Khoảng 21h35 ngày 10/4 (8h35 ngày 11/4 giờ Hà Nội), Reid Wiseman, chỉ huy nhiệm vụ Artemis II, là người cuối cùng rời khỏi tàu. Tại Trung tâm Điều khiển Nhiệm vụ của NASA ở Houston, các nhân viên tập trung đông đủ và vỗ tay reo hò trước cột mốc lịch sử.
Theo NASA, các cuộc kiểm tra sức khỏe ban đầu đã hoàn tất và cả bốn phi hành gia đều cảm thấy rất tốt.
Tổng thống Mỹ Donald Trump chúc mừng Artemis II trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, đồng thời mời họ đến thăm Nhà Trắng trong thời gian sớm nhất.
“Chúc mừng phi hành đoàn Artemis II vô cùng tài năng và tuyệt vời. Toàn bộ chuyến đi thật ngoạn mục, cuộc hạ cánh hoàn hảo và với tư cách là Tổng thống Mỹ, tôi không thể tự hào hơn. Tôi mong sớm gặp các bạn tại Nhà Trắng. Chúng ta sẽ làm lại điều này và tiếp theo là Sao Hỏa”, ông viết.
Trên X, Thủ tướng Canada Mark Carney cũng chào mừng Hansen và phi hành đoàn trở về với “một thành tích lịch sử”. Trong khi đó, Cơ quan Vũ trụ Canada (CSA) viết: “Jeremy Hansen và Artemis II đã quay về Trái Đất sau khi trở thành những người đầu tiên tới Mặt Trăng trong hơn 50 năm. Chào mừng trở về nhà, Jeremy”.
Đến 8h50 (giờ Hà Nội), các trực thăng bắt đầu đưa từng phi hành gia khỏi thuyền cứu hộ. Mỗi người đeo một bộ dây đai đặc biệt để được kéo lên trực thăng cùng một chuyên gia cứu hộ.
Lúc 8h58, NASA thông báo toàn bộ bốn phi hành gia của sứ mệnh Artemis II đã được đưa lên tàu USS John P. Murtha an toàn. Cả bốn sẽ trải qua các cuộc kiểm tra y tế trên tàu, sau đó trở về bờ để lên máy bay đến Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA ở Houston.
Jeremy Hansen là người đầu tiên bước từ trực thăng đến phòng y tế, vẫy tay với nụ cười rạng rỡ, tiếp theo là Christina Koch và Victor Glover. Chỉ huy Reid Wiseman giơ ngón cái khi đi vào khu vực này.
Giám đốc NASA Jared Isaacman đã gặp từng thành viên, ôm và chúc mừng họ. Cả bốn phi hành gia đều tự đi bộ, dấu hiệu cho thấy cơ thể thích nghi và phục hồi tốt sau thời gian sống trong môi trường không trọng lực. Các nhân viên trên tàu đã chuẩn bị xe lăn nhưng không cần dùng đến.
Phó giám đốc NASA Amit Kshatriya cho biết, thành công của Artemis II đang mở đường cho những cơ hội khám phá không gian trong tương lai. Ông nói: “Chúng ta đã tiến một bước lớn để tới gần bề mặt Mặt Trăng hơn. Tôi nghĩ đường đến giờ đã rộng mở rồi”.
Sứ mệnh 10 ngày của Artemis II
Tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II – gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA) – đáp thành công xuống vùng biển ngoài khơi San Diego sáng nay.
Nicky Fox, phó quản lý Ban chỉ đạo Nhiệm vụ Khoa học của NASA, cho biết quá trình tàu Orion tái nhập khí quyển diễn ra “hoàn hảo”. “Cảnh tượng những chiếc dù bung ra, bầu trời xanh tuyệt đẹp và đại dương bao la bên dưới thực sự trông như thể bạn vừa nhẹ nhàng đặt một tách trà lên bàn vậy”, bà nói với CNN.
Tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn được ví “đại diện cho thế giới”, khi lần đầu có phụ nữ, người da màu và thành viên không phải người Mỹ bay tới Mặt Trăng.
Artemis II cũng là chuyến bay có người lái đầu tiên của tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) và tàu Orion. Rất nhiều công nghệ thử nghiệm trên tàu cũng lần đầu được sử dụng ngoài không gian như Hệ thống Liên lạc Quang học Orion Artemis II, sử dụng tia laser để gửi và nhận dữ liệu từ Trái Đất. Ngoài ra, tàu cũng trang bị nhà vệ sinh hoạt động đầy đủ đầu tiên trong chuyến bay tới Mặt Trăng.
Phi hành đoàn Artemis II ước tính đã di chuyển quãng đường 1.117.659 km trong toàn bộ hành trình vòng quanh Trái Đất và Mặt Trăng. Tổng thời gian bay ước tính là 9 ngày 1 giờ và 31 phút.
Điểm nhấn của nhiệm vụ là chuyến bay vòng qua phía sau Mặt Trăng ngày 6/4 (ngày 7/4 theo giờ Hà Nội), tới cách thiên thể này gần nhất 6.545 km. Trong chuyến bay, phi hành đoàn quan sát cảnh tượng Trái Đất lặn, Trái Đất mọc, nhật thực và nhiều cấu trúc trên bề mặt Mặt Trăng. Bên cạnh đó, họ cũng phá vỡ kỷ lục của Apollo 13 về khoảng cách xa Trái Đất nhất mà con người từng bay, thiết lập năm 1970. Cụ thể, Artemis II đã bay cách Trái Đất khoảng 406.771 km, xa hơn 6.616 km so với Apollo 13.
Nhiệm vụ được thiết kế như một bước đệm cho chương trình Artemis của NASA, hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng. Nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra hồi tháng 11/2022, sau nhiều đợt hoãn và hủy phóng. Nếu không có vấn đề lớn nào phát sinh trong Artemis II, NASA sẽ thử nghiệm tàu Orion và các trạm đổ bộ Mặt Trăng trên quỹ đạo Trái Đất trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027. Cơ quan này đặt mục tiêu thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên vào năm 2028 với nhiệm vụ Artemis IV. Đến thập niên 2030, NASA kỳ vọng bắt đầu phát triển các khu định cư, robot tự hành và trạm đổ bộ chở hàng, hướng đến thiết lập sự hiện diện bền vững trên bề mặt Mặt Trăng.
Thu Thảo tổng hợp
Tin Gốc: https://vnexpress.net/phi-hanh-doan-artemis-ii-roi-khoi-tau-orion-tren-bien-5061139.html
Bước tiến của Trung Quốc với chip AI nội địa
Ngày 31/3, báo chí Trung Quốc đưa tin thành phố Thâm Quyến bắt đầu vận hành cụm máy tính thông minh chứa 10.000 chip Ascend 910C do Huawei sản xuất. Cụm này đạt khả năng tính toán 11.000 petaflop (triệu tỷ phép tính mỗi giây).
Kết hợp với cụm 3.000 petaflop được đưa vào hoạt động năm ngoái, cơ sở này hiện đạt tổng công suất tính toán 14.000 petaflop. Gần 50 tổ chức đã ký kết các thỏa thuận khung để sử dụng năng lực tính toán của cụm, nâng tỷ lệ đặt chỗ kết hợp lên 92%.
Zhang Luncheng, Phó chủ tịch công ty khởi nghiệp X Square Robot, đánh giá những nâng cấp về quy mô và chất lượng năng lực tính toán của Thâm Quyến đã đưa thành phố trở thành trung tâm hàng đầu quốc gia. Quan trọng hơn, nó cho thấy sự khởi sắc về khả năng tự chủ.
Theo nghiên cứu của DeepSeek công bố đầu năm, Ascend 910C có công suất bằng khoảng 60% so với H100 của Nvidia. Chip được Huawei thiết kế và SMIC sản xuất.
Huawei đã ra mắt phiên bản chip AI mới mang tên Ascend 950PR năm ngoái. Theo Reuters, các tập đoàn công nghệ khổng lồ của Trung Quốc như ByteDance và Alibaba đã có kế hoạch đặt hàng chip mới. Huawei đang chuẩn bị tung ra thị trường khoảng 750.000 mẫu 950PR và 600.000 mẫu Ascend 910C năm nay.
Thâm Quyến cũng đặt mục tiêu nâng cao năng lực tính toán AI thời gian thực lên 80.000 petaflop năm nay. Học viện Công nghệ thông tin và Truyền thông Trung Quốc ước tính đến cuối tháng 6/2025, tổng năng lực tính toán của Trung Quốc đạt 962.000 petaflop, chiếm 21% toàn cầu, tăng 73% so với cùng kỳ 2024.
Báo cáo từ IDC công bố ngày 31/3 cũng cho thấy, các nhà sản xuất GPU và chip AI Trung Quốc chiếm gần 41% thị trường máy chủ trí tuệ nhân tạo của nước này năm 2025. Thành quả trên đạt được trong bối cảnh Bắc Kinh ngày càng thận trọng hơn về sự phụ thuộc vào chip nước ngoài, thúc đẩy các cơ quan chính phủ và công ty áp dụng các giải pháp thay thế trong nước.
Theo số liệu, tổng lượng chip tăng tốc AI do Nvidia, AMD và nhà sản xuất chip Trung Quốc cung cấp đạt khoảng 4 triệu chiếc trong 2025. Nvidia vẫn giữ vị trí dẫn đầu thị trường, xuất xưởng 2,2 triệu chip và nắm 55% thị phần, còn AMD có khoảng 160.000 chip và chiếm 4% thị phần.
Phần còn lại đến từ công ty Trung Quốc. Trong đó, Huawei dẫn đầu với 812.000 chip AI, chiếm một nửa tổng lượng chip mang thương hiệu nội địa. Đơn vị thiết kế T-Head của Alibaba đứng thứ hai, xuất xưởng 265.000 chip. Kunlunxin và Cambricon của Baidu mỗi bên xuất xưởng 116.000 chip, đứng thứ ba và thứ tư tương ứng. Hygon cùng hai công ty khởi nghiệp GPU MetaX và Iluvatar CoreX lần lượt chiếm 5%, 4%, 3% tổng lượng card tăng tốc AI.
Giới phân tích nhận định thị phần của Nvidia và AMD có thể lung lay thời gian tới, khi các công ty nội địa đẩy mạnh sản xuất. Trước đó, theo Financial Times, nhà sản xuất chip AI hàng đầu thế giới được cho là đã dừng kế hoạch sản xuất chip H200 - vốn được thiết kế để phục vụ khách hàng Trung Quốc - dù đã được chính phủ Mỹ "bật đèn xanh". The Information cho biết, đầu năm nay, Trung Quốc được cho là yêu cầu các công ty công nghệ không đặt hàng chip H200 của Nvidia và hướng đến trang bị chip AI nội địa.
Bảo Lâm tổng hợp
Năng lượng rẻ - 'át chủ bài' của Trung Quốc trong cuộc đua siêu AI
Chiêu đánh tráo để buôn lậu 2,5 tỷ USD chip AI vào Trung Quốc
Trung Quốc thu hẹp khoảng cách thiết bị sản xuất chip với thế giới thế nào
Trung Quốc muốn xây trung tâm dữ liệu AI ngoài vũ trụ
Tin Gốc: https://vnexpress.net/buoc-tien-cua-trung-quoc-voi-chip-ai-noi-dia-5057502.html
Hơn 50% học sinh Mỹ dùng chatbot AI giải bài tập
Theo một khảo sát mới đây của Trung tâm Nghiên cứu Pew - một tổ chức nghiên cứu độc lập uy tín tại Mỹ chuyên khảo sát dư luận và xu hướng xã hội - hơn một nửa học sinh Mỹ trong độ tuổi 13-17 cho biết đã sử dụng chatbot AI để trả lời câu hỏi và hỗ trợ việc học.
Khảo sát do Trung tâm Nghiên cứu Pew thực hiện với 1.458 học sinh Mỹ trong độ tuổi từ 13 đến 17, nhằm tìm hiểu cách các em sử dụng chatbot AI và đánh giá tác động của công nghệ này. Đây là nhóm tuổi đang trực tiếp chịu ảnh hưởng của các công cụ AI trong môi trường học đường.
Khảo sát cho thấy chatbot AI được sử dụng chủ yếu để hỗ trợ các hoạt động học tập như giải toán, tìm kiếm thông tin và nghiên cứu tài liệu.
Học sinh có xu hướng dùng AI nhiều hơn trong các môn yêu cầu xử lý logic hoặc tổng hợp kiến thức, trong khi việc chỉnh sửa bài viết cá nhân ít phụ thuộc vào công cụ này hơn.
Một số học sinh cho biết họ sử dụng AI để được hướng dẫn từng bước khi gặp bài khó, đặc biệt trong các môn như toán và hóa học.
Thay vì chỉ cung cấp đáp án, chatbot có thể đưa ra nhiều cách tiếp cận khác nhau, giúp người học hiểu vấn đề theo nhiều hướng.
Bên cạnh đó, AI cũng được sử dụng để tạo ý tưởng, hỗ trợ viết và hoàn thành bài tập nhanh hơn.
Tuy nhiên, mức độ sử dụng AI không đồng đều giữa các học sinh. Bên cạnh những trường hợp dùng AI như một công cụ tham khảo, khảo sát cũng ghi nhận tình trạng học sinh phụ thuộc vào chatbot trong phần lớn bài tập.
Bài viết được Science News Explores dẫn lại cho thấy trong số này, khoảng 20%, tức là 1/5, học sinh thừa nhận họ lệ thuộc vào AI và dùng AI cho toàn bộ hoặc phần lớn bài tập. Đồng nghĩa, AI đang trở thành một phần trong thói quen học tập của đại đa số học sinh.
Một điểm đáng chú ý khác là tình trạng gian lận học tập liên quan đến AI. Khoảng 60% học sinh được hỏi cho rằng việc sử dụng AI để gian lận diễn ra khá thường xuyên hoặc rất thường xuyên tại trường học.
Trong một số trường hợp, học sinh sử dụng chatbot để đưa ra câu trả lời hoặc quan điểm thay cho ý kiến cá nhân, thay vì tự suy nghĩ và lập luận.
Khảo sát cũng cho thấy sự khác biệt rõ rệt trong mức độ sử dụng AI giữa các nhóm học sinh. Học sinh da đen và gốc Mỹ Latinh có xu hướng sử dụng chatbot AI nhiều hơn so với học sinh da trắng.
Ngoài ra, yếu tố thu nhập gia đình cũng có ảnh hưởng đáng kể. Trong các gia đình có thu nhập dưới 30.000 USD mỗi năm, khoảng 1/5 học sinh cho biết họ sử dụng AI cho phần lớn hoặc toàn bộ bài tập. Tỉ lệ này cao gần gấp ba lần so với nhóm gia đình có thu nhập từ 75.000 USD trở lên.
Bên cạnh việc sử dụng AI cho học tập, khảo sát cũng ghi nhận sự khác biệt trong cách học sinh sử dụng chatbot cho các mục đích cá nhân. Chẳng hạn, tỉ lệ học sinh da đen sử dụng AI để tìm kiếm lời khuyên hoặc hỗ trợ cảm xúc cao hơn đáng kể so với học sinh da trắng .
Về nhận thức, phần lớn học sinh có cái nhìn tích cực đối với AI. Chỉ 15% học sinh cho rằng AI sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến bản thân, trong khi 26% lo ngại về tác động tiêu cực của AI đối với xã hội.
Những con số này cho thấy học sinh có xu hướng đánh giá AI là hữu ích trong phạm vi cá nhân, nhưng vẫn tồn tại những lo ngại nhất định về ảnh hưởng rộng hơn.
Tin Gốc: https://tuoitre.vn/hon-50-hoc-sinh-my-dung-chatbot-ai-giai-bai-tap-20260406160322498.htm
