Phát biểu thảo luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, đây không chỉ đơn thuần hoàn thiện một đạo luật cụ thể, mà là “bước đi có ý nghĩa chiến lược nhằm kiến tạo một mô hình thể chế phát triển mới cho thủ đô, với vị trí đặc biệt trung tâm chính trị hành chính quốc gia, đồng thời là động lực phát triển của cả nước”.
Tinh thần xuyên suốt phải được quán triệt là xây dựng luật Thủ đô trở thành thiết chế pháp lý đặc thù vượt trội, có tính dẫn dắt đủ mạnh để tháo gỡ điểm nghẽn phát triển cho thủ đô. Đồng thời vẫn phải bảo đảm kỷ cương kỷ luật và tính thống nhất cao của hệ thống pháp luật vì lợi ích chung của quốc gia.
“Yêu cầu đặt ra rất rõ là phải trao quyền mạnh hơn, phân cấp, phân quyền triệt để hơn, nhưng đồng thời phải rõ trách nhiệm, giải trình rõ ràng hơn, cơ chế kiểm soát quyền lực phải chặt chẽ hơn. Giao quyền rồi nhưng phải có cơ chế kiểm soát chứ không buông lỏng, phải hiệu quả”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu.
Thực tiễn cho thấy điểm nghẽn lớn của thủ đô hiện nay, đặc biệt trong một số lĩnh vực như quy hoạch, hạ tầng, quản trị đô thị, phân cấp phân quyền, huy động nguồn lực… chưa được giải quyết căn bản. Vì thế, luật phải quy định để tháo gỡ được các điểm nghẽn này.
Dẫn ra vấn đề quy hoạch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhắc lại trong mấy nhiệm kỳ ông góp ý cho quy hoạch Hà Nội nhưng không được quan tâm, từ thời Chủ tịch Hà Nội là một kiến trúc sư (ông Nguyễn Thế Thảo – PV).
Theo ông, “quy hoạch phát triển làm sao phải có tầm nhìn, để toàn dân được biết rõ, hiện tại đường ngoằn nghèo như thế, 10 năm sau thế nào. Hoặc quy hoạch 100 năm thành thành phố phát triển thế nào, thậm chí phải đập đi xây lại”. Khi quy hoạch rõ ràng thì người dân và doanh nghiệp sẽ vui vẻ ủng hộ.
Tuy nhiên, “quy hoạch phải có tính bền vững, không phải quy hoạch nhiệm kỳ 5 năm, ông này làm quy hoạch ông kia lên chủ tịch lại đảo lại. Để thấy Hà Nội 10 năm sau, 50 năm sau, 100 năm sau thế nào”.
“Tôi cảm giác hình như không có quy hoạch, một chỗ đất thì có mấy ông nói có dự án muốn xây nhà để bán, lại cấp đất, mà đường xá không ai lo. Tại sao thời xưa Pháp quy hoạch hay thế, phố cổ xây dựng không tắc đường, không ngập lụt, nhưng mình giờ xây dựng thế nào mà xây đến đâu tắc đường, ngập lụt đến đấy, vì không anh nào lo đường, không có hệ thống ngầm thoát nước, cứ xây nhà lên để bán”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu.
Cho biết đây là vấn đề bức xúc từ lâu, theo ông, cần quy hoạch rõ vùng lõi thế nào, đô thị vệ tinh ra sao, bao nhiêu khu mới hiện đại đầy đủ tiêu chuẩn bệnh viện, nhà văn hóa, trường học, sân vận động, vườn hoa. Hay đi bằng đường gì, tàu điện ngầm, đường sắt đô thị, phải kết nối từ các thành phố đó về trung tâm trong vòng 30 phút.
Có quy hoạch rõ thì “dân người ta thích, sẵn sàng từ bỏ gác xép phố cổ để ra bên ngoài. Nếu đi vào trung tâm trong vòng 30 phút thì người dân sẵn sàng vui vẻ rời khỏi nội đô”.
Bên cạnh đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh, tư duy xây dựng luật cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển. Luật không chỉ quy định cấm hay hạn chế mà phải tạo không gian thể chế để thủ đô chủ động thiết kế, thử nghiệm và triển khai các chính sách đặc thù.
Luật chỉ nên quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc ổn định, còn những gì mang tính linh hoạt biến động nhanh thì giao cho Chính phủ, thậm chí giao cho chính quyền thành phố quy định để bảo đảm thích ứng với thực tiễn. Nếu đưa vào luật những việc cụ thể thì 1 năm sau đã khác rồi, lại phải sửa luật, sức bền của luật không được bao lâu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu phải quy định rất rõ cơ chế phân cấp phân quyền phải rõ ràng, thực chất và có kiểm soát. Dự thảo luật thiết kế theo hướng phân quyền mạnh hơn cho thủ đô, điều này đúng nhưng phân quyền phải đi đôi với năng lực thực thi và nguồn lực tương ứng, tránh tình trạng giao quyền nhưng không đủ điều kiện thực hiện, rất rủi ro cho quản lý.
Cần có cơ chế thí điểm và thử nghiệm chính sách mới (sandbox). Hà Nội là nơi thử nghiệm những chính sách tốt để nhân rộng cả nước. Cơ chế này phải được thiết kế đầy đủ về điều kiện áp dụng, thời hạn, giám sát, đánh giá và xử lý rủi ro. Không thể để thí nghiệm trở thành kéo dài không kiểm soát, hoặc hợp thức hóa những bất cập trong quản lý. Đồng thời phải có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung đi kèm với kiểm soát trách nhiệm rõ ràng, không được bị lợi dụng.
Về liên kết vùng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh rất quan trọng, thủ đô không thể phát triển nếu tách rời vùng và ngược lại. Cần có cơ chế phối hợp thực chất giữa Hà Nội và các tỉnh về tài chính, quy hoạch như đường Vành đai 4, 5, sân bay… Như Vành đai 4, 5 nằm ở đất các tỉnh khác, hay sân bay của thủ đô nhưng đặt ở tỉnh khác, nếu không liên kết phối hợp sẽ không làm được.
“Thủ đô được trao quyền cao hơn thì phải chịu trách nhiệm cao hơn; được cơ chế đặc thù thì phải tạo ra kết quả vượt trội; được thí điểm trước thì phải đi đầu về kỷ cương và hiệu quả. Việc xây dựng luật phải dứt khoát không nửa vời, nêu vấn đề ra để lưng chừng rất khó làm, phân quyền phải thực chất, giao quyền phải ràng buộc trách nhiệm, đã thí điểm phải kiểm soát rủi ro”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu. Hà Nội phải đi đầu nhưng không thể đứng ngoài hệ thống mà phải là hình mẫu về quản trị hiện đại, có giá trị lan tỏa cho cả nước.
Ngày 7-4, Công an tỉnh Lâm Đồng cho biết các đơn vị chức năng đã làm rõ vụ sản phụ bị tát trong khuôn viên Bệnh viện Đa khoa II Lâm Đồng trong lúc đi khám thai, chờ sinh.
Theo thông tin từ cơ quan công an, người bị tát là chị P.T.K.L. (20 tuổi), còn người có hành vi đánh là N.X.T. (25 tuổi). Anh T. là chồng chị L., cùng ngụ tại Lâm Đồng.
Chiều 3-4, anh T. đưa vợ đến Bệnh viện Đa khoa II Lâm Đồng để khám thai và chờ sinh. Chị L. sau đó đã tự ý rời khỏi khoa sản, không chấp hành việc thăm khám theo chỉ định của bác sĩ.
Việc này khiến hai vợ chồng xảy ra mâu thuẫn, cự cãi. Trong lúc nóng giận, anh T. đã tát chị L. mạnh tay và yêu cầu vợ quay lại thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ. Nhiều nhân viên y tế có mặt tại hiện trường đã kịp thời can thiệp nên vụ việc không tiếp tục diễn biến phức tạp hơn.
Các nhân viên bệnh viện đã đưa chị L. quay lại khoa sản để tiếp tục theo dõi và thực hiện các yêu cầu chuyên môn. Đến 4h30 ngày 6-4, chị L. được chỉ định mổ lấy thai. Hai bé gái có cân nặng lần lượt là 1,5kg và 1,7kg chào đời và hiện đang được chăm sóc tích cực tại khoa nhi sơ sinh do sinh thiếu tháng.
Làm việc với cơ quan chức năng, chị L. cho biết bản thân cũng có một phần lỗi khi đã tự ý bỏ ra ngoài, đồng thời mong mọi người thông cảm vì vợ chồng chị đã làm mất trật tự tại nơi khám chữa bệnh.
Sản phụ này bày tỏ mong muốn cơ quan chức năng và dư luận bỏ qua cho chồng mình vì hành động nóng nảy bộc phát, để anh có điều kiện chăm sóc vợ và hai con mới sinh.
Ngày 13-4, mạng xã hội lan truyền một đoạn clip ghi lại cảnh bạo lực gia đình khiến nhiều người bức xúc. Theo nội dung clip, một người đàn ông, được xác định là người chồng, liên tục túm tóc, đánh đập người vợ.
Sau khi nạn nhân ngã xuống sân, người vợ vẫn tiếp tục bị đánh, không thể chống cự.
Không dừng lại, người đàn ông trên túm tóc kéo vợ vào trong nhà và tiếp tục đánh, đấm. Đáng chú ý, toàn bộ hành vi bạo lực diễn ra trước sự chứng kiến của một em bé.
Được biết, clip hơn một phút được camera ghi lại trong một gia đình ở phường Phù Khê, tỉnh Bắc Ninh.
Nhiều ý kiến bày tỏ phẫn nộ, lên án gay gắt hành vi đánh vợ của người đàn ông trên và đề nghị cơ quan chức năng sớm vào cuộc xác minh, xử lý.
Ngày 13-4, thông tin từ Công an phường Phù Khê (tỉnh Bắc Ninh) cho biết sau sự việc, lực lượng chức năng đã xác minh, mời hai vợ chồng liên quan đến trụ sở công an làm rõ vụ việc.
Tại đây, người vợ trình bày vụ việc xuất phát từ mâu thuẫn trong gia đình và bản thân không có thương tích nghiêm trọng, đồng thời không đề nghị xử lý người chồng. Video xuất hiện trên mạng xã hội được người vợ cho biết "đăng tải trong lúc bức xúc".
Sau khi hỏi ý kiến hai bên, lực lượng chức năng cho hay đã phối hợp với địa phương "nhắc nhở, giáo dục người chồng nhằm phòng ngừa tái diễn hành vi bạo lực gia đình tương tự".
Thông tin về việc lấy ý kiến hoán đổi ngày làm việc để người lao động được nghỉ lễ liền mạch trong 2 kỳ nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương và lễ 30.4 - 1.5 vừa được ông Ngọ Duy Hiểu, Phó chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, chia sẻ ngày 7.4.
Theo ông Hiểu, những ngày qua, nhiều công đoàn cơ sở, người lao động và cả cán bộ, công chức đã có kiến nghị với Tổng LĐLĐ Việt Nam nên nghiên cứu về việc hoán đổi để tạo kỳ nghỉ liền mạch giữa nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương và dịp lễ 30.4 - 1.5.
"Tổng LĐLĐ Việt Nam sẽ lắng nghe ý kiến từ phía người lao động, đồng thời nghiên cứu quy định của pháp luật và trao đổi với Bộ Nội vụ trước khi đưa ra đề xuất chính thức", ông Hiếu nói.
Dự kiến chiều nay 7.5, sẽ lấy ý kiến tiếp của đoàn viên, người lao động thông qua mạng xã hội, đặc biệt là nghiên cứu các quy định của pháp luật.
Ông Hiểu cũng cho hay, để đưa ra đề xuất chính thức Tổng LĐLĐ Việt Nam cũng phải cân nhắc đồng thời 3 yếu tố, gồm: nguyện vọng của người lao động, quy định của pháp luật và sự hài hòa lợi ích giữa các bên liên quan.
Thực tế, Tổng LĐLĐ Việt Nam đã lấy ý kiến từ công đoàn cơ sở và sẽ tiếp tục mở rộng lấy ý kiến người lao động trên diện rộng. Sau khi tổng hợp, đánh giá và đối chiếu quy định pháp luật, cơ quan này mới có thể đưa ra đề xuất chính thức.
Một trong những vướng mắc lớn nhất hiện nay là quy định nghỉ bù phải liền kề ngay sau ngày nghỉ lễ. Điều này khiến việc "nối" 2 kỳ nghỉ gần nhau trở nên khó khăn.
"Quy định phải nghỉ bù ngay sau ngày lễ đôi khi tạo ra bất cập, nhất là trong tình huống 2 kỳ nghỉ sát nhau như năm nay. Đây là vấn đề cần bàn bạc kỹ, bởi hiện chưa có sửa đổi luật, nên mọi phương án đều phải cân nhắc thận trọng", ông Hiểu nhấn mạnh.
Nhiều ý kiến đề xuất, nếu ngày Giỗ tổ rơi vào cuối tuần thì không nghỉ bù ngay sau đó, mà chuyển sang ngày 29.4 để kéo dài kỳ nghỉ. Tuy nhiên, phương án này chưa phù hợp với quy định hiện hành.
"Đây là tình huống đặc biệt mà luật chưa tính đến, nên việc đề xuất gặp nhiều khó khăn", ông Hiểu nói thêm.
Bà Hồ Thị Kim Ngân, Phó trưởng ban Quan hệ lao động (Tổng LĐLĐL Việt Nam), cho biết từ thực tế tại doanh nghiệp, nhiều ý kiến đã đề xuất phương án hoán đổi ngày nghỉ. Đề xuất này xuất phát từ thực tế bố trí lịch nghỉ năm 2026 còn bất hợp lý, đặc biệt với nhóm lao động làm việc cả thứ bảy.
Cụ thể, một số doanh nghiệp và công đoàn cơ sở đề xuất chuyển ngày nghỉ bù Giỗ tổ (ngày 27.4) sang thứ tư (ngày 29.4) hoặc thứ bảy ( ngày 2.5), nhằm giúp người lao động có thể nghỉ liên tục 4 - 5 ngày.
"Việc hoán đổi sẽ giúp người lao động có thời gian nghỉ ngơi tốt hơn, tái tạo sức lao động. Nếu không hoán đổi, người lao động trong doanh nghiệp sẽ nghỉ Giỗ tổ 2 ngày (chủ nhật 26.4 và thứ hai 27.4), sau đó đi làm tiếp 2 ngày, rồi lại nghỉ 2 ngày dịp 30.4 - 1.5, sau đó quay lại làm việc 1 ngày thứ bảy (2.5) rồi mới nghỉ tiếp vào chủ nhật, khiến kỳ nghỉ bị chia nhỏ", bà Ngân phân tích.
Trong khi đó, theo bà Ngân, nếu được hoán đổi hợp lý, người lao động có thể có kỳ nghỉ dài hơn, thuận tiện cho sinh hoạt và phục hồi sức khỏe. Tuy nhiên, theo quy định của bộ luật Lao động, phương án hoán đổi này lại không khả thi.
"Luật quy định ngày nghỉ bù phải được bố trí ngay sau ngày nghỉ lễ hoặc ngày nghỉ hằng tuần trùng lễ, không được chuyển đổi sang thời điểm khác. Do đó, một số Sở Nội vụ đã có ý kiến không đồng thuận với đề xuất hoán đổi do không phù hợp quy định pháp luật", bà Ngân nói.
Từ thực tiễn triển khai, bà Ngân cho rằng đã đến lúc cần nghiên cứu điều chỉnh quy định theo hướng linh hoạt hơn, thay vì "cứng" như hiện nay.
"Nên xem xét quy định mở, cho phép doanh nghiệp và công đoàn thỏa thuận để sắp xếp lịch nghỉ phù hợp với tình hình sản xuất và nhu cầu nghỉ ngơi của người lao động", bà Ngân đề xuất.
Bà Ngân cũng nhấn mạnh, lịch nghỉ giữa khu vực nhà nước và khu vực doanh nghiệp thực tế có sự liên thông, tác động qua lại.
"Lịch nghỉ của 2 khu vực tưởng không liên quan nhưng thực tế lại ảnh hưởng lẫn nhau. Việc công bố lịch nghỉ sớm ngay từ đầu năm là cần thiết, giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất, đồng thời góp phần kích cầu tiêu dùng, du lịch. Ngoài ra, việc xây dựng lịch nghỉ cần có sự trao đổi, phối hợp giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp để đảm bảo hài hòa lợi ích".
Từ thực tế lịch nghỉ của năm 2026, bà Ngân kiến nghị khi sửa bộ luật Lao động cần bổ sung quy định cho phép linh hoạt hơn trong bố trí ngày nghỉ lễ, nghỉ bù.
"Một chính sách khó có thể đáp ứng tất cả, nhưng cần hướng tới lợi ích của đa số người lao động và không gây bất lợi cho xã hội", bà Ngân nhấn mạnh.
Theo các chuyên gia, nếu được sắp xếp hợp lý, người lao động có thể có kỳ nghỉ dài 4 ngày thay vì bị chia nhỏ như hiện nay, vừa đảm bảo quyền lợi nghỉ ngơi, vừa không ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Trong bối cảnh nhu cầu cân bằng giữa công việc và cuộc sống ngày càng được quan tâm, việc điều chỉnh linh hoạt lịch nghỉ lễ được xem là cần thiết, phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.
Trước đó, tại buổi họp báo ngày 3.4 của Bộ Nội vụ, ông Vũ Trọng Bình, Cục trưởng Cục Việc làm (Bộ Nội vụ), khẳng định những ngày nghỉ của năm 2026 đã được Chính phủ cho phép và Bộ Nội vụ thông báo vào tháng 10.2025. Đến ngày 3.4, Bộ Nội vụ và Chính phủ không có một chủ trương gì mới đối với thông báo ngày nghỉ của năm 2026.
