Trao đổi với PV Báo Thanh Niên ngày 9.4, ông Nguyễn Thái Hậu, Phó hạt trưởng Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (gọi tắt Hạt Kiểm lâm) cho biết đơn vị đã ra quyết định xử phạt hành chính đối với ông Đ.V.T (36 tuổi, ở đặc khu Côn Đảo, TP.HCM) 3 triệu đồng và tịch thu 42 cây mai vàng.
Hôm 2.4, tổ tuần tra liên ngành (do Hạt Kiểm lâm chủ trì cùng Công an đặc khu Côn Đảo và Ban Chỉ huy phòng thủ Khu vực 6 đặc khu Côn Đảo) thực hiện kế hoạch kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo.
Tại đây, lực lượng phát hiện 42 cây mai vàng do ông T. cất giữ, chăm sóc. Ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, số còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³.
Theo ông Hậu, mai vàng là cây thân gỗ phân bố trong rừng tự nhiên tại Côn Đảo, đồng thời cũng được người dân trồng, nhân giống làm cây kiểng phục vụ làm cảnh tại nhà, mua bán ngoài thị trường.
Vậy, việc xử phạt trên đã đúng với quy định pháp luật chưa? Trao đổi với PV BáoThanh Niên, luật sư Lê Văn Hoan, Đoàn luật sư TP.HCM, dẫn định nghĩa lâm sản theo khoản 16 điều 2 luật Lâm nghiệp 2017 (được sửa đổi năm 2025): “Lâm sản là sản phẩm khai thác từ rừng bao gồm thực vật rừng, động vật rừng và các sinh vật rừng khác gồm cả gỗ, lâm sản ngoài gỗ, sản phẩm gỗ, song, mây, tre, nứa đã chế biến”.
Định nghĩa này chứa đựng một yếu tố quan trọng, đó là có nguồn gốc từ rừng. Một thực vật chỉ được xem là lâm sản khi nó được khai thác từ hệ sinh thái rừng. Đối với cây mai vàng, nếu đây là cây do người dân tự trồng trong vườn nhà, không phải đất rừng, hoặc được mua bán thương mại từ các nhà vườn kiểng có nguồn gốc rõ ràng, thì chúng mang bản chất một loại cây cảnh. Vì thế, đây là một tài sản dân sự, không phải là “lâm sản” theo định nghĩa của luật Lâm nghiệp.
“Tôi cho rằng việc Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo kết luận ông T. vi phạm khoản 6 điều 9 luật Lâm nghiệp về hành vi “tàng trữ… lâm sản trái quy định” mà chưa làm rõ các gốc mai này có nguồn gốc từ rừng là thiếu cơ sở”, luật sư Hoan nêu ý kiến.
Một trong những nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính được quy định tại khoản 1 điều 3 luật Xử lý vi phạm hành chính đó là người xử phạt phải có trách nhiệm chứng minh có hành vi vi phạm. Đây là nghĩa vụ của người xử phạt. Còn người bị xử phạt có quyền chứng minh mình không vi phạm. Việc chứng minh mình không vi phạm của người bị xử phạt là quyền chứ không phải nghĩa vụ, nghĩa là không bắt buộc.
“Nguyên tắc này không chỉ áp dụng trong xử lý vi phạm hành chính mà ngay cả trong lĩnh vực hình sự cũng vậy. Nghĩa là bên buộc tội phải có nghĩa vụ chứng minh hành vi phạm tội”, luật sư Hoan nhấn mạnh.
Cũng theo luật sư Hoan, việc ông T. cất giữ, chăm sóc gốc mai là một sự thật khách quan, nhưng sự thật đó chỉ trở thành “hành vi vi phạm” nếu và chỉ nếu cơ quan chức năng chứng minh được đối tượng đó là lâm sản bất hợp pháp. “Nếu không chứng minh được nguồn gốc từ rừng, thì không thể áp dụng các chế tài về lâm nghiệp để xử lý tài sản của công dân”, luật sư Hoan nói.
Cơ quan chức năng đang dựa vào việc ông T. không có bảng kê lâm sản theo quy định tại Thông tư 26 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, được bổ sung bởi Thông tư 84 năm 2025 Bộ Nông nghiệp và Môi trường (về truy xuất nguồn gốc lâm sản) để làm căn cứ xử phạt. Tuy nhiên, về vấn đề này, luật sư cho rằng cần xem xét kỹ đối tượng phải lập bảng kê.
Bởi tại khoản 9 điều 3 Thông tư 26 quy định: “Bảng kê lâm sản là bảng kê khai, mô tả thông tin chi tiết về: gỗ nguyên liệu, sản phẩm gỗ, cây thân gỗ; thực vật rừng ngoài gỗ; động vật rừng, sản phẩm của động vật rừng; thực vật rừng ngoài gỗ; động vật, sản phẩm của động vật, thực vật ngoài gỗ, sản phẩm của thực vật ngoài gỗ thuộc loài nguy cấp, quý, hiếm, Phụ lục CITES. Bảng kê lâm sản không áp dụng đối với giống cây trồng lâm nghiệp và loài thủy sản thuộc Phụ lục CITES”.
Theo kiểm lâm, ông T. vi phạm khoản 6 điều 9 luật Lâm nghiệp năm 2017 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025). Đồng thời, tại biên bản vi phạm hành chính lập ngày 2.4, ông T. có đề nghị sẽ cung cấp hóa đơn chứng từ mua bán số mai trên cho Hạt Kiểm lâm vào ngày hôm sau. Nhưng đến nay, ông T. không cung cấp được hóa đơn, chứng từ, bảng kê lâm sản hợp lệ theo quy định. Do đó, Hạt Kiểm lâm quyết định xử phạt theo Nghị định số 35 năm 2019 (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 07 năm 2022). Theo luật sư Hoan, cần phải xem xét lại vấn đề này.
“Gốc rễ vấn đề trong trường hợp này là Hạt kiểm lâm phải có nghĩa vụ chứng minh 42 gốc mai đó là lâm sản. Chỉ khi nào chứng minh được thì mới có căn cứ áp dụng chế tài như xử phạt hành chính và tịch thu tang vật”, luật sư Hoan chia sẻ.
Nếu 42 gốc mai của ông T. là mai vườn, được trồng và bứng từ đất thổ cư hoặc đất vườn của hộ gia đình (không phải đất rừng), thì không có cơ sở xử phạt.
Trường hợp không chứng minh được 42 gốc mai là lâm sản, thì phải mặc định đó là tài sản dân sự hợp pháp. Do đó, việc tịch thu tang vật là 42 gốc mai và phạt ông T. 3 triệu đồng khi chưa chứng minh được tính chất “lâm sản” là không đảm bảo tính pháp lý.
Đồng tình với luật sư Hoan, luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) cho rằng kiểm lâm muốn chứng minh 42 cây mai là lâm sản để xử phạt thì cần phải thực hiện nhiều bước nghiệp vụ.
“Việc xác minh phải thể hiện bằng văn bản và có thể trưng cầu giám định. Vì vậy trong vụ này, kiểm lâm không thể chỉ dừng ở việc ghi nhận ông T. không xuất trình được bảng kê lâm sản, rồi suy ra ngay hành vi tàng trữ lâm sản trái pháp luật”, luật sư Hoàng Hà nói.
Lẽ ra, kiểm lâm phải làm là xác định đúng đối tượng quản lý. Muốn áp dụng chế tài lâm nghiệp thì phải có căn cứ cho thấy 42 cây mai thuộc loại “thực vật rừng ngoài gỗ”. Tức là lâm sản theo luật Lâm nghiệp và Thông tư 26 năm 2025.
Nếu còn lấn cấn giữa “mai rừng” và “mai vườn” thì cơ quan xử lý phải thu thập lời khai về nơi mua, người bán, địa điểm bứng cây, phương thức vận chuyển, chứng từ giao dịch, người làm chứng, đặc điểm thực vật học của cây. Cũng có thể trưng cầu chuyên môn nếu cần để làm rõ cây có nguồn gốc từ rừng, hay chỉ là cây cảnh do nhà vườn trồng.
“Chỉ sau khi qua bước nhận diện này mới có thể nói tới nghĩa vụ lập bảng kê lâm sản theo điều 11 Thông tư 26 năm 2025”, luật sư Hoàng Hà nhấn mạnh.
Sau khi làm các bước trên, nếu có căn cứ xử phạt, thì kiểm lâm phải lập hồ sơ xử phạt đầy đủ, trong đó có biên bản vi phạm, tài liệu xác minh, chứng cứ nguồn gốc, lời khai của đương sự và các giấy tờ liên quan.
Theo TTXVN, Bộ Nội vụ tiếp tục khẳng định về việc không có phương án hoán đổi ngày làm việc để kéo dài kỳ nghỉ lên 9 ngày trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, lễ 30-4 và 1-5 trong năm 2026.
Trước đó, nhiều thông tin nêu rằng cán bộ, công chức, viên chức và người lao động có thể được nghỉ liên tục nhiều ngày dịp lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30-4) và Quốc tế lao động (1-5) năm 2026 thông qua việc hoán đổi ngày làm việc với ngày nghỉ hằng tuần.
Tuy nhiên, lãnh đạo Bộ Nội vụ cho biết cơ quan này không đề xuất phương án hoán đổi ngày làm việc để kéo dài kỳ nghỉ.
Trong công văn gửi các bộ, ngành và địa phương, Bộ Nội vụ thông tin lịch nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương, 30-4 và 1-5 được thực hiện theo đúng quy định của Bộ luật Lao động 2019.
Nội dung về việc hiện nay không có chủ trương điều chỉnh lịch nghỉ và Bộ Nội vụ cũng không đề xuất phương án hoán đổi ngày làm việc để kéo dài kỳ nghỉ. Như vậy, không có phương án hoán đổi để nghỉ liền 9 ngày trong dịp lễ sắp tới.
Bộ Nội vụ cũng đề nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện lịch nghỉ theo đúng quy định của Bộ luật Lao động 2019.
Do đó, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong khu vực Nhà nước được nghỉ liên tiếp 3 ngày, từ 25-4 đến 27-4 (trong đó có nghỉ bù ngày 27-4). Sau đó họ sẽ đi làm bình thường trong 2 ngày 28 và 29-4. Dịp 30-4 và 1-5, người lao động được nghỉ 4 ngày kéo dài từ 30-4 đến hết 3-5, trong đó có 2 ngày nghỉ lễ chính thức và 2 ngày cuối tuần.
Trước đó, ngày 9-4, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam cho biết đã ghi nhận hơn 70.000 ý kiến đoàn viên, người lao động (đến 7h cùng ngày) về các phương án hoán đổi nghỉ bù dịp Giỗ Tổ Hùng Vương năm 2026.
Kết quả cho thấy khoảng 62% ủng hộ hoán đổi ngày nghỉ (trong đó 47,04% chia sẻ "rất mong muốn", còn 14,82% khác thể hiện "mong muốn").
Theo Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, phần lớn có nhu cầu hoán đổi ngày nghỉ bù để kéo dài kỳ nghỉ, giúp người lao động có thêm thời gian nghỉ ngơi, tái tạo sức lao động và chăm lo gia đình.
Năm 2026, Giỗ Tổ Hùng Vương (mùng 10 tháng ba âm lịch, tức 26-4 dương lịch) diễn ra rất gần kỳ nghỉ 30-4 và 1-5, chỉ cách hai ngày làm việc. Nếu giữ nguyên lịch nghỉ bù theo quy định hiện hành, kỳ nghỉ sẽ bị chia nhỏ, xen kẽ ngày làm việc, gây bất tiện cho đoàn viên, người lao động.
Song, Bộ luật Lao động 2019 quy định khi ngày nghỉ hằng tuần trùng ngày nghỉ lễ, người lao động được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp. "Đây cũng là lý do mà đến nay, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam vẫn chưa có văn bản kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền về việc nghiên cứu hoán đổi ngày nghỉ bù", Tổng liên đoàn cho hay.
Chiều 8/4, tại trụ sở Thành ủy Hà Nội, Bộ Chính trị công bố quyết định điều động, phân công ông Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường giữ chức Bí thư Thành ủy Hà Nội nhiệm kỳ 2025-2030. Ông Thắng kế nhiệm ông Nguyễn Duy Ngọc, người đã được Bộ Chính trị điều động, phân công giữ chức Trưởng ban Tổ chức Trung ương.
Phát biểu tại hội nghị, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc chia sẻ quãng thời gian công tác tại Hà Nội tuy không dài, nhưng với ông là "chặng đường rất đặc biệt". "Trở về Hà Nội với tâm thế của người con trở lại nơi mình đã trưởng thành, tôi đã mang hết tâm sức của mình cống hiến cho sự phát triển của Thủ đô", ông nói.
Ông cho biết dưới sự chỉ đạo của Trung ương, trên cơ sở kế thừa thành quả những thế hệ lãnh đạo tiền nhiệm, lãnh đạo Đảng và chính quyền Hà Nội đã cùng nhau định hình ba trụ cột phát triển Thủ đô (thể chế, quy hoạch và mô hình phát triển) với tầm nhìn mới, xác định 4 trục trách nhiệm (Đảng, HĐND, UBND, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội) công việc xuyên suốt và bước đầu tạo được một số chuyển biến tích cực.
Nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội cho rằng kết quả đó không phải của riêng cá nhân nào mà là công sức, trí tuệ và sự nỗ lực của cả tập thể, từ Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Thành ủy, đến từng cấp ủy, chính quyền cơ sở; từ đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, đến cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân Thủ đô. Mỗi người một phần việc, mỗi cấp một trách nhiệm, nhưng khi cùng chung một mục tiêu, cùng hành động thì sẽ tạo nên những chuyển động tích cực.
Điều ông trân trọng nhất không chỉ là kết quả cụ thể mà là tinh thần làm việc, tinh thần trách nhiệm, khí thế chuyển động, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm đã được khơi dậy và lan tỏa. "Và khi những chuyển biến đó được nhân dân ghi nhận thì đó chính là phần thưởng lớn nhất cho tất cả chúng ta", ông nói.
Nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội nói trong quá trình công tác, có những lúc ông rất quyết liệt, có khi gay gắt, tạo áp lực lớn đối với một số cán bộ. Có những cuộc họp căng thẳng, có những việc yêu cầu tiến độ rất cao, có lúc cách làm của ông có thể khiến cán bộ cảm thấy chưa thật thoải mái.
"Tôi mong các đồng chí hết sức thông cảm và chia sẻ", ông nói và cho biết tất cả điều đó không phải vì cá nhân mà xuất phát từ mong muốn chung là công việc phải tốt hơn, Hà Nội phải phát triển nhanh hơn, tốt hơn, xứng đáng với vị thế của Thủ đô và niềm tin của nhân dân.
Rời cương vị Bí thư Thành ủy vào thời điểm nhiều công việc đang triển khai, ông Ngọc nói có những điều còn trăn trở. Vì nhiều công việc mới chỉ kịp đặt nền móng; nhiều chủ trương đã hình thành, đã khởi động, nhưng cần thêm thời gian, thêm sự kiên trì để thực sự đi vào cuộc sống.
Trăn trở vì phía trước Hà Nội còn rất nhiều việc lớn phải làm, nhiều vấn đề khó, chưa có tiền lệ, nhiều vấn đề không thể giải quyết một sớm một chiều, nhưng lại liên quan trực tiếp đến cuộc sống hằng ngày của người dân..., ông giải thích.
Nhưng ông bày tỏ tin tưởng với sự lãnh đạo của Bí thư Thành ủy mới, cùng tập thể Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố đoàn kết, bản lĩnh, sáng tạo, đổi mới, Thủ đô sẽ tiếp tục duy trì khí thế, phát triển mạnh mẽ hơn nữa. "Tôi mong rằng những việc chúng ta đã cùng nhau khởi động sẽ được tiếp tục làm tốt hơn, nhanh hơn, hiệu quả hơn - vì người dân, vì tương lai của Thủ đô", ông nói.
Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc cho hay ở cương vị công tác mới, ông vẫn trực tiếp tham gia cùng Trung ương trong việc lãnh đạo, chỉ đạo chung, trong đó có các chủ trương, định hướng lớn đối với Hà Nội.
"Tôi luôn xác định trách nhiệm với Hà Nội không giảm đi mà còn ở một phạm vi rộng hơn. Tôi sẽ luôn dõi theo, đồng hành và sẵn sàng cùng các đồng chí trong mọi nhiệm vụ vì sự phát triển của Thủ đô", ông Ngọc nói.
5 tháng trước, ông Nguyễn Duy Ngọc, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương được Bộ Chính trị điều động, phân công, chỉ định giữ chức Bí thư Thành ủy Hà Nội nhiệm kỳ 2025-2030. Với phong cách làm việc khoa học, quyết liệt, ông Ngọc đã cùng Đảng bộ thành phố tạo ra một số thay đổi cho Thủ đô cũng như tạo ra những định hướng, chiến lược để Hà Nội phát triển trong những năm tiếp theo.
Cụ thể, thời gian qua thành phố đã đẩy nhanh tiến độ các đường vành đai, cầu vượt sông Hồng, tuyến metro, phát triển hệ thống giao thông công cộng đa phương thức. Hà Nội cũng triển khai nhiều giải pháp để giải quyết 5 điểm nghẽn, nhất là kiểm soát ô nhiễm không khí, xử lý rác thải, cải tạo sông hồ, tăng diện tích không gian xanh; quan tâm phát triển nhà ở xã hội, trường học, bệnh viện.
Những ngày qua, vụ hành hung cụ bà bán bánh bèo ở Quy Nhơn lan truyền nhanh trên mạng xã hội, thu hút sự chú ý lớn và gây phẫn nộ trong dư luận.
Theo nội dung clip, khoảng 4 giờ 30 sáng 7.4, 3 người đàn ông đến ăn tại một quán bánh bèo trên đường Hoàng Văn Thụ (phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai; trước đây thuộc thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định). Sau khi ăn xong, một người trong nhóm hỏi tính tiền và được thông báo 60.000 đồng.
Tuy nhiên, trong lúc thanh toán, người này bất ngờ lớn tiếng chửi bới, xúc phạm cụ bà bán bánh bèo. Không dừng lại ở lời nói, người đàn ông còn liên tục nhổ nước bọt, có hành vi lăng mạ người phụ nữ lớn tuổi.
Dù nạn nhân nhiều lần nhẫn nhịn, nói: "Tôi già rồi, anh cứ chửi thoải mái chớ không có gì hết", người đàn ông vẫn tiếp tục có hành vi thiếu kiềm chế. Vụ việc trở nên nghiêm trọng hơn khi người này bất ngờ đứng dậy, dùng ghế ném về phía cụ bà.
Chưa dừng lại, khi bị hỏi lý do đánh người, người đàn ông tiếp tục tát nhiều cái vào mặt nạn nhân. Thậm chí, khi cụ bà cho biết sẽ báo công an, người này vẫn thách thức và tiếp tục hành hung.
Clip ghi lại vụ hành hung cụ bà bán bánh bèo ở Quy Nhơn sau khi được đăng tải đã khiến cộng đồng mạng bức xúc. Nhiều ý kiến lên án hành vi côn đồ, thiếu ý thức, đồng thời đề nghị cơ quan chức năng nhanh chóng xử lý nghiêm.
Sáng 8.4, bà Nguyễn Thị Bích Hoa, Chủ tịch UBND phường Quy Nhơn Nam, xác nhận trên địa bàn vừa xảy ra vụ việc cụ bà bán hàng bị hành hung tại một quán ăn khuya trên đường Hoàng Văn Thụ.
Theo bà Hoa, ngay sau khi clip vụ hành hung cụ bà bán bánh bèo ở Quy Nhơn lan truyền, chính quyền địa phương đã chỉ đạo công an phường khẩn trương vào cuộc xác minh, làm rõ danh tính các đối tượng liên quan, đặc biệt là người trực tiếp chửi bới, xúc phạm và tấn công cụ bà, để xử lý theo quy định pháp luật.
Hiện vụ hành hung cụ bà bán bánh bèo ở Quy Nhơn đang được cơ quan chức năng tiếp tục làm rõ.
