thời gian loay hoay và mở ra khả năng kiếm thêm khoảng 10% thu nhập từ quỹ thời gian được giải phóng.
Cũng tại sự kiện, Grab đã công bố 13 trải nghiệm được ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Các trải nghiệm này cho thấy khả năng ứng dụng của AI trong lĩnh vực đặt xe công nghệ.
Một ví dụ điển hình là giải quyết bài toán đặt xe nhóm.
Ông Philipp Kandal dẫn ra một kịch bản quen thuộc: Vào giờ tan làm, một nhóm đồng nghiệp cùng di chuyển về nhà. Dù đi chung một hướng, hành trình lại phát sinh nhiều vấn đề nhỏ như ai sẽ là người đặt xe, ai xuống trước, quãng đường mỗi người khác nhau và đặc biệt là việc chia chi phí.
Trong nhiều trường hợp, một người phải đứng ra thanh toán toàn bộ chuyến đi rồi tự thu lại tiền từ những người còn lại, gây bất tiện và mất thời gian.
“Những điều tưởng như rất nhỏ này lại khiến trải nghiệm di chuyển trở nên phức tạp hơn nhiều so với bản chất của nó”, ông Philipp Kandal chia sẻ.
Thông qua ứng dụng AI, hệ thống có thể tự động chia chi phí dựa trên quãng đường mỗi người đã đi, còn từng thành viên tự thanh toán trên điện thoại của mình.
Ngày 7/4, tại một giao lộ ở Tây An, tỉnh Thiểm Tây, tai nạn xảy ra khi xe máy điện của người phụ nữ lọt vào điểm mù của chiếc xe tải. Nạn nhân lọt vào gầm xe tải, trong khi xe máy điện kẹt ở bánh trước.
Xe tải đang rẽ với tốc độ thấp và kịp dừng lại. Người phụ nữ bị thương nhẹ.
Video thu hút sự quan tâm của nhiều người bởi sự may mắn của người đi xe máy. Cảnh sát địa phương cũng khuyến cáo người dân đặc biệt cẩn thận khi gặp những loại xe cỡ lớn, như xe tải hay xe ben, vì vùng điểm mù của những xe này rất lớn. Những người điều khiển xe hai bánh, và kể cả ôtô nhỏ hơn, nên giữ khoảng cách đối với xe tải, nhất là tại các giao lộ, tránh đi song song hoặc vượt vì nguy cơ va chạm cao.
Cao tốc là tuyến đường bắt buộc phương tiện di chuyển tốc độ cao, từ 60 - 120 km/giờ nên cần sự tập trung cao độ của tài xế. Tuy nhiên trên thực tế, không ít người vẫn giữ thói quen vừa lái xe, vừa sử dụng điện thoại để làm việc cá nhân, gây mất tập trung và dễ dẫn đến tai nạn.
Chính vì điều này, lực lượng chức năng đã tiến hành ra quân, tuần tra và xử lý nghiêm hành vi vi phạm này. Cụ thể vào ngày 5.4 vừa qua, đội CSGT đường bộ cao tốc số 6, thuộc phòng 6, cục CSGT đã hóa trang để xử lý vi phạm trên tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và phát hiện nhiều hành vi liên quan tới việc sử dụng điện thoại khi lái xe.
Theo đó, lực lượng chức năng đã sử dụng thiết bị kỹ thuật ghi hình và phát hiện tài xế L.H.H. (30 tuổi, ngụ tại Cần Thơ) có hành vi cầm điện thoại khi đang lái xe vào lúc 15 giờ 47 phút. Sau đó 3 phút, lực lượng chức năng cũng tiếp tục phát hiện tài xế L.T.Đ. (33 tuổi, ngụ tại Tây Ninh) vi phạm hành vi tương tự. Với hình ảnh rõ nét, các tài xế gần như không thể chối cãi và không kịp có biện pháp đối phó với lực lượng CSGT.
Căn cứ theo khoản 6, điều 9, luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, dùng tay cầm và sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khác khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông đang di chuyển trên đường bộ là hành vi bị nghiêm cấm. Với lỗi này, tài xế vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 4 - 6 triệu đồng theo điểm h, khoản 5, điều 6, Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168) và bị trừ 4 điểm giấy phép lái xe theo điểm b, khoản 16, điều 6 cùng Nghị định.
Trong trường hợp vừa lái xe, vừa sử dụng điện thoại và gây tai nạn, tài xế bị phạt với mức nặng hơn lên tới 22 triệu đồng theo điểm b, khoản 10, điều 6, Nghị định 168. Ngoài ra, lỗi này còn bị trừ thêm 10 điểm giấy phép lái xe theo điểm d, khoản 16, điều 6.
Phân tích ở góc độ an toàn, dùng điện thoại trên cao tốc là hành động đánh cược với tử thần. Ở vận tốc 100 km/giờ, mỗi giây trôi qua xe đã di chuyển được gần 28 m. Do đó, chỉ cần liếc nhìn điện thoại khoảng 4 giây, phương tiện đã di chuyển hơn 100 m nhưng không có sự kiểm soát và phản ứng từ tài xế.
Với khoảng cách này, nếu phương tiện phía trước phanh gấp hoặc có sự cố bất ngờ, tài xế hoàn toàn không có đủ thời gian để phản xạ, dẫn đến những vụ va chạm liên hoàn.
Trên trang thông tin chính thức, Ford Việt Nam mới đây vừa điều chỉnh giá bán niêm yết dành cho mẫu xe chủ lực Ford Territory. Theo đó, từ đầu tháng 4.2026, giá niêm yết của mẫu SUV, crossover cỡ trung này sẽ giảm 21 - 23 triệu đồng so với trước đây. Cụ thể, bản Territory Trend giảm 23 triệu đồng, trong khi hai phiên bản Titanium và Titanium X cùng giảm 21 triệu đồng. Sau điều chỉnh, giá bán mới của các phiên bản Territory lần lượt ở mức 739 triệu, 819 triệu và 875 triệu đồng.
Đáng chú ý, đây không phải ưu đãi hay chương trình giảm giá ngắn hạn tại đại lý, mà là động thái hạ trực tiếp giá niêm yết. Như vậy, với mức giá này, Ford Territory đang trở thành một trong những mẫu xe có niêm yết khởi điểm thấp nhất phân khúc. Bởi Mazda CX-5 hiện có giá công bố từ 749 - 979 triệu đồng, tùy phiên bản. Hyundai Tucson dao động từ 769 - 989 triệu đồng. Trong khi, KIA Sportage thậm chí niêm yết cao hơn, từ 859 triệu đồng đến hơn 1 tỉ đồng với các phiên bản cao.
So với mặt bằng chung này, mức giá khởi điểm 739 triệu đồng sẽ giúp Territory tạo lợi thế rõ rệt khi tiếp cận nhóm khách hàng đề cao yếu tố chi phí, đặc biệt trong bối cảnh người dùng ngày càng cân nhắc kỹ về tài chính khi mua ô tô.
Trong bối cảnh thị trường ô tô Việt Nam vẫn đang khá ì ạch do sức mua chưa hồi phục, theo một số chuyên gia trong ngành ô tô, việc điều chỉnh giá niêm yết được xem là giải pháp mạnh, nhằm kích cầu bền vững hơn. Đồng thời, động thái này cũng góp phần định vị lại sản phẩm trong phân khúc.
Trước đó, Ford Territory tại Việt Nam cũng vừa được nâng cấp giữa vòng đời từ tháng 8.2025. Ở lần cập nhật này, mẫu xe Mỹ tinh chỉnh thiết kế ngoại thất, bổ sung hệ thống đèn LED hiện đại, đồng thời duy trì động cơ EcoBoost 1.5L và gói công nghệ an toàn với các tính năng hỗ trợ lái nâng cao.
Đáng chú ý, Ford Territory không phải mẫu xe duy nhất trong phân khúc crossover cỡ trung được áp dụng các chương trình giảm giá để kích cầu. Thực tế, thời gian gần đây, nhiều đối thủ cũng đồng loạt gia tăng ưu đãi. Trong đó có nhóm xe quen thuộc như Mazda CX-5, Hyundai Tucson hay KIA Sportage... Mức giảm dao động từ vài chục đến cả trăm triệu đồng.
Thậm chí, với những mẫu xe còn hàng tồn kho hoặc các phiên bản đời cũ như Subaru Forester (bản cũ nhập khẩu từ Thái Lan), mức giảm lên đến vài trăm triệu đồng. Điều này cho thấy áp lực bán hàng ở phân khúc này đang ngày càng lớn.
Thực tế, cuộc đua doanh số ở phân khúc SUV, crossover cỡ trung cũng đang phản ánh rõ mức độ khốc liệt. Theo số liệu thống kê từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam, TC Motor và VinFast; trong tháng 2.2026 vừa qua, quy mô toàn phân khúc này tiếp tục thu hẹp đáng kể. Tổng lượng xe mới bàn giao chỉ đạt khoảng 5.800 chiếc, giảm hơn 50% so với tháng đầu năm. Mức giảm sâu và đều ở hầu hết mẫu mã cho thấy nhu cầu thị trường vẫn rất thấp.
Trong bối cảnh đó, để kích cầu, các hãng buộc phải tìm các giải pháp mạnh để thu hút khách hàng. Và khi các yếu tố về thiết kế, trang bị hay công nghệ giữa các mẫu mã đã ngày càng tiệm cận; chính giá bán mới là yếu tố đóng vai trò then chốt. Việc hạ giá niêm yết sẽ giúp các mẫu mã cải thiện khả năng cạnh tranh, đặc biệt với nhóm khách hàng nhạy cảm về chi phí.
