Vào những năm 50, 60 của thế kỷ XX, việc ông bà nội hoặc ngoại có một mảnh vườn cách trung tâm đô thị khoảng vài km là điều không quá khó. Các cụ vừa làm nông nghiệp, vừa chạy chợ để mưu sinh. Dù khó nghèo nhưng 5-6 đứa con lần lượt ra đời rồi lớn lên theo thời gian. Khi các cậu, các dì lập gia đình, ông ngoại tôi cho mỗi người một mảnh đất khoảng 200 m2 trong khuôn viên khu vườn rộng khoảng 1.500 m2 để làm nhà ở. Thời đất nước còn chiến tranh thì làm nhà tranh vách đất, sau năm 1975 cuộc sống ổn định dần rồi khá lên thì được thay thế bằng nhà xây gạch kiên cố.
Theo suy nghĩ lúc ấy, ông tôi chừa một cái sân to ở giữa làm nơi sinh hoạt chung. Nhà của các cậu, dì đều quay mặt vào hướng sân to đó, mỗi nhà đều có cái sân riêng, lưng nhà đều quay ra đường, tất cả ra vào chung một cái cổng. Theo ông bà, ở như vậy để cả gia đình luôn đoàn tụ, sum vầy; anh em, con cháu có điều kiện đỡ đần nhau lúc khó khăn, nhất là vào những năm khi đất nước vừa thống nhất, những năm 80, 90 của thế kỷ XX kinh tế còn rất khó khăn. Nhiều người góp ý nên cho các con ra ở riêng hoặc ở trong cùng một khu vườn nhưng mỗi nhà làm trên một lô đất, có cổng đi riêng hướng ra phía đường nhưng ông tôi không nghe. Cả gia đình ở quây quần trong khu vườn như vậy để ông yên tâm.
Lúc ông bà còn sống, nhìn chung vẫn giữ được ổn định vì có ông bà ở giữa làm trung gian hòa giải các xích mích nảy sinh từ tiếng ồn, con gà, con chó… sang nhà nhau. Hơn nữa khi ông bà còn sống thì còn tiếng nói, không ai dám qua mặt. Mọi việc chỉ phát sinh thành vấn đề lớn hơn khi ông bà tôi không còn nữa. Những việc từ trước kia tưởng đã được giải quyết xong nhưng thực ra vẫn âm ỉ cháy, cộng với những việc phát sinh hiện tại nên bùng lên thành ngọn lửa lớn. Từ việc góp ý cho nhau đến mặt nặng mày nhẹ, rồi nhắc lại chuyện cũ, to tiếng, thậm chí chửi bới nhau, khích bác, gây gổ, có lúc còn xúc phạm nhau. Việc ra vào chung một cái cổng, người thích khóa cho an toàn, người muốn mở thường xuyên để tiện ra và; rồi đời sống khấm khá hơn con cháu có xe máy, ôtô thỉnh thoảng về đỗ xe cũng gây cự cãi, to tiếng…
Vậy là từ ý tưởng để cho gia đình đoàn kết, con cháu tối lửa tắt đèn có nhau thành ra ngày càng xa nhau hơn. Có người góp ý nên đập hết nhà, quy hoạch lại, chia ra mỗi người một lô đất làm nhà quay ra đường, có cổng ngõ lối đi riêng để gia đình êm ấm hơn. Nhưng đâu phải dễ vì hiện tại ở đó chỉ những người là bố mẹ, cậu, dì, tuổi đời cũng đã U70, U80 không có điều kiện kinh tế. Hơn nữa trước đó nhà nước đã cấp giấy quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho mỗi nhà theo hiện trạng, bây giờ muốn quy hoạch, tách thửa lại cũng phải liên quan nhiều thủ tục pháp lý. Con cháu đều đã có nơi ở riêng nên không thể đầu tư hay can thiệp vào việc của các cụ được.
Thế là đành để nguyên trạng, anh em họ hàng gần với nhau mà phần ai nấy sống, cũng chẳng buồn chào hay hỏi thăm lúc gặp nhau. Gia đình có sự kiện giỗ chạp buộc phải ngồi chung mâm nhưng ánh nhìn mỗi người một hướng. Đa số con cháu đi ra làm ăn có hiểu biết hơn nhưng cũng không tránh khỏi sứt mẻ tình cảm do “tình trạng chiến tranh” của các cụ. Con cháu dù có hiểu biết nhưng đôi lúc bức xúc quá cũng có nặng lời với bề trên nên tình cảm càng phai nhạt, thậm chí ngại gặp mặt, không tham gia các sự kiện của họ hàng. Tôi cũng thuộc hàng con cháu trong đại gia đình, chỉ biết góp ý, giải hòa khi mọi người có va chạm.
Xin mượn trang viết để tâm sự cho nhẹ lòng chứ tôi không đủ sức để giải quyết những việc do lịch sử để lại. Hi vọng cũng góp được chút kinh nghiệm trong việc tổ chức gia đình cho con cháu nếu có khả năng. Cảm ơn quý độc giả đã đọc tâm sự của tôi.
Cảm ơn mọi người đã dành chút thời gian đọc tâm sự của tôi. Tôi muốn hỏi ở đây có ai là người may mắn luôn vượt trội trong một tổ chức, một cơ quan nào đó nên thường bị người khác ghét và cô lập không?
Tôi là 9x đời đầu, xuất phát điểm là con nhà nghèo nhưng được cha mẹ lo lắng đàng hoàng. Từ nhỏ, tuy xuất thân nghèo khó nhưng tôi được trời thương ban cho tính chịu thương chịu khó, sáng dạ, học đâu nhớ đó nên luôn là người giỏi nhất nhì trong lớp. Ra trường đi làm, tôi cũng miệt mài phấn đấu, người khác đi chơi thì tôi chỉ lo làm việc, kết quả tôi luôn là người đứng top đầu ở cơ quan. Tôi đã chuyển việc hai nơi và nơi nào cũng đứng top đầu.
Tôi làm nhà nước, lẽ ra lương phải theo thâm niên nhưng do có thành tích tốt nên hiện mức lương của tôi bằng với người làm trước tôi 15 năm. Trong công việc và cuộc sống, tôi thuộc kiểu người may mắn, mọi người hay nói tôi "đẻ bọc điều" hay sao đó, làm gì cũng đạt thành tựu, gần như không gặp khó khăn gì. Mọi người hay nói tôi làm chơi mà ăn thật.
Tôi tự thấy mình hay giúp đỡ người khác. Trong một nhóm, tôi luôn là người gánh team, việc gì khó tôi cũng nhận phần hơn và kéo mọi người đi cùng. Khi đồng nghiệp gặp khó, tôi thường giúp đỡ tận tình và họ nhờ tôi, tôi luôn nhiệt tình hỗ trợ.
Ở lớp thạc sĩ, tôi cũng hết mình như vậy, luôn giúp đỡ mọi người nhưng lại bị chơi xấu. Tôi gửi tài liệu giúp mọi người hoàn thành tốt bài học, tới lượt tôi thì bị âm thầm xóa tài liệu của mình. Ở cơ quan cũng xông xáo giúp mọi người nhưng khi lấy phiếu tín nhiệm, tôi nhận ra mình bị gạch rất nhiều. Tôi rất buồn vì điều đó.
Tôi không hiểu sao mình luôn giúp mọi người mà lại như vậy? Không lẽ lý do là vì tôi luôn đứng top, lấy hết vé khen thưởng hay sao? Nói thêm là chỉ tiêu khen thưởng chỉ có 20% nhưng tôi luôn nằm trong top 20% ấy. Khi gặp khó, mọi người tìm tôi giúp đỡ, tôi đều rất nhiệt tình giúp mà không từ chối một ai. Nhưng xong rồi nhìn lại, tôi thấy mọi người đều xa cách với mình. Khi dự tiệc, họ không muốn ngồi gần tôi. Khi ngồi chung một nhóm lớn, họ chia cặp, chia nhóm tán gẫu, còn tôi chỉ có một mình. Tôi cũng từng chủ động mời họ đi ăn, mua cà phê, trà sữa đãi mọi người nhưng vẫn vậy.
Tôi đã sai ở đâu và cần cải thiện điều gì? Mong được mọi người chia sẻ và cho tôi lời khuyên. Tôi chân thành cảm ơn.
Mười năm hôn nhân, tôi từng nghĩ cuộc sống gia đình như mặt hồ phẳng lặng, nhưng chính sự bình lặng ấy lại khiến tôi nảy sinh sự ích kỷ. Ở tuổi tứ tuần, tôi đã để bản thân trượt dài vào một mối quan hệ sai trái với cô gái trẻ kém 20 tuổi. Ban đầu, tôi chỉ coi đó là một cuộc dạo chơi, một sự đổi chác giữa tình cảm và vật chất để tìm lại chút cảm giác tươi mới của tuổi trẻ.
Thế nhưng "lửa gần rơm lâu ngày cũng bén", sự quan tâm của cô ấy khiến tôi dần lún sâu, để rồi bóng dáng của người thứ ba bắt đầu làm lung lay mái ấm mà tôi đã mất 10 năm vun vén. Cái kim trong bọc lâu ngày cũng lòi ra, vợ tôi phát hiện ra mối quan hệ kéo dài 6 tháng ấy. Mọi thứ trong tôi sụp đổ, không có sự tha thứ, không có cơ hội sửa sai, cô ấy chọn cách ly hôn nhanh chóng trong sự đau đớn tột cùng.
Bi kịch chưa dừng lại ở đó, giữa lúc chao đảo vì gia đình tan vỡ, tôi lại biết mình bị bệnh hiểm nghèo. Trong giây phút sinh tử, tôi hiểu sâu về hai chữ "gia đình". Không muốn làm gánh nặng, cũng không muốn nhận sự thương hại, tôi để lại toàn bộ tài sản cho vợ nuôi con, rồi một mình thuê nhà, tự làm, tự chăm sóc bản thân, tự vượt qua bệnh tật. Trớ trêu thay, khi tôi đẩy mọi người ra xa, cô gái trẻ kia lại thể hiện tình yêu mãnh liệt hơn bao giờ hết. Cô ấy muốn ở bên bù đắp, muốn cùng tôi đi qua những ngày tháng khó khăn. Thế nhưng tôi hiểu mình không thể chọn cô ấy. Sự hiện diện của cô ấy là minh chứng cho sai lầm lớn nhất đời tôi, tôi cũng không thể ích kỷ để một cô gái còn cả tương lai phía trước gắn bó với mình.
Trong sự bế tắc khi bị tôi từ chối, cô gái ấy đã làm một việc mà tôi không ngờ tới, tìm gặp vợ tôi. Cô ấy thành khẩn xin lỗi và khóc nghẹn, van nài vợ hãy cứu lấy cuộc đời tôi. Biết chuyện, vợ và gia đình hai bên đã không bỏ mặc tôi. Vợ, người tôi từng làm tổn thương sâu sắc, đã mở rộng vòng tay, bảo tôi về nhà để được chăm sóc. Vợ chọn cách gác lại nỗi đau để giữ lấy cha cho con mình, giữ lấy người bạn đời dù từng lầm lỗi.
Giờ đây, được vợ chăm sóc tận tình, tôi thấy cuộc đời mình giống như thước phim đầy sóng gió. Tôi đã đi một vòng tròn lớn, phạm phải những sai lầm tai hại, để rồi nhận ra bến đỗ duy nhất luôn chờ đợi mình chính là gia đình. Cảm ơn đời đã cho tôi cơ hội để quay về, dù là trong những ngày tháng chống chọi với bệnh tật.
Sau 4 lần sinh mổ, điều khiến tôi mỏi mệt nhất không phải là những vết đau mà là sự lặng lẽ trong chính cuộc hôn nhân của mình. Người ta thường nói phụ nữ có chồng, có con là đã có một mái ấm; tôi từng tin như vậy. Càng đi qua những năm tháng làm vợ, làm mẹ, tôi càng nhận ra có những người vẫn sống trong một gia đình đầy đủ nhưng lại phải tự đi qua gần như tất cả.
Tôi là mẹ của 4 đứa con, một trai, ba gái; cả 4 lần sinh đều là sinh mổ. Mỗi lần nằm trên bàn mổ là một lần đối diện với nỗi lo và sự bất định. Thế nhưng tôi chưa từng nghĩ nhiều cho bản thân, chỉ mong con được bình an. Chỉ đến khi bước ra khỏi phòng mổ, khi thuốc tê dần hết tác dụng, những cơn đau âm ỉ kéo dài, tôi mới cảm nhận rõ ràng cơ thể mình yếu đến mức nào. Việc ngồi dậy, bế con, hay chỉ là xoay người, với tôi cũng trở nên khó khăn.
Điều khiến tôi nhớ nhiều nhất không phải là những cơn đau mà là cảm giác phải tự mình vượt qua chúng. Có những đêm, tôi ôm con trong lòng, vừa dỗ dành, vừa chịu đựng cơn đau chưa kịp lành. Căn phòng yên tĩnh đến mức tôi có thể nghe rõ từng nhịp thở của con. Cũng trong những khoảnh khắc ấy, nước mắt tôi cứ thế lặng lẽ chảy ra, không ồn ào, không thành tiếng. Chỉ là một cảm giác tủi hờn rất sâu, rất khó gọi tên với cuộc sống hôn nhân mà mình đang có.
Tôi không khóc vì một điều cụ thể, chỉ là khi nằm bên con nhỏ, nhìn con ngủ, tôi thấy mình vừa mạnh mẽ, vừa cô đơn đến lạ. Thời gian trôi qua, cuộc sống của tôi dần trở thành một vòng quay không có điểm dừng. Sáng sớm đến tối muộn, tôi lo cho 4 đứa trẻ từ bữa ăn, giấc ngủ đến việc học hành. Những việc tưởng chừng nhỏ bé nhưng nối tiếp nhau không ngừng nghỉ. Có những ngày tôi không nhớ nổi mình đã ngồi xuống nghỉ được bao lâu. Tôi quen với việc phải gồng lên để làm mọi thứ, nhưng quen không có nghĩa là không mệt.
Chồng tôi dành nhiều thời gian cho công việc. Tôi hiểu và chưa từng phủ nhận những áp lực anh phải gánh. Cùng với thời gian, khoảng cách giữa chúng tôi dường như lớn dần. Những cuộc trò chuyện trở nên ít ỏi; khi có thì lại không trọn vẹn. Tôi nhớ có lần, sau một ngày dài mệt mỏi, chỉ nói rất nhẹ rằng mình cần anh chia sẻ nhiều hơn, cần một sự đồng hành rõ ràng hơn trong gia đình. Điều tôi nhận lại không phải là sự lắng nghe như mình mong đợi. Cuộc nói chuyện kết thúc nhanh chóng, để lại một khoảng lặng kéo dài mà tôi không biết phải bắt đầu lại từ đâu.
Những lúc căng thẳng, anh đôi khi không giữ được sự bình tĩnh. Sự nóng giận ấy, dù chỉ thoáng qua, cũng đủ làm không khí trong nhà trở nên nặng nề. Có những lúc, không chỉ tôi mà cả con trai cũng cảm nhận được điều đó. Là một người mẹ, tôi không khỏi chạnh lòng khi thấy con phải lớn lên trong những khoảnh khắc như vậy. Có lẽ, điều khiến tôi mỏi mệt không phải là việc phải làm quá nhiều mà là cảm giác mình không thực sự được thấu hiểu, không có một điểm tựa tinh thần để dựa vào khi yếu lòng.
Có những đêm, khi các con đã ngủ, tôi mới có một khoảng lặng cho riêng mình. Không còn tiếng nói cười, không còn công việc dang dở, tôi ngồi lại, nhìn một ngày đã qua và nhận ra mình đã cố gắng rất nhiều. Thứ tôi thiếu lại là một người có thể cùng mình chia sẻ những điều rất bình thường ấy. Tôi viết những dòng này không phải để kể khổ, bởi với một người mẹ, việc hy sinh cho con là điều tự nhiên. Nhưng tôi nghĩ, điều nhiều người phụ nữ như tôi mong mỏi không phải là được làm ít đi mà là được đi cùng, được có một người thật sự ở bên, không chỉ trong những lúc khó khăn mà cả trong những ngày rất đỗi bình thường.
Tôi vẫn cố gắng mỗi ngày vì các con của mình. Tôi cũng bắt đầu học cách lắng nghe chính mình để hiểu rằng, mình cũng cần được quan tâm, sẻ chia, được sống trong một không gian đủ bình yên để trái tim không còn nặng trĩu. Có thể mọi thứ chưa thể thay đổi ngay, nhưng ít nhất tôi không còn muốn giữ tất cả trong im lặng. Với tôi, việc dám nói ra như thế này không phải là yếu đuối mà là một cách để bắt đầu. Tôi bắt đầu nhìn lại, bắt đầu lựa chọn, hy vọng một ngày nào đó mình sẽ không còn phải lặng lẽ đi qua mọi mệt mỏi một mình nữa.
