Ngày 10/4, phiên tòa xét xử vụ sai phạm trong chuyển nhượng hơn 6.000 m2 đất “vàng” tại 39-39B Bến Vân Đồn (quận 4 cũ, TP HCM) gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng tiếp tục phần tranh luận. Hầu hết các luật sư đều xin tòa xem xét tuyên miễn hình phạt cho thân chủ.
Trước đó, bào chữa cho bà Nguyễn Thị Như Loan (Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai), luật sư Nguyễn Thị Đinh Hương thống nhất với tội danh truy tố nhưng cho rằng mức án VKS đề nghị 2 năm 6 tháng đến 3 năm tù treo vẫn còn nghiêm khắc.
Bà Loan bị cáo buộc “biết khu đất là tài sản Nhà nước” nhưng vẫn thông qua công ty chuyển tiền, giúp sức cho Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa mua không qua định giá, đấu giá. Từ giao dịch này, bà Loan hưởng lợi 297,8 tỷ đồng. Bà bị truy tố theo khoản 3 Điều 219 Bộ luật Hình sự có khung hình phạt 10-20 năm tù. Tuy nhiên, VKS đánh giá bị cáo đã nhận thức sai phạm, chủ động khắc phục gần hết hậu quả và có nhiều tình tiết giảm nhẹ, nên đề nghị tòa áp dụng khoản 2 Điều 54, xử phạt 2-2,5 năm tù treo.
Luật sư cho rằng bà Loan chỉ tham gia thương vụ vào cuối năm 2013, khi các sai phạm của nhóm bị cáo thuộc Tập đoàn Cao su Việt Nam cùng Lê Y Linh, Đặng Phước Dừa đã diễn ra trước đó khoảng 4 năm. Theo lập luận bào chữa, bà không biết và không tham gia giai đoạn chuyển nhượng khu đất từ các công ty thuộc Tập đoàn Cao su sang Công ty Phú Việt Tín; nếu biết rõ có sai phạm, bị cáo sẽ không thực hiện giao dịch vì rủi ro pháp lý quá lớn.
Theo hồ sơ và lời khai tại tòa, toàn bộ quá trình chuyển nhượng vốn từ năm 2010 đã được các bị cáo khác thực hiện theo cấu trúc được thiết lập sẵn. Khi tìm hiểu dự án, bà Loan được cung cấp hồ sơ pháp lý thể hiện Công ty Retro Harvest Finance do Linh đại diện nắm 80% vốn tại Công ty Phú Việt Tín, còn phần vốn nhà nước chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ.
Từ đó, bị cáo tin đây là giao dịch chuyển nhượng vốn bình thường giữa các doanh nghiệp, không biết dự án vẫn còn vướng các thủ tục liên quan đến đất đai và đầu tư.
“Với hồ sơ đăng ký kinh doanh và tài liệu do phía Linh, Dừa cung cấp, bất kỳ nhà đầu tư nào cũng có thể tham gia nếu đạt thỏa thuận về giá”, luật sư trình bày.
Luật sư cho rằng điểm mấu chốt của vụ việc là bà Loan ký hợp đồng dựa trên giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp của Công ty Phú Việt Tín, trong đó thể hiện Công ty Retro sở hữu 80% vốn. Tuy nhiên, theo cáo trạng, hồ sơ thay đổi đăng ký kinh doanh được lập từ hợp đồng và xác nhận thanh toán khống, khiến giấy tờ này không đúng pháp luật.
Từ đó, luật sư lập luận bà Loan đã bị các bị cáo khác dùng thông tin sai lệch dẫn dắt ký hợp đồng, chuyển tiền; nếu nhận thức đầy đủ hơn và kiểm tra kỹ hơn, bị cáo có thể đã không vướng vào vụ án. Việc cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp thiếu thẩm định chặt chẽ, theo luật sư, cũng là một nguyên nhân dẫn tới sai phạm.
Theo quan điểm bào chữa, “lằn ranh giữa thực hiện hợp đồng và vi phạm pháp luật trong vụ án này là rất mong manh”, đồng thời cho rằng toàn bộ hành vi của bà Loan diễn ra trong trạng thái ngay tình.
Dù vậy, luật sư cho biết trong quá trình điều tra, bị cáo đã nhận thức rõ trách nhiệm và chủ động khắc phục hậu quả. Vai trò của bà trong sai phạm chung được đánh giá là không đáng kể. Trước khi bị khởi tố, bà đã chỉ đạo công ty nộp khắc phục 100 tỷ đồng; đến giai đoạn xét xử tiếp tục nộp thêm 106 tỷ đồng. Cá nhân bà cũng nộp lại toàn bộ hơn 28 tỷ đồng tiền cổ tức.
Luật sư còn viện dẫn Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 198 của Quốc hội về phát triển kinh tế tư nhân, cho rằng cần ưu tiên biện pháp dân sự, kinh tế, hành chính và khuyến khích doanh nghiệp chủ động khắc phục sai phạm. Theo luật sư, bà Loan tuổi cao, sức khỏe hạn chế nhưng vẫn điều hành doanh nghiệp, tạo việc làm cho nhiều lao động và góp phần bảo đảm an sinh xã hội.
Từ đó, luật sư đề nghị HĐXX miễn hình phạt cho bà Loan để bị cáo tiếp tục điều hành doanh nghiệp, triển khai các dự án liên kết quốc tế.
Trong phần tự bào chữa, bà Loan không nói về hành vi của mình mà “xin phép” HĐXX được nêu một băn khoăn, dù theo lời bà là “có thể gây tác dụng phụ cho mình”.
Bà cho biết không quen các bị cáo trong Hội đồng định giá, song “rất thương” họ vì cho rằng việc định giá thấp “cũng không sai”. Theo bà, giá trị khu đất tăng lên chủ yếu nhờ phương án phát triển dự án do mình đề xuất.
Cụ thể, bà nói đã chuyển đổi mô hình từ căn hộ sở hữu lâu dài, diện tích lớn sang căn hộ 50 năm, diện tích 30-40 m2, qua đó giúp tăng khả năng bán hàng và nâng giá trị dự án.
Chiều 6/4, Công an TP Hà Nội thông tin quá trình điều tra mở rộng vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương và một số địa phương.
Theo đó, Công an Hà Nội đã khởi tố bổ sung thêm 26 bị can về các tội Tàng trữ trái phép chất ma túy, Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, Đưa hối lộ, Nhận hối lộ, Môi giới hối lộ, Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, Làm sai lệch hồ sơ vụ án, Đánh bạc.
Trong số đó có ông Ngô Văn Vinh, nguyên Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương.
Đến nay, vụ án này đã có 66 bị can.
Đại tá Trần Thanh Tùng, Chánh văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Hà Nội, cho biết quá trình điều tra, qua việc rà soát gần 1.300 hồ sơ giám định tâm thần có dấu hiệu nghi vấn trên toàn quốc (tại Viện Pháp y Tâm thần Trung ương, Trung tâm miền núi phía Bắc và Trung ương Biên Hòa), cơ quan điều tra đã phát hiện nhiều trường hợp được kết luận giám định sai lệch, không khách quan.
Trong số những đối tượng này, cá biệt có Bùi Thị Thanh Thủy, Nguyễn Hồng Vân - bị can phạm tội đặc biệt nghiêm trọng nhưng trong quá trình chữa bệnh bắt buộc vẫn tiếp tục mua bán trái phép chất ma túy với số lượng lớn.
Quá trình điều tra, Công an Hà Nội đã thu hồi hơn 10 tỷ đồng tiền mặt, gần 60.000 USD cùng nhiều bất động sản và phương tiện giá trị.
Về tính chất vụ án, nhà chức trách cho biết các bị can đã lợi dụng chính sách miễn, giảm trách nhiệm hình sự đối với những người có bệnh tâm thần.
Trong đó, các đối tượng vi phạm pháp luật đã móc nối với một số đối tượng là lãnh đạo, bác sĩ công tác tại Viện pháp y tâm thần Trung ương, Trung tâm giám định pháp y tâm thần Khu vực miền núi phía Bắc để làm kết luận giám định pháp y bị tâm thần sai sự thật để không bị xử lý hình sự và không phải thi hành án.
Các đối tượng có sự bàn bạc, thống nhất với nhau cùng thực hiện hành vi để phạm tội.
Công an Hà Nội đánh giá, đây là vụ án tổng hợp có nhiều hành vi phạm tội với nhiều chủ thể vi phạm thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó nổi lên nhất là tội phạm tham nhũng, chức vụ liên quan lĩnh vực quản lý, giám định tâm thần và chữa bệnh tâm thần bắt buộc có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp.
"Hành vi vi phạm pháp luật, buông lỏng quản lý của các công chức, lãnh đạo tại Viện pháp y tâm thần Trung ương, Trung tâm pháp y tâm thần khu vực miền núi phía Bắc trong công tác khám chữa bệnh tâm thần là một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc các đối tượng lợi dụng để làm giả hồ sơ bệnh án tâm thần, làm sai lệch kết luận giám định tâm thần cho các bị can, bị cáo, bị án với quy mô, tính chất đặc biệt nghiêm trọng", cơ quan điều tra nhấn mạnh.
Vụ án đã làm suy giảm hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực Giám định pháp y tâm thần, ảnh hưởng trực tiếp đến trật tự nhà nước trong công tác quản lý, khám và chữa bệnh tâm thần và công tác điều trị tâm thần bắt buộc, gây bức xúc trong dư luận xã hội; tác động tiêu cực đến niềm tin của người dân đối với các cơ quan tư pháp trực tiếp liên quan đến công tác đấu tranh phòng chống tội phạm.
Trong 66 bị can có 43 người thuộc Viện Pháp y tâm thần Trung ương, gồm 4 nguyên lãnh đạo Viện; 6 người là lãnh đạo cấp Phòng và tương đương; 29 cán bộ, điều dưỡng; 4 bảo vệ.
2 bị can thuộc Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa; 3 bị can thuộc Trung tâm Giám định pháp y tâm thần miền núi phía Bắc; 4 bị can là cán bộ công an, VKSND; 1 bị can là lãnh đạo khoa Bệnh viện tâm thần Hà Nội.
4 bị can là đối tượng chữa bệnh bắt buộc tâm thần; 9 người là lao động tự do.
Ngày 5-4, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết đã hoàn tất hồ sơ vụ án cặp đôi thuê ô tô rồi mang đi cầm cố và bán.
Cơ quan điều tra đề nghị Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 7 tỉnh Đắk Lắk truy tố Nguyễn Trọng Sơn (28 tuổi) và Nguyễn Thị Lâm Oanh (31 tuổi, cùng trú xã M'Drắk, Đắk Lắk) về tội "lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản".
Theo kết quả điều tra, ngày 9-5-2025, Sơn và Oanh ký hợp đồng thuê ô tô của anh P.X.T.. Sau khi nhận xe, cả hai lên mạng làm giả một căn cước công dân mang tên chủ xe rồi đem xe cầm cố tại 3 tiệm cầm đồ ở TP.HCM và Đồng Nai để lấy tiền tiêu xài.
Đến ngày 15-6, Sơn và Oanh tiếp tục liên hệ một gara ô tô tại Đồng Nai để bán chiếc xe này. Sau khi nhận tiền, hai người dùng một phần số tiền để chuộc xe từ tiệm cầm đồ, giao lại cho gara, rồi trở về Đắk Lắk.
Do hết thời hạn cho thuê xe đã lâu mà khách không trả lại xe, anh T. làm đơn tố cáo đến cơ quan công an. Sơn và Oanh sau đó bị khởi tố về tội danh "lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản".
Đáng chú ý, vào ngày 16-4-2024, Sơn từng bị Tòa án nhân dân thành phố Tân Uyên, tỉnh Bình Dương tuyên phạt 9 tháng tù cho hưởng án treo cũng về tội "lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản".
Đang trong thời gian chấp hành án treo, Sơn tiếp tục phạm tội.
Ngày 7-4, TAND tỉnh Tây Ninh đã mở phiên xét xử sơ thẩm, tuyên phạt Nguyễn Thị Thu Hằng (36 tuổi, ngụ xã Tân Hưng, Tây Ninh) mức án 12 năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Theo cáo trạng, mẹ chồng của Hằng mở 2 dây hụi ở vùng trung tâm xã Tân Hưng từ năm 2021. Tuy nhiên do không biết chữ, mẹ chồng giao cho Hằng giữ sổ chính của dây hụi để ghi chép, theo dõi.
Qua quá trình này, Hằng nhận thấy những hụi viên gần nhà chủ yếu tin tưởng vào uy tín của mẹ chồng mà không hề đến tham gia khui hụi, không kiểm tra thực tế danh sách hụi viên.
Từ tháng 11-2021, khi được mẹ chồng giao lại làm chủ hụi, Hằng đã nghĩ ra cách ghi tên khống hụi viên vào danh sách, đến kỳ mở hụi thì bỏ thăm để lĩnh hụi bằng các tên khống này. Bên cạnh đó Hằng còn mạo tên của các hụi viên để lãnh hụi.
Hằng đã mở tổng cộng 10 dây hụi với mức đóng 2-3 triệu mỗi tháng, mỗi dây hụi đều có từ vài kỳ đến vài chục kỳ mở hụi bị Hằng dùng các chiêu trò trên để chiếm đoạt tiền.
Đến tháng 12-2023, khi tuyên bố vỡ nợ và không mở hụi nữa, Hằng đã mạo danh 66 hụi viên và dùng 16 tên khống hụi viên để chiếm đoạt gần 4 tỉ đồng của 70 người dân trong vùng.
Số tiền này Hằng đã tiêu xài hết, chỉ mới bồi thường được cho các bị hại hơn 270 triệu đồng.
Do đó bên cạnh mức án 12 năm tù, Hằng cũng phải chịu trách nhiệm hoàn trả số tiền cho các hụi viên đã bị chiếm đoạt tiền.
