Theo trang tin Ynet (Israel) ngày 4-4, một cuộc chạy đua với thời gian đang diễn ra nhằm tìm kiếm phi công Mỹ mất tích trên lãnh thổ đối phương: lực lượng đặc nhiệm Mỹ – được hỗ trợ bởi trực thăng và máy bay chiến đấu – đang tìm kiếm thành viên còn lại của chiếc tiêm kích F-15 rơi tại Iran, trong khi Cộng hòa Hồi giáo Iran cũng tiến hành chiến dịch tìm kiếm riêng và treo thưởng cho việc bắt sống phi công Mỹ.
Nỗ lực tìm kiếm của Iran tập trung vào tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad ở tây nam Iran, sâu trong dãy núi Zagros.
Khu vực hiểm trở này giáp với các tỉnh Fars, Isfahan, Khuzestan và Bushehr – tất cả đều đã trải qua các cuộc tấn công trong xung đột hiện nay – và nổi tiếng với thảm thực vật dày đặc cùng địa hình hoang dã, khiến việc xác định vị trí của phi công trở nên phức tạp.
Dãy núi Zagros kéo dài khoảng 1.600km, với các đỉnh cao vượt qua 4.200m, cùng những thung lũng có thể dồn lực lượng Mỹ vào các “vùng chết”, và những lối đèo hẹp – nơi chỉ cần ít lực lượng phòng thủ cũng có thể chặn đứng các đơn vị lớn hơn.
Theo báo The Telegraph, truyền thông Iran đưa tin chính quyền nước này đã treo thưởng khoảng 66.000 USD cho bất kỳ ai bắt sống được phi công Mỹ.
Trong khi đó, Đài CBS của Mỹ tường thuật chiến dịch tìm kiếm vẫn đang được tiến hành sâu trong lãnh thổ Iran để tìm kiếm phi công Mỹ còn lại.
Các nhiệm vụ tìm kiếm và cứu hộ trong chiến đấu (CSAR) được xem là một trong những hoạt động phức tạp và nhạy cảm về thời gian nhất mà quân đội Mỹ và các đồng minh phải chuẩn bị.
Tại Mỹ, các đơn vị tinh nhuệ của không quân được huấn luyện đặc biệt cho các nhiệm vụ CSAR và thường được triển khai từ trước gần các khu vực xung đột, nơi máy bay có thể bị mất.
Ông Houston Cantwell, tướng Mỹ đã nghỉ hưu và có 400 giờ kinh nghiệm bay chiến đấu, cho biết quá trình huấn luyện của phi công nhiều khả năng sẽ phát huy tác dụng trước khi họ nhảy dù xuống mặt đất. “Ưu tiên hàng đầu của tôi là ẩn nấp, vì tôi không muốn bị bắt” – ông chia sẻ với Hãng tin AFP.
Iran cho biết họ đã bắn hạ chiếc tiêm kích F-15 ở khu vực tây nam nước này vào ngày 3-4. Đây là lần đầu tiên chiến đấu cơ của Mỹ bị bắn rơi tại Iran kể từ khi xung đột nổ ra hôm 28-2.
Truyền thông Mỹ đưa tin lực lượng đặc nhiệm nước này đã giải cứu được một trong hai thành viên tổ bay, trong khi người còn lại vẫn mất tích. Iran kêu gọi người dân tại tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad cũng như tỉnh Khuzestan tìm kiếm phi công của đối phương.
Ngoài ra, truyền thông Iran tường thuật một cường kích A-10 Warthog của Mỹ đã rơi xuống Vịnh Ba Tư sau khi bị lực lượng Iran tấn công. Chưa rõ chiếc máy bay này bị rơi do sự cố hay bị bắn hạ. Truyền thông Mỹ cho biết phi công đã được giải cứu.
Ngày 4-4, Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran cho biết nước này đã sử dụng một hệ thống phòng không mới để nhắm vào tiêm kích của Mỹ vào hôm 3-4, theo Hãng tin Reuters.
Người phát ngôn bộ tư lệnh này tuyên bố Iran “chắc chắn sẽ giành được quyền kiểm soát hoàn toàn” không phận của mình.
Quân đội Israel thông tin Iran đã phóng thêm nhiều tên lửa về hướng lãnh thổ của Israel. Các hệ thống phòng không của Israel đang hoạt động để đánh chặn tên lửa.
Trong khi đó, báo Times of Israel tường thuật: “Các dịch vụ cứu hộ cho biết đã có thiệt hại tại miền trung Israel do đầu đạn chùm sau đợt tấn công tên lửa đạn đạo mới nhất từ Iran. Các điểm va chạm được ghi nhận tại Ramat Gan, Givatayim và Bnei Brak. Hiện chưa có báo cáo ngay lập tức về thương vong”.
Trong diễn biến khác, Bộ trưởng Khoa học Iran Hossein Simai Sarraf hôm nay cho biết Mỹ và Israel đã tấn công hơn 30 trường đại học trên khắp Iran kể từ khi xung đột nổ ra hôm 28-2.
Bộ Quốc phòng Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) cập nhật các hệ thống phòng không của nước này đã đánh chặn 23 tên lửa đạn đạo và 56 máy bay không người lái (drone) được phóng từ Iran chỉ trong hôm nay (4-4).
Trong bài đăng trên nền tảng X, bộ này cập nhật số liệu về cuộc xung đột, cho biết các hệ thống của họ đã đối phó với tổng cộng 498 tên lửa đạn đạo, 23 tên lửa hành trình và 2.141 drone kể từ khi xung đột nổ ra ở Trung Đông hôm 28-2.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo họ đã tấn công một tàu có liên hệ với Israel ở eo biển Hormuz bằng thiết bị không người lái (drone) khiến con tàu bốc cháy.
“Một drone đã tấn công con tàu có liên hệ với chính quyền Israel ở eo biển Hormuz. Con tàu đã bốc cháy” – lực lượng hải quân thuộc IRGC đăng trên X, đồng thời cho biết con tàu có tên là MSC Ishyka “thuộc sở hữu của chính quyền Israel và treo cờ của một quốc gia thứ ba”.
Ngày 4-4, Chính phủ Ấn Độ cho biết một tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) treo cờ Ấn Độ đã đi qua eo biển Hormuz an toàn.
Ấn Độ là nước mua khí dầu mỏ hóa lỏng lớn thứ hai thế giới.
Họ thông tin “tàu Green Sanvi đã đi qua eo biển Hormuz an toàn, chở 46.650 tấn LPG với 25 thuyền viên trên tàu”, nhưng không nêu thêm chi tiết về điểm đến cuối cùng.
New Delhi nói rằng 17 tàu treo cờ Ấn Độ – chở 460 thủy thủ người Ấn Độ – “vẫn đang ở khu vực phía tây Vịnh Ba Tư”.
Hãng tin AFP dẫn nguồn Tân Hoa xã ngày 12-4 cho biết Văn phòng Các vấn đề Đài Loan thuộc Chính phủ Trung Quốc vừa phê chuẩn 10 biện pháp nhằm "thúc đẩy sự phát triển hòa bình của quan hệ hai bờ eo biển và nâng cao phúc lợi cho người dân hai bên".
Danh sách này được đưa ra chỉ vài giờ trước khi đoàn đại biểu Quốc Dân Đảng - đảng đối lập lớn nhất tại Đài Loan - do Chủ tịch đảng là bà Trịnh Lệ Văn dẫn đầu kết thúc chuyến thăm kéo dài sáu ngày. Bà Trịnh cùng các cộng sự rời Bắc Kinh về Đài Bắc vào chiều cùng ngày.
Bà Trịnh Lệ Văn là lãnh đạo đầu tiên của Quốc Dân Đảng đến thăm Trung Quốc đại lục trong vòng một thập niên trở lại đây.
Trong nhóm chính sách mới, Văn phòng Các vấn đề Đài Loan cho biết sẽ "thúc đẩy việc nối lại chương trình thí điểm du lịch cá nhân" tới đảo Đài Loan dành cho người dân Thượng Hải và tỉnh Phúc Kiến. Đây được xem là động thái đáng chú ý sau nhiều năm hoạt động du lịch hai bờ bị gián đoạn.
Bên cạnh đó, cơ quan này thông báo sẽ thúc đẩy "khôi phục hoàn toàn" các đường bay thẳng giữa Đài Loan và một loạt thành phố tại Trung Quốc đại lục, bao gồm Urumqi, Tây An, Cáp Nhĩ Tân, Côn Minh và Lan Châu. Việc mở rộng mạng lưới hàng không được đánh giá có thể tạo xung lực mới cho giao lưu nhân dân hai bên.
Một điểm đáng chú ý khác là Trung Quốc sẽ cho phép nhập khẩu các bộ phim truyền hình, phim tài liệu và phim hoạt hình do Đài Loan sản xuất.
Tuy nhiên Tân Hoa xã lưu ý các tác phẩm này phải có "định hướng đúng đắn, lành mạnh và chất lượng cao" mới được phép phát hành tại thị trường đại lục.
Trong tuyên bố phát đi cùng ngày, Phó chủ tịch Quốc Dân Đảng Trương Vinh Cung "hoan nghênh mạnh mẽ" các biện pháp mà Bắc Kinh vừa công bố.
"Những chính sách này đặc biệt phù hợp với kỳ vọng của nhiều tầng lớp tại Đài Loan, đồng thời tạo ra cú hích quan trọng cho sự phát triển hòa bình của quan hệ hai bờ eo biển", ông Trương nói.
Hãng AFP ngày 4.4 dẫn lời phi hành gia người Canada Jeremy Hansen chia sẻ cảm giác khi tàu vũ trụ Orion đưa ông và 3 đồng nghiệp người Mỹ theo quỹ đạo phức tạp để bay về phía mặt trăng.
Bốn phi hành gia trên sứ mệnh Artemis II đã vượt qua điểm giữa chặng đường từ trái đất đến mặt trăng, cách trái đất hơn 241.000 km, khi tiến về phía trước để thực hiện chuyến bay có người lái đầu tiên ngang qua mặt trăng trong hơn nửa thế kỷ.
Ông Hansen, một cựu phi công chiến đấu 50 tuổi và là người lần đầu bay vào vũ trụ, cho biết ông đã chứng kiến "một số điều phi thường" trong những giờ đầu tiên trên tàu Orion.
"Đến lúc chúng tôi chợp mắt một chút rồi tỉnh dậy, trái đất đã ở quá xa rồi", ông Hansen cùng với các phi hành gia người Mỹ Victor Glover và Reid Wiseman cho biết trong một phiên hỏi đáp video do Cơ quan Vũ trụ Canada (CSA) tổ chức.
Ông Hansen mô tả quá trình đốt nhiên liệu để chuyển hướng lên mặt trăng, thao tác đưa tàu Orion đến gần trái đất trong phạm vi 200 km trước khi chuyển hướng sang quỹ đạo mới và lao về phía mặt trăng.
"Cảm giác như chúng tôi đang rơi từ trên trời xuống trái đất... Thật đáng kinh ngạc là chúng tôi thực sự sẽ bay vòng qua và tránh được vật thể đó. Nó đã ở rất gần và việc chứng kiến tất cả điều đó thực sự phi thường", ông chia sẻ.
Ông Hansen, người gia nhập CSA năm 2009 sau sự nghiệp phi công chiến đấu trong Không quân Hoàng gia Canada, sẽ là phi hành gia không phải người Mỹ đầu tiên bay vòng quanh mặt trăng.
Theo Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA), cột mốc tiếp theo của tàu Orion, dự kiến diễn ra vào ngày thứ 5 của sứ mệnh kéo dài 10 ngày, sẽ là đi vào vùng ảnh hưởng của mặt trăng, nơi lực hấp dẫn của mặt trăng mạnh hơn so với trái đất.
Phi hành gia Hansen cho biết ông rất mong được quan sát cận cảnh phía bị khuất của mặt trăng và chứng kiến "hiện tượng nhật thực khi ở phía sau mặt trăng, điều đó sẽ rất thú vị".
Trong cuộc đối thoại tại Đại hội Mạng lưới hành động quốc gia ở New York (Mỹ) ngày 10.4, khi được hỏi trực tiếp về kế hoạch tranh cử, bà Kamala Harris đáp: "Có thể lắm. Tôi đang suy nghĩ về điều đó". Vị cựu Phó tổng thống Mỹ đã nhận được sự cổ vũ từ khán giả, trong đó có những tiếng hô "tranh cử lại".
Bà cho biết đã dành năm qua đi khắp nước Mỹ và nhận thấy hệ thống hiện tại "không còn hiệu quả với nhiều người". Theo bà, chính phủ cần giảm bớt quan liêu và tập trung vào kết quả thực chất. "Người dân không muốn quy trình, họ muốn tiến bộ", bà nói.
Đại hội Mạng lưới hành động quốc gia được xem là diễn đàn quy tụ nhiều gương mặt tiềm năng của đảng Dân chủ cho cuộc bầu cử tổng thống năm 2028 như Bộ trưởng Giao thông Vận tải Pete Buttigieg, Thống đốc Pennsylvania Josh Shapiro, Thống đốc Maryland Wes Moore, Thống đốc Illinois JB Pritzker, Thống đốc Kentucky Andy Beshear, Thượng nghị sĩ Mark Kelly Mark Kelly và Hạ nghị sĩ Ro Khanna.
Hầu hết các nhân vật này đều đều đã bày tỏ sự quan tâm hoặc chưa loại bỏ ý định tranh cử tổng thống.
Tại sự kiện, bà Harris cũng chỉ trích cách Tổng thống Mỹ Donald Trump xử lý xung đột với Iran, cho rằng điều này làm suy yếu quan hệ đồng minh và ảnh hưởng toàn cầu của Mỹ. Bà nhận định Mỹ đang đánh mất vị thế quốc tế và sẽ cần những nỗ lực "nghiêm túc" để khôi phục.
Liên quan tuyên bố của ông Trump về việc "xóa sổ" chương trình hạt nhân Iran, bà Harris cho rằng thực tế đã chứng minh điều ngược lại. "Ông ấy nói đã loại bỏ hoàn toàn, nhưng rõ ràng điều đó không xảy ra", bà nói.
Trong thời gian tới, bà Harris dự kiến tham gia các hoạt động gây quỹ cho đảng Dân chủ, đồng thời tập trung hỗ trợ đảng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới.
