Giữa trưa hè, khu vườn cau rộng hơn 5 ha của ông Hà Văn Dũng (60 tuổi, xã Giao An) phủ kín màu xanh. Những hàng cau cao, thân thẳng, tán gọn tạo khoảng không thoáng. Xen trên thân cây là các cụm cốt toái bổ bám dày, phát triển tự nhiên.
Hơn 15 năm trước, ông Dũng bắt đầu trồng cau khi nhận thấy cây phù hợp thổ nhưỡng đồi núi, chịu hạn, ít công chăm sóc. Năm 2006, ông chuyển hơn 1 ha đất sang trồng khoảng 1.200 cây. Sau 5 năm, cau cho thu hoạch, đầu ra ổn định, mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
Từ diện tích ban đầu, ông mở rộng lên hơn 5 ha với khoảng 13.000 cây. Ngoài bán quả, ông tận dụng mo cau, hạt cau và ươm giống để tăng thêm thu nhập. Nhờ đa dạng nguồn thu, mỗi năm vườn cau mang về tiền tỷ cho gia đình.
Tuy nhiên theo ông, phần thân cau chiếm diện tích lớn trong vườn gần như chưa được khai thác. Từ đó, ông tìm cách tận dụng để nâng giá trị.
Trong những lần lên rừng thu mua dược liệu, ông chú ý đến cốt toái bổ, loài cây thường mọc bám trên đá hoặc thân cây lớn. Đây là vị thuốc trong Đông y, dùng hỗ trợ xương khớp, được thị trường tiêu thụ ổn định. Nguồn trong tự nhiên ngày càng giảm do khai thác nhiều.
Năm 2010, ông bắt đầu thử nghiệm đưa cốt toái bổ về trồng trên thân cau. Do đặc tính sống bám, cây không cần đất nhưng giai đoạn đầu khó thích nghi. Ông phải điều chỉnh độ ẩm, ánh sáng và thời điểm trồng qua nhiều năm mới ổn định.
Sau khoảng 5 năm, cây phát triển tốt, bắt đầu cho thu hoạch phần thân rễ. Thay vì bán đại trà, ông giữ lại phần lớn để nhân giống, từng bước mở rộng diện tích.
Đến nay, vườn cau có gần 1.000 bụi cốt toái bổ phân bố trên nhiều thân cây. Việc tận dụng thân cau làm giá thể giúp tiết kiệm đất, giảm chi phí và tạo điều kiện sinh trưởng gần với tự nhiên.
Giá cốt toái bổ hiện dao động 35.000-50.000 đồng mỗi kg. Theo tính toán, nếu khai thác thương mại, nguồn thu có thể đạt khoảng 200 triệu đồng mỗi năm. Tuy nhiên, ông Dũng vẫn ưu tiên nhân giống để phát triển lâu dài.
Mô hình kết hợp này giúp tăng giá trị trên cùng diện tích, đồng thời giảm phụ thuộc vào thị trường cau vốn biến động. Việc trồng dược liệu trong vườn cũng góp phần hạn chế khai thác từ rừng tự nhiên, nơi nguồn cốt toái bổ đang suy giảm.
Chính quyền địa phương đánh giá mô hình cau – dược liệu tận dụng tốt tài nguyên sẵn có. Trong bối cảnh dược liệu ngoài tự nhiên ngày càng khan hiếm, đây có thể là hướng phát triển nếu được hỗ trợ kỹ thuật.
Hiện ông Dũng tiếp tục mở rộng diện tích trồng cốt toái bổ, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm cho người dân. Ngoài cau và dược liệu, ông còn trồng thêm cây ăn quả, nuôi ong lấy mật, hướng tới mô hình kinh tế tổng hợp và phát triển du lịch sinh thái.
Theo quy định hiện hành, việc ký văn bản công chứng trước sự chứng kiến của công chứng viên phải được chụp ảnh và lưu trữ trong hồ sơ công chứng. Còn tại dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Công chứng, Quốc hội thảo luận chiều nay 11.4, Chính phủ đề xuất bỏ quy định này.
Lý giải về đề xuất này, Chính phủ cho biết hiện nay việc định danh điện tử và công nghệ sinh trắc học đã và đang được triển khai rộng rãi, góp phần đơn giản hóa thủ tục công chứng, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người yêu cầu công chứng.
Các cơ sở dữ liệu về dân cư, hộ tịch... đã được cơ quan chủ quản dữ liệu công bố theo yêu cầu của Nghị quyết 66.7/2025. Do đó, khi giải quyết yêu cầu công chứng, công chứng viên được trang bị thiết bị xác thực cá nhân bằng công nghệ sinh trắc học, máy quét chuyên dụng hoặc sử dụng ứng dụng VNeID để xác thực người yêu cầu công chứng, ngăn chặn giả mạo.
Trước bối cảnh và điều kiện mới, việc bỏ chụp ảnh khi công chứng là phù hợp, nhằm đơn giản hóa thủ tục.
Nêu ý kiến về nội dung này, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh (Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM) cho biết việc bắt buộc chụp ảnh người dân khi công chứng từng gây nhiều phản ứng khi quy định tại luật Công chứng năm 2024. Người đồng tình vì tăng khả năng nhận diện và xác thực nhân thân, hạn chế tình trạng cạnh tranh không lành mạnh như ký khống, ký dạo. Người phản đối vì phát sinh thêm thủ tục, chi phí cho tổ chức hành nghề công chứng, ảnh hưởng đến quyền về hình ảnh của cá nhân.
Bà Hạnh cho rằng, hiện nay các cơ sở dữ liệu đang dần hoàn thiện, việc trang bị thiết bị xác thực cá nhân của các tổ chức hành nghề công chứng ở từng địa phương còn khác nhau.
Vì thế, cơ quan soạn thảo nên cân nhắc quy định theo hướng mở, tức là việc chụp ảnh sẽ thực hiện theo đề nghị của người yêu cầu công chứng, hoặc công chứng viên quyết định trong một số trường hợp đặc biệt.
Đại biểu Ly Kiều Vân (đoàn Quảng Trị) thì đề nghị giữ nguyên quy định bắt buộc chụp ảnh khi công chứng như hiện hành.
Theo bà Vân, quy định trên sẽ giúp đảm bảo an toàn cho giao dịch, xác định chính xác người ký, thời điểm và địa điểm ký, từ đó hạn chế tình trạng giả mạo, ký khống và phát sinh tranh chấp sau này.
Ảnh chụp còn là một dạng chứng cứ trực quan, góp phần bảo vệ người dân và công chứng viên khi phát sinh khiếu kiện, đồng thời nâng cao tính minh bạch, kỷ luật trong quy trình công chứng, góp phần loại bỏ những hành vi không chuẩn mực, cạnh tranh không lành mạnh của một số tổ chức hành nghề công chứng.
Nội dung bắt buộc chụp ảnh khi công chứng được quy định tại luật Công chứng năm 2024, thời gian thực hiện chưa đầy một năm, cần có đánh giá hiệu quả để làm cơ sở cho việc bãi bỏ.
Trước đó, khi thẩm tra về dự án luật, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành với các đề xuất tại dự thảo về việc đơn giản hóa thủ tục công chứng. Tuy vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục nghiên cứu, đánh giá tác động của việc thực thi các quy định về thủ tục công chứng trong thực tiễn làm cơ sở sửa đổi, bổ sung các thủ tục này trong hoạt động công chứng, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp, bảo đảm tính ổn định, khả thi, phù hợp của chính sách.
Sáng 9.4, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường nghe tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội về 4 dự án, trong đó có luật Hộ tịch (sửa đổi).
Theo tờ trình dự thảo luật Hộ tịch (sửa đổi) do Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày, dự thảo giao Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện đăng ký tất cả các sự kiện hộ tịch, thay vì chia tách thẩm quyền giữa cấp huyện và cấp xã như trước đây.
Việc đăng ký hộ tịch không phụ thuộc nơi cư trú, không phụ thuộc địa giới hành chính. Người dân có thể thực hiện các thủ tục hộ tịch tại bất kỳ cơ quan đăng ký nào mà không bị gò bó bởi địa giới hành chính.
Dự thảo luật định hướng chuyển đổi toàn diện sang đăng ký trực tuyến toàn trình. Đặc biệt, sổ hộ tịch giấy sẽ được lược bỏ phần lớn, chỉ duy trì sổ giấy song song cho việc đăng ký kết hôn để đảm bảo tính tự nguyện và truyền thống.
Cơ quan đăng ký sẽ chủ động khai thác dữ liệu từ ngành y tế để thực hiện đăng ký khai sinh, khai tử mà không đợi người dân đến nộp hồ sơ, nhằm đảm bảo quyền lợi kịp thời cho cá nhân.
Dự thảo luật cũng bổ sung quy định khẳng định giá trị pháp lý của giấy tờ hộ tịch, thông tin hộ tịch, dữ liệu hộ tịch điện tử, xác định dữ liệu hộ tịch điện tử có giá trị như giấy tờ hộ tịch bản giấy khi thực hiện thủ tục hành chính và các giao dịch khác.
Dự thảo cũng cho phép thay đổi quê quán trong một số trường hợp; ghi vào sổ hộ tịch việc hộ tịch đã được giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài đối với trẻ em có cha hoặc mẹ là công dân Việt Nam đã đăng ký khai sinh tại cơ quan có thẩm quyền nước ngoài; cho phép chủ tịch UBND cấp xã ủy quyền cho người thực hiện công tác hộ tịch ký một số giấy tờ về hộ tịch.
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cơ bản tán thành với sự cần thiết sửa đổi luật để khắc phục những bất cập hiện nay.
Về quyền, nghĩa vụ đăng ký hộ tịch của cá nhân, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị chỉ quy định về trách nhiệm của công dân Việt Nam thực hiện, không thực hiện thủ tục ghi vào sổ hộ tịch các sự kiện hộ tịch đã được giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền tại nước ngoài để làm cơ sở quy định hành vi vi phạm trong pháp luật về vi phạm hành chính mà không quy định lại trách nhiệm bồi thường ngoài hợp đồng của cá nhân khi không thực hiện thủ tục này.
Ủy ban đề nghị trong quá trình số hóa, cơ quan thẩm tra lưu ý về các trường hợp thông tin giữa sổ giấy và dữ liệu điện tử không thống nhất. Ủy ban đề xuất nguyên tắc: nếu có mâu thuẫn, cần nghiên cứu lấy dữ liệu từ sổ hộ tịch giấy làm dữ liệu nguồn để đối chiếu, điều chỉnh nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân.
Ủy ban cũng đề nghị Chính phủ cần tiếp tục quan tâm, bố trí nguồn lực cho việc hoàn thiện cơ sở hạ tầng công nghệ để đảm bảo tính khả thi của luật; đạt được mục tiêu tăng cường cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, cá nhân hóa và dữ liệu hóa dữ liệu, đặc biệt tại khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế khó khăn.
Về nội dung đăng ký giám hộ, chấm dứt giám hộ, giám sát việc giám hộ, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho rằng giám hộ là chế định nhân văn. Ủy ban đề nghị nghiên cứu duy trì sổ hộ tịch giấy đối với thủ tục đăng ký giám hộ và yêu cầu người giám hộ phải hiện diện tại cơ quan đăng ký hộ tịch để ký vào sổ hộ tịch trước khi trả kết quả đăng ký để cơ quan đăng ký hộ tịch xác định người có đủ năng lực hành vi dân sự để thực hiện việc giám hộ.
Tại hội nghị, Phó chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Hà Thị Nga trình bày tờ trình về việc hiệp thương 3 nhân sự giữ chức Phó chủ tịch. Toàn bộ đại biểu tham dự đã biểu quyết thông qua, cử ông Nguyễn Phi Long, bà Lê Thị Thủy và ông Nguyễn Anh Tuấn tham gia Ủy ban, Đoàn Chủ tịch và giữ chức Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa 10, nhiệm kỳ 2024-2029.
Ông Nguyễn Phi Long 50 tuổi, quê Lào Cai, thạc sĩ Quản trị kinh doanh, Ủy viên dự khuyết khóa 13, Ủy viên Trung ương khóa 14. Ông từng giữ các chức vụ tại Bình Định cũ, như Phó chủ tịch UBND tỉnh, Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh. Năm 2022, ông làm Bí thư Tỉnh ủy Hòa Bình, sau đó được điều động giữ chức Phó bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ.
Từ tháng 9/2025, ông giữ chức Phó bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương.
Bà Lê Thị Thủy 62 tuổi, quê Nghệ An, thạc sĩ Luật học, là Ủy viên Trung ương Đảng ba khóa 12 đến 14. Cuối năm 2010, bà giữ chức Phó tổng Thanh tra Chính phủ; năm 2019 được điều động làm Bí thư Tỉnh ủy Hà Nam, nay là tỉnh Ninh Bình.
Từ tháng 2/2025, bà là Phó bí thư Đảng ủy Chính phủ; đến tháng 3/2026 giữ chức Bí thư Đảng ủy Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam.
Ông Nguyễn Anh Tuấn 47 tuổi, quê Thanh Hóa, tiến sĩ Quản lý kinh tế, Ủy viên Trung ương Đảng hai khóa 13, 14, đại biểu Quốc hội hai khóa 15, 16. Ông từng công tác tại Trung ương Đoàn, giữ các chức vụ như Bí thư Thường trực Trung ương Đoàn. Năm 2022, ông làm Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh, là Bí thư Tỉnh ủy trẻ nhất cả nước thời điểm đó.
Tháng 7/2025, sau sáp nhập Bắc Ninh và Bắc Giang, ông được điều động về Trung ương, giữ chức Phó ban Chính sách, chiến lược Trung ương.
Tháng 3/2026, ông được bầu làm Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.
Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hiện nay là bà Bùi Thị Minh Hoài. Các Phó chủ tịch gồm bà Hà Thị Nga, ông Nguyễn Phi Long, ông Lương Quốc Đoàn, bà Lê Thị Thủy, ông Nguyễn Anh Tuấn, ông Bùi Quang Huy, thượng tướng Bế Xuân Trường và ông Hoàng Công Thủy.
