Ngày 10/4, phiên tòa xét xử vụ sai phạm trong chuyển nhượng hơn 6.000 m2 đất “vàng” tại 39-39B Bến Vân Đồn (quận 4 cũ, TP HCM) gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng tiếp tục phần tranh luận. Hầu hết các luật sư đều xin tòa xem xét tuyên miễn hình phạt cho thân chủ.
Trước đó, bào chữa cho bà Nguyễn Thị Như Loan (Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai), luật sư Nguyễn Thị Đinh Hương thống nhất với tội danh truy tố nhưng cho rằng mức án VKS đề nghị 2 năm 6 tháng đến 3 năm tù treo vẫn còn nghiêm khắc.
Bà Loan bị cáo buộc “biết khu đất là tài sản Nhà nước” nhưng vẫn thông qua công ty chuyển tiền, giúp sức cho Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa mua không qua định giá, đấu giá. Từ giao dịch này, bà Loan hưởng lợi 297,8 tỷ đồng. Bà bị truy tố theo khoản 3 Điều 219 Bộ luật Hình sự có khung hình phạt 10-20 năm tù. Tuy nhiên, VKS đánh giá bị cáo đã nhận thức sai phạm, chủ động khắc phục gần hết hậu quả và có nhiều tình tiết giảm nhẹ, nên đề nghị tòa áp dụng khoản 2 Điều 54, xử phạt 2-2,5 năm tù treo.
Luật sư cho rằng bà Loan chỉ tham gia thương vụ vào cuối năm 2013, khi các sai phạm của nhóm bị cáo thuộc Tập đoàn Cao su Việt Nam cùng Lê Y Linh, Đặng Phước Dừa đã diễn ra trước đó khoảng 4 năm. Theo lập luận bào chữa, bà không biết và không tham gia giai đoạn chuyển nhượng khu đất từ các công ty thuộc Tập đoàn Cao su sang Công ty Phú Việt Tín; nếu biết rõ có sai phạm, bị cáo sẽ không thực hiện giao dịch vì rủi ro pháp lý quá lớn.
Theo hồ sơ và lời khai tại tòa, toàn bộ quá trình chuyển nhượng vốn từ năm 2010 đã được các bị cáo khác thực hiện theo cấu trúc được thiết lập sẵn. Khi tìm hiểu dự án, bà Loan được cung cấp hồ sơ pháp lý thể hiện Công ty Retro Harvest Finance do Linh đại diện nắm 80% vốn tại Công ty Phú Việt Tín, còn phần vốn nhà nước chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ.
Từ đó, bị cáo tin đây là giao dịch chuyển nhượng vốn bình thường giữa các doanh nghiệp, không biết dự án vẫn còn vướng các thủ tục liên quan đến đất đai và đầu tư.
“Với hồ sơ đăng ký kinh doanh và tài liệu do phía Linh, Dừa cung cấp, bất kỳ nhà đầu tư nào cũng có thể tham gia nếu đạt thỏa thuận về giá”, luật sư trình bày.
Luật sư cho rằng điểm mấu chốt của vụ việc là bà Loan ký hợp đồng dựa trên giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp của Công ty Phú Việt Tín, trong đó thể hiện Công ty Retro sở hữu 80% vốn. Tuy nhiên, theo cáo trạng, hồ sơ thay đổi đăng ký kinh doanh được lập từ hợp đồng và xác nhận thanh toán khống, khiến giấy tờ này không đúng pháp luật.
Từ đó, luật sư lập luận bà Loan đã bị các bị cáo khác dùng thông tin sai lệch dẫn dắt ký hợp đồng, chuyển tiền; nếu nhận thức đầy đủ hơn và kiểm tra kỹ hơn, bị cáo có thể đã không vướng vào vụ án. Việc cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp thiếu thẩm định chặt chẽ, theo luật sư, cũng là một nguyên nhân dẫn tới sai phạm.
Theo quan điểm bào chữa, “lằn ranh giữa thực hiện hợp đồng và vi phạm pháp luật trong vụ án này là rất mong manh”, đồng thời cho rằng toàn bộ hành vi của bà Loan diễn ra trong trạng thái ngay tình.
Dù vậy, luật sư cho biết trong quá trình điều tra, bị cáo đã nhận thức rõ trách nhiệm và chủ động khắc phục hậu quả. Vai trò của bà trong sai phạm chung được đánh giá là không đáng kể. Trước khi bị khởi tố, bà đã chỉ đạo công ty nộp khắc phục 100 tỷ đồng; đến giai đoạn xét xử tiếp tục nộp thêm 106 tỷ đồng. Cá nhân bà cũng nộp lại toàn bộ hơn 28 tỷ đồng tiền cổ tức.
Luật sư còn viện dẫn Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 198 của Quốc hội về phát triển kinh tế tư nhân, cho rằng cần ưu tiên biện pháp dân sự, kinh tế, hành chính và khuyến khích doanh nghiệp chủ động khắc phục sai phạm. Theo luật sư, bà Loan tuổi cao, sức khỏe hạn chế nhưng vẫn điều hành doanh nghiệp, tạo việc làm cho nhiều lao động và góp phần bảo đảm an sinh xã hội.
Từ đó, luật sư đề nghị HĐXX miễn hình phạt cho bà Loan để bị cáo tiếp tục điều hành doanh nghiệp, triển khai các dự án liên kết quốc tế.
Trong phần tự bào chữa, bà Loan không nói về hành vi của mình mà “xin phép” HĐXX được nêu một băn khoăn, dù theo lời bà là “có thể gây tác dụng phụ cho mình”.
Bà cho biết không quen các bị cáo trong Hội đồng định giá, song “rất thương” họ vì cho rằng việc định giá thấp “cũng không sai”. Theo bà, giá trị khu đất tăng lên chủ yếu nhờ phương án phát triển dự án do mình đề xuất.
Cụ thể, bà nói đã chuyển đổi mô hình từ căn hộ sở hữu lâu dài, diện tích lớn sang căn hộ 50 năm, diện tích 30-40 m2, qua đó giúp tăng khả năng bán hàng và nâng giá trị dự án.
Đề xuất được Bộ Công an nêu trong dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168/2024 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, kèm cơ chế trừ, phục hồi điểm giấy phép lái xe.
Dự thảo đang được lấy ý kiến đến hết 19/4, dự kiến có hiệu lực từ 1/7.
So với quy định hiện hành, dự thảo lần này siết chặt xử lý xe "trá hình" khi vừa tăng mức phạt, vừa bổ sung hình thức trừ điểm giấy phép lái xe. Phạm vi xử lý cũng mở rộng sang chủ phương tiện nếu giao xe hoặc để người khác chở khách, chở hàng thu tiền trái phép. Các hành vi như nhận đặt chỗ, ký hợp đồng chở khách được quy định rõ hơn nhằm hạn chế việc lách luật.
Theo Bộ Công an, sau một năm thực hiện Nghị định 168, tai nạn giao thông giảm nhưng tình hình trật tự, an toàn giao thông vẫn phức tạp, trong đó nổi lên tình trạng xe không đăng ký kinh doanh vận tải nhưng vẫn chở khách, chở hàng thu tiền. Việc này làm méo mó cạnh tranh, thiếu minh bạch và gây thất thu ngân sách, đồng thời né tránh quản lý nhà nước trong lĩnh vực vận tải.
Để xử lý, dự thảo đề xuất phạt 12-14 triệu đồng với người lái ôtô không đăng ký kinh doanh vận tải nhưng chở khách có thu tiền hoặc nhận đặt chỗ, ký hợp đồng vận chuyển; đồng thời trừ 6 điểm giấy phép lái xe.
Chủ phương tiện cũng bị xử phạt nếu giao xe hoặc để người làm công thực hiện hành vi này, với mức 8-10 triệu đồng đối với cá nhân, gấp đôi với tổ chức.
Với vận tải hàng hóa, người điều khiển ôtô không đăng ký kinh doanh nhưng vẫn chở hàng thu tiền có thể bị phạt 8-12 triệu đồng.
Xe hợp đồng đón trả khách sai điểm bị phạt 10-20 triệu đồng
Bên cạnh việc xử lý xe cá nhân kinh doanh "trá hình", dự thảo tập trung siết các kẽ hở mà xe hợp đồng thường lợi dụng để hoạt động như xe tuyến cố định, như "xé lẻ" hợp đồng, bán vé, thu tiền.
Theo đó, hành vi dùng xe hợp đồng nhưng nhận đặt chỗ từng hành khách, bán vé hoặc thu tiền ngoài hợp đồng sẽ bị xử phạt. Trường hợp tự ấn định hành trình, lịch trình cố định để chở nhiều khách, giả danh xe tuyến cố định, cũng chịu mức phạt 10–12 triệu đồng với cá nhân, gấp đôi với tổ chức.
Dự thảo cũng nhắm vào tình trạng biến trụ sở thành "bến cóc", khi đề xuất phạt 10–20 triệu đồng với hành vi đón, trả khách tại trụ sở chính, văn phòng đại diện hoặc các điểm cố định do đơn vị vận tải thuê, hợp tác trái quy định.
Mức phạt này đồng thời áp dụng với việc đón, trả khách không đúng địa điểm ghi trong hợp đồng, đặc biệt với xe chở trẻ em mầm non, học sinh, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và công nhân.
Bỏ xử phạt lái xe kinh doanh vận tải không có ghế trẻ em
Nghị định 168 hiện quy định phạt 800.000 đến một triệu đồng với hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi, cao dưới 1,35 m ngồi cùng hàng ghế với người lái (trừ xe chỉ có một hàng ghế) hoặc không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp.
Tuy nhiên, từ 1/1, quy định này đã được điều chỉnh trong Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ theo hướng xe kinh doanh vận tải hành khách không bắt buộc phải trang bị ghế an toàn cho trẻ, nhằm phù hợp điều kiện thực tế và tránh gây khó cho taxi, xe công nghệ, xe khách.
Để thống nhất với luật, dự thảo nghị định đề xuất bỏ xử phạt người lái xe kinh doanh vận tải đối với hành vi không có ghế an toàn cho trẻ em.
Tôi mới đọc báo được biết có một trại tạm giam mới tổ chức cho phạm nhân đăng ký kết hôn. Hiện nay bạn trai tôi đang thi hành án tù tại Trại tạm giam Bình Điền.
Nay chúng tôi đều có nguyện vọng muốn đăng ký kết hôn. Vậy thưa luật sư, không biết chúng tôi có được đăng ký kết hôn không và thủ tục như thế nào? Bạn đọc Minh H. (thành phố Huế).
Theo quy định pháp luật hiện hành, người đang chấp hành hình phạt tù không thuộc trường hợp bị tước hoặc bị cấm quyền kết hôn. Do đó nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, quyền kết hôn của bạn trai bạn đang chấp hành án phạt tù không bị tước bỏ và không bị cấm.
Theo Luật Hộ tịch không quy định việc đăng ký kết hôn giữa một bên là người tự do, một bên là người đang thi hành án tù, mà chỉ quy định 2 trường hợp đăng ký kết hôn gồm:
- Đăng ký kết hôn thông thường: 2 bên nam, nữ đến UBND cấp xã đề nghị được đăng ký kết hôn với nhau (theo Điều 18 Luật Hộ tịch).
- Đăng ký kết hôn lưu động: UBND cấp xã thực hiện việc đăng ký kết hôn ngoài trụ sở của UBND cấp xã trong trường hợp: 2 bên nam, nữ cùng thường trú trên địa bàn cấp xã mà 1 hoặc cả 2 bên nam, nữ là người khuyết tật, ốm bệnh không thể đi đăng ký kết hôn được (theo Điều 24 Thông tư 04/2020/TT - BTP).
- Các trường hợp khác do UBND cấp xã chủ động quyết định căn cứ điều kiện thực tế (theo khoản 2 Điều 24 Thông tư 04/2020/TT - BTP).
Như vậy, theo quy định nêu trên, dù thực hiện đăng ký kết hôn theo hình thức nào, đều phải tuân thủ hai nguyên tắc cơ bản: (i) bảo đảm đầy đủ các điều kiện kết hôn theo Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình; và (ii) khi đăng ký kết hôn, cả hai bên nam, nữ phải trực tiếp có mặt, không được ủy quyền cho người khác.
Đồng thời, theo khoản 17 Điều 3 Luật Thi hành án hình sự quy định về việc "trích xuất là việc thực hiện quyết định của cơ quan, người có thẩm quyền theo quy định của luật này đưa phạm nhân, người bị kết án tử hình ra khỏi nơi quản lý và chuyển giao cho cơ quan, người có thẩm quyền để phục vụ hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, khám bệnh, chữa bệnh, quản lý giam giữ, giáo dục cải tạo trong thời hạn nhất định".
Vì vậy nếu cả bạn và bạn trai đã đáp ứng đủ điều kiện đăng ký kết hôn nhưng 1 người là công dân tự do, 1 người đang thi hành án tù thì không thể đăng ký kết hôn thông thường được.
Do đó trong trường hợp này, chỉ có thể xem xét xem có thể đăng ký kết hôn lưu động theo khoản 2 Điều 24 Thông tư 04/2020/TT-BTP quy định "các trường hợp khác do UBND cấp xã chủ động quyết định căn cứ điều kiện thực tế".
Do đó khi cả hai có mong muốn đăng ký kết hôn mà một trong hai người đang chấp hành án tù, người có nguyện vọng và đủ các điều kiện có thể làm đơn đề nghị UBND cấp xã nơi cư trú (của một trong hai bên), trại giam, viện kiểm sát hỗ trợ tạo điều kiện và phối hợp để thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn tại nơi bạn trai bạn đang bị giam giữ.
Sau khi nhận đơn và xem xét, nếu đáp ứng đủ điều kiện đăng ký kết hôn lưu động, ủy ban nhân dân cấp xã quyết định thực hiện đăng ký kết hôn lưu động.
Đồng thời ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm bố trí thời gian, kinh phí và nhân lực để tổ chức thực hiện. Công chức tư pháp - hộ tịch được giao nhiệm vụ có trách nhiệm chuẩn bị đầy đủ tờ khai, giấy tờ hộ tịch và các điều kiện cần thiết; phối hợp cùng người có yêu cầu để vào trại giam thực hiện việc đăng ký kết hôn lưu động theo quy định tại Điều 26 Thông tư 04/2020/TT-BTP.
Tối 8/4, Nguyễn Văn Ý, ngụ phường Quy Nhơn Nam, bị Công an tỉnh Gia Lai giữ người trong trường hợp khẩn cấp về hành vi Gây rối trật tự công cộng.
Sáng sớm hôm qua, Ý cùng 2 người bạn đi ăn trên đường Hoàng Văn. Tại đây, giữa Ý và bà Trần Thị Lan (60 tuổi, phục vụ tại quán) xảy ra tranh cãi về việc mua bán bánh bèo.
Theo nhà chức trách, Ý chửi bới, xúc phạm, dùng dao hăm dọa, dùng ghế nhựa ném, dùng tay đánh vào đầu và mặt của bà Lan gây thương tích. Con trai nạn nhân đến đã bị Ý rượt đuổi đánh.
Cơ quan công an đánh giá hành vi của Ý có tính chất côn đồ, hung hãn, coi thường pháp luật.