Mithril Defense, công ty có trụ sở tại Austin, Texas, đang lắp đặt các phi đội drone có tên Mũi tên đen cho các trường học ở Florida và Georgia, nhằm giảm thương vong cho học sinh bằng cách tiếp cận kẻ tấn công nhanh hơn cảnh sát hay nhân viên an ninh trường học.
Chương trình Thiên thần Hộ mệnh Học đường là một giải pháp kết hợp giữa drone trọng lượng nhẹ, giá thành thấp với quy trình giám sát và vận hành từ xa. Trong trường hợp khẩn cấp, những drone này sẽ được điều khiển bởi đội ngũ phi công tại trụ sở công ty ở Austin, Texas. Thiết bị có thể phát ra tiếng rít chói tai, nháy đèn flash và phun hơi cay để ngăn chặn kẻ tấn công.
Trang bị drone cho trường học nằm trong chương trình do bang chi trả để tăng cường an ninh và giảm thiểu bạo lực súng đạn. “Đây là một cuộc cách mạng”, Đại úy Todd Smith thuộc Văn phòng Cảnh sát trưởng hạt Volusia, người giám sát an toàn và an ninh cho các trường học trong hạt này ở Florida, cho biết.
Các thiết bị được lắp đặt tại trường trung học Deltona vào 6/4 và sẵn sàng sử dụng vào mùa thu này. “Đây chính là tương lai”, ông Smith nói.
Khác với drone của cảnh sát chỉ được điều động sau cuộc gọi báo khẩn cấp, máy móc của Mithril được thiết lập sẵn trong các hộp gắn trên trần nhà, sạc điện cho đến khi có mối đe dọa xuất hiện.
Thành lập vào năm 2023, Mithril lần đầu tiên thử nghiệm ý tưởng này tại một ngôi trường bỏ hoang ở Austin năm 2024. Kể từ đó, công ty đã thực hiện hàng chục đợt diễn tập với lực lượng chức năng và diễn viên, với kịch bản rút ra từ các vụ xả súng trong quá khứ.
Sử dụng công cụ phần mềm tạo nên trò chơi điện tử Fortnite, Mithril tạo ra các bản mô phỏng 3D của trường học nơi drone sẽ hoạt động, cung cấp cho phi công hình ảnh chi tiết về các lớp học và hành lang.
Trong trường hợp có mối đe dọa, các drone và camera đi kèm sẽ cung cấp hình ảnh giám sát thời gian thực. Drone bay theo nhóm ba chiếc, sử dụng kết nối mã hóa và có thời lượng pin trung bình 10-15 phút.
Thông qua một ứng dụng, các quan chức thực thi pháp luật địa phương có thể truy cập vào hình ảnh từ drone và sơ đồ 3D của trường học. Đội ngũ của Mithril sẽ tuân thủ chỉ đạo của cảnh sát trong hầu hết các trường hợp, nhưng họ có quyền hành động độc lập nếu xảy ra tấn công, các giám đốc điều hành cho biết.
“Chúng tôi có thể quan sát mọi góc khuất, chúng tôi sẽ lao qua mọi cánh cửa trước vì chúng tôi không quan tâm mình có bị bắn hay không, chúng tôi chỉ là kim loại và nhựa”, Christian Van Sloun, trưởng nhóm điều khiển của Mithril, nói về phi đội drone.
Ông nói thêm rằng nếu drone bị bắn hạ, ông có thể dễ dàng quay sang đồng nghiệp và hướng dẫn họ vị trí của kẻ xả súng. “Nó giống như việc gian lận trong trò chơi điện tử sau khi bạn vừa mất mạng vậy”, Sloun nói.
Ý tưởng về chương trình Thiên thần Hộ mệnh Học đường đến từ Justin Marston, doanh nhân người Anh đồng sáng lập Mithril, sau khi ông xem video về những chiếc drone nhỏ của Ukraine cản trở lính Nga có vũ trang.
“Tầm nhìn của chúng tôi là có mặt tại mọi trường học trên toàn quốc và xóa sổ các vụ xả súng hàng loạt”, Marston nói.
Marston và người đồng sáng lập Bill King, cựu chỉ huy đặc nhiệm SEAL của hải quân Mỹ, đã tập hợp một đội ngũ từ người kỳ cựu trong quân đội và cảnh sát, đến một nhóm phi công đua drone hàng đầu đất nước, trong đó có những người chỉ mới 18 tuổi.
Công ty đang cung cấp công nghệ tại Florida và Georgia sau khi mỗi bang phê duyệt hơn 500.000 USD cho triển khai drone trong trường học. Một nhóm phụ huynh ở Texas cũng đã gây quỹ được hơn 200.000 USD với mục tiêu đưa Thiên thần Hộ mệnh Học đường đến một trường trung học gần Houston. Dịch vụ drone có giá 5,38 USD mỗi m2 một năm, tương đương 8 USD cho mỗi trẻ em một tháng.
Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng công nghệ drone có thể dẫn đến việc sử dụng vũ lực quá mức và không đáng có.
“Một khi việc sử dụng vũ lực trở nên quá dễ dàng và không đi kèm rủi ro – điều mà người ta có thể thực hiện từ xa khi đang ngồi trong phòng kỹ thuật – thì hệ quả tất yếu là nó sẽ bị lạm dụng”, Jay Stanley, nhà phân tích chính sách cấp cao tại Hiệp hội Tự do Dân sự Mỹ (ACLU), nhận định.
Mithril khẳng định drone của họ sẽ chỉ được triển khai trong các tình huống có kẻ xả súng, dù Marston thừa nhận có khả năng học sinh vô tình bị thương khi drone đang vận hành. “Chúng tôi tin rằng mình có thể giúp ích trong phần lớn các vụ xả súng hàng loạt”, ông nói.
Mithril không phải là công ty đầu tiên cố gắng cung cấp drone cho an ninh trường học. Năm 2022, Axon Enterprise đã bắt đầu nghiên cứu hệ thống drone trang bị súng điện Taser để giải quyết các vụ xả súng hàng loạt, nhưng sau đó công ty đã hủy bỏ kế hoạch do hội đồng cố vấn đạo đức phản đối dự án.
Các quan chức thực thi pháp luật và giám đốc điều hành công ty Mithril cho biết họ đã tham khảo ý kiến của đông đảo phụ huynh trước khi phê duyệt công nghệ này.
“Khi biết chúng tôi là một trong những nơi đầu tiên thực hiện chương trình thí điểm này, ban đầu tôi có chút lo lắng”, Jessica Clayton, người có hai con đang theo học tại trường trung học Deltona, chia sẻ. “Nhưng đồng thời, tôi hiểu rằng phải có nơi nào đó là điểm bắt đầu và hy vọng chương trình có thể mang lại ảnh hưởng tích cực cho cộng đồng”.
Mithril muốn mở rộng ra ngoài phạm vi trường học để trở thành lực lượng an ninh chủ chốt cho cả các công ty tư nhân và cơ quan chính phủ. Công ty cho biết họ đang tiến hành các buổi trình diễn cho các công ty dầu khí, tài chính và bán lẻ.
Một số chuyên gia về quyền riêng tư và thực thi pháp luật lo ngại rằng công nghệ này có thể dễ bị tấn công mạng, dẫn đến việc lạm dụng vũ lực hoặc làm chệch hướng nguồn lực khỏi các biện pháp an toàn hiệu quả hơn.
“Chúng ta đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần thực sự trong trường học và chúng ta nên ưu tiên giải quyết vấn đề đó”, Barry Friedman, giáo sư luật kiêm chuyên gia về chính sách cảnh sát tại Đại học New York, bình luận.
Annie Ramos, 22 tuổi, sinh ra tại Honduras và là vợ của trung sĩ Matthew Blank, bị bắt hôm 2/4 khi cùng chồng tới căn cứ Fort Polk tại bang Louisiana để làm thủ tục đăng ký quyền lợi dành cho người thân của binh sĩ, bao gồm bảo hiểm và tiến tới xin thẻ xanh.
Gia đình cho biết bố mẹ mang theo Ramos vượt biên vào Mỹ khi cô chưa đầy 2 tuổi. Năm 2020, cô từng nộp đơn xin tham gia chương trình Hoãn Trục xuất với Người đến Mỹ từ khi còn nhỏ (DACA), được ban hành năm 2012 dưới thời cựu tổng thống Barack Obama.
Chương trình DACA nhằm bảo vệ những người được thân nhân đưa đến Mỹ từ khi chưa đủ tuổi thành niên và không có giấy tờ hợp pháp, giúp họ tránh bị trục xuất và mở ra con đường để họ có giấy phép lao động. Tuy nhiên, hồ sơ DACA của Ramos bị trì hoãn phê duyệt 6 năm qua vì những tranh cãi pháp lý và chính trị xoay quanh chương trình này.
Hồi tháng 3, Ramos kết hôn với Blank, một công dân Mỹ. Hai vợ chồng đã thuê luật sư và đang hoàn tất hồ sơ hợp pháp hóa tình trạng cư trú cho cô theo diện kết hôn với công dân Mỹ.
Blank đã phục vụ trong quân đội Mỹ 5 năm, từng được triển khai đến Trung Đông và châu Âu. Anh cho biết hai người dự định chuyển đến sống cùng nhau tại căn cứ sau lễ Phục sinh.
Hôm 2/4, Blank đưa vợ tới căn cứ Fort Polk, mang theo giấy khai sinh, hộ chiếu Honduras của Ramos, giấy đăng ký kết hôn và chứng minh thư quân đội của anh để làm thủ tục đăng ký phúc lợi cho cô. Khi nhân viên hành chính tại căn cứ hỏi về tình trạng cư trú của Ramos, gia đình giải thích rằng cô không có visa hay thẻ xanh, nhưng luật sư của họ đã chuẩn bị các giấy tờ cần thiết để đăng ký.
"Chúng tôi sẽ làm rõ điều này", nhân viên hành chính tại căn cứ trả lời, sau đó gọi một số cuộc điện thoại. Sĩ quan chỉ huy tại căn cứ sau đó đến cùng với một thành viên Cơ quan Điều tra Hình sự (CID) của căn cứ. Người này sau đó thông báo sẽ liên hệ với Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) cùng Bộ An ninh Nội địa về trường hợp của Ramos.
Ramos sau đó bị còng tay và bị quân cảnh đưa đến một tòa nhà khác. Ba đặc vụ ICE đến Fort Polk và bắt cô, nói rằng "họ không còn lựa chọn nào khác", theo lời kể của gia đình Blank.
"Tôi đã cầu xin họ đừng đưa con bé đi, nhưng họ nói rằng cấp trên đã ra lệnh", Jen Ricklin, mẹ của Blank, cho hay.
Ramos bị chuyển tới cơ sở giam giữ của ICE tại Basile, cách căn cứ hơn 100 km. Gia đình Ramos cho biết khi đến thăm vài ngày sau, họ không được phép mang theo bất kỳ giấy tờ, khiến cô không thể ký tên vào hồ sơ xin thẻ xanh đã đến bước hoàn tất.
Bộ An ninh Nội địa Mỹ cho biết Ramos từng bị thẩm phán di trú ra lệnh trục xuất vắng mặt từ năm 2005, khi gia đình cô không xuất hiện tại một phiên điều trần. Cơ quan này cho hay cô không có tình trạng pháp lý hợp lệ và lệnh bắt được thực thi trên cơ sở Ramos "tìm cách xâm nhập một căn cứ quân sự".
Sự việc gây phản ứng từ một số chính trị gia và tổ chức bảo vệ người nhập cư, cho rằng việc ICE bắt giữ vợ của một quân nhân có thể ảnh hưởng tới tinh thần binh sĩ và tác động tiêu cực đến các nỗ lực tuyển quân.
Một số ý kiến cũng cho rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump đang từng bước chấm dứt các chính sách nới lỏng về thực thi luật nhập cư đối với gia đình quân nhân, dù trước đây đây là một yếu tố được sử dụng để khuyến khích tuyển quân.
Sau gần một tuần, Ramos được ICE phóng thích, nhưng phải đeo thiết bị giám sát GPS gắn ở cổ chân. DHS cho hay đây là biện pháp đề phòng nguy cơ cô bỏ trốn trong khi chờ triển khai các thủ tục trục xuất tiếp theo. "Cô ấy sẽ được xử lý theo quy trình pháp lý công bằng", DHS lưu ý.
"Tôi chỉ mong được sống một cách đàng hoàng tại đất nước mà tôi coi là quê hương từ khi còn nhỏ", Ramos nói sau khi được thả. Cô cho biết muốn mong muốn hoàn thành việc học và xây dựng cuộc sống cùng chồng tại Mỹ.
"Nếu Nga sẵn sàng ngừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của chúng tôi, chúng tôi sẽ sẵn sàng đáp lại tương xứng. Đề xuất này đã được chuyển đến phía Nga thông qua Mỹ", ông Zelensky nói.
Trước đó, ông Zelensky ngày 30.3 tuyên bố Kyiv sẵn sàng đáp lại nếu Nga ngừng tấn công hệ thống năng lượng của Ukraine, và sẽ chấp nhận ngừng bắn trong dịp lễ Phục sinh của Chính thống giáo vào ngày 12.4. Đáp lại, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov nói rằng đề xuất ngừng bắn dịp lễ Phục sinh không phải là một sáng kiến rõ ràng, và kêu gọi ông Zelensky nên theo đuổi một giải pháp hòa bình, chứ không phải là một lệnh ngừng bắn, theo Hãng tin TASS.
Trong khi đó, những kênh truyền thông Telegram tiếng Nga đưa tin quân đội Ukraine được cho là đã tấn công cảng nhiên liệu Ust-Luga ở tỉnh Leningrad của Nga vào đêm 6.4 và rạng sáng 7.4, theo The Kyiv Independent. Tỉnh trưởng Aleksandr Drozdenko của tỉnh Leningrad tuyên bố 22 máy bay không người lái của Ukraine đã bị bắn hạ ở tỉnh này, nhưng không nêu rõ mục tiêu của cuộc tấn công mới.
Đến chiều 7.4, chưa có phản ứng từ Moscow, và phía Ukraine cũng chưa tuyên bố nhận trách nhiệm về vụ tấn công Ust-Luga. Nếu được xác nhận, đây là vụ tấn công mới nhất trong một loạt cuộc tấn công tầm xa của Ukraine nhắm vào những kho dầu quan trọng nhất của Nga trên bờ biển Baltic và biển Đen trong những tuần gần đây. Cảng Ust-Luga đã bị tấn công ít nhất 5 lần từ ngày 22-31.3.
Theo thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 4.4, cháu gái của ông Soleimani là bà Hamideh Soleimani Afshar cùng con gái đã bị các đặc vụ liên bang bắt giữ sau khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio chấm dứt tư cách thường trú hợp pháp của họ. Cả 2 hiện bị Cơ quan Thực thi di trú và hải quan Mỹ (ICE) giam giữ, theo AP.
Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết quyết định được đưa ra trong tuần này, sau khi Washington xác định 2 người này không còn đủ điều kiện cư trú hoặc nhập cảnh vào Mỹ.
Ông Soleimani, người đứng đầu lực lượng đặc nhiệm Quds thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), đã thiệt mạng trong cuộc không kích bằng máy bay không người lái của Mỹ tại Baghdad (Iraq) vào tháng 1.2020.
Phía Mỹ cáo buộc bà Afshar là "người ủng hộ công khai chính phủ Iran", đồng thời viện dẫn các bài viết và hoạt động trên mạng xã hội, trong đó bà được cho là ca ngợi cố lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei và chỉ trích Mỹ. Chồng của bà Afshar cũng bị cấm nhập cảnh vào Mỹ.
"Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ không cho phép đất nước chúng ta trở thành nơi trú ẩn cho những công dân nước ngoài ủng hộ các chế độ khủng bố chống Mỹ", theo Ngoại trưởng Rubio.
Trong khi đó, truyền thông Iran ngày 4.4 dẫn lời bà Narjes Soleimani - con gái cố tướng Soleimani - phủ nhận các thông tin trên, đồng thời cho biết gia đình của cố chỉ huy quân sự Iran này chưa từng sinh sống tại Mỹ và ông không có cháu gái.
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh Mỹ gần đây gia tăng các biện pháp siết chặt thị thực và quy chế pháp lý đối với công dân Iran. Từ đầu tháng 12.2025, Mỹ đã thu hồi hoặc từ chối gia hạn thị thực của một số nhà ngoại giao Iran, bao gồm cả phó đại sứ và nhân viên tại phái đoàn Iran tại Liên Hiệp Quốc.
