Nhóm cường kích A-10 thuộc Phi đoàn 107 không quân Mỹ ngày 8/4 xuất phát từ căn cứ Lakenheath ở Anh, với sự hỗ trợ từ hai máy bay tiếp dầu KC-135. Phi đội này đáp xuống Anh từ cuối tháng 3 và dự kiến tới Trung Đông hôm 3/4, nhưng phải quay đầu về sân bay Lakenheath do vấn đề lịch trình và thủ tục ngoại giao đối với máy bay tiếp dầu.
Ảnh chụp từ bên ngoài căn cứ Lakenheath cho thấy các chiến đấu cơ Mỹ mang theo thùng dầu phụ dưới bụng, thùng chứa hàng MXU-648 dưới hai cánh, cùng một cụm chỉ thị mục tiêu và chiếu xạ laser AN/AAQ-28 Litening bên cánh phải.
Đợt chuyển quân diễn ra sau khi Tổng thống Donald Trump thông báo Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận ngừng bắn trong hai tuần để thảo luận.
Toàn bộ cường kích A-10 Mỹ ở Lakenheath đã rời đi, căn cứ hiện chỉ còn số ít tiêm kích tàng hình F-22 và chiến đấu cơ hạng nặng F-15E. Theo biên tập viên Kai Greet của chuyên trang quân sự Aviationist, những phi cơ này dường như gặp sự cố kỹ thuật và không thể xuất phát cùng các đơn vị khác.
“Các tiêm kích F-22 ở Lakenheath có thể quay về Mỹ thay vì đến Trung Đông. Điều này phản ánh những thay đổi trên chiến trường khi phòng không Iran ngày càng bị vô hiệu hóa. Iran dường như đang dùng tên lửa phòng không với đầu dò hồng ngoại thay vì radar, do đó tính năng tàng hình của F-22 không còn phát huy tác dụng mạnh mẽ”, Greet cho hay.
Tổng cộng gần 50 máy bay Mỹ đồn trú tại Lakenheath đã được triển khai tới Trung Đông, trong đó có các phi đội F-35 và F-15.
Chiến đấu cơ hạng nặng F-15E bị Iran bắn rơi hôm 5/3 thuộc biên chế Phi đoàn tiêm kích số 494 đóng quân tại căn cứ Anh và đã triển khai tới Trung Đông từ đầu chiến sự. Một cường kích A-10 cũng bị bắn rơi sau đó vài giờ khi yểm trợ lực lượng tìm kiếm cứu hộ phi công Mỹ.
A-10 là cường kích do hãng Fairchild Republic phát triển từ đầu thập niên 1960 để thay thế dòng A-1 Skyraider, sản xuất hàng loạt từ năm 1972 và biên chế vào không quân Mỹ năm 1977.
Đây là máy bay được chế tạo chuyên biệt cho nhiệm vụ yểm trợ đường không tầm gần cho bộ binh, ưu tiên khả năng tấn công xe tăng, thiết giáp và lực lượng mặt đất đối phương, khiến chúng được mệnh danh là “sát thủ diệt tăng”. Những chiếc A-10 cũng có thể đóng vai trò trạm kiểm soát không lưu tiền phương, điều phối các chiến đấu cơ khác tấn công mục tiêu mặt đất.
Điểm mạnh của A-10 là độ bền và khả năng sống sót cao. Phi công được bảo vệ bởi phần thân dạng bồn tắm làm bằng titan, có thể chịu được đạn pháo 23 mm. Động cơ máy bay được bố trí trên cánh đuôi ngang và trong cánh đuôi đứng, giúp chúng không hút các mảnh vụn từ đường băng dã chiến và hạn chế một phần tín hiệu nhiệt trước đầu dò hồng ngoại của tên lửa vác vai.
Dù vậy, A-10 cũng tồn tại một số điểm yếu như tốc độ chậm, khả năng cơ động kém, thiếu các hệ thống gây nhiễu và chỉ thị mục tiêu tiên tiến. Điều này khiến chúng chỉ có thể phát huy tối đa ưu thế khi không quân Mỹ đã làm chủ hoàn toàn bầu trời, không còn mối đe dọa từ tiêm kích và các tổ hợp tên lửa phòng không đối phương.
Trong ảnh vệ tinh thương mại do hãng Airbus chụp ngày 5/4, ít nhất 28 hố va chạm đã xuất hiện dọc theo một số tuyến đường ở tỉnh Isfahan tại miền trung Iran, cách khoảng 20 km so với vị trí sân bay dã chiến được lực lượng Mỹ thiết lập để tập kết, sơ tán đặc nhiệm và phi công F-15E được giải cứu cùng ngày.
Các miệng hố có giãn cách tương đối đều đặn, mỗi hố rộng khoảng 9 m, đủ lớn để khiến những tuyến đường này bị chặn, cho thấy đây dường như là kết quả của loạt đòn đánh có chủ đích.
Đài CNN trước đó cho biết trong lúc đặc nhiệm Mỹ tiếp cận sườn núi nơi phi công F-15E đang ẩn náu, các máy bay đã không kích khu vực xung quanh để đảm bảo binh sĩ Iran không thể đến gần khu vực.
Một ảnh vệ tinh khác cho thấy miệng hố lớn, có đường kính khoảng 12 m, gần nơi lực lượng Iran thu được các mảnh vỡ tiêm kích F-15E trước đó hai ngày. Một số người đứng quanh hố, gần đó là hai ôtô màu trắng. Địa điểm này nằm cách sân bay dã chiến của Mỹ khoảng 30 km.
Chưa rõ đây là hố được tạo ra khi chiếc F-15E lao xuống đất, hay là hiện trường sau khi không quân Mỹ ném bom để ngăn Iran thu được những thiết bị nguyên vẹn trên tiêm kích bị bắn hạ.
Giới chức Mỹ chưa bình luận về hình ảnh.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, hôm 5/4 lần đầu lên tiếng xác nhận tiêm kích đa năng F-15E bị bắn rơi trong lúc làm nhiệm vụ chiến đấu ở Iran, hai ngày sau khi sự việc xảy ra.
Phi công buồng trước được sơ tán ngay sau đó. Sĩ quan điều khiển vũ khí ở buồng sau phải leo lên sườn núi ở độ cao khoảng 2.100 m để tránh sự truy đuổi của dân quân Iran. Người này ẩn nấp ở một khe núi và được Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) xác định vị trí.
Mỹ sau đó huy động hàng trăm binh sĩ và lính đặc nhiệm tinh nhuệ, cùng hàng chục máy bay để giải cứu quân nhân bị mắc kẹt tại Iran. Sau khi tiếp cận được mục tiêu, họ rút về sân bay dã chiến để lên máy bay rời khỏi Iran. Tuy nhiên, hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J gặp sự cố không thể cất cánh, khiến giới chỉ huy Mỹ phải điều máy bay dự bị tới sơ tán quân nhân theo từng đợt.
Reuters dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đơn vị đặc nhiệm đã phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rời đi để ngăn chúng rơi vào tay Iran. Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Theo đặc phái viên TTXVN, sáng 11-4 giờ địa phương, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân Nguyễn Thị Thanh Nga cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến thủ đô Rome, bắt đầu thăm chính thức Ý từ ngày 11 đến 15-4.
Đây là chuyến công tác nước ngoài chính thức đầu tiên của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sau Đại hội XIV, bầu cử Quốc hội khóa XVI và việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo Nhà nước.
Dự kiến trong khuôn khổ chuyến thăm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sẽ có các cuộc hội đàm, hội kiến với các lãnh đạo cấp cao nhất của Ý. Ông sẽ dự tọa đàm doanh nghiệp hai nước, gặp gỡ cán bộ, nhân viên Đại sứ quán và cộng đồng người Việt Nam.
Nhân dịp này, Chủ tịch Quốc hội cũng sẽ gặp Giáo hoàng Leo XIV và Thủ tướng Tòa thánh Vatican Pietro Parolin.
Việt Nam và Ý thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 23-3-1973, quan hệ Đối tác chiến lược vào tháng 1-2013. Kể từ đó hai nước tích cực thúc đẩy hợp tác thiết thực và hiệu quả trên tất cả các lĩnh vực.
Kim ngạch thương mại hai chiều tiếp tục tăng, năm 2025 đạt khoảng 7,3 tỉ USD, tăng 6,2% so với năm 2024. Ý là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Việt Nam trong EU (sau Đức, Hà Lan) và Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Ý trong ASEAN.
Ý cũng là thành viên EU đầu tiên trong Nhóm các nền công nghiệp phát triển (G7) thông qua Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam - EU (EVIPA).
Quan hệ giữa Quốc hội Việt Nam và Nghị viện Ý thời gian qua tiếp tục được duy trì và phát triển tốt đẹp.
Hợp tác khoa học - công nghệ giữa hai nước ngày càng phát triển với các chương trình, hoạt động hợp tác cụ thể cho từng giai đoạn, phù hợp nhu cầu và tiềm năng của hai bên, nổi bật gần đây có Chương trình hợp tác khoa học và công nghệ giai đoạn 2024 - 2026.
Hợp tác lĩnh vực văn hóa tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong tăng cường hiểu biết và giao lưu nhân dân giữa hai nước. Các hoạt động văn hóa, nghệ thuật ngày/tuần văn hóa Việt Nam - Ý, các buổi biểu diễn nghệ thuật, mỹ thuật, nhiếp ảnh, triển lãm, điện ảnh, thời trang được tổ chức thường xuyên.
Cụ thể, trong bài viết đăng trên chuyên san Scientia Sinica Informationis, ông Duan Baoyan, kiến trúc sư chủ chốt của dự án năng lượng mặt trời vũ trụ "Zhuri", cho hay hệ thống năng lượng trên quỹ đạo thế hệ mới không chỉ phục vụ mục đích truyền tải điện, mà còn có thể hỗ trợ các chức năng như liên lạc, định vị, trinh sát, tác chiến điện tử và điều khiển từ xa. Công nghệ này sử dụng các chùm vi sóng cực hẹp, có thể điều khiển chính xác để truyền năng lượng từ không gian xuống trái đất. Về nguyên tắc, khả năng này cũng có thể được ứng dụng để gây nhiễu mục tiêu hoặc bảo mật thông tin liên lạc quân sự.
Khác với các tấm pin mặt trời trên mặt đất, vốn bị hạn chế bởi thời tiết và chu kỳ ngày đêm, hệ thống đặt trên quỹ đạo có thể thu năng lượng gần như liên tục. Điện năng được chuyển đổi thành vi sóng và truyền xuống các trạm thu trên trái đất, tạo ra nguồn năng lượng ổn định quy mô lớn. Tuy nhiên, chính đặc tính này cũng làm dấy lên lo ngại về khả năng bị khai thác cho mục đích quân sự, đặc biệt trong việc hỗ trợ các cơ sở ở khu vực xa xôi hoặc nhạy cảm, theo South China Morning Post.
Song song với không gian, Trung Quốc cũng đẩy mạnh phát triển năng lực dưới biển. Nước này đã công bố các mẫu tàu ngầm không người lái cỡ siêu lớn (XXLUUV), trong đó có những phương tiện dài tới hơn 40 m - vượt xa các thiết kế hiện tại của Mỹ. Sự xuất hiện của dòng phương tiện này mở ra một lớp năng lực mới trong trinh sát, giám sát và phòng thủ ven biển, theo Sri Lanka Guardian.
Các chuyên gia Trung Quốc cho biết các hệ thống này chủ yếu phục vụ mục tiêu phòng thủ khu vực. Tuy nhiên, quy mô và khả năng của chúng vẫn khiến giới phân tích quốc phòng Mỹ phải đánh giá lại các chiến lược răn đe và khả năng sẵn sàng của hải quân Mỹ.
Việc kết hợp giữa công nghệ không gian và phương tiện không người lái dưới nước cho thấy cách tiếp cận tích hợp của Trung Quốc trong chiến tranh thế hệ mới. Các công nghệ lưỡng dụng này giúp Bắc Kinh vừa tăng cường năng lực quân sự, vừa duy trì "vùng xám" giữa mục tiêu dân sự và quân sự, qua đó tạo lợi thế chiến lược và tránh việc quy trách nhiệm.
Giới quan sát nhận định sự hội tụ giữa năng lượng không gian, hệ thống không người lái và tác chiến điện tử đang định hình một mô hình răn đe bất đối xứng mới, cho phép mở rộng phạm vi ảnh hưởng mà không cần tham gia vào các cuộc xung đột quy mô lớn. Theo tờ South China Morning Post, những phát triển trên có thể là yếu tố làm thay đổi cán cân sức mạnh tại các khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trong thời gian tới.
