Ngày 7-4 giờ Mỹ (khoảng 5h30 sáng 8-4 giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng thông báo trên mạng xã hội Truth Social cho biết ông đã đồng ý ngừng ném bom và tấn công Iran trong thời hạn hai tuần.
“Dựa trên các cuộc trao đổi với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và Thống soái Asim Munir, trong đó họ đề nghị tôi hoãn việc sử dụng lực lượng mang tính hủy diệt dự kiến triển khai tối nay nhằm vào Iran, và với điều kiện Iran đồng ý mở lại hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn eo biển Hormuz, tôi đồng ý tạm dừng các hoạt động ném bom và tấn công Iran trong thời gian hai tuần. Đây sẽ là một lệnh ngừng bắn hai chiều!”, ông Trump viết.
Nhà lãnh đạo Mỹ nói lý do cho quyết định này là “chúng tôi đã hoàn thành và vượt qua tất cả các mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần tới một thỏa thuận mang tính quyết định về hòa bình lâu dài với Iran, cũng như hòa bình tại Trung Đông”.
Ông cũng xác nhận Mỹ đã nhận đề xuất gồm 10 điểm từ phía Iran và tin rằng đây là cơ sở khả thi để tiến hành đàm phán.
“Hầu hết các vấn đề gây tranh cãi trước đây giữa Mỹ và Iran đã được thống nhất, nhưng khoảng thời gian hai tuần sẽ cho phép hoàn tất và chính thức hóa thỏa thuận. Thay mặt nước Mỹ, với tư cách Tổng thống, đồng thời đại diện cho các quốc gia Trung Đông, tôi vinh dự khi vấn đề kéo dài này đang sắp được giải quyết”, ông nhấn mạnh trong bài đăng.
Tuyên bố được ông đưa ra ngay trước hạn chót 20h ngày 7-4 (giờ Mỹ) mà Tổng thống Donald Trump đặt ra cho Iran, yêu cầu nước này đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz.
Theo Hãng tin AP, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran thông báo đã chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần trong xung đột với Mỹ – Israel.
Theo Đài Al Jazeera, trong tuyên bố được Hãng thông tấn Mehr của Iran đăng tải, Hội đồng An ninh quốc gia tối cao cho biết thỏa thuận ngừng bắn đã đạt được với sự chấp thuận của Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei.
Tuyên bố nhấn mạnh thỏa thuận này là một “chiến thắng cho Iran”, đồng thời cho biết các cuộc đàm phán về một thỏa thuận lâu dài sẽ được tổ chức tại Islamabad (Pakistan).
Theo thông tin, đàm phán sẽ bắt đầu vào ngày 10-4 tại Islamabad.
Iran cho biết đàm phán có thể kéo dài tới 15 ngày và được gia hạn theo thỏa thuận, nhằm mục đích hoàn thiện các chi tiết của đề xuất 10 điểm từ Tehran. Các đề xuất bao gồm điều khoản về việc đi qua eo biển Hormuz, giảm các lệnh trừng phạt và Mỹ rút quân khỏi các căn cứ trong khu vực
Theo Đài CNN, một quan chức cấp cao Nhà Trắng tiết lộ Israel cũng là một phần trong thỏa thuận ngừng bắn hai tuần mà Tổng thống Trump vừa công bố.
Vị quan chức không nêu tên này nhấn mạnh Israel cũng đã đồng ý tạm dừng chiến dịch ném bom của mình trong khi các cuộc đàm phán tiếp tục.
Theo NBC News, giá dầu giảm mạnh sau khi ông Trump tuyên bố sẽ tạm dừng các cuộc tấn công trong hai tuần nếu Iran mở lại eo biển Hormuz. Giá dầu thô Mỹ giảm 8%, xuống khoảng 103 USD/thùng, sau khi từng tăng lên mức 117 USD trước đó trong ngày.
Các hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ cũng tăng mạnh: S&P tăng hơn 1,6%, Nasdaq 100 tăng 1,8%, còn Dow Jones tăng 725 điểm.
Theo Hãng tin Reuters, trước đó Pakistan – bên trung gian giữa Mỹ và Israel – đã đề nghị Tổng thống Mỹ Donald Trump gia hạn thêm hai tuần cho thời hạn ông đặt ra nhằm buộc Iran đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz.
“Để hoạt động ngoại giao có thể phát huy hiệu quả, tôi tha thiết đề nghị Tổng thống Trump gia hạn thời hạn thêm hai tuần. Pakistan chân thành kêu gọi những người anh em Iran mở lại eo biển Hormuz trong cùng khoảng thời gian hai tuần như một cử chỉ thiện chí”, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif viết trên mạng xã hội X.
Ông Sharif kêu gọi “tất cả các bên tham chiến” tuân thủ lệnh ngừng bắn trong hai tuần “để ngoại giao có thể đạt được mục tiêu kết thúc dứt điểm chiến tranh”. Ông khẳng định các nỗ lực ngoại giao nhằm giải quyết xung đột một cách hòa bình đang “tiến triển ổn định, mạnh mẽ và có khả năng mang lại kết quả thực chất trong tương lai gần”.
Một quan chức cấp cao Iran tiết lộ với Reuters nước này đang xem xét tích cực đề xuất ngừng bắn hai tuần của Pakistan.
Trong khi đó Nhà Trắng cho biết ông Trump đã được thông báo về đề xuất này và sẽ sớm đưa ra phản hồi. Trả lời trang tin Axios, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt khẳng định nước này sẽ có phản hồi.
Phát biểu của Thủ tướng Sharif được đưa ra sau khi ông Trump cảnh báo rằng “cả một nền văn minh sẽ biến mất trong đêm nay” nếu Iran không đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz.
Nhà lãnh đạo Mỹ đã đưa ra “tối hậu thư” cho Iran đến 20h ngày 7-4 giờ Mỹ (7h ngày 8-4 giờ Việt Nam) để chấm dứt việc phong tỏa dầu mỏ vùng Vịnh, nếu không Mỹ sẽ phá hủy toàn bộ cầu và nhà máy điện của Iran.
Theo Đài CNN, trả lời Fox News vào ngày 7-4 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ đang trong “các cuộc đàm phán căng thẳng” về cuộc chiến ở Iran. Tuy nhiên ông từ chối tiết lộ chi tiết về các cuộc thảo luận.
“Tôi không thể nói cho quý vị, bởi vì hiện tại chúng tôi đang trong các cuộc đàm phán căng thẳng”, ông trả lời khi được hỏi cảm nhận về các cuộc đàm phán.
Ông cũng cho biết ông sắp được thông tin đầy đủ về đề xuất ngừng bắn hai tuần của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif.
“Tôi có thể nói rằng tôi biết ông ấy (Thủ tướng Sharif – PV) rất rõ. Ông ấy là một người được kính trọng”, ông Trump nói.
Theo Đài Al Jazeera, ông Ebrahim Zolfaghari – người phát ngôn Bộ chỉ huy quân sự hỗn hợp của Iran – cảnh báo rằng các lực lượng vũ trang nước này sẽ nhắm đến “cơ sở hạ tầng của Mỹ và các đồng minh”.
Theo ông, các hành động này có thể khiến Mỹ và đồng minh bị mất quyền tiếp cận nguồn dầu khí của khu vực trong nhiều năm, và buộc phải rút khỏi khu vực.
Theo tuyên bố được Hãng thông tấn Tasnim đăng tải, ông Zolfaghari cho biết Iran đã phóng tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và sử dụng máy bay không người lái nhằm vào các lợi ích của Mỹ và Israel trên khắp Trung Đông trong ngày 7-4, nhắm vào hơn 30 địa điểm tại nhiều thành phố ở miền trung và miền nam Israel.
Quân đội Israel cho biết đã tiến hành một cuộc không kích nhằm vào cơ sở sản xuất liên quan đến các hệ thống sonar và dò tìm dưới nước ở thành phố Shiraz, tây nam Iran.
Theo tuyên bố, cuộc tấn công đã “làm suy giảm đáng kể” năng lực phát hiện và phòng thủ trên biển của Chính phủ Iran”, cũng như khả năng “sản xuất và duy trì tàu ngầm và các hệ thống điện tử hải quân”.
Theo Đài Al Jazeera, Giáo hoàng Leo XIV đã chỉ trích Tổng thống Donald Trump vì những đe dọa trước hạn chót mà ông đặt ra cho Iran.
Ông cho rằng đe dọa “cả một nền văn minh sẽ biến mất” nếu Iran không mở lại eo biển Hormuz mà nhà lãnh đạo Mỹ đã đưa ra là “không thể được chấp nhận”.
Trước đó, Hội đồng Giám mục Công giáo Mỹ cũng ra tuyên bố kêu gọi ông Trump “lùi lại khỏi bờ vực chiến tranh và đàm phán một giải pháp công bằng vì hòa bình”.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 7-4, một nguồn tin Liên hợp quốc tiết lộ đặc phái viên Jean Arnault của Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres dự kiến sẽ thăm Iran. Đây là một nỗ lực nhằm thúc đẩy chấm dứt chiến tranh.
Nguồn tin cho biết ông Jean Arnault đã lên đường đến Trung Đông vào ngày 6-4. Nhà ngoại giao kỳ cựu của Liên hợp quốc này đã được bổ nhiệm làm đặc phái viên về xung đột vào tháng 2.
Viết trên mạng xã hội X ngày 12.4, vào thời điểm phái đoàn Mỹ và Iran kết thúc đàm phán thỏa thuận hòa bình tại thủ đô Islamabad (Pakistan), người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết trong 2 ngày đàm phán, các bên đã thảo luận nhiều vấn đề chính. Trong đó bao gồm vấn đề eo biển Hormuz, hạt nhân, bồi thường chiến tranh, dỡ bỏ lệnh cấm vận và chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến chống lại Iran cũng như xung đột khu vực.
Truyền thông quốc tế sáng nay (12.4) đồng loạt đưa tin cuộc đàm phán Mỹ - Iran kết thúc mà không đạt được thỏa thuận, khiến triển vọng chấm dứt cuộc xung đột Trung Đông đến nay đã hơn 6 tuần vẫn còn bỏ ngỏ.
Về phía chính phủ Iran, ông Baghaei nhấn mạnh Iran quyết tâm sử dụng mọi công cụ, bao gồm cả ngoại giao, để bảo vệ lợi ích quốc gia và sự thịnh vượng của đất nước. “Với chúng tôi, ngoại giao là sự tiếp nối cuộc thánh chiến của những người bảo vệ đất nước Iran”, ông viết.
“Hôm nay (12.4) là một ngày bận rộn và dài đối với phái đoàn Iran tại Islamabad. Các cuộc đàm phán căng thẳng bắt đầu từ sáng 11.4 với nỗ lực trung gian hòa giải thiện chí của Pakistan đã giúp hai bên (Mỹ và Iran) trao đổi nhiều văn bản cũng như thông điệp. Sự mất mát to lớn của những bậc lãnh đạo vĩ đại, người thân yêu và đồng bào của chúng tôi khiến quyết tâm theo đuổi lợi ích và quyền lợi cho dân tộc Iran vững chắc hơn bao giờ hết”, theo ông Baghaei.
Quan chức ngoại giao Iran cho rằng thành công của tiến trình ngoại giao phụ thuộc vào sự nghiêm túc và thiện chí của phía đối lập, gồm việc ngừng đưa ra những yêu sách quá đáng và bất hợp pháp, cũng như chấp nhận các quyền và lợi ích hợp pháp của Iran.
Sau cuộc đàm phán, truyền thông Iran ngày đưa tin các yêu sách của Mỹ đã ngăn việc đạt được khuôn khổ chung. Theo Đài Press TV ngày 12.4, nhiều vấn đề khác nhau, trong đó có eo biển Hormuz, quyền hạt nhân là những điểm gây tranh cãi.
Hãng thông tấn Fars dẫn nguồn thạo tin với phái đoàn Iran tiết lộ Mỹ muốn lấy cớ để rời bàn đàm phán và Tehran chưa có kế hoạch cho vòng đàm phán kế tiếp. Trong khi đó, Hãng Tasnim đăng bản tin đề cập: “Đàm phán giữa các phái đoàn Iran và Mỹ vừa kết thúc cách đây ít lâu và theo những gì mô tả là tham vọng thái quá của Mỹ, hai bên cho đến nay vẫn chưa đạt được thỏa thuận”.
Sau 2 ngày làm việc tại Pakistan, Phó tổng thống Mỹ J.D Vance đã có buổi họp báo thông tin hai bên không đạt được thỏa thuận. Ông nói rằng Mỹ đã “tương đối linh hoạt” trong đàm phán, thế nhưng Tehran không cam kết từ bỏ vũ khí hạt nhân và không chấp nhận các điều khoản của Washington.
“Một lần nữa, về các chương trình hạt nhân của họ, chẳng hạn như các cơ sở làm giàu uranium mà họ đã có trước khi bị phá hủy, thế nhưng câu hỏi đơn giản là liệu chúng ta có thấy một cam kết cơ bản về ý chí của Iran trong việc không phát triển vũ khí hạt nhân hay không, không chỉ bây giờ, không chỉ hai năm nữa mà còn về lâu dài. Chúng tôi vẫn chưa thấy điều đó, nhưng chúng tôi hy vọng sẽ thấy", ông Vance nói. Phó tổng thống Mỹ cũng đã lên chuyên cơ rời Pakistan để trở về Mỹ.
Trong tuyên bố chung ngày 7.4, các cơ quan hàng đầu của Mỹ bao gồm Cơ quan Bảo vệ môi trường (EPA), Cục Điều tra liên bang (FBI), Cơ quan An ninh mạng và cơ sở hạ tầng (CISA), Cơ quan An ninh quốc gia (NSA), Bộ Năng lượng và Bộ Tư lệnh không gian mạng kêu gọi các đô thị tăng cường cảnh giác với những hoạt động bất thường.
"Các cuộc tấn công mạng vào hệ thống nước uống và nước thải đe dọa trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và khả năng chống chịu của xã hội. Chỉ một vụ xâm nhập cũng có thể làm gián đoạn xử lý nước, gây ô nhiễm, phá hỏng thiết bị và làm xói mòn niềm tin của công chúng", ông Jeffrey Hall, trợ lý quản lý phụ trách thực thi và tuân thủ của EPA, cho biết.
Thông báo không nêu cụ thể mục tiêu bị nhắm đến hay thiệt hại đã xảy ra, song cho thấy mức độ lo ngại gia tăng của Mỹ trước nguy cơ tấn công mạng, theo The Guardian.
Theo các cơ quan Mỹ, các cuộc tấn công được cho là có liên quan các nhóm tin tặc do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hậu thuẫn. Mục tiêu nhắm tới là các bộ điều khiển logic lập trình (PLC) - thiết bị phổ biến trong vận hành hệ thống công nghiệp, trong đó có sản phẩm của Rockwell Automation.
Giới chức Mỹ khuyến cáo các đơn vị sử dụng thiết bị này cần hạn chế kết nối internet để giảm thiểu rủi ro bị xâm nhập.
Iran chưa bình luận thông tin trên. Tuy nhiên, Iran trước đó cáo buộc Mỹ và Israel đứng sau nhiều cuộc tấn công mạng nhằm vào các cơ sở hạt nhân và hệ thống quân sự của nước này.
Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran leo thang, khi Tổng thống Donald Trump ngày 7.4 đưa ra những phát ngôn cứng rắn, bao gồm tối hậu thư yêu cầu Tehran mở lại eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, ngay trước thời hạn do chính mình đặt ra, Tổng thống Mỹ đã bất ngờ đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần với Iran. Phía Iran cho biết các cuộc đàm phán giữa 2 bên dự kiến sẽ bắt đầu ngày 10.4 tại Islamabad (Pakistan).
Tờ Bangkok Post ngày 9.4 đưa tin Không quân Hoàng gia Thái Lan (RTAF) vừa bác bỏ những lo ngại trong nước sau khi nhiều máy bay quân sự Mỹ sử dụng Sân bay quốc tế Krabi tại tỉnh Krabi phía nam Thái Lan.
Nhấn mạnh mối quan hệ an ninh giữa Thái Lan và Mỹ, RTAF cho biết các chuyến bay này là thường lệ và không liên quan đến cuộc xung đột ở Trung Đông hay khả năng Mỹ lập căn cứ quân sự.
Lời giải thích được đưa ra sau khi người dân bày tỏ nghi ngờ về nhiều vụ cất cánh và hạ cánh của máy bay Mỹ, bao gồm máy bay vận tải C-130, máy bay MV-22 Osprey và trực thăng H-60 Seahawk, diễn ra hằng ngày, cả ngày lẫn đêm.
Một số người suy đoán rằng Mỹ đang khảo sát các địa điểm tiềm năng để xây dựng một căn cứ quân sự trên bờ biển Andaman của Thái Lan hoặc thiết lập một địa điểm nghỉ ngơi cho binh lính trở về từ các chiến dịch ở Trung Đông.
Ông Chakkrit Thammavichai, phát ngôn viên RTAF, cho biết hoạt động này không có gì bất thường và chỉ thu hút sự chú ý vì đây là lần đầu tiên các máy bay này sử dụng sân bay Krabi.
Các hoạt động tương tự trước đây đã diễn ra tại sân bay U-Tapao và Phuket. Ông Chakkrit cho biết RTAF đã đưa ra lời giải thích chính thức về việc này.
Theo ông, các chuyến bay này là một phần của các hoạt động quân sự của Mỹ liên quan việc luân chuyển quân và sơ tán y tế, bao gồm việc chuyển những người cần điều trị từ các tàu trên biển đến các bệnh viện trên đất liền.
Ông khẳng định các nhiệm vụ này nằm trong sự hợp tác an ninh lâu dài giữa Thái Lan và Mỹ, không liên quan đến cuộc xung đột đang diễn ra ở Trung Đông.
Người phát ngôn cho biết tất cả các đề nghị đều tuân theo quy trình, bao gồm việc cấp phép ngoại giao thông qua các kênh thích hợp, mà không có bất kỳ điều khoản đặc biệt nào.
Sân bay Krabi được các quan chức Mỹ lựa chọn lần này do tình trạng quá tải tại các sân bay khác thường được sử dụng cho các hoạt động tương tự.
"Việc hạ cánh của máy bay nước ngoài tại Thái Lan đều phải thông qua quy trình của Bộ Ngoại giao trong mọi trường hợp, được xem xét cẩn thận về tính phù hợp. Không vi phạm bất kỳ quy định hoặc thỏa thuận nào. Mọi việc đều được thực hiện theo đúng thủ tục", ông Chakkrit cho biết.
Trong thông cáo chính thức, RTAF nhắc lại rằng việc cho phép máy bay quân sự Mỹ hoạt động tại đây được thực hiện với các điều kiện tương tự áp dụng cho tất cả các quốc gia. RTAF cho biết các hoạt động này không liên quan đến các xung đột khu vực và sẽ không dẫn đến việc Thái Lan can thiệp vào bất kỳ tranh chấp nào.
