Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành thông tư quy định tiêu chuẩn người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề (hiệu trưởng, phó hiệu trưởng) nhằm chuẩn hóa đội ngũ lãnh đạo và nâng cao chất lượng quản trị tại các cơ sở giáo dục đại học.
Theo Thông tư 17 của Bộ Giáo dục và Đào tạo (có hiệu lực từ ngày 27-3), tiêu chuẩn chung đối với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học là người có phẩm chất đạo đức tốt; có đủ sức khỏe để thường xuyên, trực tiếp quản lý, điều hành công việc; có tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược và có năng lực xây dựng, tổ chức thực hiện chiến lược phát triển cơ sở giáo dục đại học.
Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục công lập phải đáp ứng các yêu cầu của vị trí việc làm và các quy định khác của Đảng, pháp luật của Nhà nước về viên chức quản lý.
Ngoài việc đáp ứng các tiêu chuẩn chung nêu trên, hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học cần đủ tiêu chuẩn cụ thể:
Có trình độ tiến sĩ và có uy tín trong lĩnh vực chuyên môn của cơ sở giáo dục đại học;
Có ít nhất 5 năm kinh nghiệm giảng dạy, nghiên cứu phù hợp với trình độ đào tạo của cơ sở giáo dục;
Có ít nhất 2 năm kinh nghiệm quản lý cơ sở giáo dục đại học từ cấp trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên;
Có năng lực lãnh đạo, quản trị và phát triển cơ sở giáo dục đại học; có khả năng hợp tác phát triển, huy động nguồn lực cho cơ sở giáo dục đại học.
Thực tế hiện nay, tại nhiều trường đại học trên cả nước, thậm chí ở cả những trường thuộc nhóm tốp đầu, vẫn có phó hiệu trưởng chỉ có trình độ thạc sĩ. Ở các trường đại học tư thục có đến 2-3 phó hiệu trưởng trình độ thạc sĩ.
Các thạc sĩ đang giữ vị trí phó hiệu trưởng ở trường đại học không phụ trách hoạt động đào tạo, khoa học – công nghệ mà chỉ phụ trách, công tác đoàn thể, công tác sinh viên…
Đáng chú ý, theo quy định mới nhất tại Thông tư 17, trình độ thạc sĩ không còn đủ điều kiện để được bổ nhiệm làm phó hiệu trưởng tại phần lớn các trường đại học.
Ngoài việc phải đáp ứng các tiêu chuẩn chung, vị trí phó hiệu trưởng trường đại học bắt buộc phải có trình độ tiến sĩ trong lĩnh vực chuyên môn phù hợp với yêu cầu vị trí công tác.
Trường hợp ngoại lệ đối với các trường đào tạo ngành đặc thù, chỉ những trường có quy mô đào tạo các ngành thuộc lĩnh vực nghệ thuật, nhóm ngành ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài, nhóm ngành thể dục thể thao chiếm ít nhất 70% tổng quy mô đào tạo toàn trường, thì phó hiệu trưởng mới có thể giữ trình độ từ thạc sĩ trở lên trong lĩnh vực chuyên môn phù hợp với vị trí công tác.
Ngoài bằng cấp, nhân sự phó hiệu trưởng trường đại học phải có ít nhất 2 năm kinh nghiệm quản lý cơ sở giáo dục đại học từ cấp phó trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên; có năng lực quản lý và phát triển các lĩnh vực cụ thể của cơ sở giáo dục đại học.
Trong văn bản gửi đến các đơn vị liên quan, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Education Solutions Việt Nam (Công ty ESVN), đơn vị phát hành, cho biết ấn phẩm "vở bài tập tin học 3" - cùng khám phá - xuất bản năm 2022. Ban đầu, sách có giới thiệu đường link đến các bài hát thiếu nhi lành mạnh, phù hợp với học sinh tiểu học.
Tuy nhiên, do thiếu sót trong công tác rà soát và quản lý thời hạn duy trì tên miền của đường dẫn, tên miền này đã được một tổ chức nước ngoài mua lại để đăng tải các nội dung phản cảm, nằm ngoài khả năng kiểm soát của công ty.
Sự việc gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường giáo dục lành mạnh, tác động không tốt đến tâm lý các em học sinh và người sử dụng ấn phẩm.
Hiện, Nhà xuất bản Đại học Huế đã có quyết định thu hồi xuất bản phẩm "vở bài tập tin học 3". Đồng thời, dừng ngay việc phát hành kể từ ngày 9/4.
Từ ngày 9/4 đến ngày 19/4, Công ty ESVN sẽ tiến hành tổ chức thu hồi và cung cấp ấn phẩm mới cho người sử dụng.
Đơn vị cũng đề nghị nhà trường thông báo đến phụ huynh học sinh về việc thu hồi và đổi "vở bài tập tin học 3" và đổi sách mới thông qua hai hình thức:
Hình thức 1: Nhà trường hỗ trợ kiểm kê số lượng sách phát hành đến học sinh, công ty tổ chức việc đổi sách cụ thể tại trường.
Hình thức 2: Phụ huynh và học sinh có thể liên hệ trực tiếp với công ty theo thông tin được cung cấp để được hỗ trợ nhanh chóng và kịp thời.
“Công ty cam kết đổi mới 1-1 "vở bài tập tin học 3" cho người sử dụng. Theo đó, sách mới thay thế đã được rà soát, chỉnh sửa và loại bỏ toàn bộ liên kết độc hại, bảo đảm an toàn không gian mạng mà không ảnh hưởng đến nội dung bài học”, theo thông báo của công ty ESVN.
Bên cạnh đó, NXB Đại học Huế và Công ty ESVN đã có văn bản trình báo khẩn cấp về vụ việc đến Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05)- Công an TPHCM.
“Chúng tôi đang tích cực phối hợp với cơ quan chức năng yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ Internet tại Việt Nam có biện pháp chặn, lọc triệt để tên miền độc hại này", khẳng định của Công ty ESVN.
Trước đó, Nhà xuất bản Đại học Huế và Công ty ESVN có thông báo đề nghị ngừng ngay việc truy cập đường dẫn học liệu điện tử được in trong sách, tạm thời dừng sử dụng các nội dung liên quan trong quá trình giảng dạy và học tập.
Đồng thời, khuyến nghị các cơ sở giáo dục chủ động thông tin tới giáo viên, học sinh và phụ huynh nhằm bảo đảm an toàn thông tin, tránh phát sinh các ảnh hưởng tiêu cực.
Như Dân trí phản ánh trước đó, "vở bài tập tin học 3" của Nhà xuất bản Đại học Huế, ở câu 3, trang 59 có đường dẫn mang tên thiếu nhi nhưng khi truy cập thì lại dẫn ra trang web "đen".
Trao đổi với phóng viên Dân trí, DTP Education Solutions, công ty phát hành cuốn vở, cho biết đây là hành vi sai phạm được thực hiện bởi những thành phần phá hoại, nhưng cũng là sự thiếu sót của đơn vị trong việc giám sát nội dung. Đơn vị đang tích cực xử lý thông tin và khắc phục hậu quả nhanh nhất có thể.
Chiều 9-4, Trường Tài năng UEH.ISB (Đại học Kinh tế TP.HCM) tọa đàm về chương trình thực nghiệm với doanh nghiệp (ETA), đưa sinh viên đến trực tiếp tham gia hoạt động, dự án tại những công ty top 100 Việt Nam.
Bà Trần Thị Quế Hương - quản lý chương trình Brandstorm & Tuyển dụng nhân tài, L'Oréal Việt Nam - đánh giá hiện đang có sự chuyển dịch rõ rệt trong cách doanh nghiệp tiếp cận và phát triển nguồn nhân lực trẻ.
Trước đây hoạt động tuyển dụng nhân sự trẻ ở nhiều doanh nghiệp diễn ra ở giai đoạn cuối, thông qua ngày hội việc làm, chương trình tham quan doanh nghiệp hoặc tuyển thực tập sinh dành cho sinh viên năm cuối.
Nhưng cách tiếp cận này ngày càng bộc lộ giới hạn khi doanh nghiệp chỉ có thể "nhìn thấy" ứng viên trong một khoảng thời gian rất ngắn trước khi đưa ra quyết định.
Xu hướng hiện nay là dịch chuyển việc tiếp cận nhân tài sớm hơn, ngay từ năm 1 và 2 thông qua chương trình thực nghiệm hợp tác cùng trường đại học.
Điển hình, L'Oréal mới kết thúc chương trình thực nghiệm với doanh nghiệp kéo dài hai tháng cùng 154 sinh viên Trường Tài năng UEH.ISB (Đại học Kinh tế TP.HCM) và Western Sydney Việt Nam.
Đơn vị đã tìm cách "gắn" sinh viên vào hoạt động và dự án thực tế của công ty, chủ động rà soát các phòng ban đang có nhu cầu thật, các dự án đang cần thêm nguồn lực trẻ.
Chẳng hạn, L'Oréal đã xác định được một số mảng công việc phù hợp với sinh viên, đặc biệt là những lĩnh vực mang tính "bắt trend", gắn với hành vi người tiêu dùng và thị trường như marketing, thương mại hay vận hành kênh phân phối.
Nhiều sinh viên tham gia sáng tạo được các nội dung video trẻ trung, kích thích mua sắm của khách hàng trên các nền tảng mạng xã hội và được đánh giá rất cao.
Bà Lê Thị Hồng Thắm - Giám đốc nhân sự tại Colgate-Palmolive Việt Nam - đồng tình rằng khi tiếp nhận sinh viên, doanh nghiệp cũng chủ động khai thác giá trị từ nguồn lực trẻ.
Chuẩn bị đón hơn 100 sinh viên trong chương trình thực nghiệm với doanh nghiệp từ tháng 5 đến tháng 7 tới, bà Thắm cho biết Colgate-Palmolive Việt Nam dự kiến triển khai các dự án mới mà sinh viên sẽ tham gia như một lực lượng thực thi thực sự.
Những dự án này chủ yếu diễn ra ở kênh truyền thống, gắn với hoạt động thị trường như khảo sát, phân phối, bán hàng, tức đi chợ theo đúng nghĩa thực tế.
"Các bạn sẽ không làm việc trong văn phòng, mà ra ngoài thị trường, tiếp xúc với khách hàng thật, xử lý những vấn đề rất cụ thể của hoạt động kinh doanh", bà Thắm chia sẻ.
Những dự án dạng này thường đòi hỏi nguồn lực lớn, linh hoạt và có khả năng triển khai nhanh. Nhờ kết nối với một số lượng lớn sinh viên trong các chương trình thực nghiệm, doanh nghiệp có thêm một lực lượng trẻ, năng động để triển khai các dự án thực tế, mở rộng khả năng thử nghiệm và thu thập dữ liệu từ thị trường.
Từ luận văn tốt nghiệp của sinh viên Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM), một nghiên cứu về kỹ thuật mới giúp AI trả lời câu hỏi trắc nghiệm ổn định hơn được đăng trên tạp chí quốc tế Q1.
Khởi nguồn từ một luận văn tốt nghiệp đại học, công trình nghiên cứu của thầy trò khoa khoa học và kỹ thuật máy tính của trường này đã được công bố trên tạp chí quốc tế hàng đầu về trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục sau khi trải qua nhiều vòng phản biện.
Bài báo Enhancing Large Language Model Performance for Automatic Zero-Shot Multiple-Choice Question Answering via Single-Token Logit Prompting của nhóm tác giả từ Việt Nam đã được công bố trên tạp chí Computers and Education: Artificial Intelligence.
Đây là tạp chí mở thuộc Nhà xuất bản Elsevier, hiện xếp hạng Q1, đứng đầu lĩnh vực giáo dục (Education), hạng 4 trong lĩnh vực khoa học máy tính ứng dụng (Computer Science Applications) và hạng 5 lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI- Artificial Intelligence), theo SCImago.
Nhóm tác giả gồm Đặng Phú Quốc - cựu sinh viên Trường ĐH Bách khoa (đồng tác giả chính), Trần Trương Tuấn Phát - giảng viên Trường ĐH Bách khoa (đồng tác giả chính), TS Vũ Đức Lý (giảng viên Trường ĐH Quốc tế Miền Đông), Nguyễn Song Thiên Long và Võ Thị Như Quỳnh cùng là sinh viên năm thứ ba Trường ĐH Bách khoa, được PGS.TS Quản Thành Thơ - Trưởng khoa khoa học và kỹ thuật máy tính Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM) hướng dẫn.
Công trình tập trung vào đề xuất kỹ thuật viết lời nhắc (prompting) mới mang tên Single-Token Logit (STL) nhằm nâng cao độ chính xác và tính ổn định của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) khi tự động trả lời câu hỏi trắc nghiệm (MCQ). Tác giả Đặng Phú Quốc cho biết nghiên cứu xuất phát từ luận văn tốt nghiệp đại học của anh.
"Ban đầu mình chỉ đặt mục tiêu giải quyết tốt một bài toán chuyên môn về mô hình ngôn ngữ lớn, chứ không kỳ vọng sẽ được công bố trên tạp chí thứ hạng cao. Sau khoảng 28 tháng kể từ khi bắt tay nghiên cứu, đến tháng 3-2026 công trình đã được đăng trên tạp chí Computers and Education: Artificial Intelligence", anh Quốc chia sẻ.
Thông tin thêm, anh Trần Trương Tuấn Phát cho hay nhóm đã trải qua nhiều vòng phản biện kín hai chiều. Mỗi vòng đều yêu cầu những cải tiến đáng kể như bổ sung thí nghiệm, làm rõ cách diễn giải, củng cố định hướng nghiên cứu và tái cấu trúc bản thảo.
Việc lựa chọn nơi nộp bài được nhóm thực hiện theo gợi ý của Nhà xuất bản Elsevier. Chỉ sau khi được chấp nhận, nhóm mới có thông tin đây là tạp chí đứng đầu thế giới trong lĩnh vực giáo dục (Education). "Đó là kết quả đặc biệt mà chính nhóm tác giả cũng không ngờ tới", PGS.TS Quản Thành Thơ nói thêm.
Từ thực tế nghiên cứu, nhóm nhận thấy hiện tượng gọi là giới hạn Multiple-Choice Symbol Binding (MCSB) làm giảm đáng kể độ tin cậy của LLM, nhất là khi ứng dụng vào chấm bài hay xây dựng ngân hàng câu hỏi của lĩnh vực giáo dục. Vì thế, nhóm đề xuất kỹ thuật Single-Token Logit (STL).
Thay vì đưa toàn bộ đáp án và yêu cầu mô hình chọn A - B - C - D như thông thường, STL tách từng đáp án riêng biệt và yêu cầu mô hình đánh giá theo dạng đúng - sai cho từng lựa chọn.
Hệ thống lần lượt hỏi "Đáp án này có đúng không?" và sử dụng xác suất của token "yes" để đánh giá mức độ phù hợp. "Cơ chế này giúp mô hình xác minh từng lựa chọn một cách độc lập, không bị chi phối bởi vị trí hay nhãn đáp án, khắc phục trực tiếp hạn chế của giới hạn MCSB", anh Phát nói về ưu điểm của nghiên cứu.
Nghiên cứu còn tích hợp kỹ thuật Retrieval-Augmented Generation (RAG) cho phép mô hình truy xuất kiến thức bên ngoài khi cần, giúp tăng độ chính xác theo ngữ cảnh cũng như kiểm tra độ ổn định của giải pháp trong các điều kiện khác nhau.
Khi thử nghiệm trên ba bộ dữ liệu khoa học chuẩn gồm ARC, OpenBookQA và SciQ, STL cho kết quả ngang bằng hoặc vượt trội so với nhiều phương pháp phổ biến với mức cải thiện lên tới 11 điểm phần trăm trong một số cấu hình, đồng thời giảm đáng kể chi phí tính toán.
Về tiềm năng ứng dụng, kỹ thuật STL có thể hỗ trợ giáo viên rà soát đề thi, tự động gợi ý đáp án cho câu hỏi chưa có lời giải, hỗ trợ chấm bài và phát triển các hệ thống học tập thông minh có khả năng giải thích kết quả đánh giá.
Theo PGS.TS Quản Thành Thơ, công bố không chỉ đóng góp xuất sắc về mặt giá trị học thuật đối với các nghiên cứu trong lĩnh vực LLM mà còn cho thấy việc nâng cao độ tin cậy của AI không nhất thiết phải đến từ mô hình lớn hơn hay kiến trúc phức tạp. "Đôi khi chỉ một thay đổi nhỏ trong cách thiết kế lời nhắc (prompt) cũng có thể tạo ra khác biệt lớn trong ứng dụng thực tế", ông Thơ nhận định.
