Ông Nguyễn Mạnh Quyền làm Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên

Trao đổi với PV Báo Thanh Niên ngày 9.4, ông Nguyễn Thái Hậu, Phó hạt trưởng Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (gọi tắt Hạt Kiểm lâm) cho biết đơn vị đã ra quyết định xử phạt hành chính đối với ông Đ.V.T (36 tuổi, ở đặc khu Côn Đảo, TP.HCM) 3 triệu đồng và tịch thu 42 cây mai vàng.

Hôm 2.4, tổ tuần tra liên ngành (do Hạt Kiểm lâm chủ trì cùng Công an đặc khu Côn Đảo và Ban Chỉ huy phòng thủ Khu vực 6 đặc khu Côn Đảo) thực hiện kế hoạch kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo.

Tại đây, lực lượng phát hiện 42 cây mai vàng do ông T. cất giữ, chăm sóc. Ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, số còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³.

Theo ông Hậu, mai vàng là cây thân gỗ phân bố trong rừng tự nhiên tại Côn Đảo, đồng thời cũng được người dân trồng, nhân giống làm cây kiểng phục vụ làm cảnh tại nhà, mua bán ngoài thị trường.

Vậy, việc xử phạt trên đã đúng với quy định pháp luật chưa? Trao đổi với PV BáoThanh Niên, luật sư Lê Văn Hoan, Đoàn luật sư TP.HCM, dẫn định nghĩa lâm sản theo khoản 16 điều 2 luật Lâm nghiệp 2017 (được sửa đổi năm 2025): "Lâm sản là sản phẩm khai thác từ rừng bao gồm thực vật rừng, động vật rừng và các sinh vật rừng khác gồm cả gỗ, lâm sản ngoài gỗ, sản phẩm gỗ, song, mây, tre, nứa đã chế biến".

Định nghĩa này chứa đựng một yếu tố quan trọng, đó là có nguồn gốc từ rừng. Một thực vật chỉ được xem là lâm sản khi nó được khai thác từ hệ sinh thái rừng. Đối với cây mai vàng, nếu đây là cây do người dân tự trồng trong vườn nhà, không phải đất rừng, hoặc được mua bán thương mại từ các nhà vườn kiểng có nguồn gốc rõ ràng, thì chúng mang bản chất một loại cây cảnh. Vì thế, đây là một tài sản dân sự, không phải là "lâm sản" theo định nghĩa của luật Lâm nghiệp.

"Tôi cho rằng việc Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo kết luận ông T. vi phạm khoản 6 điều 9 luật Lâm nghiệp về hành vi "tàng trữ... lâm sản trái quy định" mà chưa làm rõ các gốc mai này có nguồn gốc từ rừng là thiếu cơ sở", luật sư Hoan nêu ý kiến.

Một trong những nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính được quy định tại khoản 1 điều 3 luật Xử lý vi phạm hành chính đó là người xử phạt phải có trách nhiệm chứng minh có hành vi vi phạm. Đây là nghĩa vụ của người xử phạt. Còn người bị xử phạt có quyền chứng minh mình không vi phạm. Việc chứng minh mình không vi phạm của người bị xử phạt là quyền chứ không phải nghĩa vụ, nghĩa là không bắt buộc.

"Nguyên tắc này không chỉ áp dụng trong xử lý vi phạm hành chính mà ngay cả trong lĩnh vực hình sự cũng vậy. Nghĩa là bên buộc tội phải có nghĩa vụ chứng minh hành vi phạm tội", luật sư Hoan nhấn mạnh.

Cũng theo luật sư Hoan, việc ông T. cất giữ, chăm sóc gốc mai là một sự thật khách quan, nhưng sự thật đó chỉ trở thành "hành vi vi phạm" nếu cơ quan chức năng chứng minh được đối tượng đó là lâm sản bất hợp pháp. "Nếu không chứng minh được nguồn gốc từ rừng, thì không thể áp dụng các chế tài về lâm nghiệp để xử lý tài sản của công dân", luật sư Hoan nói.

Cơ quan chức năng đang dựa vào việc ông T. không có bảng kê lâm sản theo quy định tại Thông tư 26 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, được bổ sung bởi Thông tư 84 năm 2025 Bộ Nông nghiệp và Môi trường (về truy xuất nguồn gốc lâm sản) để làm căn cứ xử phạt. Tuy nhiên, về vấn đề này, luật sư cho rằng cần xem xét kỹ đối tượng phải lập bảng kê.

Bởi tại khoản 9 điều 3 Thông tư 26 quy định: "Bảng kê lâm sản là bảng kê khai, mô tả thông tin chi tiết về: gỗ nguyên liệu, sản phẩm gỗ, cây thân gỗ; thực vật rừng ngoài gỗ; động vật rừng, sản phẩm của động vật rừng; thực vật rừng ngoài gỗ; động vật, sản phẩm của động vật, thực vật ngoài gỗ, sản phẩm của thực vật ngoài gỗ thuộc loài nguy cấp, quý, hiếm, Phụ lục CITES. Bảng kê lâm sản không áp dụng đối với giống cây trồng lâm nghiệp và loài thủy sản thuộc Phụ lục CITES".

Theo kiểm lâm, ông T. vi phạm khoản 6 điều 9 luật Lâm nghiệp năm 2017 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025). Đồng thời, tại biên bản vi phạm hành chính lập ngày 2.4, ông T. có đề nghị sẽ cung cấp hóa đơn chứng từ mua bán số mai trên cho Hạt Kiểm lâm vào ngày hôm sau. Nhưng đến nay, ông T. không cung cấp được hóa đơn, chứng từ, bảng kê lâm sản hợp lệ theo quy định. Do đó, Hạt Kiểm lâm quyết định xử phạt theo Nghị định số 35 năm 2019 (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 07 năm 2022). Theo luật sư Hoan, cần phải xem xét lại vấn đề này.

"Gốc rễ vấn đề trong trường hợp này là Hạt kiểm lâm phải có nghĩa vụ chứng minh 42 gốc mai đó là lâm sản. Chỉ khi nào chứng minh được thì mới có căn cứ áp dụng chế tài như xử phạt hành chính và tịch thu tang vật", luật sư Hoan chia sẻ.

Nếu 42 gốc mai của ông T. là mai vườn, được trồng và bứng từ đất thổ cư hoặc đất vườn của hộ gia đình (không phải đất rừng), thì không có cơ sở xử phạt.

Trường hợp không chứng minh được 42 gốc mai là lâm sản, thì phải mặc định đó là tài sản dân sự hợp pháp. Do đó, việc tịch thu tang vật là 42 gốc mai và phạt ông T. 3 triệu đồng khi chưa chứng minh được tính chất "lâm sản" là không đảm bảo tính pháp lý.

Đồng tình với luật sư Hoan, luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) cho rằng kiểm lâm muốn chứng minh 42 cây mai là lâm sản để xử phạt thì cần phải thực hiện nhiều bước nghiệp vụ.

"Việc xác minh phải thể hiện bằng văn bản và có thể trưng cầu giám định. Vì vậy trong vụ này, kiểm lâm không thể chỉ dừng ở việc ghi nhận ông T. không xuất trình được bảng kê lâm sản, rồi suy ra ngay hành vi tàng trữ lâm sản trái pháp luật", luật sư Hoàng Hà nói.

Lẽ ra, việc kiểm lâm phải làm là xác định đúng đối tượng quản lý. Muốn áp dụng chế tài lâm nghiệp thì phải có căn cứ cho thấy 42 cây mai thuộc loại "thực vật rừng ngoài gỗ". Tức là lâm sản theo luật Lâm nghiệp và Thông tư 26 năm 2025.

Nếu còn lấn cấn giữa "mai rừng" và "mai vườn" thì cơ quan xử lý phải thu thập lời khai về nơi mua, người bán, địa điểm bứng cây, phương thức vận chuyển, chứng từ giao dịch, người làm chứng, đặc điểm thực vật học của cây. Cũng có thể trưng cầu chuyên môn nếu cần để làm rõ cây có nguồn gốc từ rừng, hay chỉ là cây cảnh do nhà vườn trồng.

"Chỉ sau khi qua bước nhận diện này mới có thể nói tới nghĩa vụ lập bảng kê lâm sản theo điều 11 Thông tư 26 năm 2025", luật sư Hoàng Hà nhấn mạnh.

Sau khi làm các bước trên, nếu có căn cứ xử phạt, thì kiểm lâm phải lập hồ sơ xử phạt đầy đủ, trong đó có biên bản vi phạm, tài liệu xác minh, chứng cứ nguồn gốc, lời khai của đương sự và các giấy tờ liên quan.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/vu-42-cay-mai-vang-o-con-dao-chua-du-can-cu-de-xu-phat-185260410104829808.htm

Sáng 11-4, Quốc hội thảo luận về dự luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng.

Phát biểu tại đây, nhiều đại biểu quan tâm đến việc quy định bắt buộc công chứng với các giao dịch bất động sản.

Đại biểu Lê Thanh Hoàn (Thanh Hóa) cho hay dự luật đã bổ sung giao dịch đặt cọc để mua bán bất động sản thuộc phạm vi công chứng của công chứng viên.

Theo ông, đây là nội dung cần phải báo cáo rõ trước Quốc hội, bởi theo nguyên tắc tại điều 3 dự luật chỉ quy định giao dịch phải công chứng được luật quy định, bao gồm giao dịch mua bán, chuyển nhượng, tặng cho, phân chia tài sản, góp vốn, thế chấp có đối tượng là bất động sản.

Đối với giao dịch luật chuyên ngành không quy định phải công chứng không thuộc phạm vi bắt buộc.

Trong khi đó theo quy định của pháp luật về đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản, hợp đồng mua bán, tặng cho, thế chấp, góp vốn bất động sản, nhà ở bắt buộc công chứng, chứng thực.

Như vậy nếu coi giao dịch đặt cọc để mua bán bất động sản là một phần không tách rời của giao dịch mua bán bất động sản đương nhiên đây sẽ là đối tượng bắt buộc. Tuy nhiên trên thực tế, giao dịch đặt cọc hiện nay không bắt buộc công chứng.

"Đặt cọc mua bán nhà, chuyển nhượng đất, nhiều người có thể cho rằng việc công chứng sẽ bảo đảm quyền và lợi ích của các bên. Tuy nhiên trên thực tế, có những trường hợp người bán gặp nhiều rắc rối từ các hợp đồng đặt cọc đã được công chứng", ông Hoàn nêu.

Theo đại biểu, theo Bộ luật Dân sự, nếu bên mua không thực hiện nghĩa vụ như cam kết đặt cọc, bên bán có quyền bán cho người khác. Cho đến nay, không có văn bản quy phạm pháp luật nào cấm thực hiện quyền này.

Tuy nhiên trên thực tế không thể thực hiện công chứng hợp đồng mua bán nhà, đất khi hợp đồng đặt cọc trước đó chưa được hủy bỏ.

Ông Hoàn phân tích theo quy định hiện hành, tòa án chỉ tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu khi có căn cứ cho rằng việc công chứng có vi phạm pháp luật. Do đó nếu không có căn cứ để tòa án tuyên bố vô hiệu, văn bản công chứng vẫn còn hiệu lực cho đến khi các bên cùng yêu cầu hủy bỏ.

Điều này gây bất lợi cho bên bán, vì bên mua vi phạm nghĩa vụ đặt cọc nhưng khi ký kết hợp đồng đặt cọc, bên bán không có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng đã công chứng.

"Trong trường hợp này, người bán sẽ bị hạn chế quyền của mình nếu bên mua không đồng ý, dù bên mua là bên vi phạm.

Thực tế có trường hợp bên mua lợi dụng điều này để gây khó khăn, buộc bên bán phải trả lại tiền cọc hoặc chấp nhận thỏa thuận khác. Tôi đề nghị cân nhắc không quy định nội dung này trong dự thảo luật", ông Hoàn nêu.

Theo đại biểu Nguyễn Minh Tuấn (Phú Thọ), hiện nay công chứng bất động sản còn rất nhiều vấn đề. Do đó sửa Luật Công chứng cần làm sao để thuận lợi, phát huy được hiệu quả khi giao dịch bất động sản.

Theo ông, liên quan đến công chứng bất động sản cần linh động hơn, có thể khuyến khích hoặc không khuyến khích, hoặc để người giao dịch tự nguyện, chứ không phải bắt buộc tất cả đều phải công chứng.

Phân tích rõ hơn, ông Tuấn đặt vấn đề nếu công chứng thì phải làm rõ việc công chứng về hình thức hay nội dung, và công chứng có chịu trách nhiệm trong các giao dịch có vấn đề, nghi ngờ sai phạm hay không?

Ông nêu ví dụ: "Các giao dịch bất động sản, công chứng có chịu trách nhiệm về việc khai khống thuế hay không? Nếu không, tôi cho rằng không cần thiết phải công chứng, mà chỉ cần giao dịch, ký hợp đồng theo mẫu Nhà nước hướng dẫn, thực hiện nghĩa vụ thuế đầy đủ là giao dịch hoàn tất".

Từ đó ông Tuấn đề nghị ban soạn thảo nghiên cứu lại nội dung này, để làm sao người dân có thể lựa chọn tùy trường hợp, tùy nhu cầu, không bắt buộc phải công chứng trong các hợp đồng bất động sản.

Tin Gốc: https://tuoitre.vn/dai-bieu-quoc-hoi-de-xuat-bo-quy-dinh-bat-buoc-cong-chung-giao-dich-bat-dong-san-20260411100504395.htm

Tối 11.4, Công an Hà Nội cho biết, Phòng Cảnh sát hình sự của cơ quan này vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với ông Nguyễn Thế Bằng (64 tuổi, trú P.Bạch Mai, Hà Nội) về tội gây rối trật tự công cộng. Ông Bằng bị bắt tạm giam 3 tháng.

Theo Công an Hà Nội, xuất phát từ mâu thuẫn với chủ đầu tư chung cư Hinode (số 201 Minh Khai, P.Bạch Mai) về giá dịch vụ, ngày 1.4, ông Bằng đã đỗ ô tô chắn barie lối vào tầng hầm khu chung cư, sau đó khóa xe rồi bỏ đi.

Việc ông Bằng đỗ xe chắn lối vào hầm đã gây cản trở, gây ách tắc kéo dài từ khu vực barie đến cửa hầm và đường nội bộ khu chung cư, ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của cư dân và an ninh trật tự trên địa bàn.

Theo Công an Hà Nội, vụ việc trên là bài học, lời cảnh tỉnh cho các tổ chức, cá nhân trong việc giải quyết tranh chấp tại các tòa nhà chung cư trên địa bàn Hà Nội.

Phòng Cảnh sát hình sự Công an Hà Nội khuyến cáo cư dân giải quyết mâu thuẫn tại chung cư phải đúng pháp luật.

Cư dân cần gửi đơn đến cơ quan có thẩm quyền để giải quyết tranh chấp hợp đồng dịch vụ, không nghe kích động, xúi giục dẫn đến các hành vi gây mất an ninh trật tự và vi phạm pháp luật.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/bi-bat-vi-dung-o-to-chan-loi-vao-ham-chung-cu-185260411201935691.htm