Những ngày qua, trên một diễn đàn về liêm chính khoa học liên tục phản ánh thông tin về một số dự án đạt giải nhất Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025-2026.
Trong đó có dự án “Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống” của nhóm học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, tỉnh Ninh Bình được cho là đã “đạo văn”.
Nội dung và khối lượng của dự án tương đương một phần luận án tiến sĩ và sâu hơn một phần luận văn thạc sĩ của hai người khác.
Sau quá trình xác minh, ngày 10-4, Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức có thông tin phản hồi.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, sau khi có ý kiến phản ánh trên mạng xã hội về dự án đạt giải nhất của cuộc thi (dự án của học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, tỉnh Ninh Bình), Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo đơn vị tham gia cuộc thi xác minh phản ánh.
Theo báo cáo, Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy đã thực hiện nghiêm túc công tác lựa chọn ý tưởng, phê duyệt kế hoạch và tuyển chọn dự án tham gia cấp tỉnh theo đúng quy chế, hướng dẫn; quy trình, thời gian và đối tượng nghiên cứu thực hiện theo đúng quy định.
Ngày 3-4, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành quyết định thành lập tổ tư vấn đánh giá dự án đạt giải cuộc thi để tư vấn đánh giá dự án “Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống” của 2 học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, Sở Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình.
Tổ tư vấn gồm 5 chuyên gia có trình độ tiến sĩ trở lên đến từ các cơ sở giáo dục đại học và viện nghiên cứu có uy tín đã nghiên cứu dự án đạt giải.
Tổ tư vấn đã tiến hành nghiên cứu thẩm định, đánh giá sự trùng lặp nội dung đề tài, xem xét tính khả thi quá trình thí nghiệm, thực nghiệm của dự án.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, sau quá trình nghiên cứu, tổ tư vấn thống nhất:
Thứ nhất, với sự hướng dẫn của giáo viên và người hướng dẫn khoa học, căn cứ hồ sơ dự thi của học sinh, các em học sinh hoàn toàn có thể thực hiện được dự án “Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống”.
Việc phân tích kết quả của một số phép đo như DTA, XRD, FT-IR học sinh có thể hiểu và tiến hành được, bởi những kiến thức này có trong chương trình phổ thông mà các em được học.
“Các trang thiết bị để thực hiện các thí nghiệm từ việc chế tạo đến khảo sát các tính chất của vật liệu đều có sẵn tại các trung tâm nghiên cứu của Việt Nam, như: Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Đại học Quốc gia, Đại học Bách khoa Hà Nội… nên việc thu thập dữ liệu từ các phép đo ở trong nước hoàn toàn có thể đáp ứng được mục tiêu và nội dung nghiên cứu của dự án”, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết.
Thứ hai, với kế hoạch nghiên cứu được đề ra, việc thực hiện các công việc dựa trên những quy trình đã được kiểm chứng và có độ lặp lại cao hoàn toàn khả thi dưới sự hướng dẫn của giáo viên và tư vấn của các nhà khoa học.
Thứ ba, dựa trên số liệu kiểm tra đạo văn và những công bố, không ghi nhận việc trùng lặp do đạo văn với các công trình đã công bố trước đó (kết quả check turnitin với độ trùng lặp nằm trong quy định cho phép với các công trình công bố).
Thứ tư, đây không phải là nghiên cứu khoa học có tính mới tuyệt đối mà chỉ có tính mới tương đối, có tính sáng tạo và giá trị trong thực tiễn, phù hợp với năng lực nghiên cứu ở bậc phổ thông.
Khác với các nghiên cứu trước thường tập trung chuyên sâu vào một tính năng riêng lẻ, đề tài này nghiên cứu về xây dựng hệ vật liệu PU composite có khả năng cân bằng đồng thời giữa chống cháy – cách nhiệt – kháng vi sinh, thông qua tối ưu hóa hàm lượng và sự phân tán của chất được thêm vào.
Thứ năm, đề tài có giá trị ứng dụng cao, đồng thời có thể làm cơ sở cho dự án ứng dụng hoặc sáng chế học sinh – sinh viên trong lĩnh vực vật liệu chức năng và công nghệ nano.
“Tổng thể, đề tài không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn mà thể hiện rõ sự kế thừa có chọn lọc kết hợp với quá trình thực nghiệm độc lập và phân tích khoa học, qua đó tạo ra những kết quả có ý nghĩa và phù hợp với mục tiêu nghiên cứu đã đề ra.
Đề tài có sử dụng các phương pháp và hướng tiếp cận phổ biến trong lĩnh vực vật liệu polymer. Tuy nhiên, đây là các phương pháp chuẩn, được chấp nhận rộng rãi trong nghiên cứu khoa học. Nhóm nghiên cứu đã chủ động thiết kế thí nghiệm, lựa chọn vật liệu, điều chỉnh quy trình và xây dựng hệ số liệu riêng, thể hiện tính độc lập trong triển khai. Do đó, không có cơ sở kết luận là sao chép hay đạo văn”, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết.
Về tính khả thi, bộ cho rằng nội dung nghiên cứu đã được giới hạn hợp lý, tập trung vào một số tính chất trọng tâm và sử dụng các vật liệu, thiết bị có thể tiếp cận trong điều kiện phòng thí nghiệm hiện có.
Kế hoạch thực hiện theo các giai đoạn rõ ràng cho thấy đề tài hoàn toàn có thể triển khai và hoàn thành trong thời gian đã đề ra.
Nội dung trên nằm trong công văn mới được gửi tới UBND các xã, phường, đặc khu, cơ quan báo chí TP.HCM; văn phòng đại diện các cơ quan báo chí T.Ư, địa phương khác đang hoạt động tại TP.HCM hôm nay (9.4). Theo đó, lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM đề nghị các đơn vị tăng cường truyền thông về công tác bảo đảm an toàn thực phẩm bếp ăn tập thể, thực hiện nghiêm Công văn số 7598/BYT-ATTP ngày 3.11.2025 của Bộ Y tế về việc tăng cường công tác bảo đảm an toàn thực phẩm học đường và bếp ăn tập thể.
Các nội dung mà báo chí cần tăng cường truyền thông như việc tuân thủ các quy định pháp luật về an toàn thực phẩm và nghiêm chỉnh chấp hành các chỉ thị của Chính phủ về đảm bảo an toàn thực phẩm của các cơ sở kinh doanh bếp ăn tập thể. Đặc biệt là Chỉ thị số 38/CT-TTg ngày 11.10.2024 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm.
Truyền thông về xây dựng kế hoạch tăng cường kiểm tra, giám sát cơ sở kinh doanh bếp ăn tập thể và đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể; phát hiện sớm và xử lý nghiêm các vi phạm xảy ra trong các bếp ăn tập thể theo quy định; công khai các vi phạm trên phương tiện thông tin đại chúng để cảnh báo cộng đồng kịp thời.
Các đơn vị cũng cần đẩy mạnh công tác truyền thông, nâng cao tính tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm của các cơ sở kinh doanh, đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể; vai trò của người đứng đầu cơ sở, đơn vị trong việc duy trì các điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm tại tất cả các khâu chế biến, phục vụ suất ăn và phải có trách nhiệm cung cấp các thông tin liên quan đến nơi cung cấp nguyên liệu, thực phẩm để phục vụ công tác truy xuất nguồn gốc thực phẩm khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm.
Báo chí, truyền thông cần đẩy mạnh nội dung về huy động nguồn lực của các tổ chức và cá nhân trong việc giám sát công tác chăm sóc sức khỏe, đảm bảo an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, bệnh viện, trường học.
Hay các nội dung về việc sẵn sàng phương án, nguồn lực cho việc phòng ngừa ngộ độc thực phẩm; khi xảy ra ngộ độc thực phẩm phải khẩn trương điều tra, xác định nguyên nhân gây ngộ độc và truy xuất nguồn gốc thực phẩm gây ngộ độc.
Nội dung cần truyền thông nữa, theo chỉ đạo của Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM là về nhận thức, trách nhiệm về bảo đảm an toàn thực phẩm của người đứng đầu đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể, chủ cơ sở cung cấp suất ăn sẵn, chủ cơ sở kinh doanh bếp ăn tập thể. Đồng thời, cần tuyên truyền, cho thấy sự huy động tham gia của đại diện cha mẹ học sinh, Đoàn thanh niên tại nhà trường trong việc giám sát bếp ăn trường học, đảm bảo an toàn thực phẩm...
Việc truyền thông các nội dung trên được yêu cầu hình thức phù hợp, nội dung thiết thực, dễ hiểu; trên đa dạng kênh thông tin, hiệu quả các nền tảng số, để "kịp thời biểu dương các mô hình bếp ăn an toàn, điểm sáng trong công tác quản lý thực phẩm"; "đồng thời kiên quyết đấu tranh với các hành vi vi phạm, góp phần bảo vệ sức khỏe cho học sinh và người lao động".
Ngày 9/4, chị Hồng Phụng, ngụ phường Bình Quới, cho biết hai con học lớp 2, 4 ở trường Tiểu học Bình Quới đang ở viện điều trị với biểu hiện sốt cao, nôn, tiêu chảy.
Cách đây 2 ngày, sau khi tan trường, con trai báo đau bụng, đi ngoài nhưng chị nghĩ rối loạn tiêu hóa bình thường nên bỏ qua. Khoảng 7h40 hôm qua, chị Phụng được cô giáo lớp 2 gọi đến đón con. Đến 12h, con trai lớp 4 cũng được cô giáo cho về.
"Tối qua, cả hai bé đều sốt cao hơn 39 độ, nôn ói, đi ngoài liên tục nên tôi hoảng hốt đưa vào bệnh viện" chị Phụng nói.
Con gái chị Phương Uyên học lớp 2 ở trường cũng nhập viện từ chiều 8/4 với triệu chứng tương tự.
"Nhiều học sinh khác của trường còn đang điều trị ở đây", chị Uyên cho hay.
Trả lời VnExpress sáng 9/4, ông Đỗ Hoàn Vũ, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội, phường Bình Quới, cho biết sơ bộ ghi nhận 41 học sinh trường Tiểu học Bình Quới Tây nhập viện. Đến nay, đa số đã được cho về nhà theo dõi.
Theo ông Vũ, khoảng 10h ngày 8/4, cán bộ phòng và y tế phường Bình Quới có mặt ở trường sau khi nhận tin báo. Lúc này chưa đến giờ ăn bán trú, có gần 10 học sinh biểu hiện mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn, sau đó số lượng tăng dần. Y tế phường thăm khám và chuyển 4 em vào bệnh viện, còn lại phụ huynh chủ động đưa con đi điều trị.
"Không loại trừ nguy cơ ngộ độc thực phẩm nhưng còn phải xét đến các yếu tố khác như thức ăn học sinh mua ở ngoài, nguồn nước. Vì học sinh có biểu hiện khi chưa ăn cơm trưa", ông Vũ nói.
Theo ông, mẫu thức ăn bán trú ngày 7 và 8/4 đã được đưa đi xét nghiệm, dự kiến ngày 14/4 có kết quả. Trước mắt, phường yêu cầu trường dừng tổ chức ăn bán trú cho đến khi có kết luận.
Về phía trường Tiểu học Bình Quới Tây, bà Diệp Thị Ngọc Tiên, Hiệu trưởng, nói ngay tiết học đầu ngày 8/4 (khoảng 7h40), nhiều học sinh khối 1, 2, 3 xuống phòng y tế với các biểu hiện mệt mỏi, sốt. Ghi nhận cả ngày có hơn 100 lượt học sinh xuống khám, trong đó hơn 40 em nôn ói, đau bụng.
"Học sinh có biểu từ đầu giờ sáng, khi chưa ăn uống bất kỳ thứ gì ở trường nên không thể nói bị ngộ độc sau khi ăn bán trú", bà Tiên lý giải.
Hiệu trưởng cho hay trường có hơn 900 học sinh, khoảng 700 đăng ký ăn bán trú.
