Phải chăng vì hết yêu nên mới chọn cách im lặng? Không hẳn. Đó là hệ quả của quá trình dài chúng ta mải mê “vận hành” thế giới bên ngoài mà quên mất cách hiện diện bên trong tổ ấm.
Sự im lặng trong hôn nhân hiếm khi đến từ một mâu thuẫn lớn hay nhỏ. Nó thường bắt đầu từ những thay đổi rất nhỏ: cách ta giao tiếp ứng xử, cũng như hiện diện trước đối phương.
Khi vị thế xã hội tăng lên, “cái tôi” thường bộc lộ rõ nét và có xu hướng xâm lấn bầu không khí gia đình.
Tại nơi làm việc, chúng ta quen với lối tư duy quản trị: quyết định nhanh, kiểm soát vấn đề và ưu tiên hiệu quả. Nhưng khi mang nguyên “công thức vận hành” ấy về nhà, cái ta nhận được đôi khi là khoảng cách vô hình.
Tôi đã chứng kiến một vài trường hợp: người chồng lạm dụng các câu cầu khiến, thái độ áp đặt khiến vợ của họ nảy sinh cơ chế tự vệ: thu mình lại và ít chuyện trò, tâm sự.
Rõ ràng, người vợ chọn cách im lặng không phải vì không có nhu cầu sẻ chia, mà vì không còn cảm thấy an toàn để bộc lộ những tổn thương hay suy nghĩ thật.
Ở một lát cắt khác, năng lượng cảm xúc của mỗi người là có hạn. Áp lực từ nhiều phía, trách nhiệm và sự kỳ vọng của xã hội phần nào đang âm thầm rút nguồn năng lượng này hằng ngày.
Sau một ngày dài phải đóng vai những cá nhân bản lĩnh và quyết đoán, nhiều người trở về nhà trong trạng thái kiệt sức tâm lý. Lúc này, một nghịch lý đau lòng xảy ra: Chúng ta sẵn sàng tinh tế, lịch thiệp với cả thế giới, nhưng lại thờ ơ và thiếu kiên nhẫn với người bạn đời.
Thật vậy, khi cạn kiệt năng lượng cảm xúc, chức năng giao tiếp tự thân sẽ bị đình trệ. Lúc này, trò chuyện không còn là nhu cầu kết nối, mà trở thành một nghĩa vụ. Từ ít nói dẫn đến lười chia sẻ, và cuối cùng rơi vào trạng thái “đóng băng” cảm xúc.
Cộng hưởng với đó là quy luật biến đổi sinh học theo tuổi tác. Sự sụt giảm nội tiết tố tác động trực tiếp đến “hệ thống phần thưởng” trong não bộ, mà còn làm suy giảm nhu cầu gần gũi và gắn kết.
Nếu những món ăn tinh thần như cử chỉ quan tâm, sự chạm khẽ hay những lời hỏi han không được duy trì như một thói quen, sợi dây liên kết giữa hai người sẽ lỏng lẻo dần theo quy luật tự nhiên.
Thêm một nghịch lý nữa là nhiều người còn suy nghĩ chủ quan rằng “sống với nhau lâu phải tự hiểu”. Lâu dần, họ bỏ qua những cảm xúc, suy nghĩ của nhau.
Ngoài ra trong thời đại số, khoảng cách này càng rõ nét: mỗi người một thiết bị, một dòng thông tin, một thế giới riêng. Gần nhau về khoảng cách, nhưng xa nhau về cảm xúc.
Sự rạn nứt trong hôn nhân luôn phát đi tín hiệu từ rất sớm. Hãy thử rà soát lại mối quan hệ thông qua một vài “chỉ báo” sau đây:
– Khi bạn chia sẻ một vấn đề cá nhân, đối phương phản hồi bằng sự thấu cảm hay chỉ đơn thuần là xử lý thông tin?
– Sự im lặng giữa hai người là trạng thái thư giãn, bình yên hay là sự né tránh, ngột ngạt?
– Những cuộc trò chuyện gần đây chỉ xoay quanh việc vận hành đời sống (con cái, tiền bạc) hay có chỗ cho những cảm xúc riêng tư?
– Bạn có còn là người đầu tiên mà đối phương muốn chia sẻ không?
– Khi có xung đột, hai người tìm cách hiểu nhau hay tìm cách kết thúc nhanh?
Nếu các câu trả lời nghiêng về phía tránh né cảm xúc hoặc hỏi – đáp đơn thuần, đó là chỉ báo cho thấy cuộc hôn nhân đang thiếu đi chất lượng hiện diện.
Để khôi phục kết nối và hàn gắn, sau một “cái đầu lạnh” để nhận diện thực tế, chúng ta cần một “trái tim ấm” để thấu cảm.
Trong mọi mặt của đời sống, hiểu được xem là tiền đề của thương. Hãy nhìn sâu và đa chiều vấn đề để thấy phía sau sự im lặng của bạn đời có thể là sự mệt mỏi chưa được gọi tên, phía sau một phản ứng gay gắt có thể là những áp lực đang đè nặng.
Thay vì kỳ vọng đối phương phải “đọc vị” mình, mỗi người cần học cách bày tỏ nhu cầu và cảm xúc một cách rõ ràng, chân thành.
Sự chia sẻ, trò chuyện của những vợ chồng sống lâu với nhau cần được nuôi dưỡng bằng những nguyên liệu giản đơn hằng ngày: một bữa cơm chung không thiết bị để trò chuyện, một cuộc lắng nghe không ngắt lời, một lần chia sẻ cảm xúc thay vì chỉ trao đổi thông tin.
Quan trọng không kém là việc chăm sóc sức khỏe tinh thần cá nhân. Bởi lẽ một tâm hồn kiệt quệ sẽ rất khó để cộng hưởng và kết nối với một tâm hồn khác.
Hôn nhân phần lớn rạn nứt từ những điều nhỏ bé bị bỏ quên trong thời gian dài. Nhưng cũng chính vì vậy, nó có thể được hàn gắn từ những điều nhỏ bé nếu mỗi người đủ sẵn sàng thay đổi.
Suy cho cùng, điều giữ hai người ở lại bên nhau không phải là chúng ta đã đi cùng nhau bao lâu, mà là mức độ sẵn lòng để hiểu nhau trong mọi hoàn cảnh, tình huống.
Kiếm tiền bằng cách nào có quan trọng bằng việc mình đang cố gắng sống tử tế và không bỏ cuộc. Chấp nhận làm mọi nghề để trang trải, trước khi tìm được hướng đi lâu dài, chẳng xấu hổ!
Bước sang ngưỡng 30, Hoài Bảo (30 tuổi, TP.HCM) kể đã có bằng đại học, nhưng hiện vẫn loay hoay, làm thêm công việc phục vụ tại một quán ăn để trang trải.
Đến độ tuổi mặc định phải “ổn định sự nghiệp”, thế mà đôi lúc anh cảm nhận được sự coi thường từ chủ quán, với suy nghĩ chủ quan rằng ở độ tuổi này, có trình độ đại học nhưng vẫn làm công việc phục vụ.
Tuy nhiên, anh thừa nhận bản thân không quá bận tâm. Bảo vẫn luôn cố gắng hoàn thành tốt công việc, phục vụ khách hàng chu đáo và chuyên nghiệp. Bởi đây chỉ là công việc tạm thời trong giai đoạn cần trang trải tài chính.
“Mỗi công việc đều mang lại những trải nghiệm quý giá riêng. Vì vậy, không có gì phải xấu hổ khi kiếm tiền bằng sức lao động chân chính. Quan trọng là khi mình làm gì, mình cũng sẽ tập trung vào câu hỏi “mình học được gì ở đây”, mỗi trải nghiệm là mỗi bài học, còn nếu không có mục tiêu thì làm gì cũng thấy vô nghĩa”, Bảo tâm sự.
Tương tự, Thành Trung (30 tuổi, TP.HCM) kể sau 8 năm làm công việc văn phòng với tấm bằng đại học trong tay, anh quyết định rẽ hướng và bắt đầu lại từ đầu.
Anh từng làm phụ bếp tại căng tin của một phòng gym, sau đó theo đuổi nghề huấn luyện viên cá nhân (PT) để xây dựng nguồn thu nhập ổn định. Song song đó, Trung tiếp tục học hỏi và thử sức với lĩnh vực tiếp thị liên kết để thêm trang trải.
“Điều quan trọng không nằm ở việc làm công việc gì, mà là hiểu rõ mình đang làm gì và ý nghĩa của công việc đó đối với bản thân. Chậm một chút cũng không sao, miễn không bỏ cuộc”, Trung nói.
Ngọc Ánh (30 tuổi, Huế) kể sau khi tốt nghiệp nhưng chưa tìm được việc đúng chuyên môn, cô đã xin làm pha chế tại một quán gần nhà. Mỗi ngày Ánh làm việc từ 12 đến 16 tiếng khá vất vả. Đôi khi gặp bạn bè, cô cũng có chút chạnh lòng.
Tuy nhiên chồng luôn động viên rằng chỉ cần kiếm tiền bằng lao động chân chính thì không có gì phải xấu hổ hay dừng lại. Nhờ sự kiên trì và nỗ lực, hiện tại Ánh đã trở thành kế toán công nợ, làm việc theo giờ hành chính.
Dù công việc mới đi kèm nhiều áp lực và căng thẳng, cô cho biết động lực lớn nhất là có thể lo cho gia đình và người mình yêu, từ đó tiếp tục cố gắng mỗi ngày.
Châu Giang (32 tuổi, TP.HCM) cho rằng thất nghiệp không phải điều đáng sợ. Điều đáng lo là sau khi mất việc nhưng không nỗ lực tìm kiếm cơ hội mới.
Giang kể trước đây từng làm công việc chăm sóc vườn tại một homestay 4 sao. Khi nhân viên lễ tân đột ngột nghỉ việc, anh được đề nghị thay thế dù chưa có kinh nghiệm và khá lo lắng khi phải trực tiếp tiếp xúc với khách.
Giang đã chủ động tự học cách sử dụng các ứng dụng đặt phòng, đồng thời trau dồi kiến thức và kỹ năng cần thiết. Chỉ sau ba tháng, cô được tin tưởng giao vị trí quản lý tại cơ sở này.
"Ai cũng có giai đoạn long đong, tự ti với gia đình, bạn bè hay chính bản thân vì thất nghiệp. Nhưng đừng bỏ cuộc, miễn còn cố gắng, cứ dám thử vì tuổi trẻ có đặc ân được thất bại. Còn trẻ hãy cứ làm những gì mình cho là đúng sau khi nghiêm túc rồi chúng ta sẽ đi đúng đường", Giang bày tỏ.
Dự án "Thiết kế và phát triển thiết bị ACUIRPEN sử dụng bộ lọc Hampel nhằm nâng cao độ chính xác khi xác định huyệt đạo" của hai học sinh Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh (Đồng Nai) vừa đoạt giải nhất hội thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS, THPT.
Ý tưởng nghiên cứu bắt đầu từ câu chuyện cá nhân khi bà của Thiên Duyên thường xuyên phải điều trị bằng phương pháp châm cứu. Duyên nói phương pháp này khá hiệu quả nhưng lại phụ thuộc nhiều vào cảm nhận và kinh nghiệm của người thực hiện nên rất tò mò.
Sự tò mò đó dẫn lối cho cô bạn chủ động tìm hiểu các tài liệu về y học cổ truyền và thấy việc xác định huyệt đạo là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả điều trị. Nhưng phương pháp này vẫn thiếu sự chuẩn hóa, dễ sai lệch giữa các lần xác định huyệt đạo do chủ yếu dựa vào kinh nghiệm cá nhân của người thực hiện châm cứu.
Trong quá trình nghiên cứu, hai bạn tiếp tục phát hiện các thiết bị hỗ trợ xác định huyệt đạo trên thị trường phần lớn dựa vào điện trở da. Phương pháp này còn hạn chế về độ ổn định và điều kiện đo do phải tiếp xúc trực tiếp, dễ bị ảnh hưởng bởi lực tay, mồ hôi, môi trường đồng thời phải điều chỉnh thông số phù hợp với từng người.
Qua một số nghiên cứu khoa học hiện đại chỉ ra huyệt đạo có đặc trưng nhiệt độ cao hơn vùng xung quanh, mở ra một hướng tiếp cận mới. Từ đó, hai bạn muốn ứng dụng cảm biến hồng ngoại để phát hiện sự chênh lệch nhiệt độ, kết hợp với thuật toán xử lý dữ liệu nhằm xác định huyệt đạo chính xác hơn, thay vì tiếp tục đi theo các phương pháp truyền thống.
"Tụi mình chọn sử dụng cảm biến hồng ngoại để đo sự chênh lệch nhiệt độ tại huyệt đạo. Huyệt chỉ cao hơn khoảng 0,5 - 0,7oC so với vùng xung quanh nên cần chọn cảm biến đủ chính xác và thiết kế rất nhỏ gọn", Duyên nói.
Ban đầu nhóm thử nghiệm với các Model AI nhưng gặp hạn chế về tốc độ và tài nguyên. Sau nhiều lần thử nghiệm, nhóm sử dụng bộ lọc Hampel để xử lý dữ liệu.
"Quan trọng là chọn phương pháp phù hợp với bài toán, không nhất thiết phải là công nghệ phức tạp nhất", Dân cười.
Để tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh, cả hai gần như bắt đầu từ con số 0, tự học từ lập trình nhúng, thiết kế mạch đến xử lý dữ liệu. Tình cờ Duyên được một đàn anh chia sẻ về các hoạt động nghiên cứu tại khoa điện - điện tử Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM). Ấn tượng với môi trường thực hành và những sản phẩm do sinh viên chế tạo, Duyên được rủ tham gia một khóa học hè của Câu lạc bộ Pay It Forward.
Cô gái chỉ nghĩ đơn giản cứ đi thử cho biết nhưng không ngờ trải nghiệm ấy trở thành bước ngoặt. Từ chỗ chưa có nền tảng, Duyên được các anh chị hướng dẫn kiến thức cơ bản, cách thiết kế, lắp ráp một sản phẩm hoàn chỉnh. Cô bạn còn thường xuyên lên phòng lab thực hành, hỗ trợ các đề tài để tích lũy kinh nghiệm thực tế.
"Có những ngày mình ở phòng lab từ sáng đến tối, vừa học vừa làm và đã dần theo được", Duyên khoe. Nền tảng về lập trình nhúng và thiết kế mạch từ đây trở thành lợi thế quan trọng trong quá trình phát triển thiết bị.
Còn Chí Dân tận dụng thế mạnh về thuật toán, tự đọc tài liệu, tiếp cận các bài nghiên cứu khoa học và thử nghiệm nhiều phương pháp xử lý dữ liệu khác nhau trước khi tìm ra hướng phù hợp.
Duyên dự định theo học ngành điện - điện tử, còn Chí Dân theo đuổi khoa học máy tính. Nhóm cho biết đã phát triển ứng dụng hỗ trợ tra cứu huyệt đạo, đồng thời sẽ tiếp tục hoàn thiện sản phẩm theo hướng tích hợp thêm tính năng mới như nhận diện tên huyệt bằng AI và nghiên cứu các thuật toán nhằm nâng cao độ chính xác của thiết bị.
Cô Vũ Thị Phương - giáo viên hướng dẫn hai bạn nghiên cứu - nói điểm đáng chú ý ở hai học sinh không chỉ nằm ở kết quả sản phẩm mà còn ở nền tảng và quá trình tự tích lũy trước đó. Kỷ niệm được cô Phương nhớ hoài là sự cố thiết bị đứt dây tại vòng thi cấp tỉnh. Lúc ấy Duyên lập tức lấy dụng cụ ra hàn lại ngay tại bàn thi. "Giám khảo nhìn cô học trò làm còn cười nói chỉ có học sinh tự làm thì sản phẩm mới như vậy, chứ khó ai đi thi mà để dây lòng thòng, mối hàn xấu vậy cả", cô Phương cười.
Học chuyên Anh lại trở thành lợi thế với Thiên Duyên khi phần lớn tài liệu chuyên ngành đều bằng tiếng Anh, nhờ khả năng ngoại ngữ tốt giúp cô gái tiếp cận kiến thức nhanh hơn. Trong khi đó Nguyễn Ngọc Chí Dân có thế mạnh rõ rệt về thuật toán nhờ nền tảng học sinh chuyên tin. Bạn ấy lo phần nghiên cứu, so sánh các phương pháp xử lý dữ liệu khác nhau để chọn ra giải pháp tối ưu cho bài toán của đề tài.
Việc trao trả được thực hiện qua cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp (xã Bình Hiệp, Tây Ninh).
73 người được trao trả gồm 26 nữ và 47 nam có quê từ 25 tỉnh, thành phố trong cả nước. Đây là những người sang Campuchia làm việc trong các tổ chức hoạt động lừa đảo trực tuyến và các nghề bán hàng, phục vụ bếp, cắt tóc... tại Phnom Penh và tỉnh Svay Rieng được phát hiện cư trú, lao động bất hợp pháp.
Qua quá trình sàng lọc, đơn vị chức năng phát hiện trong số này có Phạm Ngọc Hải (22 tuổi, ngụ phường Hiệp Hòa, Quảng Ninh) là người bị truy nã về hành vi giữ người trái pháp luật.
42 người xuất cảnh hợp pháp đã được làm thủ tục nhập cảnh, bên cạnh đó xử phạt vi phạm hành chính đối với 29 người về hành vi qua lại biên giới quốc gia mà không làm thủ tục xuất cảnh theo quy định của pháp luật.
