Từ năm 2023, phụ huynh và nhà trường của thị trấn Greystones, hạt Wicklow thực hiện sáng kiến mang tên “It Takes a Village” (Cần cả một cộng đồng). Mục tiêu là không cho trẻ em tiếp xúc với điện thoại thông minh trước khi lên cấp hai (13 tuổi), nhằm bảo vệ các em trước áp lực của mạng xã hội. Mô hình này thu hút sự quan tâm của nhiều quốc gia châu Âu.
Dù không mang tính bắt buộc về mặt pháp lý, 70% phụ huynh có con học tiểu học tại đây đã ký cam kết không mua điện thoại thông minh cho con.
Bà Rachel Harper, hiệu trưởng Trường Tiểu học St Patrick, người khởi xướng dự án, cho biết ý tưởng hình thành sau đại dịch Covid-19. Khi học sinh trở lại lớp, bà nhận thấy sự căng thẳng gia tăng ở nhóm trẻ 8-9 tuổi.
Harper liên lạc với hiệu trưởng của 7 trường tiểu học ở Greystones để cùng tiến hành khảo sát thông qua phụ huynh. Hơn một nửa số phiếu trả lời cho biết con cái họ mắc hội chứng lo lắng, nhiều người đã đưa con đi khám tâm lý. Một số lớn phụ huynh nói “ngay cả việc đưa con đến lớp cũng là một thách thức”.
Từ kết quả này, Rachel Harper quyết định cần phải hành động. Nhưng nếu chỉ “cấm” ở từng gia đình hoặc từng trường, hiệu quả sẽ thấp. Bà đề nghị thị trấn đồng loạt “nói không” với việc cho trẻ dùng smartphone.
“Chúng tôi không tước đi quyền lợi của trẻ, mà chỉ muốn trì hoãn thời điểm các em dùng thiết bị cá nhân cho đến khi có đủ kỹ năng tự bảo vệ mình trong không gian mạng”, bà Harper nói.
Sau các buổi họp tại nhà hát thị trấn với sự tham gia của đại diện gia đình, bác sĩ và các tổ chức xã hội, các hiệu trưởng trường tiểu học trong vùng đã ký thư ủng hộ quy tắc. Để giúp trẻ rời xa màn hình, chính quyền địa phương tổ chức thêm nhiều hoạt động thay thế như tiệc trên bãi biển không dùng thiết bị công nghệ, mở các quán cà phê giao lưu trực tiếp và tăng cường câu lạc bộ thể thao.
Hướng đi của Greystones được củng cố bởi các nghiên cứu khoa học. Nghiên cứu của Imperial College London cho thấy trẻ dùng mạng xã hội trên ba giờ mỗi ngày có nguy cơ mắc trầm cảm và lo âu cao. Các nền tảng này được thiết kế để giữ chân người dùng dựa trên cơ chế dopamine, khiến trẻ liên tục kiểm tra thông báo và rơi vào trạng thái “sợ bỏ lỡ” (FOMO).
Nỗ lực của Greystones đi ngược lại xu hướng chung tại Ireland. Theo báo cáo năm 2023 của tổ chức CyberSafeKids, 93% trẻ em 8-12 tuổi nước này sở hữu thiết bị thông minh cá nhân. Gần 25% trẻ 6 tuổi đã có điện thoại thông minh và tỷ lệ này vọt lên 74% ở nhóm 12 tuổi.
Khi mới ra đời, mô hình của Greystones từng bị hoài nghi là thiếu thực tế. Tuy nhiên, việc bảo vệ trẻ em trên môi trường trực tuyến hiện trở thành vấn đề toàn cầu. Trong khi Australia đã cấm mạng xã hội với người dưới 16 tuổi và nhiều nước châu Âu cân nhắc giới hạn độ tuổi, phụ huynh tại Greystones đã chọn cách tự vạch ra ranh giới ngay từ gia đình, với quan điểm cần sức mạnh của cả cộng đồng để nuôi dạy một đứa trẻ.
Sáng 12-4, anh Nguyễn Công Minh - Bí thư Đoàn phường Vinh Lộc, Nghệ An - cho biết đại diện Đoàn phường và thôn đã tới trao giấy khen và phần quà động viên em Võ Hoàng Thành, học sinh lớp 10 Trường THPT Nghi Lộc 3, vì đã có hành động dũng cảm cứu người đuối nước.
Theo thông tin từ Đoàn phường Vinh Lộc, khoảng 16h20 ngày 10-4, trong lúc đi dạo tại bãi biển Cửa Lò, Thành phát hiện 3 người đang gặp nạn giữa khu vực có dòng nước xoáy.
Không kịp suy nghĩ nhiều, Thành nhanh chóng mượn phao của người dân gần đó rồi bơi ra ứng cứu.
Dù lúc bấy giờ sóng lớn liên tục đẩy ngược, Thành vẫn cố gắng tiếp cận các nạn nhân và lần lượt đưa được hai người vào bờ. Người còn lại, do kiệt sức và dòng nước chảy xiết, Thành không thể cứu được.
Tại buổi trao tặng, đại diện Đoàn phường Vinh Lộc ghi nhận và đánh giá cao hành động không quản hiểm nguy của Thành, coi đây là tấm gương sáng về lòng nhân ái, trách nhiệm và kỹ năng xử lý tình huống trong cộng đồng.
Đồng thời, đơn vị mong muốn việc làm của Thành sẽ được lan tỏa, góp phần giáo dục ý thức và kỹ năng phòng tránh tai nạn đuối nước cho thanh thiếu niên.
Theo ban giám hiệu Trường THPT Nghi Lộc 3, Thành là học sinh chăm ngoan, có trách nhiệm với bạn bè và tích cực tham gia các hoạt động của trường. Gia đình em có hoàn cảnh khó khăn, thuộc diện hộ nghèo.
Dự kiến sáng 13-4, nhà trường sẽ tuyên dương Thành trong buổi chào cờ đầu tuần nhằm lan tỏa hành động dũng cảm tới toàn thể học sinh.
Đoàn phường Vinh Lộc cũng đã làm tờ trình gửi Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn và Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Tỉnh Đoàn Nghệ An xem xét tặng bằng khen cho Thành, nhằm kịp thời ghi nhận và biểu dương hành động cao đẹp, lan tỏa gương người tốt, việc tốt trong cộng đồng.
15h, lên chiếc thuyền của người họ hàng, anh Tuấn Anh (sống ở đảo Thanh Lân, đặc khu Cô Tô, tỉnh Quảng Ninh) hướng ra khơi, chuẩn bị cho một buổi đi câu mực.
Thời điểm này, ở Quảng Ninh vào mùa mực ống. Từ tháng 3 đến tháng 9 Âm lịch hàng năm, mực có chất lượng ngon với thân dày, ngọt thịt và nhiều trứng.
Gần 21h, đang thong dong câu mực giữa biển, người đàn ông ngạc nhiên khi chứng kiến hàng vạn con cá nhỏ bất ngờ nhảy loạn xạ bên mạn thuyền.
"Một số con bật lên khỏi mặt nước trước, sau đó hàng loạt con cá cùng nhảy lên tạo nên âm thanh rì rào thú vị. Đây là lần đầu tiên tôi được chứng kiến hình ảnh này ở khoảng cách gần như vậy", anh Tuấn Anh nói với phóng viên Dân trí.
Đoạn video ghi lại cảnh hàng vạn con cá lao lên khỏi mặt nước nhận về nhiều lượt tương tác trên mạng xã hội.
Theo anh Tuấn Anh, trong đêm tối, ngư dân thường thắp đèn để thu hút các con mực. Đàn cá sống xung quanh cũng bị hấp dẫn nên bơi về phía ánh sáng.
"Khi có ánh sáng chiếu xuống, các con cá nhỏ có thể bị cá lớn săn mồi tấn công, chúng hoảng loạn nhảy lên khỏi mặt nước", người đàn ông này nhận định.
Một số ngư dân có kinh nghiệm đi biển lâu năm cho rằng, môi trường biển ban đêm thường là bóng tối. Khi có ánh sáng mạnh và đột ngột từ thuyền hắt xuống làm thay đổi môi trường. Cá bị chói mắt và mất định hướng, chúng thường phản xạ tự vệ bằng cách nhảy lên khỏi mặt nước.
Được biết, loại cá nhảy loạn xạ trong video do anh Tuấn Anh quay được là cá nhám nhỏ. Cá nhám còn có tên khác là cá nghéo hay cá chèo bẻo, sống ở tầng đáy hoặc gần mặt biển.
Chúng có khứu giác rất phát triển, là họ hàng với cá mập nhưng kích thước nhỏ hơn. Thịt cá nhám chắc, trắng, ít xương, thích hợp nấu canh chua hoặc nướng. Giá bán loại cá này khoảng 150.000 đồng - 360.000 đồng/kg tuỳ kích thước.
Trước đây, trên thế giới, có nhiều trường hợp cá bất ngờ nhảy loạn xạ lên khỏi mặt hồ.
Cụ thể, hồi năm 2022, sau trận mưa lớn, hàng trăm con cá đã bất ngờ nhảy lên khỏi hồ nước Đàm Ninh (tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc). Cảnh tượng kỳ lạ và hiếm thấy xảy ra khi du khách đang ngồi trên thuyền dạo quanh hồ.
Người quay đoạn video cho rằng, những con cá bị cạn oxy khi trời mưa nên chúng tập trung lên sát mặt hồ để lấy oxy phía trên. Khi thuyền đi qua, cá sợ hãi nên nhảy khỏi mặt nước.
Cá cũng có thể nhảy lên khỏi hồ khi môi trường quá bẩn, chứa nhiều rác hoặc lá cây che kín khiến chúng khó hô hấp.
Đầu tháng 4, truyền thông thành phố Rotterdam đăng ảnh tranh cử của bà Patricia Reichman. Bức ảnh cho thấy một phụ nữ tóc vàng, mắt nâu, làn da không nếp nhăn. Tuy nhiên sau khi trúng cử chức ủy viên hội đồng thành phố, cử tri phát hiện diện mạo ngoài đời của bà quá khác biệt.
Trả lời dư luận, bà Reichman cho biết đã dùng một công cụ trực tuyến để tăng độ nét do ảnh gốc có độ phân giải thấp. Bà nói diện mạo hiện tại khác biệt là do tác dụng phụ của thuốc đang điều trị bệnh.
Bà Reichman cho biết diện mạo hàng ngày của mình vẫn trẻ trung giống trong ảnh. "Mọi người thường khen tôi trẻ, có người nhầm tôi là bạn gái của con trai khi đi cùng nhau", bà nói.
Tuy nhiên, đảng Leefbaar Rotterdam bác bỏ lời giải thích này. Tuyên bố cho biết thông tin bà Reichman cung cấp không khớp với thực tế. Tổ chức này xác định AI đã can thiệp sâu khiến bức ảnh không phản ánh đúng sự thật.
Đảng Leefbaar Rotterdam yêu cầu bà Reichman từ chức ủy viên hội đồng. Sau khi bà khước từ, tổ chức này quyết định thu hồi tư cách đảng viên và chính thức khai trừ bà. Theo luật, bà vẫn giữ được vị trí của mình và tiếp tục hoạt động tại hội đồng với tư cách là một ủy viên độc lập.
Trên mạng xã hội, nhiều người chỉ ra việc "tăng độ nét" không thể đổi cả màu mắt. Một tài khoản bình luận: "Chắc chắn các loại thuốc điều trị đã khiến bà ấy mang diện mạo của tuổi 59, chứ hoàn toàn không phải do bà ấy đã 59 tuổi".
Vụ việc làm dấy lên tranh cãi trong bối cảnh Luật Bầu cử Hà Lan bỏ ngỏ các quy định cấm sử dụng ảnh AI trong tranh cử. Do thiếu chế tài pháp lý, án phạt duy nhất đối với bà Reichman là hình thức kỷ luật nội bộ từ đảng do vi phạm nguyên tắc về sự trung thực với cử tri.
Một nghiên cứu của Đại học Amsterdam chỉ ra có tới 90% hình ảnh do AI tạo ra trong chiến dịch bầu cử địa phương tại Hà Lan không hề được dán nhãn cảnh báo.
