Trong kỳ tuyển sinh sớm đại học Mỹ cuối năm 2025, Phạm Bùi Gia Khanh, 18 tuổi, trường Quốc tế Anh Hà Nội (BIS), trúng tuyển Đại học Yale. Đây là đại học thuộc nhóm Ivy League, đứng thứ tư nước Mỹ với tỷ lệ chấp nhận chỉ 4%, theo US News.
Cô gái sinh năm 2008 cũng nhận tin vui từ Đại học Berkeley ở California (UCB), trường công top 1 Mỹ; Đại học Cambridge, College London (UCL), Học viện Kinh tế và Chính trị London (LSE), đều trong top 10 nước Anh, theo QS.
Gia Khanh nhìn nhận “chìa khóa” của bộ hồ sơ giúp em chinh phục loạt đại học top đầu là kể được một câu chuyện nhất quán, xuất phát từ bản thân, thay vì cố ghép các yếu tố để có một bộ hồ sơ “kịch tính” hoặc theo mô – típ “vượt nghịch cảnh”.
Định hướng du học của Khanh có từ giữa cấp hai, khi em thấy hứng thú với các lĩnh vực liên ngành như chính trị, văn học, lịch sử, triết học. Nữ sinh chọn Yale vì trường có “directed studies” – chương trình năm thứ nhất, cho phép sinh viên học kết hợp 4 lĩnh vực này.
“Đây chính xác là những gì em muốn học”, Khanh nói.
Nhờ sớm biết mình thích gì, Khanh cũng dành ưu tiên cho những hoạt động cùng chủ đề. Nữ sinh xây dựng một tạp chí trực tuyến dành cho học sinh thích viết, sáng tác. Tuy nhiên, sau một thời gian, em thấy mô hình này thiếu tương tác và không tạo được không gian cộng đồng. Vì vậy, trại sáng tác Lumina ra đời vào năm 2024.
Khanh cho biết tại đây, học sinh được viết, chia sẻ và thảo luận với nhau dưới sự hướng dẫn, hỗ trợ của những nhà văn, nhà thơ nổi tiếng. Dự án diễn ra trong hai mùa, thu hút khoảng 150 học sinh từ nhiều tỉnh, thành. Những tác phẩm được sáng tác trong dịp này được Khanh biên tập và tập hợp thành sách.
“Khi đó, các bạn bắt đầu tin rằng những gì mình viết ra có giá trị, và trải nghiệm của mình cũng đáng được lắng nghe”, Khanh bày tỏ.
Nữ sinh còn tổ chức cuộc thi “Di sản nét mực” vào nửa đầu năm 2025 với chủ đề “Bản sắc chúng ta”. Ý tưởng xuất phát từ những sự kiện dịp kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước và 80 năm Quốc khánh, với mong muốn tạo ra một sân chơi để học sinh viết về cuộc sống – một trong những cách để hiểu về bản sắc cá nhân.
Sau hai tháng, cuộc thi nhận khoảng 250 bài từ học sinh 46 tỉnh, thành và 8 quốc gia. Theo Khanh, việc đọc hàng trăm bài viết từ nhiều vùng miền cũng giúp em mở rộng góc nhìn về con người và văn hóa Việt Nam.
Song song hoạt động sáng tác, Khanh sáng lập dự án “Con đường phấn” (Chalk Road). Từ năm 2023, em cùng bạn bè tổ chức 6 chuyến đi tới các trường học ở Phú Thọ, Thanh Hóa và Tuyên Quang, hỗ trợ cơ sở vật chất, giảng dạy kỹ năng mềm và hướng nghiệp. Cuối năm 2023, dự án nhận hỗ trợ 9.000 USD (khoảng 230 triệu đồng) từ Quỹ ảnh hưởng xã hội của Nord Anglia và UNICEF.
Trải nghiệm từ các hoạt động, dự án được Khanh đúc kết trong bài luận chính, kể về hành trình nhận thức đối với ngôn ngữ và bản sắc. Nữ sinh mở đầu bằng không gian trại sáng tác Lumina, khi nghe một bạn chia sẻ về cảm giác “mất gốc” tiếng Việt, dù học trường công lập và sống tại Việt Nam. Khanh đồng cảm, bởi em cũng không tự tin khi sử dụng tiếng mẹ đẻ, sau nhiều năm học trong môi trường quốc tế, quen dùng và nghĩ bằng tiếng Anh.
Bước ngoặt đến khi Khanh đọc một tác phẩm viết về chiến tranh và những mất mát của người lính. Nữ sinh nhận ra mình vẫn cảm được chiều sâu của tiếng Việt, ý thức về trách nhiệm với lịch sử và văn hóa dân tộc. Từ đó, Khanh sử dụng tiếng Việt nhiều hơn bằng cách viết, nói trong các hoạt động cộng đồng, kể cả khi còn lúng túng.
Khép lại bài luận, Khanh quay trở lại Lumina – nơi câu chuyện bắt đầu, nhưng với một góc nhìn khác: không né tránh điểm yếu, mà đối diện và phát triển từ đó.
“Em không hoàn hảo, nhưng ít nhất em đã dám làm những điều mình từng không tự tin”, Khanh nói.
Nữ sinh kể từng cân nhắc viết một bài luận “gai góc”, kịch tính hơn, nhưng cuối cùng chọn giữ câu chuyện này vì thấy “đúng là mình”, phản ánh trung thực hành trình đã trải qua.
Về học thuật, giải thưởng, Khanh đạt 1.570/1.600 SAT (chứng chỉ chuẩn hóa quốc tế), thuộc top 1% cao nhất thế giới, điểm dự đoán (predicted) chương trình tú tài quốc tế IB 44/45. Nữ sinh từng lọt top 20 cuộc thi Triết học quốc tế 2023 và 2025; vượt qua ba vòng loại để góp mặt trong vòng thi chọn đội tuyển Olympic Toán quốc tế (IMO) của Anh.
Theo Khanh, việc theo đuổi nhiều lĩnh vực giúp em phát triển tư duy đa chiều. Nữ sinh thấy mình sáng tạo hơn khi học Văn và Triết, rồi quay lại làm Toán.
TS Nguyễn Chí Hiếu là cố vấn học tập của Gia Khanh từ khi em học lớp 4. Anh Hiếu cho biết vào năm lớp 8, Khanh bắt đầu bộc lộ những tư duy khác biệt, chạm tới những vấn đề của Triết học như bản ngã, thời gian hay sự tồn tại – điều hiếm thấy ở những học sinh cùng tuổi. Anh gợi ý Khanh và gia đình thử nghiệm một hướng đi mới, thay vì theo đuổi Toán hay các môn tự nhiên.
“Điều đáng quý ở Khanh là không thử một cách hời hợt, mà đã đi đến cùng với lựa chọn của mình”, anh nói.
Với kinh nghiệm hơn 10 năm làm cố vấn cho học sinh, anh Hiếu thấy điểm nổi bật nhất trong hồ sơ của Khanh là sự nhất quán, thể hiện rằng em đã dành tâm sức đào sâu về lĩnh vực mình theo đuổi, thay vì chắp vá bằng những hoạt động ngắn hạn.
“Hiếm có bộ hồ sơ nào vừa xuyên suốt, vừa đi đến chiều sâu như vậy, đặc biệt ở các lĩnh vực nhân văn như Triết học, Văn học và Ngôn ngữ”, anh nhận xét, cho rằng chính sự dấn thân này sẽ giúp Gia Khanh thích nghi, phát triển trong môi trường cạnh tranh của những đại học top đầu thế giới.
Không chỉ đỗ Yale, Khanh được trường tuyển thẳng vào chương trình năm nhất “directed studies” vì hồ sơ có độ tương thích cao. Sau đó, nữ sinh dự định theo chuyên ngành Triết học, Chính trị và Kinh tế (EPE). Sau khi tốt nghiệp, Khanh muốn làm việc tại Mỹ hoặc châu Á trước khi trở về Việt Nam để đóng góp nhiều hơn cho cộng đồng.
Tổ chức U.S. News ngày 7/4 công bố xếp hạng trường cao học tốt nhất ở Mỹ trong các lĩnh vực.
Ở ngành Kỹ thuật, MIT tiếp tục giữ vị trí số một. Theo MIT News, kể từ khi bảng xếp hạng này ra đời năm 1990, trường đã đứng đầu và chưa từng tụt hạng. MIT hiện xếp thứ nhất ở loạt chuyên ngành kỹ thuật, như Hàng không vũ trụ, Vật liệu, Cơ khí, Hóa học, Điện và Máy tính.
Xếp thứ hai và ba lần lượt là Đại học Stanford và Đại học California-Berkeley (UCB). Cả hai cùng đồng hạng nhất với MIT trong đào tạo Kỹ thuật Điện.
Trong top 30, 17 trường là đại học công, còn lại là tư thục. Học phí cho bậc thạc sĩ dao động 17.300-68.000 USD/năm (0,45-1,79 tỷ đồng).
Xếp hạng
Trường
Học phí thạc sĩ (USD/năm)
1
Viện Công nghệ Massachusetts
64.310
2
Đại học Stanford
67.700
3
Đại học California-Berkeley
28.200
4
Viện Công nghệ Georgia
31.200
Đại học Purdue
29.600
6
Viện Công nghệ California
68.000
Đại học Illinois Urbana-Champaign
39.300
Đại học Texas-Austin (Cockrell)
19.300
9
Đại học California-San Diego
28.200
10
Đại học Carnegie Mellon
60.300
11
Đại học Cornell
29.500
12
Đại học Michigan-Ann Arbor
34.000
13
Đại học Johns Hopkins (Whiting)
66.700
14
Đại học Texas A&M
17.300
Đại học California-Los Angeles (Samueli)
28.200
16
Đại học Northwestern (McCormick)
23.000/quý
Đại học Pennsylvania
51.000
18
Đại học Columbia (Fu Foundation)
2.700/tín chỉ
Đại học Colorado-Boulder
40.400
Đại học Maryland-College Park (Clark)
1.878/tín chỉ
21
Đại học Southern California (Viterbi)
2.665/tín chỉ
22
Đại học Duke (Pratt)
67.700
Đại học Harvard (Paulson)
65.500
Đại học Washington
38.100
25
Đại học Princeton
65.200
Đại học Rice (Brown)
62.500
27
Đại học Wisconsin-Madison
24.100
28
Đại học bang North Carolina
31.500
Đại học bang Ohio
43.300
Đại học bang Pennsylvania-University Park
48.700
Đại học California-Santa Barbara
29.500
Bảng xếp hạng đào tạo cao học ngành Kỹ thuật năm 2026 của US News có 195 trường. Hoạt động nghiên cứu là tiêu chí đánh giá có trọng số lớn nhất (50%), theo sau là đánh giá chất lượng (25%), nguồn lực giảng viên (20%), nghiên cứu của giảng viên (10%) và tiêu chí lựa chọn sinh viên (5%).
Theo US News, một xu hướng nổi bật ở các trường dạy kỹ thuật là quy mô nghiên cứu và tác động của chúng có thể tương hỗ nhưng không đồng nhất. Điều này có nghĩa là những trường có chi phí nghiên cứu cao nhất không phải lúc nào cũng có chỉ số công bố khoa học và trích dẫn mạnh nhất.
Bảng xếp hạng cao đẳng và đại học Mỹ của US. News ra đời từ năm 1983, là nguồn tham khảo phổ biến của sinh viên quốc tế, bên cạnh hai bảng xếp hạng QS và THE.
Tại Hội nghị công tác tổ chức thi tốt nghiệp THPT 2026 do Bộ GD&ĐT tổ chức sáng nay (10/4), GS.TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ GD&ĐT cho biết, kỳ thi tốt nghiệp 2026 có nhiều điểm mới so với những năm trước.
Theo đó, thay đổi quan trọng nhất ở mẫu đăng ký dự thi, mã tỉnh thành để phù hợp với sự vận hành của chính quyền hai cấp.
“Các địa phương phải chú ý điều này bởi nếu sai sót sẽ khiến các em ảnh hưởng cả kỳ thi”, ông Chương nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, điểm thay đổi đáng chú ý là việc tích hợp giấy báo dự thi và thẻ dự thi thành một loại duy nhất là giấy báo dự thi. Giấy do trường phổ thông nơi thí sinh nộp hồ sơ đăng kí dự thi cấp. Đồng thời, giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời tích hợp vào giấy chứng nhận kết quả thi.
Quy chế mới cũng giảm thời gian thu nhận đơn phúc khảo để thông báo kết quả phúc khảo sớm hơn, đồng thời thuận tiện cho công tác tuyển sinh của các trường đại học. Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày hết hạn nhận đơn phúc khảo, Hội đồng thi phải công bố và thông báo kết quả phúc khảo cho thí sinh.
Quy trình chấm phúc khảo được điều chỉnh nhằm tăng cường hiệu quả, chất lượng. Theo đó, tất cả các bài thi có thay đổi điểm tăng hoặc giảm trong quá trình phúc khảo đều phải được đối thoại giữa các giám khảo chấm cũ và chấm mới.
"Đặc biệt, điểm mới năm nay, Bộ GD&ĐT sẽ tổ chức các đoàn kiểm tra công tác thi tại các địa phương, trong đó huy động lực lượng cán bộ trường đại học địa phương cùng tham gia. Đây là điểm rất mới nhằm tiết kiệm thời gian và lực lượng cán bộ của Bộ GD&ĐT", theo ông Chương.
"Theo lộ trình, Bộ GD&ĐT đang chuẩn bị cho việc thi trên máy tính, thực hiện từ năm 2027. Trước mắt, Bộ sẽ thực hiện thử nghiệm tại một số địa phương, đồng thời xây dựng đề án cụ thể để báo cáo Chính phủ. Đây là công việc trọng yếu và vai trò của địa phương rất quan trọng, cần phối hợp".
Các nội dung còn lại tiếp tục giữ ổn định như năm 2025, trong đó định dạng, cấu trúc đề thi và đề thi minh họa đã được công bố từ năm 2024 được giữ nguyên cho năm 2026.
Chia sẻ với phóng viên Dân trí về đề thi, GS.TS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Trưởng ban đề thi tốt nghiệp THPT năm 2025, cho biết cấu trúc, tỷ lệ, mức độ phân hóa của đề thi tốt nghiệp THPT năm nay sẽ không khác so với mọi năm.
Tất cả các yếu tố kỹ thuật của đề thi được giữ nguyên như năm 2025 nên Bộ GD&ĐT sẽ không công bố đề thi minh họa như những năm trước đó.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 được tổ chức trong 3 buổi: Một buổi thi môn ngữ văn, một buổi thi môn toán và một buổi thi của bài thi tự chọn gồm 2 môn thi trong số các môn dưới đây:
Vật lý, hóa học, sinh học, lịch sử, địa lý, giáo dục kinh tế và pháp luật, tin học, công nghệ định hướng công nghiệp (gọi tắt là công nghệ công nghiệp), công nghệ định hướng nông nghiệp (gọi tắt là công nghệ nông nghiệp), ngoại ngữ (Anh, Nga, Pháp, Trung, Đức, Nhật và Hàn).
Theo đó, bắt đầu từ ngày 14 đến 18-4, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM và UBND các phường xã, đặc khu chính thức triển khai công tác tuyển sinh lớp 1, lớp 6 năm học 2026-2027.
Từ ngày 20 đến 26-4, các đơn vị sẽ rà soát dữ liệu lần cuối, bổ sung cập nhật các thông tin còn thiếu sót.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, chậm nhất ngày 25-5, các đơn vị phải cập nhật kế hoạch tuyển sinh đầu cấp lên trang tuyển sinh của thành phố tại địa chỉ: https://tuyensinhdaucap.hcm.edu.vn.
Từ ngày 27-5 đến 7-6: phụ huynh sẽ chọn đối tượng tuyển sinh và khu vực tuyển sinh nhằm làm căn cứ phân bổ học sinh vào các trường đại trà trên địa bàn.
Song song đó là việc tuyển sinh vào các trường có chương trình đặc thù, bao gồm: chương trình chất lượng cao, tiên tiến, hội nhập khu vực và quốc tế; chương trình tiếng Anh tích hợp theo đề án 5695; chương trình tăng cường tiếng Pháp; các trường có mô hình đặc thù như TH - THCS - THPT Nam Sài Gòn, THCS - THPT Lương Thế Vinh. Hai trường này và các trường có chương trình đặc thù sẽ công kết quả tuyển sinh ở tất cả loại hình trước 17h ngày 15-6.
Sau khi phụ huynh xác nhận nhập học các lớp thuộc chương trình đặc thù, hệ thống sẽ "bỏ" những học sinh này ra khỏi danh sách và tiếp tục xếp chỗ học cho những học sinh còn lại vào lớp 1, lớp 6 thuộc chương trình đại trà. Việc xếp chỗ học lớp 1, lớp 6 chương trình đại trà sẽ có 2 đối tượng ưu tiên như sau:
Đối tượng ưu tiên 1: bao gồm những trẻ em cư trú tại địa bàn đúng độ tuổi quy định (đối với lớp 1) hoặc học sinh đã hoàn thành chương trình tiểu học và cư trú tại địa bàn (đối với lớp 6); Nhóm này cũng bao gồm các học sinh đã hoàn thành chương trình tiểu học theo các hình thức đào tạo đặc thù tại các trường được tổ chức tuyển sinh theo địa bàn quận trong các năm học trước.
Đối tượng 2 là các trường hợp còn lại không thuộc nhóm 1. Thứ tự ưu tiên bao gồm: học sinh đã học mầm non/tiểu học tại địa bàn hoặc vùng giáp ranh; Học sinh có cha hoặc mẹ làm việc tại các cơ quan, khu công nghiệp trên địa bàn; Học sinh cư trú tại các khu vực giáp ranh; hoặc học sinh chuyển từ tỉnh, thành khác đến sau thời điểm đăng ký.
Toàn bộ quy định về thứ tự ưu tiên này sẽ được ban chỉ đạo tuyển sinh địa phương xem xét dựa trên các tiêu chí ưu tiên cụ thể và chỉ tiêu còn lại, niêm yết và công khai chi tiết trong kế hoạch tuyển sinh của từng địa phương nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng và tạo thuận lợi nhất cho học sinh.
Dự kiến ngày 10-7 các đơn vị sẽ công bố kết quả tuyển sinh lớp 1, lớp 6 chương trình đại trà.
