Buổi đối thoại chủ đề “Kể tốt câu chuyện hữu nghị Việt – Trung” trong khuôn khổ chương trình “Hành trình đỏ – Nghiên cứu, học tập của thanh niên” tại Trung Quốc với 192 đại biểu thanh niên, thiếu nhi Việt Nam hiện có mặt tại Trung Quốc.
Anh Vương Tử Triệu – phát thanh viên hạng I, Ủy viên Hội Liên hiệp thanh niên tỉnh Quảng Đông – mở đầu phần chia sẻ bằng chuyến đi đến TP.HCM.
Anh kể trong một lần di chuyển, gặp khó khăn trong việc tìm đường đã gặp một tài xế xe ôm dành hơn một giờ dẫn đường cho anh.
Khi đưa anh đến nơi cần tìm, người này không nhận tiền mà chỉ để lại một câu nói: “Chào mừng đến Việt Nam”.
Cũng trong chuyến đi đó, tại một quán cà phê anh tình cờ gặp một ca sĩ người Việt. Hai người bắt đầu trò chuyện và sau đó cùng hát bài Bằng hữu, một bài hát khá nổi tiếng của Trung Quốc. Chỉ với một bài hát quen thuộc, không cần nhiều lời giải thích, khoảng cách giữa hai bạn trẻ Việt – Trung dường như được rút ngắn.
Anh Triệu nói những trải nghiệm này giúp anh ghi nhớ cách thể hiện sự thiện chí trong đời sống thường ngày, từ những hành động cụ thể và trực tiếp.
Cũng lựa chọn cách kể từ những chi tiết nhỏ, chị Chu Anh Thụy, MC Đài phát thanh – truyền hình Quảng Châu, thường kể lại những câu chuyện bạn bè của chị khi đến Việt Nam. Một người lớn tuổi khi biết họ là người Trung Quốc đã chủ động chào bằng tiếng Trung dù chưa thật trôi chảy.
Theo chị, khi kể câu chuyện hữu nghị, điều quan trọng nằm ở lựa chọn cách thể hiện đủ gần để người nghe có thể cảm nhận.
Anh Lê Minh Đức – Bí thư Đoàn Thanh niên Thông tấn xã Việt Nam – nhắc đến những chi tiết thường gặp trong đời sống của thanh niên hai nước như quan tâm đến ẩm thực, phim ảnh hay các hoạt động giao lưu, học tập và làm việc.
Những yếu tố này có thể thành chất liệu xây dựng nội dung truyền thông. Anh Đức cho rằng sự phát triển của AI đang tạo ra nhiều công cụ hỗ trợ người làm báo và sáng tạo nội dung từ sản xuất, phân phối đến cá nhân hóa thông tin.
Các nền tảng số và công nghệ mới có thể được tận dụng để xây dựng những sản phẩm truyền thông phù hợp hơn với thói quen tiếp nhận của người trẻ.
Chị Nguyễn Bích Hà, nhà sáng tạo nội dung số của Schannel Network, bật mí mình có cảm hứng bắt đầu làm video từ nhà sáng tạo nội dung Lý Tử Thất nổi tiếng của Trung Quốc. Chị lựa chọn ghi lại và chia sẻ hình ảnh văn hóa, con người Việt Nam.
Trùng hợp, người bạn quốc tế đầu tiên của chị cũng đến từ Trung Quốc, bắt đầu từ việc xem các video về du lịch, ẩm thực Việt Nam trên nền tảng TikTok. Hai người kết nối từ phần bình luận, sau đó tiếp tục trao đổi và giữ liên lạc.
Từ một video về bánh mì Việt Nam, câu chuyện giữa hai người dần mở rộng sang những nội dung khác về đời sống. Trong những chuyến đi sau đó, chị tiếp tục ghi nhận những trải nghiệm tương tự.
Khi đến khu vực cửa khẩu Hà Khẩu, chị sử dụng Tiểu Hồng Thư – một nền tảng mạng xã hội của Trung Quốc – để tìm kiếm địa điểm và nhận thấy nhiều bạn trẻ Trung Quốc chia sẻ về Việt Nam.
Tại Hoàng Sơn, một chủ quán bánh nướng truyền thống cho biết cửa hàng của ông được nhiều bạn trẻ Việt Nam biết đến qua mạng xã hội.
“Những trải nghiệm này hoàn toàn có thể làm thành các sản phẩm chung giữa nhà sáng tạo nội dung hai nước như video song ngữ, vlog trải nghiệm hoặc các cuộc trò chuyện giữa người trẻ để đăng tải trên các nền tảng quen thuộc”, chị Hà nói.
Sau ngày làm việc căng thẳng, Hannah Fowles, 22 tuổi, ở Provo, bang Utah, trở về nhà với đầu óc quay cuồng, mặt nóng bừng. Cô lục tìm chiếc túi màu xanh chứa "bộ dụng cụ trấn tĩnh". Fowles uống thuốc, áp túi chườm lạnh vào sau gáy, bật quạt cầm tay và siết chặt một món đồ chơi có gai. Các thao tác này tác động trực tiếp đến giác quan, giúp cơ thể cô dần dịu lại. "Sau khoảng 10 phút, tôi bình tĩnh và có thể đi ngủ", cô kể.
Carrie Berk, 23 tuổi ở New York, cho biết bộ dụng cụ của cô gồm kẹo chua, nhẫn xoay giảm căng thẳng (fidget ring) và tinh dầu thơm. Trước đây các món đồ này để rải rác, nhưng khi gom vào một túi, cô cảm thấy chủ động hơn mỗi khi mất cân bằng tinh thần.
Tương tự, Stefany Staples, 24 tuổi ở Atlanta, cũng có một chiếc túi trong suốt chứa kẹo dẻo, thuốc giảm đau và Magie glycinate sau khi phải nhập viện nhiều lần vì nhịp tim đập nhanh do lo âu. Staples cho biết thực tế các cơn hoảng loạn diễn ra phức tạp hơn so với những gì cô từng nghĩ.
Nhiều người Mỹ đang tìm đến các bộ dụng cụ tự chuẩn bị này, thường được gọi là "túi chống lo âu" (anxiety bag) hoặc "túi trấn an". Xu hướng này đặc biệt phổ biến trong giới trẻ. Các vật dụng phổ biến gồm kẹo chua để kích thích vị giác, túi chườm lạnh, quạt cầm tay, hoặc tinh dầu oải hương, khăn tẩm cồn để "ngắt" vòng lặp suy nghĩ tiêu cực.
Xu hướng này xuất hiện trong bối cảnh tỷ lệ bất ổn tâm lý ở người trẻ gia tăng. Khảo sát trên gần 1.000 người Mỹ ở độ tuổi 18-26 cho thấy 61% được chẩn đoán mắc chứng lo âu, và 43% gặp cơn hoảng loạn ít nhất một lần mỗi tháng.
Theo Trung tâm Y khoa Đại học Rochester (Mỹ) những vật dụng trong "túi lo âu" áp dụng kỹ thuật "Tiếp đất" (Grounding technique) 5-4-3-2-1.
Kỹ thuật 5-4-3-2-1 dựa trên cơ chế đánh lạc hướng nhận thức (distraction). Khi cơn hoảng loạn xuất hiện, người bệnh cần xác định tuần tự: 5 thứ có thể nhìn thấy (thị giác), 4 thứ có thể chạm vào (xúc giác), 3 âm thanh có thể nghe (thính giác), 2 mùi có thể ngửi (khứu giác) và một thứ có thể nếm (vị giác).
Phương pháp sơ cứu tâm lý học này giúp những người đang trải qua cơn hoảng loạn, rối loạn lo âu thoát khỏi chuỗi suy nghĩ nội tâm và đưa nhận thức quay trở lại thực tại.
Theo Tiến sĩ Jenny Martin, nhà tâm lý học lâm sàng tại Gemstone Wellness (Chicago), các công cụ này hoạt động dựa trên nguyên lý kích thích giác quan, giúp đưa sự chú ý của bộ não trở lại với cảm giác vật lý của cơ thể.
Dù đánh giá "túi lo âu" là công cụ hỗ trợ hữu ích, tiến sĩ Vinay Saranga, người sáng lập Viện Sức khỏe Thần kinh North Carolina, cho rằng đây không phải giải pháp trị liệu tận gốc. Để điều trị lâu dài, người bệnh cần kết hợp liệu pháp nhận thức - hành vi.
"Mục tiêu của việc hồi phục là người bệnh tự kiểm soát tâm lý tốt hơn, thay vì phụ thuộc vào đồ vật. Khi tình trạng cải thiện, số món trong túi nên được rút gọn, hướng đến việc không cần dùng đến nữa", ông Saranga nói.
Tại Nhật Bản, nhân viên vận hành đường sắt sử dụng một kỹ thuật đơn giản để duy trì sự tập trung tuyệt đối mang tên Shisa Kanko. Thay vì chỉ quan sát, họ được đào tạo để chỉ tay vào vật thể như tín hiệu, điểm dừng và gọi to tên của nó. Theo nghiên cứu năm 1994 của Viện Nghiên cứu Kỹ thuật Đường sắt Nhật Bản, việc thực hành Shisa Kanko giúp giảm thiểu các sự cố do lỗi con người xuống gần 85%.
Phương pháp này có thể áp dụng vào đời sống thường ngày cho những người hay quên tắt bếp, khóa cửa hay rút phích cắm điện.
Nhà trị liệu Joy Gallon thuộc dịch vụ chăm sóc sức khỏe Thriveworks (Mỹ) cho biết phương pháp này chủ động kích hoạt đa giác quan gồm mắt, tay, miệng và tai. Việc này giúp tăng lưu lượng máu đến thùy trán, nơi xử lý khả năng lý luận và logic của não bộ.
Theo chuyên gia quản lý thời gian Anna Dearmon Kornick (Mỹ), đa số những việc thường nhật thường diễn ra theo thói quen. Khi đó, não bộ tiêu hao ít năng lượng hơn, khiến chúng ta hành động như một chiếc máy và không lưu lại ký ức rõ ràng. Việc đưa vào một hành động không thuộc chế độ mặc định như chỉ tay, búng ngón tay hoặc nói to buộc não bộ phải tỉnh táo.
"Những lần kiểm tra vật lý này chuyển suy nghĩ của bạn sang phạm vi hành động thực tế, đòi hỏi nhiều nỗ lực hơn, từ đó ghi dấu ấn sâu hơn vào trí nhớ", chuyên gia năng suất Rashelle Isip nói.
Phương pháp đặc biệt hữu ích với những người mắc chứng rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD). Nhà trị liệu Billy Roberts cho biết việc kích hoạt nhiều giác quan giúp não bộ người mắc ADHD tham gia tích cực hơn vào hành vi. Chuyên gia tâm lý Terry Matlen cũng cho biết thêm, thay vì chỉ nói, mọi người có thể hát một giai điệu ngắn hoặc gõ nhẹ vào cổ tay khi thực hiện việc cần nhớ. Việc tạo ra âm thanh hoặc sự rung động vật lý giúp giải phóng dopamine, cải thiện khả năng tập trung.
Cách ứng dụng vào đời sống hàng ngày
Bạn có thể kết hợp Shisa Kanko vào thói quen mỗi ngày:
Xác nhận an toàn: Chỉ vào tay nắm cửa và nói to "Đã khóa cửa"; chỉ vào ổ cắm và nói "Đã rút điện".
Ghi nhớ đồ dùng: Chỉ vào ví và chìa khóa trên bàn, gọi tên từng món trước khi rời đi.
Quản lý công việc: Nói to "Đã gửi email" hoặc viết tay một ghi chú nhỏ để neo giữ thông tin.
Giải tỏa căng thẳng: Khi thấy choáng ngợp, hãy chỉ và gọi tên 5 đồ vật xung quanh để lấy lại bình tĩnh.
Các chuyên gia khuyên để kỹ thuật không bị nhàm chán, người dùng nên định kỳ thay đổi câu lệnh, đổi tay chỉ hoặc dùng âm thanh khác nhau để kích thích não bộ.
Năm 2019, chiếc đồng hồ Patek Philippe Grandmaster Chime gây chấn động khi được bán đấu giá với mức gần 35,5 triệu USD. Năm 2022, một chiếc túi Hermes Himalaya Niloticus Crocodile Diamond Birkin 30 cũng chạm mức hơn 450.000 USD.
Bà Florence Low, người sáng lập nền tảng bán lại hàng xa xỉ LuxLexicon (Singapore) ủng hộ việc đầu tư vào hàng xa xỉ như tài sản thay thế. Bà dành một phần thu nhập để mua túi xách, đồng hồ và trang sức vì tin đây là loại tài sản bền vững nhờ nhu cầu mạnh, nguồn cung hạn chế và danh tiếng thương hiệu. Đặc biệt, chủ sở hữu vẫn được hưởng lợi khi sử dụng những món đồ này trong suốt thời gian nắm giữ.
Tuy nhiên, không phải mọi món đồ xa xỉ đều là "mỏ vàng". Bà Karen Tang, chuyên gia hoạch định tài chính, cảnh báo dù có thể xem là khoản đầu tư thay thế, hàng xa xỉ thực chất chỉ là tài sản đầu cơ có giá trị hạn chế.
Chúng khác hoàn toàn với những khoản đầu tư thực sự như cổ phiếu hay bất động sản sinh lời.
Theo bà Tang, giá trị của hàng xa xỉ chịu chi phối lớn từ xu hướng và nhu cầu thương hiệu nhất thời. "Chi phí giao dịch cao, thị trường bán lại bị kiểm soát bởi các đại lý và tính thanh khoản thấp khiến việc bán nhanh món đồ với giá hợp lý trở nên cực kỳ khó khăn", chuyên gia này nhận định. Bà cho rằng tăng giá mạnh chỉ là ngoại lệ, không phải quy luật.
Ý tưởng biến hàng hiệu thành kênh đầu tư bùng nổ một phần nhờ chiến lược tiếp thị khan hiếm và văn hóa đấu giá. Các nhà đấu giá như Sotheby's và Christie's đã nâng tầm túi xách từ hàng tiêu dùng thành tài sản thay thế thông qua việc xây dựng những câu chuyện về sự quý hiếm. Điển hình là chiếc túi Hermes Birkin nguyên mẫu của Jane Birkin đã được Sotheby's bán với mức giá kỷ lục hơn 9 triệu USD vào năm 2025.
Bà Tang khuyến cáo phụ nữ nên coi hàng xa xỉ là tài sản rủi ro cao. Nhu cầu thị trường có thể thay đổi và giá bán lại phụ thuộc hoàn toàn vào việc bảo quản. Đặc biệt, nếu vay nợ để mua đồ hiệu thông qua hình thức trả góp, đó không phải là đầu tư, mà là một khoản nợ.
Một thực tế khác cần lưu ý là tính hao mòn. Không giống các loại tài sản truyền thống, hàng xa xỉ là tài sản vật lý dễ bị giảm giá trị theo mức độ sử dụng. Ngoại trừ kim cương màu hoặc đá quý hiếm, hầu hết các món đồ khác đều khó giữ nguyên trạng theo thời gian. Các chuyên gia thừa nhận những vật dụng như túi xách hoặc đồng hồ rất dễ hư hỏng nếu dùng thường xuyên.
Do đó, lời khuyên của bà Tang là hãy xem chúng như "tài sản có giá trị còn lại cao" thay vì "một tài sản có giá trị tăng trưởng".
6 nguyên tắc bảo vệ giá trị món đồ
Để giảm thiểu rủi ro và bảo toàn giá trị bán lại, các chuyên gia gợi ý:
Lựa chọn vật liệu bền: Ưu tiên đá quý, vàng, bạch kim hoặc vỏ đồng hồ chống trầy xước thay vì các loại da mềm hay vải dễ hỏng.
Sử dụng chọn lọc: Tránh dùng hàng ngày, chỉ dành cho dịp đặc biệt để hạn chế vết trầy xước và vết bẩn.
Lưu giữ hồ sơ đầy đủ: Hộp đựng, túi chống bụi, giấy chứng nhận, hóa đơn và biên lai bảo dưỡng là "chứng minh thư" giúp tăng giá trị bán lại đáng kể.
Bảo quản đúng cách: Sử dụng tủ chống ẩm để ngăn nấm mốc và kiểm soát ánh sáng để tránh xuống cấp da.
Bảo trì định kỳ: Lau sạch bụi bẩn và mồ hôi sau mỗi lần dùng. Đồng hồ nên được bảo dưỡng tại trung tâm chính hãng mỗi 3-7 năm.
Giữ nguyên bản: Tuyệt đối tránh khắc tên, sơn lại da hoặc sử dụng dịch vụ sửa chữa của bên thứ ba vì những thay đổi này làm giảm giá trị sưu tầm.
Sau cùng, hàng xa xỉ nên được xếp vào mục "mua sắm vì đam mê" thay vì chiến lược quản lý tài sản. Chuyên gia Karen Tang khuyên phụ nữ hãy mua vì yêu thích, bởi ngay cả khi giá trị không tăng, bạn vẫn có được sự hài lòng.
"Hãy coi việc bán lại như một cách thu hồi vốn thay vì kiếm lời. Nếu bạn có thể hòa vốn sau nhiều năm sử dụng, đó đã là một thành công", bà Tang nói.
