Sau một ngày thẩm vấn và nghị án, chiều 9-4 Tòa án nhân dân TP Hà Nội đã công bố bản án cáo buộc hai cựu cán bộ Đội cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an quận Cầu Giấy (cũ) phạm tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng liên quan vụ cháy nhà trọ làm 15 người chết trên phố Trung Kính.
Hội đồng xét xử tuyên phạt các ông: Đỗ Tuấn Anh, cựu Phó đội trưởng Đội cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an quận Cầu Giấy (cũ), 3 năm tù; Lê Quang Hưng, cựu cán bộ của đội này, lãnh 3 năm 6 tháng tù.
Tuy nhiên khi lượng hình, hội đồng xét xử xem xét vụ cháy có nguyên nhân do chập mạch ở xe máy điện, thuộc trách nhiệm của chủ nhà trọ. Tòa án cũng ghi nhận các tình tiết giảm nhẹ của hai cựu cán bộ công an để đưa ra mức hình phạt dưới khung truy tố.
Theo bản án, vụ cháy xảy ra rạng sáng 24-5-2024, do chập mạch trên đường dây điện của một xe máy điện trong lán sửa chữa xe dựng ở sân nhà trọ trên phố Trung Kính. Lửa sau đó lan nhanh sang hai ngôi nhà nằm đối diện nhau, bịt mất đường thoát nạn của những người bên trong.
Vụ cháy gây hậu quả nghiêm trọng, làm 15 người thiệt mạng, trong đó có 3 người nhà ông Quyết.
Kết quả điều tra xác định dãy nhà trọ của ông Quyết thuộc diện quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy của Đội cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ Công an quận Cầu Giấy (cũ).
Tuy nhiên ông Lê Quang Hưng là cán bộ Đội cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ đã không thực hiện điều tra cơ bản đối với loại hình nhà trọ trên địa bàn phường Trung Hòa nói chung và dãy nhà trọ của vợ chồng ông Quyết nói riêng.
Ông Hưng cũng không lập hồ sơ quản lý, không tiến hành kiểm tra các vi phạm về phòng cháy và chữa cháy đối với dãy nhà trọ này.
Cựu đội phó Đỗ Tuấn Anh bị cáo buộc đã không kiểm tra đôn đốc, chỉ đạo cán bộ, chiến sĩ cấp dưới thực hiện nghiêm túc, đầy đủ việc rà soát, điều tra cơ bản, báo cáo và kiểm tra, xử lý theo quy định pháp luật đối với các cơ sở cho thuê trọ trên địa bàn.
Do đó để dãy nhà trọ của ông Quyết tồn tại có nhiều vi phạm về an toàn phòng cháy chữa cháy, không được xử lý kịp thời, triệt để dẫn đến xảy ra vụ cháy gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng về người và tài sản.
Theo bản án, hai cựu cán bộ công an phạm tội với lỗi vô ý. Hưng có trách nhiệm phải đưa nhà trọ của ông Quyết vào danh sách quản lý nhà nước về phòng cháy chữa cháy.
Tuy nhiên Hưng đã không thực hiện đúng chức trách nhiệm vụ, dẫn đến khu nhà trọ nằm ngoài danh sách quản lý và là nguyên nhân gián tiếp gây ra vụ cháy có hậu quả nghiêm trọng nên mức hình phạt cần cao hơn Tuấn Anh, bản án nêu.
Về trách nhiệm của chủ nhà trọ trong vụ án này, cơ quan tố tụng xác định bà Nguyễn Thị Thảo (vợ ông Quyết) là người trực tiếp quản lý điều hành việc cho thuê trọ. Quá trình quản lý cho thuê trọ, bà Thảo không thực hiện đúng quy định đảm bảo an toàn, có dấu hiệu phạm tội vi phạm các quy định về phòng cháy chữa cháy.
Tuy nhiên do bà Thảo đã tử vong trong vụ cháy nên cơ quan điều tra không xem xét xử lý. Còn ông Quyết được xác định có tham gia hỗ trợ bà Thảo trong việc quản lý nhà trọ nhưng không phải vai trò chính.
Hành vi của ông Quyết có dấu hiệu phạm tội vi phạm các quy định về phòng cháy chữa cháy. Tuy nhiên mẹ, vợ và con ông Quyết đã tử vong trong vụ cháy, nhà bị hư hỏng hoàn toàn sau vụ cháy.
Ông Quyết được ghi nhận đã tích cực phối hợp với cơ quan điều tra khắc phục hậu quả, đại diện gia đình các bị hại có đơn xin miễn trách nhiệm hình sự nên cơ quan điều tra đã miễn truy cứu trách nhiệm hình sự với ông.
Tuy nhiên, hội đồng xét xử cho rằng việc không truy tố, miễn trách nhiệm hình sự đối với ông Nguyễn Kim Quyết “là chưa phù hợp với tính chất, mức độ hậu quả vụ án”.
Do đó tòa kiến nghị cơ quan điều tra và Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội tiếp tục xem xét trách nhiệm hình sự đối với ông Quyết để xử lý theo đúng quy định pháp luật.
Tòa sơ thẩm cũng kiến nghị UBND TP Hà Nội chỉ đạo các địa phương, cơ quan chức năng tăng cường tuyên truyền, siết chặt quản lý phòng cháy chữa cháy, tránh tái diễn các vụ việc tương tự.
Cùng với đó, lực lượng cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ được đề nghị tăng cường công tác kiểm tra, từ đó xử lý nghiêm vi phạm, hướng dẫn cán bộ chiến sĩ thực hiện đúng chức trách nhiệm vụ được giao.
Từ lâu, các gia đình Trung Quốc đã coi trọng các nghi thức mai táng, trong đó việc có ngôi mộ trang trọng được xem là hành động hiếu thảo.
Do quá trình đô thị hóa nhanh chóng làm hạn chế diện tích đất có sẵn và dân số già hóa làm tăng nhu cầu, không gian chôn cất ngày càng khan hiếm, dẫn đến giá tăng cao.
Ví dụ, tính đến tháng 7/2025, Thượng Hải có hơn 54 nghĩa trang thương mại và đã gần như được bán hết. Vào tháng 3/2023, nghĩa trang Songhe ở Thượng Hải gây xôn xao dư luận sau khi giá đất tại đây được tiết lộ lên tới khoảng 760.000 nhân dân tệ (3 tỷ đồng) mỗi m2.
Thời điểm đó, giá nhà trung bình ở Thượng Hải khoảng 55.000 nhân dân tệ (210 triệu đồng) mỗi m2, theo một số trang web bất động sản trực tuyến.
Theo khảo sát về chi phí tang lễ toàn cầu năm 2020 do công ty bảo hiểm SunLife thực hiện, chi phí tang lễ của Trung Quốc đứng thứ hai thế giới, chỉ sau Nhật Bản và tương đương nửa thu nhập cả năm của một người.
Ngược lại, giá bất động sản đã giảm 40% từ năm 2021 đến năm 2025, một phần do sự điều tiết của chính phủ - "nhà cửa là để ở, không phải để đầu cơ".
Khi giá đất tại các nghĩa trang truyền thống ngày càng trở nên đắt đỏ, người dân bắt đầu tìm kiếm các giải pháp thay thế. Một số người chọn mua căn hộ để lưu trữ tro cốt như một lựa chọn thiết thực hơn.
Cách tiếp cận này không chỉ giải quyết vấn đề vị trí lưu trữ mà còn mang lại lợi ích về mặt tài chính, vì bất động sản có thể giữ được giá trị và cho phép sử dụng lâu hơn để lưu trữ tro cốt.
Ví dụ, tại Bắc Kinh, một lô đất nghĩa trang tầm trung chỉ có quyền sử dụng trong 20 năm. Với ngân sách tương tự, các gia đình có thể mua một căn hộ nhỏ hơn ở một thành phố hạng hai hoặc hạng ba với quyền sở hữu 70 năm. Như thế, họ có thể trang trí linh hoạt và đến viếng thăm bất cứ lúc nào, mang đến hình thức tưởng niệm cá nhân hơn.
Trong trường hợp khó khăn về tài chính, gia chủ cũng có thể bán hoặc cho thuê như một tài sản thông thường.
Cách làm này gây ra nhiều tranh cãi, với những lo ngại có thể làm phiền hàng xóm và gây khó chịu về mặt tâm lý. Nó cũng có khả năng ảnh hưởng đến giá trị bất động sản.
Tại Thiên Tân, miền bắc Trung Quốc, một khu lưu giữ tro cốt công cộng ở thị trấn Zhongtang từng được xây dựng với 16 tòa nhà được bán hoặc cho thuê như "nhà thờ tổ tiên gia đình". Nơi này được sử dụng riêng để lưu trữ tro cốt, chứa được hàng chục nghìn hũ tro cốt.
Vào nhiều dịp trong đó có Thanh Minh, việc đốt hương và các hoạt động nghi lễ đã làm phiền lòng cư dân sống gần đó.
Dừng tất cả dự án nghĩa trang tư nhân
Quy định mới về quản lý dịch vụ tang lễ chính thức có hiệu lực tại Trung Quốc vào ngày 30/3 vừa qua đã đánh dấu sự điều chỉnh lớn đầu tiên sau gần 30 năm.
Chính sách sửa đổi này định nghĩa lại dịch vụ tang lễ là hoạt động xã hội phi lợi nhuận, không được phép thêm bất kỳ hạng mục hoặc khoản phí nào ngoài những gì đã được liệt kê chính thức trong danh mục. Giá các dịch vụ mai táng do chính phủ quy định.
Quy định nêu rõ sẽ không có nghĩa trang tư nhân hoặc thương mại nào được phê duyệt kể từ thời điểm này trở đi.
Các bệnh viện được yêu cầu thực hiện kiểm soát nội bộ nghiêm ngặt để ngăn nhân viên làm rò rỉ thông tin bệnh nhân hoặc giới thiệu dịch vụ bất hợp pháp.
Ngoài ra, một cơ chế quản lý chung đã được triển khai toàn quốc, chính sách mới kỳ vọng đảm bảo hành trình cuối đời được xử lý một cách trang trọng và công bằng hơn.
Ngoài ra, luật cũng cấm mua căn hộ chung cư làm nơi lưu trữ tro cốt người. Động thái này đã gây tranh cãi khi nhiều ý kiến cho rằng: "Nếu tôi giữ tro cốt trong nhà, làm sao mà người ta biết được? Vấn đề thực sự là đất nghĩa trang quá đắt và việc này chỉ giải quyết triệu chứng chứ không phải nguyên nhân".
"Thật trớ trêu. Người sống không đủ tiền mua nhà, còn người chết lại không đủ tiền mua đất chôn cất", một người khác nêu quan điểm.
Luật cũng đặt mục tiêu giảm chi phí tang lễ, kiểm soát dịch vụ và thúc đẩy hình thức mai táng "xanh".
Quy định mới nhấn mạnh dịch vụ tang lễ phải tuân theo nguyên tắc tiết kiệm, văn minh và thân thiện môi trường; đồng thời thúc đẩy cải cách phong tục mai táng truyền thống.
Luật mới cũng nhấn mạnh các hình thức được khuyến khích để "hạ nhiệt" thị trường đất nghĩa trang, hạn chế đầu cơ đất nghĩa trang và tiết kiệm đất đô thị. Các biện pháp gồm: hỏa táng không bia mộ lớn, hải táng, chôn cây (tree burial), tưởng niệm không mộ...
Trung Quốc là một trong những quốc gia có dân số già hóa tăng nhanh nhất thế giới. Nước này ghi nhận 11,3 triệu ca tử vong vào năm 2025, cao hơn nhiều so với 7,9 triệu ca sinh cùng năm.
Trước tình trạng số lượng người được chôn cất ngày càng tăng và nguồn cung đất ngày càng hạn chế, chính quyền các thành phố lớn như Thượng Hải đang trợ cấp chi phí cho những người lựa chọn "phương pháp chôn cất sinh thái", bao gồm "chôn cất sâu dưới lòng đất hoặc chôn cất tro cốt dưới biển".
Năm 2025, số lượng các vụ chôn cất người chết trên biển ở Thượng Hải đạt mức cao kỷ lục với hơn 10.000 trường hợp.
Ngày 9-4, ông Đặng Thanh Tùng, cựu Chủ tịch phường Thanh Trì và cấp phó Nguyễn Vũ Diêm bị Tòa án nhân dân TP Hà Nội đưa ra xét xử sơ thẩm về tội nhận hối lộ.
Bốn cựu cán bộ bị đưa ra xét xử cùng tội danh trên gồm: Bùi Thanh Nhã (cựu Đội trưởng Đội Quản lý trật tự xây dựng đô thị quận Hoàng Mai cũ); Lê Thanh Thủy (cựu Đội phó Đội Quản lý trật tự xây dựng đô thị quận Hoàng Mai cũ); Trần Văn Quân và Vũ Cát Sự cùng là cựu chuyên viên Đội Quản lý trật tự xây dựng đô thị quận.
Theo cáo trạng, 6 bị cáo đều là những người có chức vụ, quyền hạn trong việc kiểm tra, xử lý vi phạm trật tự xây dựng tại phường Thanh Trì (quận Hoàng Mai, Hà Nội).
Từ tháng 8-2024 đến 3-2025, dù biết rõ nhiều công trình xây dựng trái phép, không phép, nhóm này vẫn nhận tiền của chủ công trình để làm ngơ, thậm chí tạo điều kiện thi công, sửa chữa.
Số tiền nhận được chia theo “tỉ lệ ngầm”: bị cáo Tùng hưởng 25-30%, Nhã 20%, Diêm 15-20%, còn Thủy, Sự, Quân mỗi người khoảng 10%. Một phần tiền được đưa vào “quỹ chung” của tổ trật tự xây dựng nhưng không hề ghi chép, theo dõi.
Một trong những vụ nhóm cán bộ này nhận hối lộ liên quan việc sân pickleball bị xây sai phép.
Theo cáo trạng, tháng 10-2024, ông Vương Đức Hiệp là chủ công trình sân pickleball tại ngõ 55 phố Thanh Lâm đến UBND phường Thanh Trì gặp Trần Văn Quân xin được tạo điều kiện hoàn thiện xây dựng. Do công trình không có giấy phép xây dựng, Quân "ra giá" ông Hiệp cần chi phí 150 triệu đồng.
Trong tháng 10-2024, tại trụ sở UBND phường Thanh Trì, ông Hiệp đã đưa tiền theo đúng yêu cầu cho Quân, cáo trạng nêu.
Nhận tiền xong, Quân báo cáo Chủ tịch phường Đặng Thanh Tùng và Phó chủ tịch phường Nguyễn Vũ Diêm để “bật đèn xanh” cho công trình.
Sau đó, Quân chia lại cho Tùng, Nhã và Diêm mỗi người 30 triệu đồng, chia cho Thủy 20 triệu đồng, chia cho Sự 10 triệu đồng. Bản thân Quân được hưởng 30 triệu đồng.
Đầu năm 2025, khi chủ sân tiếp tục muốn làm mái che không phép, Quân đồng ý với điều kiện chi thêm 100 triệu đồng. Chủ công trình đã đưa hai phong bì, mỗi cái 50 triệu đồng. Sau khi nhận tiền, Quân báo cáo Tùng và Diêm rồi cất tiền tại tủ cá nhân, chưa kịp chia nhau.
Theo cáo buộc, tháng 8-2024, bà Mai Thị Chung - chủ căn nhà 3 tầng 1 tum ở phố Thanh Đàm - đến UBND phường Thanh Trì xin nâng lên 5 tầng. Tại đây, bị cáo Nguyễn Vũ Diêm “ra giá” 100 triệu đồng, bà Chung đồng ý và đưa tiền ngay tại phòng làm việc của phó chủ tịch phường. Sau đó vài ngày, bà Chung biếu thêm cho Diêm 20 triệu đồng.
Đến tháng 12-2024, dù bị yêu cầu dừng thi công do vi phạm, bà Chung cùng hai hộ liền kề tiếp tục góp tiền, đưa thêm 100 triệu đồng cho Phó chủ tịch Diêm để được “bỏ qua”.
Tháng 1-2025, bà Chung còn tìm đến nhà Bùi Thanh Nhã, khi đó là Đội trưởng Đội trật tự xây dựng đô thị, đưa thêm 100 triệu đồng.
Cơ quan tố tụng xác định, ngoài vụ việc trên, nhóm cán bộ phường còn nhận hối lộ để "làm ngơ" bỏ qua các vụ xây dựng sai phép khác. Các hộ dân muốn xây thêm tầng, sửa chữa, làm tum, ban công… không phép đều phải “chung chi” theo mức giá do cán bộ gợi ý.
Toàn bộ tiền sau người dân đưa hối lộ được bị cáo Quân cất tại tủ làm việc để quản lý, chia nhau. Khi bị bắt vào tháng 3-2025, cơ quan điều tra thu giữ 490 triệu đồng tại tủ của Quân, được xác định là tiền nhận hối lộ chưa chia nhau.
Viện kiểm sát cáo buộc Trần Văn Quân đã tham gia nhận hối lộ với tổng số tiền là 900 triệu đồng, hưởng lợi bất chính 50 triệu đồng.
Cựu Phó chủ tịch phường Nguyễn Vũ Diêm tham gia nhận hối lộ với tổng số tiền là 820 triệu đồng, hưởng lợi bất chính 70 triệu đồng. Cựu Chủ tịch phường Đặng Thanh Tùng nhận hối lộ với tổng số tiền là 650 triệu đồng, hưởng lợi bất chính 60 triệu đồng...
Sau phần thẩm vấn buổi sáng nay, Hội đồng xét xử nhận thấy vụ án còn nhiều tình tiết cần phải làm rõ nên đã quyết định trả hồ sơ để điều tra, bổ sung.
Hội đồng xét xử cho biết việc trả hồ sơ điều tra bổ sung để làm rõ hành vi của các chủ công trình như Nguyễn Văn Thắng, Vương Đức Điệp,... có dấu hiệu của tội đưa hối lộ.
Chủ tọa cũng công bố việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung, làm rõ hành vi của ông Lê Thanh Tùng, Phó giám đốc Công ty Hoàng Hà, có dấu hiệu của tội môi giới hối lộ.
Tại hội thảo, luật sư Đỗ Ngọc Thịnh (Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt nam) cho rằng trang phục hiện hành chưa có tính đặc thù cao, khả năng nhận diện còn hạn chế, luật sư dễ bị nhầm lẫn với các chủ thể khác tham gia phiên tòa như người đại diện, người tham dự phiên tòa, cán bộ tòa án...
Việc chấp hành quy định về trang phục chưa đồng bộ giữa các địa phương, giữa các luật sư, chưa phù hợp với điều kiện khí hậu, chưa thể hiện rõ vị thế, vai trò của luật sư.
Việc đổi mới trang phục luật sư để nâng cao hình ảnh và chất lượng đội ngũ, giúp tăng tính nhận diện, sự trang nghiêm và vị thế bình đẳng của luật sư tại phiên tòa, góp phần xây dựng nghề luật sư chuyên nghiệp, nâng cao chất lượng đội ngũ và cải cách tư pháp, mang lại cảm giác thiêng liêng và vinh dự cho luật sư khi cống hiến cho nghề.
Theo ông Thịnh, đề xuất trang phục mới dựa trên nghiên cứu và kinh nghiệm quốc tế, tạo sự uy nghi và nhận diện. Đề án đã được Hội đồng Luật sư toàn quốc thông qua và đang trong giai đoạn triển khai.
Quy trình triển khai gồm 7 bước: tổ chức hội thảo, lấy ý kiến, khảo sát online, hoàn thiện đề án, áp dụng thí điểm, áp dụng thống nhất và tổng kết. Giai đoạn thí điểm dự kiến từ 1-7-2026 đến 30-6-2027 tại Hà Nội và TP.HCM.
Là một luật sư trải qua xuyên suốt quá trình lịch sử của nghề luật sư, từ trước năm 1975 đến nay, luật sư Trương Thị Hòa chia sẻ áo choàng luật sư đã được sử dụng từ khi có nghề luật sư ở Việt Nam (trước năm 1975).
Luật sư Hòa đồng tình cao với đề án luật sư mặc áo choàng khi tham gia phiên tòa, vì độ nhận diện luật sư cao, thể hiện vị thế của luật sư tại phiên tòa.
Bà Hòa cho rằng nên chọn thống nhất 1 mẫu áo choàng để thể hiện sự bình đẳng trước tòa, dù là chủ nhiệm đoàn luật sư hay sau này nếu luật cho phép luật sư tập sự được ra tòa thì cũng sẽ mặc áo như vậy.
Áo choàng thể hiện truyền thống của nghề luật sư, Liên đoàn Luật sư đã chọn mẫu áo choàng của Pháp, có rất nhiều nét đẹp, tay áo rộng vừa phải.
Bà Hòa chia sẻ cơ duyên đến với nghề luật sư là vào 1 chiều mưa, khi bà ghé vào tòa án trú mưa thì gặp 1 nữ luật sư từ Sài Gòn xuống Trà Vinh dự phiên tòa, mặc trang phục rất đẹp. Hình ảnh đẹp của vị nữ luật sư đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng bà.
Luật sư Hòa cho rằng việc bố trí nhiều nút áo cũng rất ý nghĩa. Khi mặc áo choàng vào, phải gài nút thật nhiều để nhớ rằng tôi đang hành nghề luật sư và tôi phải cẩn thận. Mỗi lần gài nút thể hiện chúng ta phải hết sức cẩn trọng, không chừa, bỏ 1 nút nào không cài.
Trên vai áo choàng có 1 dải tai áo thể hiện cán cân công lý trên vai người luật sư. Hai màu trắng đen là hắc bạch phân minh, trắng đen rõ ràng. Đặc biệt phần dải màu trắng phía trước ngực áo tượng trưng cho "lưỡi" của luật sư, thể hiện người luật sư luôn phải nói thẳng thắn.
Bên cạnh đó, luật sư Hòa cũng góp ý thay đổi một số chi tiết nhỏ trên áo choàng để trang phục đẹp hơn.
Hầu hết các luật sư đều đồng tình về việc áp dụng trang phục của luật sư tại phiên tòa. Luật sư Lê Hồng Nguyên cho rằng việc có áo choàng luật sư là hết sức cần thiết, để nâng cao vị thế của nghề luật sư.
Có nhiều ý kiến trái chiều nêu ra như thời tiết ở Việt Nam nóng nên bất tiện khi mặc... Tuy nhiên ở Thái Lan, Lào, Campuchia... cũng có điều kiện thời tiết như nước ta họ vẫn có thể mặc được.
Luật sư Nguyên cho rằng nên áp dụng đồng bộ, bỏ thí điểm áp dụng vì việc thí điểm sẽ khiến cho người mặc vest, người mặc áo choàng, làm ảnh hưởng đến uy nghiêm của phiên tòa. Thay vì thí điểm thì chúng ta nên dời thời điểm áp dụng lại, tổ chức hội thảo, lấy ý kiến đồng thuận của các đoàn, sau đó tổ chức thực hiện.
