Những ngày qua, nhiều đám mía cháy trên diện rộng ở tỉnh Phú Yên trước đây (nay là vùng phía đông tỉnh Đắk Lắk). Chỉ riêng trong ngày 7-4, đã xảy ra 2 vụ cháy mía tại 2 xã Sơn Hòa và xã Tây Sơn. Trước đó hôm 5-4, vụ cháy mía ở thôn Tây Hòa, xã Sơn Hòa đã thiêu rụi khoảng 50ha mía.
Ngọn lửa bao trùm lên những cánh đồng mía xanh tốt giữa những ngày đầu mùa khô, nắng nóng như thiêu đốt, để lại màu đen xám xịt của khói và tro cùng những đôi mắt thất thần của nông dân.
Ông Nguyễn Văn Lực, trú xã Sơn Hòa, cho hay mới đầu mùa nắng nhưng các vụ cháy mía xảy ra liên tục, làm thiệt hại diện tích mía lớn.
“Mùa này nắng nóng quá dữ, lại có gió nên khi lửa bùng phát là cháy lan rất nhanh. Không kịp dập hay tạo ranh lửa là cháy sạch cả đồng mía. Mía một khi cháy thì nhà máy đường mua giá thấp, người dân cầm chắc lỗ”, ông Lực nói.
Bà Lê Xuân Ái, trú xã Sơn Hòa, cho hay với chi phí đầu tư và chăm sóc khoảng 67 triệu đồng/ha, mía bị cháy đồng nghĩa với việc người dân đứng trước nguy cơ trắng tay, nợ nần.
“Người dân mong địa phương sớm có giải pháp hạn chế tình trạng mía cháy liên tục và hỗ trợ thu mua mía cháy cho bà con”, bà Ái nói.
Theo đại diện Công ty TNHH Công nghiệp KCP Việt Nam, nếu mía bị cháy, công ty sẽ điều tra và chấp nhận mía đó dựa vào tình hình thực tế. Căn cứ vào độ tuổi của mía, thời gian nhập mía, công ty sẽ lập biên bản với nông dân để trừ giá mía. Hiện công ty đã thực hiện chính sách ưu tiên thu mua sớm đối với những diện tích mía bị cháy, nhằm giúp nông dân thu hồi một phần vốn.
Ông Trần Minh Thân, Chủ tịch UBND xã Tây Sơn, cho hay khoảng 12h30 ngày 7-4, tại thôn Tân Thuận, xã Tây Sơn xảy ra vụ cháy mía. Ngay sau đó lực lượng chức năng xã phối hợp cùng người dân khẩn trương dập lửa, kịp thời khống chế đám cháy.
“Diện tích thiệt hại ước tính khoảng 4ha, bà con đã chặt mía cháy và chuyển vào nhà máy đường ngay trong chiều 7-4”, ông Thân nói.
Theo ông Thân, khí hậu khắc nghiệt, nắng nóng kéo dài tại các xã miền núi khiến lá mía khô, rất dễ bắt lửa. Chỉ một sơ suất nhỏ như tàn thuốc hay bất cẩn khi dùng lửa cũng có thể làm cháy lan diện rộng. Trong khi đó địa hình đồi dốc, xa nguồn nước, giao thông khó khăn và gió mạnh cũng khiến công tác chữa cháy gặp rất nhiều trở ngại.
“Người dân cần nâng cao ý thức phòng cháy bằng cách không đốt thực bì, rác thải, đồng ruộng khi chưa có biện pháp an toàn; chủ động phát dọn, tạo đường băng cản lửa tại khu vực sản xuất; theo dõi sát diễn biến thời tiết, nhất là trong những ngày nắng nóng kéo dài, và kịp thời báo cho chính quyền địa phương khi phát hiện nguy cơ cháy”, ông Thân khuyến cáo.
Ông Sô Minh Chiến, Chủ tịch UBND xã Sơn Hòa, cho biết ngày 7-4 tại thôn Suối Bạc, khoảng 5ha mía bị cháy. Từ đầu mùa khô đến nay, riêng xã này đã có hơn 124ha mía bị cháy.
“Tổng diện tích mía trên địa bàn là 8.050ha và được Công ty TNHH Công nghiệp KCP Việt Nam ký hợp đồng bao tiêu thu mua. Xã đã làm việc với nhà máy đường để ưu tiên thu hoạch nhanh diện tích mía bị cháy, hạn chế thiệt hại cho bà con.
Song song đó, công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức phòng cháy chữa cháy trong cộng đồng cũng được đẩy mạnh. Xã triển khai phương án “4 tại chỗ” đối với lực lượng quân sự, công an nhằm ứng phó kịp thời, phát hiện sớm để ngăn ngừa thiệt hại diện rộng”, ông Chiến nói.
"Một số thành viên cho rằng có cơ sở vững chắc để không loại trừ phương án lãi suất nào trong tương lai. Việc này phản ánh khả năng điều chỉnh để phù hợp việc lạm phát liên tục cao hơn mục tiêu 2% của Fed", biên bản công bố ngày 8/4 viết. Quan điểm này được quan tâm trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông khiến giá năng lượng tăng cao hơn một tháng qua.
Fed đã giảm lãi suất nhiều lần từ năm 2024. Tuyên bố sau cuộc họp tháng trước của cơ quan này cũng nghiêng về khả năng tiếp tục nới lỏng. Tuy nhiên, biên bản tháng 3 cho thấy số quan chức cởi mở hơn với khả năng tăng lãi suất so với thông điệp đưa ra sau cuộc họp đầu năm.
Sau khi xung đột tại Trung Đông nổ ra ngày 28/2, "nhiều thành viên chỉ ra rủi ro lạm phát duy trì ở mức cao đang kéo dài lâu hơn dự kiến do giá dầu tăng". Nếu giá năng lượng vẫn cao, "chi phí đầu vào tăng có thể sẽ phản ánh vào lạm phát cơ bản", biên bản viết.
Chỉ số giá chi tiêu cá nhân (PCE) - thước đo lạm phát ưa thích của Fed - tăng 2,8% trong tháng 1 và 2,9% tháng 12/2025. Mục tiêu của cơ quan này là lạm phát 2%. PCE tháng 3 sẽ được công bố tuần này.
Trong cuộc họp tháng 3, Fed giữ nguyên lãi suất tham chiếu ở mức 3,5-3,75%. Cơ quan này cũng nhận định xung đột đang gây ra nhiều bất ổn mới cho triển vọng kinh tế.
Dù vậy, "nhiều thành viên" vẫn coi việc giảm lãi suất là kịch bản cơ sở. Phần lớn thành viên cho rằng nếu xung đột Trung Đông kéo dài, tác động tiêu cực lên tăng trưởng có thể đủ lớn để buộc họ giảm lãi suất nhiều hơn.
Họ lo ngại "xung đột kéo dài có thể khiến thị trường lao động suy yếu thêm, từ đó cần gia tăng các đợt giảm lãi suất do giá dầu leo thang làm giảm sức mua của hộ gia đình, thắt chặt điều kiện tài chính và kìm hãm tăng trưởng toàn cầu", biên bản cho biết.
Biên bản được Fed đưa ra một ngày sau khi Mỹ và Iran thông báo ngừng bắn 2 tuần. Dù vậy, tối 8/4, truyền thông Iran đưa tin nước này đình chỉ cho phép tàu qua eo biển Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn vì Israel tiếp tục tấn công vào Lebanon, nơi có nhóm Hezbollah do Tehran hậu thuẫn. Mỹ đồng thời cảnh báo Iran không để thỏa thuận đổ vỡ vì Lebanon.
Báo cáo ngày 7-4 của Đảng ủy UBND tỉnh Cà Mau chỉ rõ sự biến động của giá nhiên liệu đã trực tiếp đội chi phí lên mọi mặt của đời sống. Thống kê đến ngày 25-3, toàn tỉnh có tới 274 tàu cá phải giảm chuyến ra khơi và 84 tàu buộc phải neo bến (nằm bờ).
Không dừng lại ở nghề cá, chi phí vận hành máy bơm tưới cho lúa, muối, đến khâu vận chuyển vật tư, nông sản đều tăng mạnh. Mô hình sản xuất lúa - tôm đang chịu sức ép lớn nhất khi người dân phải gánh thêm chi phí nhiên liệu bên cạnh giá vật tư nông nghiệp vốn đã neo ở mức cao.
Dù đánh giá nguồn cung nhiên liệu hiện tại vẫn cơ bản đáp ứng đủ 30 ngày tiêu thụ trong điều kiện bình thường, Cà Mau vẫn chuẩn bị sẵn sàng các phương án dự phòng.
Đối với tình huống thiếu hụt cục bộ, Sở Công Thương sẽ lập tức yêu cầu các nhà phân phối san sẻ nguồn hàng. Lượng tồn kho trên toàn tỉnh phải được thống kê xong trong tối đa 12 giờ để nhận diện vùng thiếu hụt. Ngay sau đó, tỉnh sẽ kiến nghị Bộ Công Thương chỉ đạo các đầu mối rót hàng về Cà Mau, dứt khoát không phụ thuộc một nguồn, với mục tiêu cao nhất là cân bằng lại thị trường trong vòng 24 giờ đến 48 giờ.
Nếu xảy ra trường hợp biến động mạnh về giá, chi phí nhập khẩu và chiết khấu trong hệ thống phân phối giảm sâu dẫn đến nguy cơ hệ thống bán lẻ hoạt động cầm chừng hoặc ngừng bán (khi có trên 10% số cửa hàng bán lẻ có dấu hiệu này), Sở Công Thương sẽ chủ động phối hợp với các thương nhân phân phối triển khai phương án ứng phó. Cùng lúc, lực lượng Công an tỉnh sẽ tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng nhằm ổn định tâm lý thị trường.
Đối với tình huống khẩn cấp hoặc bất khả kháng, nguồn xăng dầu sẽ được phân bổ theo thứ tự ưu tiên nghiêm ngặt cho quốc phòng, an ninh, y tế, giao thông thiết yếu và các cơ sở sản xuất trọng điểm. Toàn bộ nguồn hàng tại các kho liên quan sẽ được huy động điều chuyển tối đa. Đồng thời tỉnh sẽ báo cáo Bộ Công Thương để đề nghị hỗ trợ từ nguồn dự trữ quốc gia.
Nhằm triển khai hiệu quả các phương án, Giám đốc Sở Công Thương được giao chủ trì, chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu, xử lý triệt để các hành vi găm hàng, bán nhỏ giọt hay ngừng bán không đúng quy định. Cơ quan này cũng có trách nhiệm thường xuyên theo dõi lượng tồn kho (nhập - xuất - bán) của các thương nhân phân phối để kịp thời phát hiện sớm các nguy cơ thiếu hụt.
Bên cạnh đó, Sở Tài chính được giao chủ trì tăng cường theo dõi sát diễn biến giá cả mặt hàng lúa gạo và các hàng hóa dịch vụ thiết yếu phục vụ trực tiếp nhu cầu người dân, từ đó kịp thời tham mưu các biện pháp bình ổn giá theo đúng thẩm quyền. Đơn vị này cũng sẽ phối hợp với Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 15 tham mưu tháo gỡ khó khăn về tín dụng, ưu tiên nguồn vốn cho sản xuất nông nghiệp, thủy sản và lĩnh vực logistics.
Đó là khẳng định của Thuế tỉnh Khánh Hòa trong công văn trả lời doanh nghiệp. Đây được xem là văn bản cảnh báo đầu tiên của cơ quan thuế về quy định các khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên bắt buộc phải chuyển khoản.
Cụ thể, Thuế tỉnh Khánh Hòa cho biết nơi này nhận được văn bản của Công ty TNHH Thực phẩm Nhất Nguyên kiến nghị về việc áp dụng lộ trình chi trả tiền lương qua tài khoản ngân hàng đối với người lao động là đồng bào dân tộc thiểu số.
Về vấn đề này, Thuế tỉnh Khánh Hòa cho biết nơi này ghi nhận vướng mắc của công ty đang gặp phải.
Tuy nhiên Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025, Nghị định số 320 của Chính phủ và Thông tư số 20 của Bộ Tài chính thì không có điều khoản quy định hiệu lực về việc sử dụng chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên được áp dụng từ ngày 31-12-2026.
Vì vậy công ty bắt buộc phải thực hiện quy định này từ ngày 15-12-2025.
Thuế tỉnh Khánh Hòa cũng cho biết theo quy định, các khoản thanh toán từng lần có giá trị dưới 5 triệu đồng không bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.
Tuy nhiên Thuế tỉnh Khánh Hòa lưu ý, việc thanh toán tiền lương cho người lao động phải được thỏa thuận rõ ràng trong hợp đồng lao động, chi trả đúng đối tượng và có chứng từ chi trả theo đúng quy định.
Qua kiểm tra nếu cơ quan thuế phát hiện công ty cố ý chia nhỏ số lần chi trả nhằm né tránh quy định thanh toán không dùng tiền mặt, cơ quan thuế có quyền xác định lại nghĩa vụ thuế căn cứ vào bản chất giao dịch thực tế.
Tuy là quan điểm của Thuế tỉnh Khánh Hòa, theo các chuyên gia đó cũng là cơ sở để các doanh nghiệp tham khảo, từ đó phòng ngừa rủi ro bị truy thu trong tương lai.
Trước đó từ cuối năm 2025, vấn đề lương, thưởng trên 5 triệu đồng chi bằng tiền mặt có được tính vào chi phí được trừ khi quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp hay không là chủ đề nóng trên nhiều diễn đàn kế toán, thuế.
Vấn đề trên nảy sinh sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 320 quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, có hiệu lực ngay từ ngày ký ban hành (15-12-2025).
Khi đó nhiều chuyên gia cho rằng dù có đề cập tại điểm c khoản 1 điều 9 Nghị định 320, nhưng hết sức chung chung, trong khi dự thảo thông tư hướng dẫn chỉ đề cập đến việc áp dụng cho mua bán hàng hóa, dịch vụ mà không đề cập cụ thể đến vấn đề chi lương cho người lao động...
Có ý kiến cho rằng trường hợp cho rằng chi lương, thưởng trên 5 triệu đồng phải chuyển khoản là thông tin mang tính chất đặc thù để giải quyết một tình huống/trường hợp/câu hỏi cụ thể chứ không mang tính chất quy phạm.
Tuy nhiên trong khi chờ thông tư hướng dẫn định nghĩa "các khoản thanh toán khác" là gì, theo các chuyên gia vẫn phải chọn cách hiểu an toàn là bao gồm cả tiền lương.
Các chuyên gia, doanh nghiệp cũng kiến nghị Bộ Tài chính cần sớm ban hành thông tư hướng dẫn chi tiết về "các khoản thanh toán khác" một cách kịp thời để doanh nghiệp hiểu và thực hiện đúng.
