Như Báo Thanh Niên thông tin hôm 3.4, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (gọi tắt Hạt Kiểm lâm) xử phạt hành chính đối với ông Đ.V.T (38 tuổi) 3 triệu đồng và tịch thu 42 cây mai vàng.
Lý do ông T. bị phạt là “tàng trữ lâm sản không có hồ sơ hợp pháp” theo điểm c khoản 1 điều 23 Nghị định số 35 năm 2019 của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 14 điều 1 Nghị định số 07 năm 2022).
Trước đó, ngày 2.4, tổ tuần tra liên ngành (do Hạt Kiểm lâm – chủ trì cùng Công an đặc khu Côn Đảo và Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực 6 đặc khu Côn Đảo) thực hiện kế hoạch kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo.
Tại đây, tổ tuần tra phát hiện 42 cây mai vàng do ông T. cất giữ, chăm sóc. Ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, số còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³.
Ông T. đề nghị được bổ sung hóa đơn vào ngày hôm sau nhưng đến nay ông T. vẫn chưa chứng minh được xuất xứ, nguồn gốc 42 gốc mai vàng nói trên.
Vậy khi nào người dân phải lập bảng kê lâm sản, quy định pháp luật sao về trường hợp này? Trao đổi với PV Báo Thanh Niên, luật sư Lê Văn Hoan, Công ty luật TNHH Lê Văn, cho biết theo điều 42 luật Lâm nghiệp, hoạt động kiểm tra nguồn gốc lâm sản là cần thiết để đảm bảo tính hợp pháp trong toàn bộ chuỗi từ khai thác đến tiêu thụ.
Theo khoản 16 điều 2 luật Lâm nghiệp: “lâm sản là sản phẩm khai thác từ rừng bao gồm thực vật rừng, động vật rừng và các sinh vật rừng khác gồm cả gỗ, lâm sản ngoài gỗ, sản phẩm gỗ, song, mây, tre, nứa đã chế biến”.
“Căn cứ vào quy định trên, một cái cây chỉ được xác định lâm sản khi nó lớn lên từ hệ sinh thái rừng. Ngược lại, những cây xanh trong vườn nhà, trên đất ở do chính tay người dân đầu tư trồng trọt và chăm sóc, về bản chất là tài sản sở hữu tư nhân”, luật sư Hoan nói.
Khi một cái cây không bắt nguồn từ rừng và không nằm trong danh mục các loài thực vật nguy cấp, quý hiếm cần bảo tồn đặc biệt, thì nó hoàn toàn đứng ngoài sự điều chỉnh của các quy định về hồ sơ lâm sản thông thường. Điều này có nghĩa là quyền tự định đoạt của người dân đối với cây trồng trong vườn là rất lớn.
Mặc dù trong nội dung của Thông tư 26 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp – Môi trường (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 84 năm 2025 của bộ này) có nhắc đến thuật ngữ “gỗ vườn nhà” hay “cây vườn nhà”, nhưng trên hết đối tượng điều chỉnh vẫn là “lâm sản” và cần phải hiểu cho đúng nghĩa.
Tại điều 6 của Thông tư 26, quy định rằng đối với “gỗ vườn nhà” hay cây trồng phân tán do cá nhân tự đầu tư, chủ sở hữu hoàn toàn có quyền tự xây dựng phương án khai thác cho riêng mình, không cần phải cơ quan chức năng phê duyệt, trừ trường hợp cây này liên quan đến nhóm thực vật quý, hiếm cần bảo tồn.
Về vấn đề hồ sơ nguồn gốc, Thông tư 26 năm 2025 quy định đối với những loài gỗ thông thường được khai thác từ vườn nhà, hồ sơ chỉ đơn giản là một bản chính bảng kê lâm sản do chính chủ lâm sản tự lập.
“Việc xác nhận của cơ quan kiểm lâm lên bảng kê này không phải là một nghĩa vụ bắt buộc trong mọi trường hợp. Nó chỉ trở thành một thủ tục khi chủ lâm sản có nhu cầu tự nguyện đề nghị xác nhận để thuận tiện hơn cho các giao dịch thương mại lớn, hoặc vận chuyển đi xa qua nhiều trạm kiểm soát”, luật sư Hoan nhấn mạnh.
Theo luật sư Hoan, tại điều 5 của Thông tư 26, người dân chỉ lập và xin xác nhận bảng kê lâm sản trở thành bắt buộc khi “đối tượng đó liên quan trực tiếp đến những giá trị cần bảo tồn, hoặc có nguồn gốc từ công sản”.
Cụ thể, bảng kê bắt buộc phải có xác nhận của kiểm lâm khi đó là gỗ thông thường khai thác từ rừng tự nhiên, là lâm sản sau khi bị tịch thu, hoặc được chuyển giao quyền sở hữu từ Nhà nước, hoặc là các loại gỗ quý hiếm thuộc danh mục đặc biệt và phụ lục CITES. Đối với những loài động vật rừng thông thường hoặc nguy cấp, quý hiếm thì việc xác nhận cũng là yêu cầu không thể thiếu để ngăn chặn các hành vi săn bắt, buôn bán trái phép.
“Như vậy, đối với đại đa số các loại cây ăn quả, cây bóng mát, cây cảnh, hay cây lấy gỗ thông thường mọc trên đất vườn của hộ gia đình không thuộc quy hoạch lâm nghiệp. Chúng ta có thể yên tâm rằng mình không thuộc diện phải làm các thủ tục hồ sơ lâm sản theo quy định của Thông tư 26”, luật sư Hoan nhấn mạnh.
Những cây thông thường (không phải loại cần phải bảo tồn) tự trồng trong vườn không hội đủ yếu tố để gọi là “lâm sản” theo định nghĩa pháp lý của ngành lâm nghiệp nên người dân không nhất thiết phải lập bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26.
Cũng theo luật sư Hoan, những cây trong vườn của người dân sẽ không cần bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26 khi thỏa mãn ba điều kiện: không có nguồn gốc khai thác từ rừng, không thuộc danh mục loài nguy cấp quý hiếm và không nằm trong phụ lục các loài bảo tồn quốc tế CITES.
Ngày 8-4, trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Trương Quốc Long - Phó chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Hà Tĩnh, cho biết đợt nắng nóng gay gắt đang diễn ra khiến các khu rừng trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh đang đối mặt với nguy cơ cháy cao.
Trước diễn biến này, đơn vị đã tổ chức nhiều biện pháp đồng bộ để bảo vệ rừng, tránh nguy cơ xảy ra cháy rừng.
Cụ thể, theo tin cảnh báo nắng nóng khu vực Hà Tĩnh, trên địa bàn nắng nóng và nắng nóng gay gắt tiếp tục xảy ra trên diện rộng, kéo dài nhiều ngày với nhiệt độ cao nhất ngày lên tới 38-40 độ C, độ ẩm không khí thấp nhất dao động từ 35-45%, cấp dự báo cháy rừng trên địa bàn các xã, phường có rừng ở cấp IV (cấp nguy hiểm). Nếu xảy ra cháy rừng thì khả năng cháy lớn và tốc độ lửa lan tràn nhanh trên tất cả các loại rừng.
Để chủ động ứng phó, hạn chế, giảm thiểu thiệt hại do cháy rừng gây ra, Chi cục Kiểm lâm Hà Tĩnh đã phát đi thông báo đề nghị UBND cấp xã, chủ rừng và các hạt kiểm lâm, đội kiểm lâm cơ động và phòng chống cháy rừng tập trung thực hiện tốt công tác phòng cháy, chữa cháy rừng.
Thoe đó, khẩn trương triển khai các nhiệm vụ, giải pháp về phòng cháy, chữa cháy rừng trên địa bàn theo chỉ đạo của UBND tỉnh tại Văn bản số 1644/UBND- NL4 ngày 4-3-2026.
Thông tin kịp thời cấp dự báo cháy rừng hằng ngày đến các chủ rừng và mọi người dân trên địa bàn biết chủ động phòng ngừa.
Nghiêm cấm tất cả hoạt động sản xuất, kinh doanh, vui chơi giải trí có phát sinh nguồn lửa, nguồn nhiệt ở các khu vực trong rừng và ven rừng, nhất là việc xử lý thực bì bằng lửa...
Bố trí lực lượng trực canh gác tại các chòi canh, điểm camera giám sát, chốt trực tại các cửa rừng 12/24h (từ 9h đến 21h) trong ngày đảm bảo đúng quy định, đặc biệt chú trọng các giờ cao điểm để phát hiện sớm lửa rừng, giám sát chặt chẽ người ra, vào các khu vực rừng trọng điểm dễ cháy.
Phát hiện kịp thời các điểm phát lửa, chủ động "4 tại chỗ" sẵn sàng huy động lực lượng, phương tiện tham gia chữa cháy rừng kịp thời, kiên quyết không để xảy ra cháy lớn.
Chỉ đạo công an cấp xã chủ trì, phối hợp các ngành, địa phương liên quan điều tra, làm rõ nguyên nhân, đối tượng gây cháy rừng (nếu có) để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Ngày 9.4, Công an phường Chợ Lớn (TP.HCM) đang khẩn trương xác minh, làm rõ vụ nhóm người dùng ghế, đá hỗn chiến trước cổng Trường THCS Hồng Bàng (đường Triệu Quang Phục, phường Chợ Lớn) gây náo loạn cả khu vực.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 16 giờ 30 ngày 8.4, tại khu vực trước cổng số 5 Trường THCS Hồng Bàng, khi hàng trăm học sinh vừa tan học, khu vực này đông đúc phụ huynh và phương tiện đưa đón.
Lúc này, một nhóm người (chưa rõ danh tính) phát sinh mâu thuẫn, cự cãi lớn tiếng rồi lao vào xô xát ngay trên vỉa hè, sau đó tràn xuống lòng đường. Trong quá trình ẩu đả, nhóm này sử dụng bàn ghế của quán nước trước cổng trường làm hung khí, đồng thời nhặt đá ném qua lại.
Vụ việc diễn ra giữa thời điểm đông học sinh ra về, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho người xung quanh, đặc biệt là các em học sinh. Rất may, không ghi nhận trường hợp bị thương.
Phát hiện sự việc, người dân đã kịp thời can ngăn và báo tin cho cơ quan chức năng. Sau đó, nhóm người này nhanh chóng rời khỏi hiện trường.
Công an phường Chợ Lớn đang xác minh, làm rõ vụ việc để xử lý theo quy định pháp luật.
Đài khí tượng thủy văn Nam Bộ cho biết trong tháng 4, nhiệt độ tại miền Nam có xu hướng tăng thêm, nắng nóng lan rộng nhiều nơi.
Nhiệt độ trung bình tháng 4 tăng so với tháng 3, phổ biến xấp xỉ đến cao hơn trung bình nhiều năm. Nhiệt độ cao nhất từ 32-35 độ C, miền Đông Nam Bộ có nơi 36-39 độ C.
Tuy vậy trong tháng 4 mưa cũng có xu hướng tăng hơn, khi dần tiến vào giai đoạn chuyển mùa (đầu tháng 5).
Tổng lượng mưa tháng 4 tăng so với tháng 3. Số ngày mưa khoảng 6-12 ngày, riêng khu vực Lâm Đồng 10-15 ngày.
Thời tiết nắng nóng và mưa bất chợt tạo sự xáo trộn mạnh trong khí quyển. Cảnh báo khả năng xuất hiện các hiện tượng thời tiết nguy hiểm và khả năng tác động đến môi trường, điều kiện sống, cơ sở hạ tầng, các hoạt động kinh tế, xã hội.
Trong giai đoạn đầu tháng 4, nắng nóng tiếp tục xảy ra diện rộng ở khu vực miền Đông, có nơi nắng nóng gay gắt, miền Tây nắng nóng.
Nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ C, có nơi trên 37 độ C. Dự báo nắng nóng trên khu vực Nam Bộ tiếp tục kéo dài trong nhiều ngày tới. Cấp độ rủi ro thiên tai do nắng nóng ở cấp 1.
Do ảnh hưởng của nắng nóng, độ ẩm không khí thấp nên có nguy cơ xảy ra cháy nổ, hỏa hoạn ở khu vực dân cư và cháy rừng. Ngoài ra, nắng nóng còn có thể gây mất nước, kiệt sức, đột quỵ do sốc nhiệt đối với cơ thể người khi tiếp xúc lâu với nhiệt độ cao.
